Shows / کافه لیبرال
Episodes
- کافه لیبرال
گفت‌وگوی داریوش آشوری و شهلا شفیق پیرامون دیدارشان با شاهزاده رضا پهلوی
چند ماه پیش دیدار این دو نویسنده و روشنفکر شاخص ایرانی با شاهزاده رضا پهلوی زلزله‌ای در فضای فرهنگی ایران ایجاد کرد. در آن دیدار چه گذشت؟ میلیون‌ها نفر از…
- کافه لیبرال
بحران، میوه سوسیالیسم
بازار، بستری است برای آزمون و خطا. هرچه بازار آزادتر باشد شرایط برای آزمودن و خطا کردن مهیاتر خواهد بود. باید در این کلمات دقت به خرج داد. چراکه بی‌توجهی به…
- کافه لیبرال
تاریخچه‌ای کوتاه از کاهش ارزش پول
کاهش تعمدی عیار پول (دست‌کاری ارزش نقدینگی)، کهن‌ترین ترفند فریب‌کارانه در عرصهٔ حکمرانی به شمار می‌رود. روم باستان این ترفند را بهتر و کارآمدتر از هر نظام…
- کافه لیبرال
پارادوکس ارزش
برای چندین دهه، اقتصاددانان کلاسیک نظیر آدام اسمیت در پی تبیین این معما بودند که چرا آب ارزان‌قیمت است، درحالی‌که الماس—کالایی تجملی و تا حد زیادی فاقد فایدهٔ…
- کافه لیبرال
از پست و بلند لیبرالیسم
واژه لیبرالیسم امروزه در معانی گوناگونی به کار می‌رود که غیر از ترسیم گشودگی در برابر اندیشه‌های نو، چندان اشتراک دیگری ندارند و در این میان، برخی از این معانی…
- کافه لیبرال
مسیر جهنم با نیت‌های خیر سنگ‌فرش شده است
این یه ضرب‌المثل قدیمی انگلیسیه ــ چرا مسیر جهنم باید با نیت‌های خیر سنگ‌فرش شده باشه؟ مگه نیت‌های خیر قرار نبوده مسیر بهشت باشه؟ ــ چه بهشت زمینی و چه آسمانی.
- کافه لیبرال
مروری بر کژ اندیشی مشهورترین متفکرین معاصر حامی چپ
هنگامی که هر سیستم فکری به یک امر «مقدس» یا «ضرورت تاریخی» تبدیل شود، پیروانش دچار این توهم می‌شوند که برای رسیدن به اهداف والای نظام، می‌توان حقایق را کتمان،…
- کافه لیبرال
قانون علاقه به چرندیات
✅ نورس‌کوت پارکینسون، مورخ و نویسنده انگلیسی در سال ۱۹۵۷ «اصل پیش پا افتادگی» یا «قانون علاقه به چرندیات» را مطرح کرد. او متوجه شد مردم به موضوعات…
- کافه لیبرال
هشت قانون اقتصاد (سیاسی)!
دولت ها از خود پولی ندارند؛ باید "آن را در قالب مالیات از شهروندان بگیرند" یا "منابع عمومی و ارزشمند مانند نفت را مصرف کنند" یا "از دیگر کشورها وام بگیرند" یا…
- کافه لیبرال
معرفی کتاب: انسان خوش‌بین، نویسنده: مت ریدلی
مت ریدلی در این کتاب فوق‌العاده ثابت می‌کند که تاریخ اقتصاد بشر، داستان بی‌پایانی از نوآوری، دادوستد و پیشرفت بوده است. او توضیح می‌دهد که چطور «تجارت و مبادله…
- کافه لیبرال
جان لاک و منطق دفاع مشروع
جان لاک در رساله مشهور خود درباره دولت، به شرح و تفصیل وضعیت بشر تحت قوانین طبیعت و در جامعه می‌پردازد و به‌طور مداوم این دو را در برابر یکدیگر قرار می‌دهد و…
- کافه لیبرال
تماشاگرِ فردای دیگران
این روزها تایم‌لاین X پر است از پیام‌هایی که میان ایرانیان و ونزوئلایی‌ها رد و بدل می‌شود. بعضی شادی‌ها با گریه از راه می‌رسند؛ انگار آدمی وقتی بالاخره…
- کافه لیبرال
پول پول میاره؟ — یا روایتِ بازندگان گمنام
برخی گزاره‌ها در ذهن جمعیِ یک فرهنگ و کشور یا حتی در ذهن بخش بزرگی از مردم جهان جا افتاده، بدون اینکه بررسی دقیقی درباره‌ش صورت گرفته و اثبات شده باشه: یعنی…
- کافه لیبرال
سوسیالیسم: علم است یا سیانور؟
یادداشت سردبیر: ماریانا داویدوویچ، رئیس روابط خارجی بنیاد آموزش اقتصادی (FEE)، اخیراً جزوه‌ای با عنوان داستان‌های مدفونِ کمونیسم و سوسیالیسم منتشر کرده است که…
- کافه لیبرال
این سرمایه‌داری نیست، ویژه‌خواری دولتی است!
