Latest / MAELEZO PODCASTS / Elimu kuhusu ugonjwa wa Seli Mundu na Dkt. Catherine Mhando
Transcript
- 1:23SPEAKER_02: Kikawaida binadam dam zetu zinakwa katika mundua mviringo.
- 1:31SPEAKER_02: Ambonim viringo mbunyeo.
- 1:34SPEAKER_02: Lakini, u mgonjwa munye shida hiya seli mundua masiko sel, damyake, bada kua e kwaika ile shepya, dwwa ra mbunyeo, iko katika mundo wa seli mwzimchanga.
- 1:47SPEAKER_02: Aw mundo.
- 1:48SPEAKER_02: Kwa youo hio inapelekea kwamba, um damu inashindwa kupita visuri, konyee mishipa yake, yadam mishipa mikubwa na midogu.
- 1:59SPEAKER_02: Asasa konyeile mishipa andboni midogu.
- 2:03SPEAKER_02: Umgonjua huiwa selimundu, uwa maranjingi, anapata ugonjoa huwa selimundu, wwa kuriti.
- 2:13SPEAKER_02: Inamana kwamba, baba na mama, wote wazazi wake wote wa wili, ni wana beba vinasaba.
- 2:21SPEAKER_02: Kwayo sasasa, kama anabeba ki nasaba baba pamudia na mama.
- 2:26SPEAKER_02: Wana kuna asilimi mbozo tuna sema, wwamba katika hi mi mbamba wo wwanabeba, safari hi, kuna silimi ya kama shina tanu, ambazu mtoto aniza kazaliwa naselimundu.
- 2:39SPEAKER_02: Kwayyyo inamana baba na mama, tuchkulem fanu, awa tunaita trait.
- 2:46SPEAKER_02: Kwayo baba na mama waki wani trait, ama kwa jina linkine keria, awa wwanabeba vina saba.
- 2:53SPEAKER_02: Vya ugonjo wa selimundu.
- 2:55SPEAKER_02: Lakinihao hawa wumu.
- 2:58SPEAKER_02: Saa, baba na mama huyu ambo ni wa beba ji wawina saba.
- 3:03SPEAKER_02: Wa wanapu batika kupata ujawzitu.
- 3:07SPEAKER_02: Uja wzito huwa kwa kati huo wa inasili mex natan.
- 3:12SPEAKER_02: Mtoto anesa katoka, kama wau mbon nibeba vina saba.
- 3:17SPEAKER_02: Haumu.
- 3:18SPEAKER_02: Aneza katoka, yoko ee.
- 3:21SPEAKER_02: Ee na manisha kwamba hul ha bebi kabisekina saba.
- 3:24SPEAKER_02: Yoko na dam mwye mzuri.
- 3:27SPEAKER_02: Lakini dokuna io, asili mex natano.
- 3:30SPEAKER_02: Kwamba mtoto anačkuele es na ya baba na esia mama.
- 3:36SPEAKER_02: Kwa nako chkua ese y baba na esia mama ndipo inapo ten keneza seli mundu.
- 3:41SPEAKER_02: Kwayo ni lansi ma baba awe ni beba kina saba, na mama awe mbeba kina saba.
- 3:49SPEAKER_02: Dohu gunju na fanyage, una gyo niesha, kwam totu.
- 3:53SPEAKER_02: Utakuta tuna pata kwamba sisi katika familie zetu hatuku wana yo, tatizu inakwy mtotu angu, anakudyana ilishida, amana gundulika.
- 4:03SPEAKER_02: Mikweli, kama mara niguwa tunage ileta bi akwunaku pima utukajwa bina sabavetu gnabu tengeneza dam.
- 4:11SPEAKER_02: Wa yo utakuta labda huko, nyuma, walokwa nakutana mwazazi ama babu na bibi, wwali kuwa eitan ni dam yenye AA, ama yenye A.
- 4:22SPEAKER_02: S.
- 4:23SPEAKER_02: Wwaio kupata mtoto mwye SS inakwa fi gumu.
- 4:27SPEAKER_02: Lakine sasasa, wwanavo zidiku um kuzaliana, utakuta ide S.
- 4:32SPEAKER_02: A.
- 4:33SPEAKER_02: S doinao, uwa nyinge.
- 4:35SPEAKER_02: Wa utakuta, baba na mama mekutana wauni AS Lakinha waji jiwi.
- 4:40SPEAKER_02: Na huko pia kweli hawana historia.
- 4:43SPEAKER_02: Lakinu wame beba ivo vina saba.
- 4:45SPEAKER_02: Waliwo kutana, wakuna, asilimiakata kalktika kila, uyozito wana ubeba, ku patam toto mwy se limundo.
- 4:55SPEAKER_02: Wa wakifupi hiodo, elimundo.
- 4:59SPEAKER_02: Na um kwayo sasasa da lilizake, maranyinki, wa tototo, um, u na gunduliku wa tototu wakiwa wakwadu.
- 5:09SPEAKER_02: Lakini tuna sema pia ugonjo na ugonju noto fautiana.
- 5:14SPEAKER_02: Wapu wale wenye ugunju wam kari, kias kwamba, atakapu kuwa tu kwansian mezi sita kwendelea, wonjo unone kana.
- 5:22SPEAKER_02: Lakini wale waku pia mpau gunjua usium kali sana, wo utakuta mtoto wa pakamya kanane, kumi, wwengine shirini, mdi kwana dijwa kwamba, ana shidayoya, seli mundu.
