Shows / پادکستِ سیالکتیک
پادکستِ سیالکتیک
سیالکتیک یعنی چی؟ یعنی دیالکتیک سه نفره که گاهی سیاه میشه و گاهی قهوه‌ای، گاهی هم رگه‌های سیاسی اجتماعی پیدا می‌کنه. ما سه نفر دور هم می‌شینیم، اما نه برای گپ زدن‌های دم‌دستی. موضوع‌هامون از همون سوال‌های ساده شروع میشه؛ همون‌هایی که همه توی ذهنشون دارن و شاید بارها از خودشون پرسیدن. چرا ما به آینده فکر میکنیم؟ چرا آدم‌ها عاشق میشن؟ خوشبختی یعنی چی؟ مرگ چه معنایی داره؟ اما ما این سوال‌ها رو سطحی رد نمی‌کنیم. هر بار، مثل سه تا معدنچی می‌ریم توی لایه‌های مختلف فلسفه، روانشناسی، جامعه‌شناسی،…
Episodes
پادکستِ سیالکتیکسیالکتیک ویژه: کتاب پیش‌درآمدی بر جامعه‌شناسی نوشته نیکلاس ابرکرامبی
جامعه‌شناسی حاصل تلاش نسلی از متفکران است که هرکدام بخشی از پازل شناخت انسان و جامعه را کامل کردند. از امیل دورکیم که نظم اجتماعی را در پیوند با وجدان جمعی…
پادکستِ سیالکتیکسیالکتیک: اقتصاد مدرن چطوری کار می‌کنه؟
اقتصاد مدرن یک سیستم پیچیده، به هم پیوسته و جهانی است که بر پایه تولید، توزیع و مصرف کالاها و خدمات بنا شده است. برخلاف اقتصادهای سنتی یا کشاورزی گذشته که…
پادکستِ سیالکتیکسیالکتیک: آیا انسان ذاتاً همدل و مهربونه یا خودخواه؟
این سوال قرنهاست توسط فیلسوفان و محققین به شیوه‌های مختلف پاسخ داده میشه: آیا انسان در اصل موجودی همدل و همکاره که جامعه فاسدش می‌کنه، یا موجودی خودخواه که…
پادکستِ سیالکتیکسیالکتیک: هنر باید زیبا باشه یا حقیقت رو بیان کنه؟
گاهی زیبایی خودش حقیقت رو آشکار می‌کنه؛ گاهی هم حقیقت چنان زشته که نمایش صادقانه‌اش، زیبایی رو کنار می‌زنه. هنر نه موظفه جهان رو زیباتر از چیزی که هست نشون…
پادکستِ سیالکتیکسیالکتیک: نقشهای جنسیتی چطور شکل گرفت؟
طی هزاران سال، از تعامل بین تفاوت‌های زیستی، تقسیم کار، ساختارهای قدرت و یادگیری فرهنگی شکل گرفتن؛ نه اینکه از ابتدا به شکل امروزی وجود داشته باشن. تقسیم کار…
پادکستِ سیالکتیکسیالکتیک: چرا گاهی با غریبه‌ها راحت‌تر حرف می‌زنیم؟
گاهی با غریبه‌ها راحت‌تر حرف می‌زنیم، چون پیش اون‌ها کمتر نگران تصویری هستیم که از ما ساخته میشه. چند دلیل اصلی داره: ترس کمتر از قضاوت: غریبه‌ها معمولاً…
پادکستِ سیالکتیکسیالکتیک ویژه: کتاب سقوطِ کمونیسمِ شوروی نوشته جرمی اسمیت
فروپاشی یک امپراتوری، تولد پانزده کشور در سال ۱۹۹۱، یکی از بزرگ‌ترین امپراتوری‌های سیاسی قرن بیستم از هم پاشید و از دل آن، پانزده کشور مستقل بیرون آمدند. این…
پادکستِ سیالکتیکسیالکتیک: سن چه نقشی در میل جنسی زن و مرد داره؟