واژگان دارای معانی مشخصی هستند. متأسفانه، واژهٔ «سرمایه‌داری» (Capitalism) مکرراً هم توسط حامیان و هم توسط منتقدان مورد سوءاستفاده قرار می‌گیرد. بسیار اتفاق…
- کافه لیبرال
چهار پیش‌بینی کارل مارکس دربارهٔ آیندهٔ سرمایه‌داری
کارل مارکس دربارهٔ آیندهٔ سرمایه‌داری چهار پیش‌بینی بزرگ مطرح کرد، اما تاریخ در هر چهار مورد، دقیقاً عکسِ آن را رقم زد. نخست، مارکس نابودی طبقهٔ متوسط و…
- کافه لیبرال
تحریم علیه رژیمی سرکوبگر؛ تقویت‌کننده اراده ملی یا تضعیف‌کننده حاکمیت ملی
در جهان سیاست معاصر، تحریم‌های اقتصادی به یکی از ابزارهای اصلی فشار بین‌المللی برای تغییر رفتار یا تضعیف رژیم‌های یاغی، سرکوبگر یا اقتدارگرا تبدیل شده‌اند. از…
- کافه لیبرال
راه بردگی
راه بردگی نامِ احتمالاً معروف‌ترین اثر هایِکه، اقتصاددان اتریشی. در این ویدئو بر اساس این کتاب فرق کاپیتالیسم و سوسیالیسم و فرجام این دو نظم اجتماعی رو بررسی…
- کافه لیبرال
به مناسبت روز ملی نثر پارسی
به مناسبت روز ملی نثر پارسی چند نمونه از نثرهای تمیز و با اساس معاصر را خدمت شما تقدیم خواهم کرد. باشد که از شر شلخته نویسی و جفا به زبان فارسی خلاصی پیدا کنیم:
- کافه لیبرال
نظم خودجوش
چطور امکان دارد، نهادهایی که رفاه مشترک را ایجاد کرده‌اند و برای پیشبرد توسعهٔ آن خیلی مهم هستند در فقدان یک ارادهٔ مشترک که خواستار تأسیس کردن آن‌ها باشد، شکل…
- کافه لیبرال
دربرابر«جزم گرایی» چه باید کرد؟
کانت در «نقد عقل محض» با دفاع از خردگرایی، آفت بزرگ آن یعنی جزم گرایی (Dogmatism)را به گونه ای دانشورانه در بوتۀ نقد می افکند و با نگاهی ژرف، پی آمدهای گرانِ…
- کافه لیبرال
درمان اتریشی: بازسازی واقعیت اقتصادی
این روزها دغدغهٔ اصلی تقریباً همگان، مضیقهٔ اقتصادی است. تورم، قیمت‌های بالا، دستمزدهای راکد، کاهش قدرت خرید، نابرابری و بحران‌های مالیِ مکرر، اغلب به‌عنوان…
- کافه لیبرال
جامعه آزاد با مجرم چه می‌کند؟
▪️در یک جامعه مبتنی بر آزادی اقتصادی، هر تخلفی لزوماً به مجازات به معنای معمول آن منتهی نمی‌شود؛ اما این به معنای بی‌هزینه بودن رفتارهای زیان‌بار…
- کافه لیبرال
اسلام و لیبرالیسم کلاسیک
الکسی دو توکویل نماد محافظه‌کاری لیبرال و پراگماتیسمی بود که، برخلاف بسیاری از روشنفکران انقلابی فرانسه، علیه دین نمی‌شورید و معتقد بود مسیحیت برای حفاظت از…
- کافه لیبرال
عدالت اجتماعی؛ اسب تروای تمامیت‌خواهی
هیچ حکومتی نمی‌گوید: «آمده‌ایم آزادی‌تان را بگیریم!» درست به همین دلیله که خطرناک‌ترین محدودیت‌های آزادی، گاهی با زیباترین شعارها آغاز میشن. امنیت، برابری،…
