Shows / The Mandela Effect

The Mandela Effect
The Mandela Effect is a history-and-mythbusting podcast concept built around a simple promise: many of the “facts” we feel certain about—famous events, dates, quotes, causes, outcomes—are often remembered incorrectly by large groups of people. The show uses the “Mandela effect” idea (shared, confident misremembering) as a framing device to revisit widely believed narratives and compare them against the historical record.
Episodes
The Mandela EffectԱրտաշես Առաջին. պետություն կառուցելու դասերը / Artashes I: Lessons in State-Building
Շատերին թվում է, թե Արտաշեսը Առաջինը Հայոց պատմութայն շարքային հաջողակ արքաներից է, ով վերականգնել է Մեծ Հայաստանը, հիմնադրել է Արտաշատ մայրաքաղաքը և հողային…
The Mandela EffectՔարե երազներ. հայատյացության պերճանքն ու թշվառությունն Ադրբեջանում / Stone Dreams: The Splendor and Misery of Armenophobia in Azerbaijan
աղաքակիրթ աշխարհը հիշում է գերմանացի բանաստեղծ Հայնրիխ Հայնեի խոսքերը. «Այնտեղ, որտեղ այրում են գրքեր, ի վերջո սկսում են այրել մարդկանց», բայց ողբերգությունն…
The Mandela Effect«Բեռլին–Բաղդադ»․ հայոց մղձավանջի ռելսերը / “Berlin–Baghdad”: The Rails of the Armenian Nightmare
Առաջին աշխարհամարտից ավելի քան մեկ դար է անց Բեռլին–Բաղդադ երկաթուղու պատմությունը շարունակում է հետաքրքրել պատմաբաններին, դիվանագետներին և աշխարհաքաղաքական…
The Mandela EffectՄալվինները Արգենտինայինն են․ անավարտ պատերազմ / The Malvinas are Argentina's: an unfinished war
«Մալվինները Արգենտինայինն են» արտահայտության հետևում կանգնած է գրեթե երկու հարյուր տարվա տարածքային վեճի պատմություն և 74-օրյա պատերազմ: Խնդրի էությունը…
The Mandela EffectԲաքվի դավադիր ժողովը. Հայաստանի խորհրդայնացումը / The Conspiratorial Assembly of Baku: The Sovietization of Armenia
Երբ խոսվում է Ադրբեջանի հետ խաղաղությունից և ընդհանրապես Ադրբեջանի հետ հարաբերություններից, պետք է կրկին վերհիշել հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների…
The Mandela EffectՓանահ Խան. ինչպես թուրքը փորձեց «բնավորվել» Արցախում / Panah Khan: How Turks tried to "settled" in Artsakh
Համաշխարհային պատմագիտությանը հայտնի չէ որևէ տեսակի փաստ, որ Ղարաբաղում հայերից առաջ ինչ-որ ժողովուրդ է ապրել: Ավելին՝ մասնագիտական խիղճ ու հարգանք ունեցող…
The Mandela EffectՀայոց պատմության ամենահայտնի դավաճանները / The most famous traitors in Armenian history
Պատմությունը միայն հաղթանակների ու հերոսամարտերի մասին չէ։ Այն նաև ծանր դասերի շարան է՝ հաճախ գրված արյունով, պառակտմամբ ու դավաճանությամբ։ Այս էպիզոդում…
The Mandela EffectԷնվերի ջախջախումը Սարիղամիշում / Enver's defeat at Sarıghamış
Սարիղամիշ 1914. ինչպես Էնվերի ջախջախումը կանխորոշեց հայերի ճակատագիրը Սարիղամիշը պարզապես մի ճակատամարտ չէր։ Այն պատմական այն կետն էր, որտեղ որոշվում էր ոչ…
The Mandela EffectՈվ հանձնեց Անին / Who Surrendered Ani?
1000 տարի հայերը նույն հարցն են տալիս՝ ո՞վ էր Անիի անկման մեղավորը։ Դավաճա՞ն էր Պետրոս Գետադարձը, թե՞ պատմությունը մեզ ուրիշ բան է պատմում։ 1045 թվականին…
The Mandela EffectՀեյդար Ալիև. կեղծիքի ճարտարապետ / Heydar Aliyev: Architect of Falsehood
Ժամանակակից Ադրբեջանը հասկանալու համար միայն պատմական անդրադարձը բավարար չէ․ պետք է ճանաչել նաև այն մարդուն, որը ձևավորեց այդ պետությունը, և այն դինաստիային…
The Mandela EffectՈվ էր իրականում Պապ թագավորը / Who Was King Pap in Reality?
Պապ թագավորն ապրել է մեզանից 1651 տարի առաջ, բայց նրա պատմությունը և այդ պատմության դասերն ու փիլիսոփայությունը մինչև օրս հանգիստ չի տալիս ոչ միայն…
The Mandela EffectՏափաստաններից դեպի Հայկական բարձրավանդակ․ ինչպես թուրքերը հասան Հայաստան / From the Steppe to the Highlands: How Turks Reached Armenia
When the Turks first appeared in the Armenian Highlands in the 11th century, many Armenians perceived them as yet another group of raiders—dangerous, but…