Shows / Państwo Filozofów

Państwo Filozofów
Słyszysz Platon, Hegel, Heidegger, Sartre, Kant i uciekasz jak najdalej? Nie bój się filozofii, bo ona jest o Tobie. Nie tylko akademicy rozważają, zwykli ludzie też, przecież w końcu wszyscy jesteśmy myśleniem. W Państwie Filozofów zajmujemy się właśnie tym – myśleniem. Sięgamy wysoko, ale z bohaterami, których dobrze znacie. Czy Big Lebowski był filozofem albo Lady Makbet? Świnie z „Folwarku zwierzęcego”? Śmierć z „Ósmej pieczęci”? Oczywiście. A czy „Gwiezdne wojny” to traktat o wartościach…
Episodes
Państwo Filozofów„Coco”. Czy zapomnienie jest gorsze od śmierci? Filozoficzna opowieść o pamięci i miłości
„Prawdziwa śmierć następuje wtedy, gdy nie ma już nikogo, kto o tobie pamięta” – to jedno z najważniejszych zdań animacji „Coco”. Czy rzeczywiście bardziej niż…
Państwo FilozofówCzy człowiek jest skazany na przemoc? „Atlas chmur” w Państwie Filozofów
Czy historia ludzkości to nieustanne powtarzanie tych samych błędów? Czy przemoc i żądza władzy są wpisane w naszą naturę? A może pojedynczy człowiek potrafi…
Państwo FilozofówCzy można uciec od traumy z dzieciństwa? „Rzeka tajemnic” i filozofia zemsty
Czy jedno wydarzenie z dzieciństwa może naznaczyć całe życie? I czy zemsta rzeczywiście przynosi ulgę? „Rzeka tajemnic” Clinta Eastwooda to nie tylko kryminał…
Państwo FilozofówCzy rutyna może dawać szczęście? Filozofia „Dnia Świstaka”
Czy codzienność naprawdę musi być nudna, a rutyna jest czymś, od czego trzeba uciekać? „Dzień Świstaka” staje się w „Państwie Filozofów” punktem wyjścia do…
Państwo FilozofówCzy warto poświęcić wszystko dla sztuki? „Whiplash” w Państwie Filozofów
Czy talent wystarczy, by osiągnąć doskonałość? A może za sukcesem zawsze stoją tysiące godzin pracy, wyrzeczenia i przekraczanie własnych granic?
Państwo Filozofów„Zemsta jest śmiercią duszy”. Co „Hrabia Monte Christo” mówi o krzywdzie i przebaczeniu?
Edmond Dantès traci wolność, miłość i lata życia. Gdy wraca jako hrabia Monte Christo, chce ukarać tych, którzy go skrzywdzili. Czy jednak zemsta może…
Państwo FilozofówCzy świat bez cierpienia byłby lepszy? "Nowy wspaniały świat” Huxleya
– Wszyscy są szczęśliwi, tylko że wszyscy są zaprogramowani do odczuwania tego szczęścia – mówi prof. Joanna Hańderek, analizując „Nowy wspaniały świat”…
Państwo Filozofów„Pół żartem, pół serio”. Czy naprawdę można żyć bez masek?
Czy jesteśmy naprawdę sobą, czy przez całe życie odgrywamy role narzucone przez społeczeństwo? Czy płeć, tożsamość i autentyczność są czymś naturalnym, czy…
Państwo Filozofów„Ex Machina”. Kiedy maszyna staje się człowiekiem?