- کافه لیبرال
اهمیت کانت برای فهم روش‌شناسی مکتب اتریش
آکسیوم‌های کنش انسانی از جنس چنین حکم‌هایی است. کنش انسانی چنین شرط‌هایی دارد به این دلیل که برای فهم کنشگر بودن انسان نیاز به مشاهده نیست، حاصل استدلال است و…
- کافه لیبرال
نظم اجتماعی و هیولای درون
خیلی در این باره صحبت شده که اگر سوسیالیسم یک ایدهٔ شکست‌خورده‌ست به این دلیله که سوسیالیسم با ذات انسان سازگار نیست. یکی از کانال‌های اصلی نقد بر سوسیالیسم…
- کافه لیبرال
ابونواس اهوازی؛ نمایندۀ شادخواریهای عصر ساسانی(بخش3)، علی میرفطروس
خلافت عبّاسیان با فداکاری های ایرانیان مستقر شده بود و لذا، استقرار و اقتدار وزیران ایرانگرای برمکی در دستگاه خلافت فصل تازه ای برای ترویج فرهنگ ایرانی بشمار…
- کافه لیبرال
سراب «برنامه نویسی»: چگونه «اقتصاد دستوری» به ناکارآمدی و رانت‌جویی ختم می‌شود
▪️جاذبه‌ی اقتصاد دستوری همواره بر پایه‌ی مجموعه‌ای از توجیهات به ظاهر منطقی و اخلاقی استوار است. دولتمردان معمولاً وعده‌ی نظم، کنترل، و بالاتر از…
- کافه لیبرال
سنگرهای کوچک شرافت: در زمانه طاعون چگونه انسان بمانیم؟
گاهی تاریخ، کتاب‌های کهنه را از قفسه بیرون می‌کشد و جلوی رویمان می‌گذارد؛ نه برای تجدید خاطره، که برای فهم امروز. رمان «طاعون» آلبر کامو یکی از همین کتاب‌هاست…
- کافه لیبرال
چرا حافظ را نمی‌توان از زندگی ایرانی جدا کرد؟
حافظ در قرنی زندگی می‌کرد که ایران هنوز از پیامدهای یورش مغول و فروپاشی نظم سیاسی پیشین بیرون نیامده بود. پس از زوال ایلخانان، قدرت میان حکومت‌های محلی…
- کافه لیبرال
آرشیو دکتر جواد طباطبایی/ یادمان فیلسوف
در کانال تلگرام « آرشیو جواد طباطبایی/یادمان فیلسوف» تمامی درس‌گفتارها و سخنرانی‌های ایشان که از سطح وب و کانال‌های تلگرامی جمع‌آوری، مرتب و بارگذاری شده است و…
- کافه لیبرال
چگونه اقتصاد آلمان غربی بعد از جنگ جهانی دوم رشد کرد
آلمان در سال ۱۹۴۸ نظام کنترل قیمت‌ها را کنار گذاشت و نظاره‌گر آن شد که چگونه اقتصادش ظرف هجده ماه از خاکستر خود برخاست. لودویگ اِرهارد این کار را یک‌جانبه و به…
- کافه لیبرال
نیوتون، ارسطو، و فلسفه زرتشتی
در دیدگاه نیوتن، میل طبیعی هر جسم، حفظ حالت فعلی‌اش است. جسمِ در حرکت، تمایل به ماندن در حرکت، و جسمِ ساکن، تمایل به ساکن ماندن دارد. نیوتون این میل طبیعی را…
- کافه لیبرال
رشد اقتصادی از کجا می‌آید؟
اقتصاددانان همواره درباره اهمیت رشد اقتصادی صحبت می‌کنند. همچنین در اخبار، رسانه‌ها، برنامه‌های تلویزیونی، تحلیل‌های روزمره و اظهار نظر مقامات دولتی یا…