- 5:35SPEAKER_02: Nakwa totu mara nyigi dalilizake se nakwa, utakuta wanakwa wanjanu, wwenkine wanavimba tumbo, wwinkine mwana wanavimba mikono migu, wana ishua dam mara kwamara.
- 5:52SPEAKER_02: Kwayo atakapu yeleze anaumwa mara kwamara, nakila napo kuye hospitali, utakuta, anambia kwamba ame ishua dam.
- 6:02SPEAKER_02: Kwayuza manu wtukot na ujua kambani, ulo gunchu aku ishua dam mara kwamara.
- 6:07SPEAKER_02: Kwa yu hizo nda dalili zileza mwanzu wambazo mzase aneza kambunduwa kwamba wanaya na shida hio, yasiko se.
- 6:14SPEAKER_02: Oyo, um nahi wu na to kiaga pale, mto napo zaliwa, anakwaga na ide da mzuri, amboi na mkinga, amboi naishia, myezi site natakio anzo kondoka mpaka, mwaka na nusu.
- 6:27SPEAKER_02: Wwai hile akio ana wnyingi inambeba, io dalide ha nakwanazu hanzi o nyeshi, akio badu, na myezi mini, aw miesi tisa.
- 6:36SPEAKER_02: Lakini le dam uita kapo ndoka, ipyaw toto, hbf, itakapo ndoka na ide anapo taki wa anze sasa kutengeneza dam ya utu zima, ndipo anatengeza ile dam wambaio ni, yenye shida, yenye ss.
- 6:50SPEAKER_02: Dipo hapo tuna po wanza kuona, izu shida, za uyum toto.
- 6:56SPEAKER_02: Kwa yo um mara njido anakwaga hivo kwamba, wwanapungu kiwa anakuam zaifu.
- 7:04SPEAKER_02: Na hipi enatokana kwamba ile dam ampo nyasiko se, ina wezu ama ki wanko ki dogu chakubeba oxigen.
- 7:13SPEAKER_02: Damu kazea dam muni kubeba oxigen katika mili, tufa konye vungovetu tu fawti kanye mwili.
- 7:20SPEAKER_02: Sase ye ya kwwake, bada kuwa katika uu mundo wa seli mundu ama u wu mundo wa mundu.
- 7:26SPEAKER_02: Inamana ki wango chake chakubeba, ile oxigen, kusambaza hewa kusambaza virutu bisho, kwenye se mumbalimbali ya mwili, inakwa, ikum doko.
- 7:37SPEAKER_02: Komana yo sansa utakuta sasan, um anapata yo shida yakugua mara kwa mara.
- 7:44SPEAKER_02: Damu hasasa inapu pita konye mi shipa mi dogu.
- 7:48SPEAKER_02: Utokana naulo mundo wake.
- 7:51SPEAKER_02: Ile damwe a seli mundu inakwa kamepil imekakama.
- 7:54SPEAKER_02: Alafu, dame akide na kwa yambunyeo.
- 7:57SPEAKER_02: Wayu hata konye mi shipa inajze kaji peneza.
- 8:00SPEAKER_02: Kwayo nagi peneza inagi inagi konfront.
- 8:04SPEAKER_02: Eni inagi badilisha, inezaka penyeza kapita usur.
- 8:07SPEAKER_02: Ake sa sahui mwye seli mundo.
- 8:09SPEAKER_02: Kwanyile mi shipa inakwama.
- 8:12SPEAKER_02: Way inapo kwama, ndipu inapu wanza kutengeneza, maumivo.
- 8:16SPEAKER_02: Wa yo sasasa takuta dam inashindo kupita.
- 8:19SPEAKER_02: Inakuja dam inashindo fayane kupita.
- 8:21SPEAKER_02: Pale panakua anapata maumivo.
- 8:24SPEAKER_02: Na maraning dotunona kony mikono, konyemigu ifuani.
- 8:28SPEAKER_02: Kwyodamu inapo shino kupita ndipum totu anapo pata, yelde maumiv maumivya siko se anakwagi ni maumivu, ma kali.
- 8:37SPEAKER_02: Na, ni konye viungo viake vamwili, inza kawa kichuan, inezakawa konyotumbo, kwanye magoti, konyemikonu, semu, yoyote.
- 8:47SPEAKER_00: Eh, labdan ni tapua.
- 8:49SPEAKER_00: Umyeavituambovyo wa gonjo wa selimundu uwa ni kwishua dam.
- 8:56SPEAKER_00: Ina kwanyye dam damu ina isha vipi.
- 9:00SPEAKER_02: Uha, sam, ni kwamba, um ugoncho wa selimundu to kitalam sasapotunaita ni hemolitic process.
- 9:10SPEAKER_02: Nik ni wugoncho am bayo um inavunja dam kwahara kwa kas.
- 9:16SPEAKER_02: Kawaiida damo in ume lifespan, ama tuseme my shaya dam ni siku mye shirini.
- 9:26SPEAKER_02: Kama myezi mita tu minne.
- 9:28SPEAKER_02: Lakini huyu mwenye sele mundu.
- 9:31SPEAKER_02: Damyake haifikiata, miezi mitatu minne.
