Shows / OOG op Wetenschap

OOG op Wetenschap
Hoe repareren biologen de speekselklieren van sommige kankerpatiënten? Wat kun je doen tegen eenzaamheid onder studenten? En hoe bouw je een waterstofboot? Gasten van het Groninger MBO, HBO en de universiteit vertellen over hun passie voor wetenschap, afgewisseld met wetenschapsnieuws en verrassende rubriekjes. OOG op Wetenschap is hét programma over de Groningse wetenschap. Het programma is iedere twee weken op donderdagavond van 19:00 uur tot 20:00 uur te horen op OOG Radio. Luister hier…
Episodes
OOG op Wetenschap#74 Dachten Romeinen na over hun impact op de aarde?
‘De mijnwerkers kijken als overwinnaars toe bij deze ineenstorting van de natuur’, schreef de Romeins letterkundige Plinius de Oudere rond het begin van onze…
OOG op Wetenschap#73 Hebben we grassen en mossels nodig om droge voeten te houden?
Dat we aan de kust in Nederland droge voeten houden is niet vanzelfsprekend. En hoewel we als mensen aardige dijken en kunstmatige duinen kunnen bouwen, zijn…
OOG op Wetenschap#72 Is ons arbeidsongeschiktheidsstelsel te streng?
Een goed werkend arbeidsongeschiktheidsstelsel is niet vanzelfsprekend, weet Laura Jansen, arbeidsongeschiktheidsdeskundige en oud-promovendus aan de RUG. Zo…
OOG op WetenschapMoeten we stress omarmen? (LIVE vanaf EUREKA)
Gestresst zijn we allemaal weleens, en dat is volgens psycholoog Bertus Jeronimus minder erg dan je denkt. Stress houdt je namelijk ook scherp. Tijdens…
OOG op WetenschapHoe ziet het natuurnachtleven eruit? (LIVE vanaf EUREKA)
Niet alleen clubgangers, maar ook dieren en planten hebben een nachtleven, vertelt ecoloog Rick Middelbos. Maar waarom weten we daar zo weinig van? Tijdens…
OOG op WetenschapHadden Romeinen oog voor natuurbehoud? (LIVE vanaf EUREKA)
In deze tijden van klimaatverandering hoor je het vaak: de mens staat niet boven de natuur, maar we zijn er onlosmakelijk mee verbonden. Ook de Romeinen…
OOG op WetenschapWaarom slapen we niet allemaal even goed? (LIVE vanaf EUREKA)
De een droomt zo weg, de ander ligt nog uren te woelen voor die aan diens nachtrust begint. Neurowetenschapper Danique Zantinge legt uit waarom slaap zo…
OOG op WetenschapWat kunnen moleculen ons leren over het heelal? (LIVE vanaf EUREKA)
Een stofje als bariumfluoride is giftig, maar kan ons ook iets leren over hoe ons heelal in elkaar zit. Natuurkundige Jelmer Levenga legt uit waarom. Tijdens…
OOG op WetenschapWaarom moeten we minderen met ultrabewerkt voedsel? (LIVE vanaf EUREKA)
Te vet, te zout of teveel suiker. Wij eten vaak ongezond, en stofwisselingsexpert Janine Kruit legt uit wat voor gevolgen dat ultrabewerkte eten voor ons…
OOG op WetenschapHelpt een VR-bril je van hondenangst af? (LIVE vanaf EUREKA)
Angst voor honden: veel kinderen en volwassenen hebben er last van. Psycholoog Hannah Meckling legt uit hoe ze die angst met behulp van VR kan aanpakken…
OOG op Wetenschap#71 Waarom vallen ondervoede ouderen vaker?
Meer dan 120 duizend ouderen belanden jaarlijks op de spoedeisende hulp, weet Iris van Vliet, diëtist en onderzoeker op het gebied van ondervoeding aan de…
OOG op Wetenschap#70 Hoe onderzoek je brandganzen tussen de ijsberen op Spitsbergen?
De soort was bijna uitgestorven: een paar honderd brandganzen zaten rond 1950 nog op Spitsbergen. Nu zijn het er meer dan veertigduizend, weet Maarten Loonen…
OOG op Wetenschap#69 Wat hebben plantencellen te maken met hydrogels?
