Shows / Wat s de net sees!
Wat s de net sees!
Sprooch, Méisproochegkeet, Lëtzebuergesch ... Eng Emissioun fir all sproochbegeeschtert Persoun
Episodes
- Wat s de net sees!
Hues de een iwwer den Duuscht gedronk?
Dës Kéier sti keng Wierder am Fokus, mee Ausdréck a Spréch, déi Persoune beschreiwen, déi ze vill Alkohol gedronk hunn. Den Armand Becker erzielt, wéi eng Zort…
- Wat s de net sees!
Ech gi kuerz bis aus ... bei Webesch Cam.
An dëser Episod schwätzt d’Nathalie Entringer iwwer déi verschidden Ausdréck fir eppes, dat dacks bäileefeg a verstoppt, virun allem awer op verschidde…
- Wat s de net sees!
Eng nei hybrid Ausstellung vum ZLS
Den ZLS huet seng Ausstellungsoffer ronderëm „D’Lëtzebuerger Sprooch(en)“ mat enger neier, hybrider Ausstellung erweidert. D’Soziolinguistin Sarah Muller gëtt…
- Wat s de net sees!
Maja! Majo! A wien hätt dat geduecht?
Se gi vill gebraucht, mee keen denkt bewosst iwwer hir Bedeitung no. Gemengt sinn hei déi kleng Wierder „maja“ a „majo“, déi an allméigleche Situatiounen…
- Wat s de net sees!
D’Famill op Lëtzebuergesch
An dëser Episod vu „Wat s de net sees!“ erkläert den Alex Gillander, wéi een op Lëtzebuergesch déi Leit nennt, mat deenen ee meeschtens ganz besonnesch frou…
- Wat s de net sees!
Ass de Kabel an an an der Rei?
D’Schreifprogrammer gesi Widderhuelunge vu Wierder an engem Saz heiansdo als méigleche Feeler, obwuel se dacks Sënn maachen. Den Alexandre Ecker beschreift e…
- Wat s de net sees!
Schwätz kee Kabes, du domm Noss!
An dëser Episod vu „Wat s de net sees!“ mam Sarah Hess a mam Christopher Morse vum ZLS geet et ëm Uebst- a Geméisausdréck, déi benotzt ginn, fir een op eng méi…
- Wat s de net sees!
Virwëtz mat Äppelschnëtz
"Virwëtz mat Äppelschnëtz“ a "Véierel op kal Ierbessen“: An dëser Episod mat der Sara Martin vum ZLS geet et ëm Ausdréck, déi een heiansdo ze héiere…
- Wat s de net sees!
Eppes mat Schweppes
D’Sara Martin schwätzt an dëser Episod iwwer “eppes mat Schweppes“ an déi verschidde Variante vum Sproch, deen een als Kand méi dacks ze héiere krut, wann ee…
- Wat s de net sees!
Za huet gedanzt wéi d’Fatz um Bengel! E klenge Pronome ganz grouss
Am Fokus vun dëser Episod steet e klengt awer immens interessant Wuert: "za“ oder och "d’Sau“. D’Nathalie an d’Cally ënnerhale sech doriwwer, wat et…
- Wat s de net sees!
Wat huet deen eng Nues! Eng sproochlech Wäiprouf
Dës Kéier sti Wierder am Fokus, mat deenen een op Lëtzebuergesch d’Eegenschafte vun engem Wäin erkläert. Wat schmaacht een, wat richt een? An dësem Episod geet…
- Wat s de net sees!
Elo nei: Liicht Sprooch op Lëtzebuergesch!
Den Zenter fir d’Lëtzebuerger Sprooch (ZLS) huet e Buch geschriwwen. Vill Leit hunn dem ZLS gehollef. D’Buch heescht: “Liicht Sprooch Lëtzebuergesch”…
- Wat s de net sees!
Ech, de Jëwwi a meng Wéinegkeet
D’Sara Martin vum ZLS schwätzt iwwer déi verschidde Méiglechkeeten, déi een am Lëtzebuergeschen huet, fir vu sech selwer ze schwätzen, an erzielt, wat et z. B…
- Wat s de net sees!
Idiolekter: Jiddereen huet een
An dëser Episod erkläert d’Sarah Muller de linguistesche Begrëff “Idiolekt“. Dëst Wuert setzt sech aus de griicheschen Elementer “idio“ a “lektos“ zesummen an…
- Wat s de net sees!