- 9:34SPEAKER_02: Yes anasana damyake, danya siku shina munje shinangapi, ina kuwa tali mmefanyagi, ina vunjua vunjua kwa kas.
- 9:42SPEAKER_02: Kwa yeo kuloku vunjua vunjua kwa kasikule, dokuna pelekia na kuana damu, kungufu.
- 9:48SPEAKER_02: Kwayo anashindo kuizalishekwa ile, mokwa ile kasi nao, takiwa, toftof tofauti nam tu mwkini nbaya hana yoshida.
- 9:57SPEAKER_02: Damyakete zalishwa, itakasi kumye shirini miya ngape, alafuitendele ku, kila siku damuna tgengenezo, kila siku damuna tinggenez, dakini doivotunasema kwamba, um uh maisha yadam wisiku miye shirin, nakine kwam toto mwy shidaya selimundu, ye damiake haiichiku imudahuo.
- 10:16SPEAKER_02: Wa yu inafunjua funju andanya u just um wiki kazai takwa tia genefayege inafunchua kumpunju.
- 10:23SPEAKER_02: Wwayo wana, mgukiwa dam, mara kwa mara.
- 10:27SPEAKER_00: Na mgunjua wa selimundu.
- 10:31SPEAKER_00: Kamambafu kumba wengi hawana elim.
- 10:34SPEAKER_00: Aneza ku Ineza kumchukom udagiani, kama hajja pima eneneza kuji ku tam pakamefikisha miakakumi na nane shirini aja aneza ku ikamchiko mudagiani npaka kaju kumba.
- 10:46SPEAKER_00: Minachai sawa.
- 10:49SPEAKER_02: Sasa hampu inotofautiana.
- 10:52SPEAKER_02: Um kama tunapo semma kwamba ubonju unakwani mudya.
- 10:57SPEAKER_02: Lakini mwili ama unabo djonisha kwamgunjua ein unabo duneshia kwamgunjua si nitofaut.
- 11:04SPEAKER_02: Unawale mbotu naita wana uh siko se kali.
- 11:08SPEAKER_02: Wwayohawa, wwakyo tu wa totu, kwanzieye paliambapu, ile dam yautotu inatoka mwilini, inaza ktungeneso damwile yautusima kwanze mezi sita.
- 11:18SPEAKER_02: Dohuwa mara nyinge tuna patawa gonjua, kwansea umbri huo.
- 11:22SPEAKER_02: Yondu ma wenki wwenye sikose.
- 11:25SPEAKER_02: Lakinu wapu wale, wachanchi waliu ba tikika, atu wagundu ima pema, wa sababu um hawa patiso dalili wakiwa badu adogu.
- 11:35SPEAKER_02: Yoba dalili na kuja kudyon yisetina, badai.
- 11:38SPEAKER_02: Yuzu yuze potu mepata mtoto, umdu megunulika kama mese mi tatu, anashidaye si selimundu, nana miaka minane.
- 11:47SPEAKER_02: Dolkua marake akwanza wa pata homa sa mara kwa mara, anishwa damu, ananke se wa dam.
- 11:54SPEAKER_02: Ati kokwanya vipimo, ndika gunduli kana, selimuniku ugonjo pio notufauti anam, katiamguncho an mgonju kuna bona, um vina sabavikali, ambabu tunavio tunanza ku wana dalili baduakio wa dogo.
- 12:07SPEAKER_02: Lakini kuna nkine, um dalili zaus na kuyoko nekana, bada e kabis.
- 12:13SPEAKER_02: Kwayo hapakuna kwa pia kun danya vinasaba kuna vinasaba mbo na peleka hu yugonjuwake nimkali, itanza kuone cana kiwam dogo, nahu vinasabeki sovi kali sana, ita od yunisha, kule poli, tara tibwanavo, ntileaku kua.
- 12:28SPEAKER_02: Kwayo inatufautiana.
- 12:31SPEAKER_00: Kablatu yenda kwa nai shok ili tatizo kwa taifa Tanzania inokan.
- 12:38SPEAKER_02: Wakweli, um hili ni tatizo kuba, kuba tusana.
- 12:43SPEAKER_02: Kwasasaivi, um watoto tak riban afkuminane, kila mwaka kwa Tanzania, wana zaliwa na ishidea seli mudu.
- 12:54SPEAKER_02: Sisi kama Tanzania, wa ukanda huwafrika tuna shika nafasiya tatu.
- 13:00SPEAKER_02: Tuna shika nafasi ya tatu.
- 13:02SPEAKER_02: Oyu nauna kabisa kwamba hili ni tatizo kuba.
- 13:06SPEAKER_02: Um na katika ulimengu sisuni nafasiane.
- 13:11SPEAKER_02: Kuna tafiti mbazo tunafania kazi ino unisha kwamba, tuna sili miya karibiya kumi natano paka ishirin ya wa tanzania o no beba vinasaba.
- 13:22SPEAKER_02: Wa tanzania o no beba vinasaba.
- 13:25SPEAKER_02: Na sili mia mbildi.
- 13:27SPEAKER_02: Ya wagunju ambbao, wana ishina shidahiya selimundu.
- 13:32SPEAKER_02: Unezo kawona kwamba, asilimiya nindogo la kini, ki walisia, badu tatizuni kuba sana.
- 13:39SPEAKER_02: Nahi asilimiya kumi na tano paka shina tano ya wano beba vina saba.