Van de gelletjes die sporters vaak eten tot maandverband of gelatine, ze hebben allemaal één ding gemeen: ze bevatten allemaal hydrogels. Deze gels kunnen tot…
OOG op Wetenschap#68 Hoe kan het dat sommige mensen taal niet meer begrijpen?
Niet goed doorhebben wat een ander zegt, geschreven taal maar slecht snappen, of zelf geen ingewikkelde zinnen meer kunnen formuleren. Het zijn voorbeelden van…
OOG op Wetenschap#67 Waarom blijven we soms maar piekeren?
Je bent ergens druk mee bezig, maar ineens zie je iets wat je ergens aan doet denken en je hersenen dwalen meteen af. Dat is heel normaal, zegt postdoc…
OOG op Wetenschap#66 Waarom gaan mensen voor ABBA naar Stockholm?
Liverpool is bekend vanwege de Beatles. De havenstad was zelfs lange tijd vervallen, maar keerde het tij dankzij het muziektoerisme, weet media- en…
OOG op Wetenschap#65 Waarom werken eilandbewoners zo goed met elkaar samen?
Hoewel eilanders tegenwoordig prima connecties hebben met de rest van de wereld, regelen ze toch vaak dingen met elkaar. En dat heeft zo zijn voordelen, weet…
OOG op Wetenschap#64 Kun je geblesseerd raken door teveel stress?
Goed opwarmen, je lichaam voldoende rust geven en rustig opbouwen na een periode van rust. Allemaal manieren om te voorkomen dat je jezelf blesseert. Maar denk…
OOG op Wetenschap#63 Moet je een huis waaruit drugs gedeald wordt altijd sluiten?
Sluit een burgemeester een huis omdat daar drugs wordt aangetroffen, dan heeft dat nogal een impact. Niet alleen raken mensen hun woonruimte kwijt, ook komen…
OOG op Wetenschap#62 Hoe gaan artiesten om met streamingsplatforms?
Gebruik jij ook Spotify voor je muziek? Je bent lang niet de enige. 56 procent van de Nederlanders heeft een abonnement op de populaire streamingsdienst. Een…
OOG op Wetenschap#61 Wat leeft er zoal in een koraalrif?
Veel mensen denken dat koraal een plant is, maar niets is minder waar. Elk stukje koraal is een kolonie van heel veel kleine, vaak ongewervelde diertjes…
OOG op Wetenschap#60 Hoeveel mensen vertrekken uit hun geboortestreek?
Maar dertig procent van de mensen die vertrekken uit hungeboortestreek keert voor hun vijfendertigste levensjaar terug. Op het platteland leidt dat tot…
OOG op Wetenschap#59 Kloppen die ADHD-video's op TikTok wel?
Van de info over ADHD die in bijvoorbeeld TikTok-video’s langskomt, blijkt veel onjuist. Iets meer dan de helft van de genoemde kenmerken komen niet voor in…
OOG op Wetenschap#58 Hoe kunnen vliegtuigen elektrische schokken afgeven in de lucht?
Je kent het vast wel: je pakt iets van metaal vast of geeftiemand je hand en *PATS*. Blijkbaar heb je zo veel statische elektriciteit opgebouwd dat je bij de…
OOG op WetenschapOOG op Wetenschap wenst je fijne kerstdagen!
In deze laatste aflevering van het jaar: een Wat, Waar, Wetenschap over de kerst. Want ons kerstfeest heeft van oorsprong weinig met de kerstman of zijn…
OOG op Wetenschap#57 Kan een ander slaapritme je hersenen beter laten presteren?
Als je een avondmens bent, heb je een beetje extra pech:jouw hersenen lijken er iets sneller op achteruit te gaan dan die van ochtendmensen. Echt heel groot is…
OOG op Wetenschap#56 Gaan we ooit eendenkroos eten?
Het is groen, zit in veel van onze sloten en staat wellicht in de toekomst op ons menu: eendenkroos. Als het aan de Hanze en andere hogescholen ligt, gaat het…
OOG op Wetenschap#55 Hoe gaat het met de bedreigde kleine marterachtigen?
Hoe het met de hermelijn, wezel en bunzing in Nederland gaat, is nog niet zo’n makkelijk te beantwoorden vraag, weet promotiestudent ecologie Pieter Otte van…
OOG op Wetenschap#54 Wat is het gevaar van microplastics?