Wyobraźmy sobie istotę, która mówi, myśli, czuje i reaguje jak człowiek. Ale człowiekiem nie jest – przynajmniej z biologicznego punktu widzenia. Czy mamy…
Państwo FilozofówDziecko, dystopia i świat bez jutra. Film "Ludzkie dzieci" jako metafora utraconego sensu
Czy cywilizacja może przetrwać bez dzieci? Pytanie, które stawia film 'Ludzkie dzieci' wykracza daleko poza problem bezpłodności. To opowieść o świecie, który…
Państwo FilozofówDlaczego tak lubimy podglądać innych? Od Hitchcocka do Instagrama
Scrollujemy, obserwujemy, śledzimy cudze historie i wyciągamy wnioski na podstawie kilku obrazów. Czy naprawdę tak wiele różni nas od bohatera filmu 'Okno na…
Państwo FilozofówCo dziś mówi nam „Miś” Stanisława Barei? O absurdzie władzy i codzienności
– „Władza najbardziej boi się śmiechu” – mówi prof. Joanna Hańderek w audycji „Państwo filozofów” w Radiu Kraków. Rozmowa o kultowym „Misiu” Stanisława Barei…
Państwo Filozofów„Manchester by the Sea”. Film o winie, której nie potrafi uciszyć nawet czas
Lee Chandler stracił dzieci w pożarze i choć prawo uznało tragedię za wypadek, on sam nigdy sobie nie wybaczył. „Manchester by the Sea” Kennetha Lonergana to…
Państwo Filozofów"Babel", czyli samotność ludzi, którzy mówią za dużo, ale nie potrafią rozmawiać
Film 'Babel' nie pyta tylko, dlaczego ludzie się nie rozumieją. Pyta ostrzej — czy my w ogóle rozmawiamy, czy tylko funkcjonujemy obok siebie, używając języka…
Państwo FilozofówCzy rzeczywistość jest tylko złudzeniem? „Ubik” Philipa K. Dicka w Państwie Filozofów
Czy rzeczywistość istnieje niezależnie od naszej świadomości? Czy świat, który widzimy, jest stabilny, czy może rozpada się na naszych oczach? A może czas…
Państwo Filozofów„Wilk z Wall Street” w „Państwie filozofów”. O żądzy, egoizmie i pragnieniu, którego nie da się nasycić
Czy bogactwo, władza i przyjemność mogą naprawdę dać spełnienie? A może uruchamiają mechanizm, którego nie sposób zatrzymać? W najnowszym odcinku „Państwa…
Państwo Filozofów„Wichrowe Wzgórza” bez romantycznych złudzeń
W audycji „Państwo Filozofów” Piotr Jędrzejewski i prof. Joanna Hańderek sięgają po jedną z najbardziej znanych powieści XIX wieku – „Wichrowe Wzgórza” Emily…
Państwo FilozofówJak system tworzy bohaterów? „Człowiek z marmuru” w „Państwie filozofów”
Film Andrzeja Wajdy staje się punktem wyjścia do refleksji nad tym, jak rodzi się bohater i jak łatwo może zostać zapomniany. Historia Mateusza Birkuta —…
Państwo FilozofówDziesięć osób na wyspie i pytanie o sprawiedliwość – filozofia w „I nie było już nikogo”
Czy kryminał może być jednocześnie filozoficzną rozprawą o winie i odpowiedzialności? W audycji „Państwo filozofów” analizujemy słynną powieść Agaty Christie…
Państwo FilozofówCzy żyjemy w świecie bez prawdy? Film "Nie patrz w górę" pod lupą filozofii
Dlaczego wolimy nie patrzeć w górę, nawet gdy zagrożenie jest realne? Film „Nie patrz w górę” i refleksje prof. Joanny Hańderek prowadzą do pytania o rolę…
Państwo FilozofówOppenheimer: nauka między geniuszem a odpowiedzialnością
Pierwsza eksplozja nuklearna w historii - 16 lipca 1945 roku w Alamogordo - była momentem, w którym teoria stała się praktyką, a nauka pokazała swoją…
Państwo Filozofów„Upadek” Alberta Camusa. Odpowiedzialność, absurd i sąd nad samym sobą
Niewinna rozmowa w barze w Amsterdamie zamienia się w spowiedź – a może antyspowiedź – człowieka, który próbuje ocalić samego siebie przed samym sobą. W…
Państwo FilozofówMały Książę a filozofia. Czego naprawdę uczy nas serce?