- 13:44SPEAKER_02: Yo wate wana ji juwa wana beba vina saba.
- 13:47SPEAKER_02: Kwayo iwa sili miya yam mojian pakan pili ya wa tototo nozali wana selimundo inese kawa kuba ika ika kafaya ika wkezeka zaidi.
- 13:57SPEAKER_02: Wayo pia tunaita ji watu wakawe wana ji jua.
- 14:01SPEAKER_02: Kwambakuna hili tatizo, laku beba vina saba, kama mimi nipokatika ila silmiya watu kumi na tano ama shi mpaka ishirini ambay na beba kina saba, ambo naiza ni kachangia kupatam toto, mwenye selimundo.
- 14:14SPEAKER_02: Walin pakapokutana mwzango, wunye, ubebakama mimi.
- 14:19SPEAKER_00: Mhm.
- 14:20SPEAKER_00: Eh, nai shok.
- 14:22SPEAKER_01: Mila shaka uh na maswali mawi matatu yakumuriza dectari Ah dectari minimum dishua badina namasoli machachamba neta yunke tupa myelezo ki dobo kosu selimundo, ongeseweliwa.
- 14:36SPEAKER_01: Mtumanya seli mundu aniza wishy mazingrayote kama kuningana nafea kiama kuna mazingira mbaya tam weka katar desai.
- 14:44SPEAKER_02: Uh uh Umtu mwa seli mundu watu nabi akwamba um kunakito tunaita triggersababishaze um damiya ikonzito cause babuku ikonzito to nambiya wanyo wawe uasiwa katika hariya kukosa maji dehydrate.
- 15:15SPEAKER_02: Dehydrate lamyo majji mara kwamara, uhini pia wawe katika mazinkira saf.
- 15:30SPEAKER_02: Dam meao inapu pungwa mara kwamara, atazile king gazao, inakwaikochini, kwayo ni raisi wwa kupata mabu kiz.
- 15:37SPEAKER_02: Kwayo manja kutosha, uhwe semabozuni safina salama, lakini pia umasema kwamba wasuya katika se mozenye miunuko kali.
- 15:50SPEAKER_02: Uh, kwasababu anapu kwa katika miunuko mikali kule oxygen ki wangocha oxigen kim me ponguwa, nawa ki wango chao ch oxygen danya mulliwa pia kiko pongu.
- 15:59SPEAKER_02: Waanapuko ni sem kamaisu zana reta?
- 16:01SPEAKER_02: Kinazai.
- 16:03SPEAKER_02: Wayo kwam to inkawa kua umtuampa a meza ku the meat mwe ili tatizu, anizakakati, masingira, yoyote, kaysh.
- 16:14SPEAKER_01: Nanzazu aniza y kuzuya kumpatam totum wheniselimundu.
- 16:20SPEAKER_02: Um isoniswalibum kidogo, wasababu um tuna penda, na ni katika program baso piace recali nat nanta kufania, tuna semma ku vunjambduara.
- 16:34SPEAKER_02: Nini manaku vunjamduara, ni kwamba kila moja, tuna tuna penda kunkele ako umbao badohaja owanakolewa.
- 16:44SPEAKER_02: Kwamba nenda kapime juwa fiyaku.
- 16:46SPEAKER_02: Tumeshazo e kupima umkimi, yu kupima homaya ili nawitu kama evo.
- 16:53SPEAKER_02: Lakin piaza sa ivi tunaita yipia kupima vina saba vetu to yujuwe.
- 16:59SPEAKER_02: Mimini AA napola huyo AA Nimzurihana, kabisaki nasaba china yoyot.
- 17:05SPEAKER_02: Aw mimini AS.
- 17:07SPEAKER_02: A.
- 17:07SPEAKER_02: S nduula na beba kinasaba.
- 17:08SPEAKER_02: Aki kuutana na AS Mzaki, ndona tengenizam totu munye SS.
- 17:13SPEAKER_02: Ao mimini SS.
- 17:15SPEAKER_02: Wa yo sasasa, um nivizuri, ye elimu kashuka, ukochini, um kwa nautarajia kuwa kuulewa, wakajijiwa kwamba, ili mimini si patem totu munye e mwye shida hiya se remudu.
- 17:30SPEAKER_02: Natakeo mim munye kwaza njiviwe, lakini pieni mywe patna wangu.
- 17:35SPEAKER_02: Ye anabeba, kama nabiba kina saba, kama ni mbonjo amahan na kabisa.
- 17:40SPEAKER_02: Woyo watakuja hospitali umtutawa pima.
- 17:45SPEAKER_02: Wayo sasasa, inamanisha kama wato wa wili ni eyes.
- 17:50SPEAKER_02: Wakike pa mwyanakume wateni eyes.
- 17:53SPEAKER_02: Wa wana aselimia, ishina tano yakila mibota ko beba, ufanyaj eida, kupata eye, upata eyez, ama kupata, mtotu mwye, felimundu.
- 18:07SPEAKER_01: Sasekitokea tu wwa misha wana uiwana waselimundu, mungini hana, awu wame ole ote uotu wami wwamiwana wan selimundu watafanya ji sasaku di bitiku kupata tototo, wate wany selimundo w kupunguza idea wotu nyye selimundu kwenye familia.
- 18:23SPEAKER_02: Wayo wwakio wana wote mm baba ni selimuntu namama niselimundo apone asili mia mia, wa totuwa u wote niselimundo.