- کافه لیبرال
چرا کار می‌کنیم؟
▪️سوسیالیست‌ها عاشق حذفِ نیاز به کارند. می‌گویند لزومِ کار کردن، به معنی اجبار و در نتیجه سرکوب است. با این همه، متوجه معنای ضمنی انتخابِ کار…
- کافه لیبرال
سوسیالیسم و سرمایه‌داری: تمایزی مبتنی بر حق مالکیت
این یادداشت با الهام از چارچوب نظری هوپ، ابتدا می‌کوشد مفاهیم بنیادینی را که در بحث سوسیالیسم و سرمایه‌داری نقش محوری دارند به‌صورت دقیق و شفاف تعریف کند. هدف…
- کافه لیبرال
اسلام‌گرایی لیبرال
یک کاسه کردن اسلام مصطفوی و لیبرالیسم مسیحی مدتی است روی میز اسلام‌گرایانِ کت‌وشلواری است؛ نمونه وطنی‌اش مهدی بازرگان بود که البته از زهدانِ فکری او و جریانش،…
- کافه لیبرال
فریدریش هایک – شمشیر دولبهٔ سوسیالیسم
سوسیالیسم با وعده‌ای جذاب آغاز می‌شود: برابری، عدالت اجتماعی و حمایت از اقشار ضعیف. اما آیا این وعده‌ها همیشه به نتایج مطلوب منتهی می‌شوند؟ در این ویدیو، با…
- کافه لیبرال
عقلانیت؛ عقول یا عقلاء؟
عقل از جمله مفاهیمی‌ست که از دیرباز جزو موضوعات جالب فلسفه و تفکر بوده. در پاسخ به اینکه عقل چیست پاسخ‌های گوناگون و متضادّی طرح شده؛ از عالم فرشتگان گرفته تا…
- کافه لیبرال
مدیریت اقتصاد ایران پس از جنگ
این ویدئو به بررسی مدیریت اقتصاد ایران پس از پایان جنگ و چالش‌های ساختاری آن می‌پردازد و بر اهمیت ایجاد نهادهای مستقل مانند دستگاه قضایی و بانک مرکزی به عنوان…
- کافه لیبرال
ابونواس اهوازی؛ نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش 2)،علی میرفطروس
ابونواس در بصره با ایرانی دیگری به نام احمد بن اسحاق خارکی-اهل جزیرۀ خارک - آشنا شد.او گویا نخستین شاعری بود که در هنجار شکنی و ابراز سخنانِ بی‌پروا (مُجُون)…
- کافه لیبرال
اصغر به جشنواره می‌رود
تجدد در سینمای اصغر فرهادی، چیزی بیشتر از یک دکورِ شیک و چند قلم لوازم‌الکترونیکی لوکس نیست؛ یک فریبِ تمام‌عیار است که روی بسترِ چرک‌تابِ باتلاق زیست روستایی…
- کافه لیبرال
نظریه‌ای در دفاع از فهم مردم
زمستان سال ۹۶ دختری در خیابان انقلاب بر روی یک صندوق برق رفت. روسری سفیدش را سر چوب زد و در سکوت ایستاد. تصویر و خبر این حرکت اعتراضی ساده مثل یک بمب خبری…
- کافه لیبرال
جمهوری اسلامی، از اقتدارنمایی تا سردرگمی
در نظام‌های سیاسی، اقتدار تنها به توانایی اعمال قدرت وابسته نیست، بخش مهمی از آن به میزان اطمینان حاکمیت به آینده، انسجام درونی و توانایی ارائه یک روایت منسجم…
- کافه لیبرال
کانون نویسندگان ایران؛ مائو، استالین و توهم آزادی‌خواهی!