Vun „Taschenueren“ a „Kratzeren“
An dëser Episod erzielt den Daniel Wagener vum ZLS eis, firwat d’KI sech deelweis nach mam Lëtzebuergesche schwéierdeet. Unhand vun enger KI-generéierter…
- Wat s de net sees!
Vu Buschtawenzopp, Héngerbritt a Gazpacho
An dëser Episod erzielt d’Isabel Andrade Bento vum ZLS, wat een esou alles ënner Zopp ka verstoen. Wéini ass eng Zopp eng Zopp? Wat sinn d’Krittären, déi dës…
- Wat s de net sees!
Vu Muttergottessen a Wollekekrazerten
Setzt Iech un den Dësch a kuckt Iech d’Läffelsgeschier emol un – mam linguistesche Brëll op der Nues! D’Forschett kënnt aus dem Franséischen, d’Messer aus dem…
- Wat s de net sees!
De Léiw oder de Léif? Eng haart Noss … oder net?
Bei ville Wierder ass ee sech net sécher, wéi se hanne geschriwwe ginn. Et schreift een nämlech net ëmmer dat, wat een héiert. Ass et “gudd“ oder “gutt“, “e…
- Wat s de net sees!
Lues, d’Miissi mécht grad eng Dada!
An dëser Episod hëlt d’Nathalie Entringer Iech mat op eng Rees duerch d’Lëtzebuerger Kannersprooch, vun der Miissi iwwer de Brummbrumm bis bei d’Dada…
- Wat s de net sees!
Räifränsch a Rulänner: e sproochleche Bléck op d’Riefzorten
Riefzort a Cepage, Pinot gris a Rulänner – wat gëtt et Sproochleches iwwer d’Riefzort als Wuert selwer, awer och iwwer déi verschidde Riefzorten, déi een op…
- Wat s de net sees!
Autoantonymmen (Januswierder)
An der Episod vun haut gi mer eppes iwwer Autoantonymmen, och Januswierder genannt, gewuer. Domat si Wierder gemengt, déi mindestens zwee Sënner hunn, déi…
- Wat s de net sees!
Homonymmen, Homofonen an Homografen an der Lëtzebuerger Sprooch
Et geet ëm Wierder, déi d’selwecht ausgeschwat respektiv d’selwecht geschriwwe ginn, awer ënnerschiddlech Bedeitungen hunn. D’Isabel Andrade Bento erkläert och…
- Wat s de net sees!
Neologismussen am LOD
Nodeems an enger viregter Episod iwwer d’Neologismussen am eelere Luxemburger Wörterbuch geschwat gouf, kuckt den Daniel Wagener dës Kéier, wat de Lëtzebuerger…
- Wat s de net sees!
Neologismussen am Luxemburger Wörterbuch
Mixer, Täschebuch a Lënsch: An dëser Episod geet et ëm Neologismussen am Luxemburger Wörterbuch (LWB). D’Sara Martin erkläert, wat sech hanner dem Term…
- Wat s de net sees!
"Mammesprooch“
Fir den internationalen Dag vun der Mammesprooch den 21. Februar hëlt d’Sarah Muller de Begrëff "Mammesprooch“ ënner d’Lupp.
- Wat s de net sees!
Eng Ausstellung iwwer d’Lëtzebuerger Sprooch
"D’Lëtzebuerger Sprooch(en)“- esou heescht déi mobil Ausstellung vum ZLS, dem Zenter fir d’Lëtzebuerger Sprooch, déi zanter 2023 den Tour duerch d’Land…
- Wat s de net sees!
D’Sprooch vun den Aen
Géi mer aus den Aen! Oder éischter: Ech hunn nëmmen Ae fir dech? Villes dréint sech an eiser Sprooch ronderëm d’Aen, wa mer iwwer Gefiller schwätzen. D’Josiane…
- Wat s de net sees!
From digits to digital: D’Liesmaschinn an d’Zuelen
Vun Zuelwierder a Kommazuelen: An dëser Episod schwätzen d’Sara Martin an de Christopher Morse vum ZLS iwwer d’Zuelen am Lëtzebuergeschen an doriwwer, wéi…
- Wat s de net sees!
Beim Wënzer an der Kellerei
Wat ass Balleg? Wat sinn Heffen? Haut geet et ëm Begrëffer, déi ee wärend an och no der Lies beim Wënzer an der Kellerei héiert.