در این اپیزود سعی میکنیم با منابع معتبر به این سوالات پاسخ بدیم: تفاوت تمایل جنسی و عشق در زن و مرد رو در سنین مختلف و تغییراتش؟ نگرش زنان از حد فاصل بیست…
پادکستِ سیالکتیکسیالکتیک: چرا زندگی رو مدام به تعویق میندازیم؟
بعد از پول بیشتر، بعد از موفقیت، بعد از پیدا کردن آدم مناسب یا رسیدن به آرامش. چند سازوکار روان‌شناختی پشت این رفتار هست: - ترس از شکست: تا وقتی کاری رو شروع…
پادکستِ سیالکتیکسیالکتیک: چرا حتی به خودمون هم دروغ میگیم؟
چرا ما آدما اینقدر در خودفریبی توانایی داریم؟ چرا گاهی دروغهای خیلی بزرگ میگیم به خودمون؟ چطور بعدش متقاعد میشیم و دیگه مو رو از ماست بیرون نمی‌کشیم؟ اینا…
پادکستِ سیالکتیکسیالکتیک: چرا آدما توانایی هم رو نادیده می‌گیرن؟
همه‌مون عادت کردیم که وقتی یه ایده خفن میدیم یا به یه موفقیت میرسیم بقیه خیلی سرد و بی تفاوت برخورد کنن اما واقعا دلیل همچین چیزی چیه و در یه مقیاس بزرگتر چرا…
پادکستِ سیالکتیکسیالکتیک ویژه: کتاب تاریخ جنسیت از میشل فوکو
کتابی از میشل فوکو، فیلسوف فرانسوی است. فوکو در این کتاب به واکاوی تاریخی جنسیت پرداخته و چگونگی سانسور و سرکوب آن را تا به امروز مورد تحلیل قرار داده است. این…
پادکستِ سیالکتیکسیالکتیک: اگه نخوابیم یا خیلی زیاد بخوابیم چی میشه؟
۱. اگر خیلی کم بخوابیم چه می‌شود؟ کم‌خوابی فقط خستگی نیست. در کوتاه‌مدت: تمرکز و حافظه افت می‌کند. احتمال تصادف و اشتباه بالا می‌رود. خلق‌وخو بدتر می‌شود…
پادکستِ سیالکتیکاز ساختار فعلی جهان چه کسانی بیشترین سود رو می‌برن؟
شاید پنج گروهی که بیشترین منفعت ساختاری از این وضعیت می‌برن رو بشه این‌طور خلاصه کرد: صاحبان سرمایه و ثروتمندترین افراد جهان چون بخش بزرگی از ثروت از طریق…
پادکستِ سیالکتیکسیالکتیک: با اینهمه رسانه، خبرگزاری و اینفلوئنسرهای غیرمستقل چه کنیم؟
واقعا با اینهمه رسانه غیرمستقل چه کنیم؟ هیچ رسانه‌ای را مرجع حقیقت مطلق نکن. حتی رسانه‌های معتبر هم می‌توانند خطا، سوگیری انتخاب خبر یا سوگیری چارچوب‌بندی…
پادکستِ سیالکتیکسیالکتیک: وضعیت شغل‌ها پس از پیشرفت هوش مصنوعی چطوریه؟
هوش مصنوعی قرار نیست فقط چند شغل را از بین ببرد؛ احتمالاً تعریف «شغل» را عوض می‌کند. بعضی کارها حذف می‌شوند، بعضی‌ها کوچک‌تر، بعضی‌ها کاملاً جدید. اما سؤال…
پادکستِ سیالکتیکسیالکتیک: چرا آدم‌ها دروغهای شاخ‌دار رو باور می‌کنن؟
چرا بعضی وقت‌ها آدم‌ها دروغ‌هایی را باور می‌کنند که از صد فرسنگی معلوم است دروغ‌اند؟ چون مغز همیشه دنبال «واقعیت» نیست؛ دنبال روایتی است که با باورها، ترس‌ها و…
پادکستِ سیالکتیکسیالکتیک: چرا قوانین مضحک و قدیمی لغو نمیشن؟