کانون نویسندگان ایران را معمولاً با عنوان جمعی از روشنفکران «سکولار» و مدافع آزادی می‌شناسند؛ جماعتی که شاه را «دیکتاتور» می‌خواندند، چون به تعبیر خودشان آزادی…
- کافه لیبرال
پروپاگاندا، اقناع یا برانگیختن نیازهای روان‌شناختی؟
نیمه دوم دهه 80به ویژه در سال‌های دولت احمدی‌نژاد، روایت رسمی درباره برنامه هسته‌ای ایران بیش از پیش بر مفاهیمی مانند «پیشرفت علمی»، «استقلال» و «حق مسلم»…
- کافه لیبرال
نرخ‌های بهره مهم‌ترین قیمت‌ها در اقتصاد
نرخ‌های بهره را می‌توان مهم‌ترین قیمت‌ها در اقتصاد دانست. آن‌ها روی زمان قیمت می‌گذارند؛ به این شکل که به برخی پاداش می‌دهند تا مصرف خود را به تأخیر بیندازند…
- کافه لیبرال
چرا سوسیالیسم به شکست می‌انجامد
▪️اقتصاد یک بازی حاصل‌صفر نیست که در آن سود شما به‌معنی ضرر طرف مقابل باشد. از این گذشته، اقتصاد صرفاً با اعداد یا مجموعه‌های آماری بیهوده سروکار…
- کافه لیبرال
روشنفکر و نفرت از کاپیتالیسم
ضدیت با لیبرالیسم کلاسیک و کاپیتالیسم فقط ویژگی روشنفکران چپ نیست، روشنفکران غیرچپ هم عموماً ضدکاپیتالیستند؛ ضدلیبرال هم. حتی روشنفکرانی داشتیم که چرخشی ۱۸۰…
- کافه لیبرال
آزادی‌خواهی و دموکراسی
دموکراسی به رغم اهمیتی که برای زندگی در دنیای مدرن داردمفهومی مستقل از آزادی‌خواهی (لیبرالیسم) است. خلط این دو مفهوم اغلب منشاء سوء تفاهم‌های ضایعه‌باری بوده…
- کافه لیبرال
ابو نواس اهوازی؛ نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی،(بخش 1)، علی میرفطروس
ابونواس - مانند حلّاج - چهره‌ای است که پرسش‌های بسیاری برمی‌انگیزد؛ تذکره نویسان اسلامی از «فسق و فجور، بدعت‌گذاری ، ایراندوستیِ شعوبی -گریِ ابونواس سخن…
- کافه لیبرال
یک چارچوب نشانه شناسانه، آزادی؛ دالِ مرکزی لیبرالیسم
چرا حقوق مالکیت بازار آزاد، حاکمیت قانون و مدارا، فهرستی پراکنده نیستند بلکه جلوه های یک مفهوم واحدند. بدون ملی گرایی لیبرال ایران از این بحرانها عبور نمی کند…
- کافه لیبرال
این موضوعات در کله‌ی چپ‌گرایان فرو نمی‌رود
شاید بدیهی به نظر برسد، اما باورتان بشود یا نه، این موضوعات در کله‌ی چپ‌گرایان فرو نمی‌رود کله‌هایشان آن‌قدر سفت است که حتی ابتدایی‌ترین مسائل هم در آن فرو…
- کافه لیبرال
قافلهٔ ایدئولوژی
ایدئولوژی سیاسی مثل قافله‌ست؛ قافله‌ای که از بیابان‌ها عبور می‌کنه. کسی که می‌زنه به بیابان و صحرا باید دقیقاً حساب کرده باشه چند روز در سفر خواهد بود و غذا و…
- کافه لیبرال
«در باب هویت‌یابی روشنفکرانه»
تا به حال چند باری دربارۀ «روشنفکران» صحبت کردیم. البته شاید برای خود روشنفکران خوشایند نباشه که موضوعِ تحلیل قرار بگیرند. روشنفکران خودشون رو «دیوان عالیِ…
- کافه لیبرال
تاریخ تکرار نمی‌شود!
شاید در سده ۲۱ پرداختن به چنین موضوعی احمقانه به نظر بیاید، ولی گویا از زمانی که کارل پوپر در سال 1957 کتاب «فقر تاریخی‌گری» (The Poverty of Historicism) را…
- کافه لیبرال
دو تصویر رقیب از سرشت انسان
هر کسی که می‌خواهد بفهمد چرا مناقشات سیاسی هرگز پایان نمی‌یابند، باید کتاب «تعارض دیدگاه‌ها» اثر توماس سوول را بخواند. سوول درک کرد که اختلاف‌نظر در واقع بر سر…
- کافه لیبرال
تاریخ مارکسیسم صرفاً ثبت یک شکست سیاسی نیست…
نخست، نیت‌های خیر بر واقعیت اقتصادی غلبه نمی‌کنند. مارکسیسم نوید فراوانی، برابری و رهایی می‌داد، اما بارها با این حقیقت برخورد کرد که اقتصاد را نمی‌توان صرفاً…