Weet jij eigenlijk van welk materiaal je kleding gemaakt is? Wellicht denk je niet meteen aan plastic. Maar volgens Barbro Melgert, hoogleraar Respiratoire…
OOG op Wetenschap#53 Moeten we iemand altijd verantwoordelijk houden voor diens keuzes?
Wie kent het niet: je komt toch met meer spullen uit de supermarkt dan op je lijstje had staan. Mensen maken regelmatig keuzes waarvan ze zich niet bewust…
OOG op Wetenschap#52 Hoe innovatief is de journalistiek?
Journalistiek verandert niet zo snel als veel mensen denken, zegt universitair hoofddocent journalistiek Frank Harbers van de Rijksuniversiteit Groningen. Zo…
OOG op Wetenschap#51 Wordt de Waddenzee wel goed beschermd?
Een schrikbarend klein deel van de ecologisch waardevolle Waddenzee is in de theorie én in de praktijk echt goed beschermd tegen invloeden van de mens: maar…
OOG op Wetenschap#50 Wat kun je doen met dodelijke gisten?
Van het maken van brooddeeg tot het brouwen van bier, gisten zijn eencelligen met nuttige toepassingen. Toch zijn er ook gisten met eigenschappen die op het…
OOG op Wetenschap#49 Wie was de familie Scholten?
De Groningse familie Scholten was één van de meest invloedrijke families uit hun tijd, ruim honderd jaar geleden. Met de winst uit hun fabrieken – tot in…
OOG op Wetenschap#48 Wat voor effect heeft meertaligheid op de hersenen?
Leer je een tweede of zelfs derde taal, dan blijven je hersenen langer gezond, zegt hoogleraar Engelse taalkunde Merel Keijzer, die zich bezighoudt met…
OOG op Wetenschap#47 Waarom hebben mensen (en dieren) conflicten?
Zowel mensen als andere diersoorten hebben conflicten. De manier waarop die conflicten ontstaan, verschilt niet zo gek veel tussen verschillende diersoorten en…
OOG op Wetenschap#46 Kan geluid zorgen voor minder pijn tijdens operaties?
Dat geluid een positieve werking op je kan hebben, is breed bekend. Wil je bijvoorbeeld dat je eten lekkerder smaakt? Zet een achtergrondmuziekje op, zoals…
OOG op Wetenschap#45 Hoe ziet een stad die is aangepast aan klimaatverandering eruit?
Industrieterrein Euvelgunne is één van de plekken in Groningen die het meest is aangepast aan het veranderende klimaat. Je zou het van zo'n betonnen vlakte…
OOG op Wetenschap#44 Hoe onderzoek je een berg met data zonder verdwaald te raken?
Toen hij bijna dertig jaar geleden op de computer met data aan de slag ging, stond de informatie nog op een cassettebandje, vertelt Wynand Alkema, lector data…
OOG op Wetenschap#43 Waaraan gingen mensen vroeger dood?
Stuipen, waterzucht of grijsaardsversterving. Het zijn vreemde doodsoorzaken die je nu niet meer snel zult tegenkomen, maar die vroeger wel degelijk werden…
OOG op Wetenschap#42 Waarom is het zo lastig een assistentiehond te krijgen?
Ben je blind of slechtziend, dan kun je in Nederland via de verzekering een blindengeleidehond krijgen. Voor honden die jonge mensen ondersteunen bij…
OOG op Wetenschap#41 Hoe kunnen we fietsongelukken voorkomen?
Iedere Nederlander weet dat er elk moment op straat een fietser je pad kan kruisen. Toch gebeuren er nog ruim duizend geregistreerde ernstige fietsongelukken…
OOG op Wetenschap#40 Kunnen we de rechtspraak vervangen door AI?
Over een paar jaar praten we wellicht niet meer met een politieagent als we een inbraak hebben gezien, maar met een AI-assistent. Dat is althans waar Laura…
OOG op Wetenschap#39 Hoe kunnen mensen met een taalstoornis zich het beste redden?
Heb je een taalstoornis, dan beïnvloedt dat je leven behoorlijk, zegt Margreet Luinge, lector talig functioneren aan de Hanze. Mensen met een taalstoornis…
OOG op Wetenschap#38 Wie bepaalt wat er bewaard blijft op het internet?