Dlaczego „dobrze widzi się tylko sercem” i co Mały Książę mówi dorosłym o świecie, który lubi liczby? W audycji Państwo Filozofów wracamy do kultowej opowieści…
Państwo Filozofów„Duma i uprzedzenie” - powieść o miłości, która obnaża system. Filozoficzne czytanie Jane Austen
Czy „Duma i uprzedzenie” to tylko romantyczna historia miłosna? W audycji „Państwo Filozofów” prof. Joanna Hańderek pokazuje, że powieść Jane Austen jest…
Państwo Filozofów„Stowarzyszenie Umarłych Poetów” - o wolności, odpowiedzialności i cenie buntu
„Tradycja, honor, dyscyplina, doskonałość” – na tych filarach opiera się Akademia Weltona w filmie Petera Weira „Stowarzyszenie Umarłych Poetów” (1989). W…
Państwo Filozofów"Piąty element", czyli bajka jako najstarszy język metafizyki
Do Ziemi zbliża się zło. Dzieje się tak co pięć tysięcy lat. By je pokonać, cztery żywioły muszą się połączyć w odpowiedniej konfiguracji. Niezbędna jest do…
Państwo FilozofówO podróży, która niewiele zmienia. Trzej panowie w łódce w Państwie filozofów
Wystarczy „pełny żołądek”, by świat nagle wydał się bardziej znośny? A może to tylko sprytniejsza wersja ucieczki przed sobą?
Państwo Filozofów„Czarownica” - film o zdradzie, gniewie i miłości silniejszej niż zemsta
Czy zło rodzi się w czynie, w intencji, a może w relacji? W audycji Radia Kraków „Państwo Filozofów” Piotr Jędrzejewski rozmawia z prof. filozofii Joanną…
Państwo FilozofówMiłość, klasa i katastrofa. Titanic bez hollywoodzkiego lukru
Na dnie Atlantyku spoczął symbol nowoczesności i ludzkiej pychy. Wraz z katastrofą „Titanica” narodziła się też opowieść o miłości przekraczającej granice…
Państwo FilozofówFilozofia na tropie Kevina, który został sam w domu. Co chce nam powiedzieć nieśmiertelny świąteczny klasyk?
Jest jak choinka, świąteczne ozdoby, gwiazda betlejemska i szopka. Stał się współczesnym rytuałem. Oglądamy co roku, jak gdyby sam film stał się obrzędem…
Państwo FilozofówScrooge, Dickens i pytanie o to, czy człowiek może się zmienić
„Będę czcił Boże Narodzenie w sercu i starał się zachować je przez cały rok” – mówi Scrooge już po przemianie. Jak to możliwe, że skąpiec, który kochał przede…
Państwo FilozofówGdzie kończy się człowiek, a zaczyna maszyna? "Ex Machina"
Czy maszyna może być osobą? Co sprawia, że kogoś uznajemy za „kogoś”, a nie tylko za perfekcyjną imitację człowieczeństwa? W „Państwie filozofów” wracamy do…
Państwo FilozofówCasablanca: mit, miłość i filozofia w czasach wojny
Ze wszystkich knajp na świecie… ona musiała wejść właśnie do tej. Przypadek czy konieczność? W „Państwie filozofów” Casablanca staje się czymś więcej niż…
Państwo FilozofówTajemnica, która pożera świat. „Piknik pod Wiszącą Skałą” w Państwie Filozofów
Australia, rok 1900. Walentynkowy piknik elitarnej szkoły przeradza się w jedno z najbardziej niepokojących zniknięć w historii kina. Trzy uczennice i…
Państwo FilozofówKiedy pies mówi, a kosmita rysuje koła. Co mówią filozofowie o tajemnicy komunikacji?