بعضی قوانین آن‌قدر قدیمی و مضحکند که آدم فکر می‌کند حتماً لغو شده‌اند؛ اما هنوز روی کاغذ وجود دارند. چرا؟ چون تصویب یک قانون آسان‌تر از حذف آن است. قانون…
پادکستِ سیالکتیکسیالکتیک ویژه: کتاب در جستجوی حافظه - اریک کندل
حافظه فقط چیزی نیست که گذشته را در ذهن ما نگه می‌دارد؛ بخشی از چیزی است که ما را «خودمان» می‌کند.اریک کندل، برنده نوبل، در «در جست‌وجوی حافظه» دنبال پاسخ یک…
پادکستِ سیالکتیکسیالکتیک: زمان تا چه حد قراردادیه؟
ما ساعت می‌سازیم، تقویم می‌سازیم و ثانیه‌ها را می‌شماریم؛ اما خودِ «زمان» چقدر واقعاً وجود دارد؟ شاید ساعت‌ها قراردادی باشند، اما زمان در فیزیک ماجرای…
پادکستِ سیالکتیکسیالکتیک: چرا انتخاباتها باعث دموکراسی نمیشن؟
انتخابات لزوماً دموکراسی نمی‌سازند.ممکن است مردم رأی بدهند، اما اگر قدرت واقعی جای دیگری باشد، اگر انتخاب‌ها محدود باشند و اگر رأی‌دهنده نتواند حاکمان را…
پادکستِ سیالکتیکسیالکتیک: هوش مصنوعی چطور فکر می‌کنه؟
هوش مصنوعی جواب می‌دهد، استدلال می‌کند، شعر می‌گوید و حتی گاهی ما را غافلگیر می‌کند.اما یک سؤال اساسی هنوز پابرجاست:وقتی یک ماشین چیزی را «می‌فهمد»، واقعاً…
پادکستِ سیالکتیکسیالکتیک: مغز انسان چطوری تغییر می‌کنه؟
مغز ما یک چیز ثابت نیست؛ هر تجربه، یادگیری، عادت و حتی محیط زندگی می‌تواند مدارهایش را تغییر بدهد.یعنی بخشی از آنچه امروز «شخصیت» یا «توانایی» خودمان می‌دانیم،…
پادکستِ سیالکتیکسیالکتیک: کتاب صلحی که همه صلح‌ها را بر باد داد
بعد از جنگ جهانی اول قرار بود جهان دیگر شاهد چنین فاجعه‌ای نباشد. اما صلحی که قدرت‌های پیروز ساختند، خودش بذرِ جنگ بعدی را در دل اروپا کاشت…
پادکستِ سیالکتیکسیالکتیک: آیا خوشبختی معنای مشخصی داره؟
همه دنبال خوشبختی‌اند؛ اما آیا اصلاً «خوشبختی» یک معنای مشخص و مشترک دارد؟چیزی که برای یکی خوشبختی است، ممکن است برای دیگری خسته‌کننده باشد.پس خوشبختی یک…
پادکستِ سیالکتیکسیالکتیک: الیگارش کیه و الیگارشی با یه کشور چی کار می‌کنه؟
الیگارش فقط یک آدم ثروتمند نیست؛ کسی است که ثروت را به قدرت سیاسی تبدیل می‌کند.وقتی تعداد کمی از افراد ثروتمند بتوانند روی سیاست، رسانه، اقتصاد و تصمیم‌های…
پادکستِ سیالکتیکسیالکتیک: دنیا تا بیست سال دیگه چه شکلی میشه؟
بیست سال دیگر دنیا احتمالاً شبیه امروز نخواهد بود؛ نه فقط به‌خاطر هوش مصنوعی، بلکه به‌خاطر تغییرات اقلیمی، پزشکی، انرژی، اقتصاد و شکل رابطه‌ی انسان و ماشین.اما…
پادکستِ سیالکتیکسیالکتیک: آیا ما آدم تنبلی محسوب میشیم؟
آیا واقعاً آدمهای تنبلی شده‌ایم؟یا تکنولوژی آن‌قدر کارها را برایمان آسان کرده که دیگر کمتر مجبوریم تلاش کنیم؟شاید مسئله فقط تنبلی نباشد؛ شاید داریم به نسلی…