We gebruiken het internet allemaal dagelijks. Maar wat doe je als je favoriete webpagina ineens van het internet verdwijnt? Kun je er dan helemaal niet meer…
OOG op Wetenschap#37 Wat is de typische plattelandscultuur?
Hoewel Zuid-Amerika en het noordoosten van Nederland in behoorlijk wat opzichten van elkaar verschillen, hebben zij toch iets gemeenschappelijks: de…
OOG op Wetenschap#36 Hoe krijg je grip op je nieren?
Een groot deel van de Nederlandse bevolking heeft van last van een kleine nierbeschadiging. Daar merk je weinig van. Erger wordt het met een nierziekte: daar…
OOG op Wetenschap#35 Hoe maak je spinnenzijde na in het lab?
Van de kleefkracht van gekkopootjes tot de aerodynamica van vogelvleugels: voor uitvindingen halen onderzoekers regelmatig inspiratie uit de natuur. Zo ook…
OOG op Wetenschap#34 Hoe kunnen ouderen langer mentaal gezond blijven?
Door nieuwe dingen te leren, wordt je gezonder ouder. Het helpt zelfs wat tegen Alzheimer. Belangrijk daarvoor is wel om actief nieuwe dingen te leren…
OOG op Wetenschap#33 Waarom gooide rapper 2Pac zijn accent volledig om?
In acht jaar gooide rapper 2Pac zijn Amerikaanse accent volledig om. Rapte hij in 1988 nog volgens het monotone accent van de Oostkust, vlak voor zijn dood in…
OOG op Wetenschap#32 Kun je tuberculose nog beter opsporen?
De huidige manier om te testen op tuberculose - een wereldwijd veel voorkomende dodelijke aandoening - is te duur en niet precies genoeg. Daarom ontwikkelt…
OOG op Wetenschap#31 hoe maak je zonneparken natuurvriendelijker?
Zonneparken verschijnen de laatste jaren op steeds meer weilanden. Tot eind 2022 verscheen al zestig procent van de nieuwe parken op landbouwgrond. De overige…
OOG op Wetenschap#30 Hoe pak je voedselverspilling aan?
Nog steeds wordt er in Nederland behoorlijk veel voedsel verspild. De gemiddelde Nederlander gooit namelijk zeker dertig kilo aan goed voedsel per jaar weg. De…
OOG op Wetenschap#29 Waar krijgen jonge mantelzorgers mee te maken?
Het zijn mensen die we heel hard nodig hebben in de samenleving, maar die het tegelijkertijd zelf bijzonder zwaar hebben: mantelzorgers. Zeker op jonge…
OOG op Wetenschap#28 Hoe maak je medicijnen op basis van de winterslaap?
Wie in winterslaap wil, wordt teleurgesteld. Onze lichaamscellen kunnen de plotselinge temperatuurwisseling die bij een koude winterslaap hoort, niet aan en…
OOG op Wetenschap#27 Zijn kinderen écht digitaal vaardig?
Zelfs op de buitenschoolse opvang gebruiken kinderen al een smartphone. Het brengt niet alleen leuke spelletjes en filmpjes met zich mee, maar ook schokkende…
OOG op Wetenschap#26 Hoe kun je beter omgaan met AI?
Je hoeft je smartphone maar te pakken of je hebt al te maken met kunstmatige intelligentie. Denk maar aan hoe Google tegenwoordig aan de hand van een foto kan…
OOG op Wetenschap#25 Kunnen PHA's plastic vervangen?
Plastic is een geweldig handig materiaal dat we allemaal dagelijks gebruiken voor allerlei verschillende toepassingen. Maar goed voor het milieu is het niet…
OOG op Wetenschap#24 Kunnen we wennen aan robots?
De eerste robot die hoogleraar dienstenmarketing Jenny van Doorn (RUG) voor een paar honderd euro kocht, zette ze zelf in elkaar. Inmiddels werkt ze met een…
OOG op Wetenschap#23 Zorgt livemuziek in het ziekenhuis voor een kortere behandeling?
Een goed liedje op het juiste moment kan je vrolijk maken, maar het is ook een geliefd studie-onderwerp. Muziekonderzoeker Krista de Wit en hersenwetenschapper…