- 18:32SPEAKER_02: Hakuna nam na kupuka.
- 18:34SPEAKER_02: Apo, yarina.
- 18:36SPEAKER_02: Napio wotu na dita i di kwamba umye selimuntu na mwye selimuntu wasi.
- 18:43SPEAKER_02: Lakin huwezu kazue mapenze.
- 18:46SPEAKER_02: Nintio.
- 18:47SPEAKER_02: Um lakini pia um tuna wambia, nivizuru kuka u kiwa kwamba, kitugian unezoka kita ragia, kwamba.
- 18:57SPEAKER_02: Ni takapu patam totu, mwenye shida ya selimun.
- 19:00SPEAKER_02: Base, maramoje nifanya ni kimbiya hospitali, nasuyo kwye miti shamba.
- 19:05SPEAKER_02: Zamantu ripotesa sana tototo kutokana kwamba, wwakiwa nadalio yotu tampeka kwanza kwye wwaganga wetu a djadih ha.
- 19:12SPEAKER_02: Ilasa savi, tuna jitai kuto eelimu kwamba, takapu wana daliyo yote, umlete kwanza hospitali, tumchunguzem totu tujuana shida geni.
- 19:23SPEAKER_02: Ua wwye shida siko sel savi wana ishi.
- 19:28SPEAKER_02: Wana ishi zadia mekamitano zamani likuha wuki mekamitano, kutukana na kuguwa marakwamara, kwishi wa dam, nakine saivi, wana fiki shame karu baini, wapuambo la mia kastini, wapo wenye familia za wa nawenye wana wa kazizao, wwana familia.
- 19:46SPEAKER_02: Waoyo, andapu wa tafata mashalti, atiza kuishivizuri tu kama tumenkini.
- 19:52SPEAKER_02: Na wsimdu kumbahuy wana shidahi, ya selimundu.
- 19:56SPEAKER_01: Kabia solangula musho ni viungo geni viam wili mbavio, wasiriuwa zai dinaselimundu nany dali zipizatari mbazu zina wniasha kumbam tuy anatakiwa kupeleko spelinate.
- 20:07SPEAKER_02: Kama nivo semma manzoni, um Selimundu inatiri mulem zima.
- 20:14SPEAKER_02: Ineza kathili viungo, nigumi mikono, tumbo, inaiza eka atiri moyo, inneza katheri mapafu, inza katiri um ubongo.
- 20:26SPEAKER_02: Kwayu kunazile dalili, lakini pia tunasema unamadara, ya selimundu.
- 20:32SPEAKER_02: Tawa.
- 20:33SPEAKER_02: Kwayo dalili utakutem toto anaumu mara kwa mara, ana vimba mikono, ana vimba meguu, anakwa wanjano, tumboli na kuwa kuba, isuni bade azile dalir.
- 20:42SPEAKER_02: Lakini sasa kunayale madara, yanao tokanana, shidea selimundu.
- 20:47SPEAKER_02: Utakutam toto aniza kapata tunaita ki harusi.
- 20:51SPEAKER_02: Kiarusi ni stroke, wayom totaneza ka uteza faham, anaiza kwa akatiwo, akashinduak viani vungofia keb mwilhanifani kaz.
- 21:01SPEAKER_02: Umtoto aniza kapata pia shida yakuto kuana vizuri, aniza kapata shida kupumuwa, aniza kapata shidaya uh kitanam tunaita pyaapizim ume unasi mama, ukiona maumivu kwamdembrefu, asasa kwa totu adogo.
- 21:19SPEAKER_02: Utakuta uma ku nasimama, naunakuna maumivu makali.
- 21:25SPEAKER_02: Lakini pia ineva ka thiri anani figu.
- 21:29SPEAKER_02: Wa yo, naizape eka a thiri unani migu, utakuta nkina wana bidi wa badili shwe nyunka wafani operation kuba, u na nkina wana shinokutempea.
- 21:42SPEAKER_02: Why yo siko cell inazaka thiri chochote konye mwili wab dinadam.
- 21:50SPEAKER_01: Drakinasy man time what wanasema kuna wizikanum kuboum to kupon a siko cell like ifika miakumina nani hili now.
- 22:00SPEAKER_01: Well Yeni Kitala.
- 22:07SPEAKER_02: Nikwamba tu um Zamani Ilikuwa Kwamba Kunayo Nagariakwamba wa Toto wengi hafikishimyakamitano.
- 22:16SPEAKER_02: Tukwa bada tu jabuntu wa matibabu sahi, tukuabada to you gonjo inye visuri.
- 22:22SPEAKER_02: Wayo maraniguko tunapoteza wagonjo.
- 22:25SPEAKER_02: Oyo ilikua vigumu kupatam totu and pali fika umrihu kwaenzi, iso.
- 22:31SPEAKER_02: Lakini atakosaevi tuna pata wonju and po wenko na miakahio nakin wako hospitali, whyo ugonjo inategemea umtunamtu.
- 22:40SPEAKER_02: Una wwinkine ando siko seliaku poa, and paha umumara kumara.
- 22:45SPEAKER_00: Oh, Dr Mila Shakona putana na wengi na putana wengi.
- 22:51SPEAKER_00: Vpi kusu uhama go kun nya pa.
- 22:56SPEAKER_00: Labdan kwa upandewa watu en yimalazia siko.