- Wat s de net sees!
Verkéiert a verknäppt - E puer Wierder ëm d’Gezei
Jiddereen huet sech alt emol moies an der Däischtert ugedoen an ass da méi spéit am Dag - méi oder manner diskreet - drop higewise ginn, datt e Stéck Gezei net…
- Wat s de net sees!
De Klickklack beim Fänkches
Buet, Haischen a Klickklack: D’Sara Martin vum ZLS hëlt eis mat zeréck an d’Kandheet a schwätzt iwwer Fänkches an déi verschidde lëtzebuergesch Bezeechnunge…
- Wat s de net sees!
D’Etymologie vu lëtzebuergesche Wierder
De Sam Mersch gëtt en Abléck an d’Originne vu verschiddene Wierder.
- Wat s de net sees!
Chrëschtdagslektür: Lëtzebuergesch. Vom Schnëssen und Schneeken
D’Nathalie Entringer schwätzt an dëser Episod iwwer e flott a kompakt Buch, dat si zesumme mam Sam Mersch geschriwwen huet an dat am September beim Duden…
- Wat s de net sees!
Vu gefëllte Croissanten a selwergemaachte Boxemännercher
An dëser Episod geet et ëm Grammaire, Variatioun an der Sprooch an den LOD. D’Nathalie Entringer erkläert eis, firwat verschidde Leit e gefëllten, anerer awer…
- Wat s de net sees!
Spréch a Riedewendungen am Lëtzebuergeschen an am Engleschen: Deel 3
D’Sarah Hess an de Christopher Morse kucke sech e puer bekannt Spréch un a probéieren, méi iwwer d’Urspréng erauszefannen.
- Wat s de net sees!
Queesch duerch den Déieregaart
Wat ass eng Waasserjoffer, wat mécht e Päerd, wann et hénkelt, wat huet et mam Sproch “dat deet de Bock schnadderen“ op sech? Op dës Froe gëtt et am fuschneie…
- Wat s de net sees!
Nach méi Spréchwierder am Lëtzebuergeschen an am Engleschen
An dëser Episod schwätzen d’Sarah Hess an de Christopher Morse iwwer Spréchwierder am Lëtzebuergeschen an am Engleschen.
- Wat s de net sees!
Duschgel oder Duuschgeel?
An dëser Episod dréit sech alles ëm d’Wuert "Duschgel“: Wéi eng verschidden Aussprooche ginn et bei deem Wuert, wéi ass de Pluriel a wéi gëtt et…
- Wat s de net sees!
Wierder, déi et net an den LOD gepackt hunn
An dëser Episod geet et ëm Wierder, déi iwwer de Formulaire "e Wuert virschloen“ um Site vum Lëtzebuerger Online Dictionnaire (LOD) erageschéckt goufen an…
- Wat s de net sees!
Maschinell Iwwersetzung am Lëtzebuergeschen
An dëser Episod schwätze mer iwwer d’Theema maschinell Iwwersetzung am Lëtzebuergeschen. Wéi gutt kënne Computerprogrammer aus dem Lëtzebuergeschen an aner…
- Wat s de net sees!
En Tour duerch d’Stater Infoboxen am LOD – 2/2
Wouhier kënnt den Numm „Knuedler“? A wéi eng Stater Bréck huet am Ganzen dräi Nimm? An de kulturhistoreschen Infoboxe vum LOD fannt Dir d’Äntwerten op dës an…
- Wat s de net sees!
En Tour duerch d’Stater Infoboxen am LOD - 1/2
Wéi e Weltrekord huet d’Nei Bréck jorelaang gehalen? A wéi ee bekannte Komponist hat am Stater Casino säi leschten Optrëtt? An de kulturhistoreschen Infoboxe…
- Wat s de net sees!
Mir gi liesen!
Wat huet et mat deem "liesen“ op sech? Wat sinn "Herschtleit“, wat ass eng "Hatt“? Op all dës Froe gëtt et eng Äntwert vum Armand Becker vum Zenter…
- Wat s de net sees!
Spréchwierder am Lëtzebuergeschen an am Engleschen: Deel 1
Een Af mécht der honnert – one monkey makes a hundred? An dëser Episod schwätzen d’Sarah Hess an de Christopher Morse iwwer Spréchwierder am Lëtzebuergeschen…
- Wat s de net sees!