W 12 miejscach na Ziemi lądują statki kosmiczne. Nic nie wiemy o przybyszach, ani skąd pochodzą, ani po co przylecieli. Kłopot jest poważny, bo jak się…
Państwo FilozofówDzwonnik z Notre Dame. Słowo, kamień i ci, których łatwo potępić
Co zabije co – słowo kamień czy kamień słowo? W „Państwie filozofów” zaglądamy do „Katedry Najświętszej Maryi Panny w Paryżu” Victora Hugo, gdzie gotycka…
Państwo FilozofówPan K. w kolejce po sens. Co o współczesności mówi nam "Zamek"?
„Zamek” to nie opowieść o abstrakcyjnym biurze, lecz o świecie, w którym procedura zastępuje sens, a formularz – człowieka. Czy biurokracja jest tylko formą…
Państwo FilozofówCzas, choroba i spór o duszę — „Czarodziejska Góra” w Państwie Filozofów
W sanatorium Berghof czas pęcznieje, a życie zamienia się w egzystencjalny eksperyment. Między Settembrinim a Naftą rozgrywa się walka o rozum i mistykę, a…
Państwo FilozofówCzłowiek, technologia i pamięć – pierwszy sezon "Black Mirror"
W pierwszym sezonie serialu Black Mirror Charlie Brooker stawia przed widzem pytania, które wykraczają daleko poza granice rozrywki. Gdzie kończy się etyka, a…
Państwo FilozofówWyspa wolności – czyli jak inżynier zbudował własne państwo
Pod koniec lat 60. XX wieku Giorgio Rosa postanowił zrobić coś, o czym inni tylko marzyli – zbudował na Adriatyku własne mikropaństwo. „Wyspa Róży” stała się…
Państwo Filozofów"Życie na podsłuchu". Jedno "nie" może być zgrzytem w systemie
W „Życiu na podsłuchu” (2006, reż. Florian Henckel von Donnersmarck) agent Stasi inwigiluje dramatopisarza i jego partnerkę, co uruchamia u niego wewnętrzną…
Państwo Filozofów„12 małp”. Stołowatość stołu i chichot Dostojewskiego
Czy jestem w stanie dotrzeć do istoty świata, do istoty rzeczywistości? Immanuel Kant zwrócił uwagę, że nigdy nie docieramy do istoty rzeczy samej w sobie…
Państwo Filozofów„Titanic”, mity, klasa próżniacza i nasze stare mózgi
Legendy dotyczące Titanica - ile tam może być kosztowności, dzieł sztuki, bogactwa - będzie pobudzał, bo to symboliczne podejście do tego, co nazywamy albo…
Państwo Filozofów„Parasite”. Piwniczność kontra rajskość, czyli gra w stereotypy
W książce „Robale rządzą światem” David MacNeal pokazuje, że robal to zwierz powszechny, a my niesłusznie traktujemy go jak coś obrzydliwego. Przyglądając się…
Państwo FilozofówJak boli zło? Samotność Froda, czułość Sama
Jestem widzialna, ale dookoła nikogo nie ma, więc czy mogę dalej działać etycznie, czy mogę już etykę odpuścić, bo ona nie ma żadnych znaczeń? I domyślamy się…
Państwo Filozofów„Między słowami”, czyli między czym? Prof. filozofii: „Nie jestem atomem oderwanym od świata”
Za egzystencjalistami możemy powiedzieć, że człowiek przecież szuka całe życie, ale z drugiej strony (jak przekonywał Anthony Giddens) - na tym właśnie polega…
Państwo FilozofówIncele, cywilizacja kłótni i "Dojrzewanie"
W XX wieku kobiety przepracowały język, ale też tożsamość kobiecą. Mają rozwinięte struktury nie tylko wsparcia (w momencie kiedy wydarza się coś…
Państwo Filozofów"Chłopi" - prestiż, wiejska etyka, Kant i karta płatnicza
Kant upierał się, żeby człowieka zawsze traktować jako cel, a nie jako środek do osiągnięcia celu. To jest do zrozumienia, ale w kontekście wcześniejszych…
Państwo Filozofów„Słodkie życie” w oku ryby. Co opowiedział nam Fellini?