- 23:00SPEAKER_00: Labdan uhesis ozote comba yamina chikuriadi.
- 23:08SPEAKER_02: Bando ipo bando ipo kasababu do kuta ilekwambayani familia inankaika kila siku we tuna umu.
- 23:22SPEAKER_02: Kama nim tumboya yukana eda shule, kila siku ya na kanyum panya ni ha hana ilung kuvu hana ilestamina yakufanya zile kazi, zaskuzote, hana ule ukakamavu kama wenzake warikalake wakatu.
- 23:37SPEAKER_02: Kwayo unyanyapa upo diapo soka ki wangu kile chazamani.
- 23:43SPEAKER_02: Zasaivi kidogu wa walambo na welewa wanaju wa na jita ide kuwa apamoyo hawa wagonchu ana kwa sai dia kwa nam na moja a manikini.
- 23:52SPEAKER_02: Nakini utunajua mtu anapo umwa ile ata status, financial status ya ya familia inashukka, anaitajidawa, anitajikwelek hospitali, wwayo ile personbo nkita keo kufanya kuyendele zile familia inaishoko nyugu.
- 24:11SPEAKER_02: Wa utakuta wa tu wenkina utakuta na shindwa, kumleta hospitali, kwasabuana yo kila sipata nikim peleka kishokuta tena ana umwa.
- 24:20SPEAKER_02: Zazingi natakwye kasuta shindwa wana shindo fanya kasungumu kwayo kama na umedi wwenzake a mama bosuake hawai lewi we ilita tizula nam nahi, natake oni wankaliya huyu, kwa jichola karibu, ila wakati anapu kuam sima bastafanyekazakevisu.
- 24:39SPEAKER_02: Wayo unya nya pa ufu tokanana levo either kazini amaya nyumbani.
- 24:45SPEAKER_02: Yapu kwa sasasai mepungu a su kwa ki wangokile chazam.
- 24:50SPEAKER_00: Okay, uhsakunwa pinduzu makubu, nyye technology athiba.
- 24:56SPEAKER_02: De kose inatibik.
- 24:58SPEAKER_02: Dear siko sel inatibika.
- 25:01SPEAKER_02: Na shukuru, kwamba kwau kuliona hili dyanka a siko sel kuwa kuba.
- 25:11SPEAKER_02: Upitiya wizaraya afya, na chuocha do doma, wana lipambania kwamba sasasa, wana tunaizakutua matibabu pali benjaminka.
- 25:23SPEAKER_02: Kwamba um sakwa sasasaivi tummesha wa pandikiza watoto ishurini nana.
- 25:30SPEAKER_02: Walioko wana wonju wa seli mundo, na watatu say ndu wakwa katika wangalizi la kinita pandikizu.
- 25:38SPEAKER_02: Kwa io ndio, siko sell ina tibika, na matibabu yaku wondosha kabisa siko sell, nikufaniwa upandikisaji.
- 25:48SPEAKER_02: Upandikizaji kwahawa gonjua siko sel, nikwamba tuna chukuwa, uloto, uloto ni bon maro, ile urodo urodo no patikana katkati mifupa ule, wandugu mwin wamgonjua.
- 26:04SPEAKER_02: Wyundugo mgonjwa, walyo zaliwa, wate baba mama, mwja.
- 26:09SPEAKER_02: Ualinduguzaki, tuna wapima.
- 26:12SPEAKER_02: Anfipimo vitki rudi kwetu, watotu watita twonye shekatia wale, wanzaki kama nwawila watatu, nani, wame shabiana katikabina saba andwana weza kumtolea mwunzake.
- 26:25SPEAKER_02: Dasa huye ndut namwita dona.
- 26:27SPEAKER_02: Huye dona tuna mchukwa, tuna de kunda kuchua ula u loto wake, ambo hauna siko se.
- 26:34SPEAKER_02: Yee anesa kawa ana ee, ama naizakawa mbebakina saba ees.
- 26:40SPEAKER_02: Huyu anoro se kumchankia, ndubuyake mwenye estes.
- 26:44SPEAKER_02: Wwa iio tuna chwula u loto tunakuja kumpandikisa, mgunjua wetu hulu.
- 26:49SPEAKER_02: Nabada hupandikizaji, tunatege gemea kwamba, atakua na ataku wa kama dona wake.
- 26:58SPEAKER_02: Kama donake ali kuwa hana ki nasaba ee naya takwa ee.
- 27:02SPEAKER_02: Kama donawake aliku ani eye s basinaya takwa ees.
- 27:06SPEAKER_02: Kuo tiba ipo yakuponisha kabisa ndohiy upandikisayu loto.
- 27:12SPEAKER_02: Lakini pia tuna mati babu ya tunaita kufubaza amaku ku ugandamiza wasiwe na easy complications.
- 27:21SPEAKER_02: Ambo watakuana tumiya dawa my shayao yote.
- 27:25SPEAKER_02: Iki wemo yofolik acid, pamojana hydrox yurea.
- 27:29SPEAKER_00: Okay.
- 27:30SPEAKER_00: Aya matibabu ya kupanti giza uuroto.
- 27:33SPEAKER_00: Uh yana pantika na kupanagani ketospaniza tanzani.
- 27:39SPEAKER_02: Sisim uh Benjamin karpa, do hospitali peke chinyao kangawa, sub Saharan Africa mboto natoa, aya matibabu.