Wat ass eng Schmis?
An dëser Episod dréit sech alles ëm d’Wuert "Schmis“: Wéi eng verschidde Bedeitungen huet d’Wuert a wéi gëtt et geschriwwen? Dat alles gëtt een am LOD…
- Wat s de net sees!
Wat fir eng Zort Dictionnaire ass den LOD?
An dëser Episod kucke mir eis un, wéi eng Zorte vun Dictionnairen et eigentlech gëtt an a wéi eng Kategorie de Lëtzebuerger Online Dictionnaire fält. Wat…
- Wat s de net sees!
E Bléck hanner d’Kulisse vum ZLS: déi administrativ Gestioun
Mir geheien e Bléck hanner d’Kulisse vum ZLS a schwätze mat der Noémie Santos doriwwer, wat hir Aufgaben als administrativ Gestionnairin am ZLS sinn. Wéi eng…
- Wat s de net sees!
E Bléck hanner d’Kulisse vum ZLS: d’Orthografie
Mir geheien e Bléck hanner d’Kulisse vum ZLS a schwätze mam Helmuth Sperl doriwwer, wat seng Aufgaben als Linguist am ZLS sinn. Wat fir Aarbechte falen am…
- Wat s de net sees!
De Lëtzebuerger Online Dictionnaire am Iwwerbléck
Wosst Dir, datt een am LOD op verschiddene Sprooche kann no Wierder sichen? A kennt Dir d’Funktioun vun der “erweiderter Sich“ am LOD? An dëser Episod gitt Dir…
- Wat s de net sees!
Kënne kommen oder komme kënnen?
Wat ass e Modalverb a wuer setzt een et? Wéi ënnerscheet d’Lëtzebuerger Sprooch sech an där Hisiicht vum Däitschen, vum Franséischen a vun anere Sproochen? Dat…
- Wat s de net sees!
Wuertvirschléi fir den LOD: Wierder aus dem Alldag
An dëser Episod geet et ëm Wierder aus dem Alldag, déi iwwer de Formulaire "e Wuert virschloen“ um Site vum Lëtzebuerger Online Dictionnaire (LOD)…
- Wat s de net sees!
Familljenintern Sprooch
An dëser Episod schwätze mer iwwer familljenintern Sprooch, also Wierder an Ausdréck, déi just an der Famill bekannt sinn a just do benotzt ginn. Wéi entsteet…
- Wat s de net sees!
D'Kategorien am Lëtzebuerger Online Dictionnaire
An dëser Episod kréie mir e klengen Abléck an d’Kategorien am LOD. Wat ass eng Kategorie, wou fënnt ee se a wéi vill gëtt et der? A mir gi gewuer, a wéi enger…
- Wat s de net sees!
Pärele vun der ZLS-Hotline
An dëser Episod kréie mir nees e klengen Abléck an d’Hotline vum ZLS. Jidderee ka sech nämlech iwwer lod@lod.lu mat Froen iwwer d’Lëtzebuergescht beim ZLS…
- Wat s de net sees!
Vu Kierchen bis op Zowaasch: En Tuer duerch d'Uertschaften am LOD
Wéi ass de lëtzebuergeschen Numm fir “Troisvierges”? Gëtt et fir “Buerglënster” nach en aneren Numm? Kënnt een “aus Éinen“ oder “vun Éinen“? Wéi gouf déi…
- Wat s de net sees!
Wéi ginn d’Audioe vun de Beispillssätz am LOD opgeholl?
An dëser Episod geet et ëm d’Audio-Opname vun de Beispillssätz, déi een am Lëtzebuerger Online Dictionnaire mëttlerweil bei enger ganzer Partie Artikele fënnt…
- Wat s de net sees!
Nach Wierder, déi (relativ) rezent an den LOD opgeholl goufen
Am LOD fënnt een zwar mëttlerweil schonn iwwer 33.000 Wierder, mee et kommen och ëmmer weiderer derbäi. An dëser Episod ginn zwee esou Wierder presentéiert…
- Wat s de net sees!
Wuertvirschléi fir den LOD: Wat feelt? Wat ass schonn dran?
An dëser Episod geet et ëm Wierder, déi iwwer de Formulaire “E Wuert virschloen“ um Site vum Lëtzebuerger Online Dictionnaire (LOD) erageschéckt goufen. Wéini…