Zderzenie miasta, które wchłania to, co przyrodnicze, ale równocześnie separuje człowieka od tego, co przyrodnicze. To motyw, który od Platona będzie się…
Państwo FilozofówCzy krzesło jest krzesłem, a herbata herbatą? „Uważaj człowieku, jak poznajesz”
David Hume mówi: uważaj człowieku, jak poznajesz; pamiętaj, że zawsze robisz jakieś założenia, które są na miarę twoich możliwości, twojej nauki, twoich…
Państwo FilozofówParagraf 22 – filozofia absurdu, przemocy i niemożliwości ucieczki
Czy wojna to stan wyjątkowy, czy nowa norma? W „Państwie Filozofów” przyglądamy się powieści Josepha Hellera Paragraf 22, analizując absurd, przemoc systemową…
Państwo Filozofów„Lalka”. Bo to zła kobieta była? A może Wokulski to przemocowiec?
Levi-Strauss zwrócił uwagę, że kobieta to doskonały materiał na wymianę handlową, barterową pomiędzy mężczyznami, prawda? Ojciec daje córkę, a razem z nią…
Państwo Filozofów"Więc lepiej czasem usnąć". Martin Eden - nieudany projekt Nadczłowieka
Jesteśmy wręcz mistrzami różnych socjotechnik względem samych siebie. Ciężar odpowiedzialności za każdy gest naprawdę boli i ta konfrontacja, również…
Państwo FilozofówKsenomorf, lęk pierwotny i uwolnione ciało Ripley
To nie człowiek wykorzystuje zwierzę, czy jakąkolwiek inną istotę żyjącą, tylko sam zostaje wykorzystany. Zaczyna być ciałem żywicielem. Obcy opuszcza ciało…
Państwo Filozofów„Czułe słówka” – rzecz o starości, posiadaniu i poszukiwaniu wolności
Mamy mit szlachetnego mędrca, starca - ta siwa broda filozofów, ta wizja Arystotelesa, gdzie pełnia cnót, ale też pełnia poznania…. Więc jest mędrzec rodzaju…
Państwo FilozofówSeksualnie podejrzana matka, Marek Aureliusz i feministki
Marek Aureliusz uważał, że wszelkie próby przeciwstawiania się swojemu losowi nie mają najmniejszego sensu. I myślę, że największym problemem jest, to, że ci…
Państwo FilozofówKant, czerwie i Mesjasz zapowiedziany przez kobiety
To jest fantastyczne laboratorium idei, które najpierw zostały podpowiedziane czy narzucone (tak naprawdę kult Mesjasza został narzucony). A z drugiej strony…
Państwo Filozofów„Człowiek, taka dziwna istota”. Jak to możliwe, że w najlepszym ze światów pojawia się zło?
Metafizyka nie pozwalała nam zrozumieć zmysłów, ciała, wielu sfer. Ale odarcie z metafizyki wcale nie oznacza, że zostaliśmy odarci z kultury. Człowiek nigdy…
Państwo FilozofówIle człowieczeństwa jest w człowieku? Profesor filozofii: „Kiedy pukanie do drzwi staje się łomotaniem”
Ubóstwiliśmy siebie, daliśmy sobie uprawnienia do zarządzania światem, które są bardzo arbitralne. Uzurpujemy prawo do panowania nad rzeczywistością…
Państwo Filozofów„Samiec nasz wróg!” Jak Albert i Max zasiali ferment w utopijnym świecie
Jest piękna scena, kiedy jedna z dziewczynek pyta: do czego jest mężczyzna. To taka sytuacja, w której widać, że mamy - nawet w sferze emocji, cielesności…