- 27:48SPEAKER_02: Kwayo mi jambola kujivunia.
- 27:50SPEAKER_02: Kwa Tanzania zima, ny hospitala Benjamin kapapa mpoinatoa matibabu yao pandika yuroto kwa toto wenye she dia siko.
- 27:58SPEAKER_00: Okay.
- 28:01SPEAKER_00: Vitugiani yambavio uh mtumeny mgonjoa siko sen, anatakiwa kuvifania via yen se make routin ehdi mtoto aw mgonjoa kiasi, asi apunguze, bako wasema ogojo sabisha ma umi.
- 28:23SPEAKER_02: Nikwa vita mbelve kupunguza, ndukamavile awe anakunya magi mara kwa mara, kusa idea kufanya dam nyake isi wenzito.
- 28:32SPEAKER_02: Damwinapuku anzito ndu na pata shida kupenya kwenye mishi pami dobu.
- 28:36SPEAKER_02: Lakini pia anatakiwa awe kunye se maboni safi, awa wwanapunggiwa dam mara kwa maru koye wana pupungukiwa dam ina manhata nakinga zaws nkini za dams nafanya zina shuka ko inakwara isi pata mabu kizi.
- 28:49SPEAKER_02: Lakini pia wa siwek se muzenye.
- 28:52SPEAKER_02: Yoto kali ama baridi kali.
- 28:55SPEAKER_02: Tunaita watakiwa wawe katikele nam nanpo mwiliwao, hauta poteza sana yoto lakini pia, hauta pata baridi.
- 29:03SPEAKER_02: Sababu ku na kati mifu nani umishipa yadamu uhosinya.
- 29:10SPEAKER_02: Unapo sinyya inamani nasidu kwa mi dogo sadi kwa u inapele kea, kupata izocrisis, maumivu zamara kwamara.
- 29:18SPEAKER_02: Oyo yvonivito mbabu tuna penda kuwambia, kwamba, wwajitaidi uwawe wangali flakini pia, um yeye mtu mwyeshida siko sell anakula chakula china yoyote walahana restriction cha chakula ganya sile makchika chakubianya ale.
- 29:35SPEAKER_02: Oyotu napenda, wapate virutubishyambovina patikana konya balanced diet in day mbotu na so maga, vile virutudwe sho yeavia kula saba, viwepekonye simlowake wwakila siko.
- 29:48SPEAKER_00: Uhvi tatizo kunalifa ham, kama ifiwa tana mumpo.
- 29:56SPEAKER_00: Uh kunanini mbacho serikani nafany.
- 30:00SPEAKER_00: Basasa, kwa jikik to nambokumba, kamulvotu mbiokumba kwa afrika sisi number tatatu numbane kidunia.
- 30:07SPEAKER_00: Tuna serikani nafanyanini ili wa Tanzania i kyse kanaku punguza e si fian numbatatu na numbane.
- 30:18SPEAKER_02: Um kwasasevi tuneshuru, serekali imajita di kosababuhawa gunjo te shina nan e walopandekizu, whao um serikali imeza kuliona hili, ou kanuake, na insu wa totu wa napo patashida na easy familias napo patashida.
- 30:37SPEAKER_02: Wa yo uhameza kuwa support kama sa sevi tunawa gunjua uwa shina nane abao serikali mwachangia, serikali mwa saiya wameza kufpatahaya matibab.
- 30:52SPEAKER_02: Wa yo um serikali ime ime tufanya tume tumeza tasisuenye kuji tatmini kwamba hichikitu tunaweza.
- 31:03SPEAKER_02: Misikama madakta watu duma.
- 31:05SPEAKER_02: Lakini pia kinkine ni kwamba napenda kutakaku tangaza, isiwetudodoma, barihata, ukandanzimawa Afrika, kwamba tuna toha matibab, natunashkulu pia kwamba, latikaha wa gunjoshina nale, mmoja, ali kuani mkongo, akwa tamtans.
- 31:24SPEAKER_02: Oyo watu wa gunjoshina sabotunu Tanzania likeinhuyo moja nimkongo.
- 31:29SPEAKER_02: Koyo tunasidi, kutaka kuji tankasa, likein pia tuna penda kuomba um wadao nkine manaki swalo kuya chiesa rekali pekake, easy tokido.
- 31:41SPEAKER_02: Koyo hata na wadao wenkinya wana uwezo, waku chankiam gunchuambilita, tuku chankiam uhama abdechapula ama infrastructure to fo to forti ili kwesa u wapikiya wagunchu wa wenki side wagunchu badoni wengi la kini tunafanya kidugo ki dogovile to nawoweza to navowezehu an asheri cali.
- 32:06SPEAKER_00: Mm de tali Wapu shhaudi Vijiana wasu wambi was a savi Vijiana uh wanachkua z idea slimia msini.
- 32:18SPEAKER_00: Yeah numbaya watu a Tanzania uhablo yingya kwenyendo.
- 32:22SPEAKER_00: Wapele Ulo shoruam singi kabisa uh idi ikusakana kupunggu za edi tatis.
- 32:29SPEAKER_02: Um shauriwetu, tuna taka kwampa kila moja aju.
- 32:37SPEAKER_02: Yeye anakinasaba, yeye hana, amayeya nashidaya, selimuntu.