پادکستِ سیالکتیکسیالکتیک: چرا انسان از همیشه تنهاتر شده؟
ما هیچ‌وقت به اندازه‌ی امروز امکان ارتباط با دیگران را نداشتیم؛ پس چرا خیلی‌ها احساس می‌کنند هیچ‌وقت اینقدر تنها نبوده‌اند؟شاید مشکل کمبود ارتباط نیست؛ کمبود…
پادکستِ سیالکتیکسیالکتیک: دنیا در سال 2035 چه شکلیه؟
سال ۲۰۳۵ شاید آن‌قدرها هم دور نباشد؛ اما ممکن است دنیایی باشد که در آن هوش مصنوعی، ربات‌ها، پزشکی، انرژی و تغییرات اقلیمی، شکل زندگی روزمره را عوض کرده‌اند.اما…
پادکستِ سیالکتیکسیالکتیک: اگه نخوابیم یا خیلی زیاد بخوابیم چی میشه؟
اگر یک شب نخوابیم چه اتفاقی برای مغزمان می‌افتد؟ اگر برعکس، بیش از حد بخوابیم چه؟خواب فقط «استراحت» نیست؛ مغز در همین چند ساعت، بخش مهمی از کارهای خودش را…
پادکستِ سیالکتیکسیالکتیک: چرا حتی آدمهای باهوش هم تصمیمات اشتباه می‌گیرن؟
باهوش بودن لزوماً یعنی تصمیم‌های بهتر گرفتن؟ نه.حتی آدمهای بسیار باهوش هم گرفتار تعصب، احساسات، اعتمادبه‌نفس کاذب و خطاهای شناختی می‌شوند.گاهی هوش به‌جای…
پادکستِ سیالکتیکسیالکتیک: چرا انقلابها بعد از یه مدت به ضد خودشون تبدیل میشن؟
چرا انقلاب‌هایی که با وعده‌ی آزادی و عدالت شروع می‌شوند، گاهی بعد از مدتی به چیزی شبیه همان چیزی تبدیل می‌شوند که علیه‌اش شوریده بودند؟وقتی قدرت جدید برای حفظ…
پادکستِ سیالکتیکسیالکتیک: پیش‌درآمدی بر نئورئالیسم سینمای ایتالیا
نئورئالیسم ایتالیا جنبشی سینمایی بود که پس از پایان جنگ جهانی دوم در ایتالیا پدید آمد تا میانهٔ دههٔ پنجاه تداوم داشت. فیلمسازان پیشروی جنبش نئورئالیسم…
پادکستِ سیالکتیکسیالکتیک: پیش درآمدی بر موج نوی سینمای فرانسه
موج نوی سینمای فرانسه جنبشی در سینمای فرانسه است که در دهه ۱۹۵۰ به رهبری منتقدان جوان تحریریه مجله سینمایی کایه دو سینما در فرانسه شکل گرفت و به سایر نقاط دنیا…
پادکستِ سیالکتیکسیالکتیک: تفاوت کمونیسم و سوسیالیسم چیه؟
کمونیسم به عنوان یک سیستم سازمانی اجتماعی توصیف می‌شود که جامعه، مالکیت آن را در اختیار دارد و هر یک از افراد با توجه به نیازها و دارایی‌هایشان در آن…
پادکستِ سیالکتیکسیالکتیک: جنگ‌ها چطوری شروع و تموم میشن؟
جنگ‌ها معمولاً با یک شلیک شروع نمی‌شوند. از گفت‌وگو سریع‌تر پخش می‌شود. وقتی سیاستمدارها برای بقا می‌جنگند و مردم فکر می‌کنند برای حقیقت می‌جنگند. وقتی هر طرف،…
پادکستِ سیالکتیکسیالکتیک: چی میشه یکی چپ میشه یکی راست؟
سیاست‌های راستگرا همتای سیاست‌های چپ در نظر گرفته می‌شود و طیف سیاسی چپ–راست یکی از پذیرفته شده‌ترین طیف‌های سیاسی است. اصطلاح جناح راست عموماً می‌تواند به…