- 32:44SPEAKER_02: Wayo hata atakapapu pata munzake basia, wawe se kuja hospitali, na kupima evo vinasaba.
- 32:52SPEAKER_02: Tunata mani, kwamba kama mi beba vinasaba nambavinasaba basi, tuangaliya nam na gani nbavo tunazutka, a tu zui wa twaspendani.
- 33:06SPEAKER_02: Ila kutokana na matibabu mbo yapu kwa sasasaivi pia um atuna uwa wtala mabapoko ku nisha kwamba mimba badu inapu kuwa changa kama huyum totu a nashida hiu yasiko sew, wenzetu wazungu ya wanaya.
- 33:21SPEAKER_02: Wa yo, kwa kwetu badu sefje fi kelta.
- 33:24SPEAKER_02: Wa yo sasasa um wwakai wakijiu wa kwamba, kama watini ni wabeba vinasaba bas, katika kila mimba nawpata, wanaseli niashinata no kwa tam totu munise.
- 33:36SPEAKER_02: Na, um kwakweli kama ujaiku gusam toto muny seli mundu inakwakamvile mistori hadifif lani.
- 33:45SPEAKER_02: Mpakali kukute jambundu tali chule kwa uzito.
- 33:48SPEAKER_02: Kini tunona wa totu niz wanapotiseka, nayale maumivo.
- 33:52SPEAKER_02: Atwa kataze wasu wane.
- 33:54SPEAKER_02: Lakini, walio nkaliapia nahili o kwamba the kuna wezokan no kupata mtotu.
- 34:01SPEAKER_02: Mini shidahi.
- 34:02SPEAKER_02: Wa yo nivizua waje wakapima tunafanya cancelling.
- 34:07SPEAKER_02: Sisi hatuwezu tkampia kumba mwachani.
- 34:10SPEAKER_02: Utafute wwenkina pano, tuka fanya cancelling, na uzuru ni kwamba watakapu kubaliana, endapu watapata mtoto, basi kwanze inebadu ki mdogu anze kupata huluma.
- 34:23SPEAKER_02: Ambo itam fubaza zile um atarizingkina asisi pat.
- 34:29SPEAKER_02: Kwayo tuna takaku wajingia ufa ham wahili tatizo.
- 34:33SPEAKER_02: Atakama mimi nawewe tsoteni eyes, natunazu kapatam totu mwye tatizo basuwe tariari.
- 34:39SPEAKER_02: Mstaruambele kwa jilo loto takalo tokea basimtoto apatiale matibabu anaros biki.
- 34:45SPEAKER_02: Uriye kiri miki, na fatemosha.
- 34:49SPEAKER_00: Na pimo wapi, eh uh tuna shano sisi wazaziamboto na endele.
- 34:56SPEAKER_00: Yani sisi wasazaziamboba tuna pato.
- 35:00SPEAKER_00: Na tuna hatu ji, that asiz it.
- 35:03SPEAKER_00: Tuna pimo hapi kujua.
- 35:05SPEAKER_02: Nakaribi shi hospitali mwazamye inka pima.
- 35:10SPEAKER_02: Ziokila hospitali wanapima.
- 35:12SPEAKER_02: Wahapadodoma uhwani genero napa kwe napali benjam.
- 35:19SPEAKER_02: Hospitali ningis in dogondogo, ha wana chikikitimu tuna eta chaku confirm.
- 35:24SPEAKER_02: Wayo iti kitimachaku confirm inapatina kun nyo hospitali.
- 35:28SPEAKER_00: Uh-huh.
- 35:29SPEAKER_00: Uh the naipy, potov, amba, come adactali, labokuna zana potov kubo kusen siko sa mbou na pend uphabishian.
- 35:43SPEAKER_02: Uh Zamani kua kumba who you daugonja many sicoshi who you mbonjo among yesicos, any noku baby baku.
- 35:56SPEAKER_02: A kinny kosa savi to no uhonjua sicosa wanakwa wazanzi, wanakwa lim, wanaku ma dakatari, wanaza ka fanya chut chut kamma to mone and paana she dahi ya sicos.
- 36:14SPEAKER_02: Wayukusema kwamba uh the money liquatu naita is value a kwana itali death sentence any Ame Kumuya kifu.
- 36:24SPEAKER_02: Yes, a pana, you say kumu ya kifu.
- 36:28SPEAKER_02: What a couple you are fatama shati in sho hospital li kunya dawa amafanyu pandikizagi my shan andelaka maka.
- 36:36SPEAKER_02: But it's not a death sentence anymore.
- 36:39SPEAKER_00: Dactali.
- 36:40SPEAKER_00: Ehupadakika modya kozunggumzi kosungumza na taifa koso siko sale.
- 36:46SPEAKER_00: Uneza kwambianin.
- 36:49SPEAKER_02: Um Wakweli, um to natamani kupungguza.
- 36:55SPEAKER_02: Kama so kuliondoa kadisa, shida hea siko so.
- 37:00SPEAKER_02: Mana watoto wa nikweli wana pata shida.
- 37:04SPEAKER_02: Oungovyao baby wenkine vinahari bika.
- 37:08SPEAKER_02: Wa yo ni na umba uhanzania u nyimua kuka.
- 37:15SPEAKER_02: Wa tuungem kuno, wa yungge se recaliya umcono.
- 37:19SPEAKER_02: Ihi hi uduma ezo kofikia wa tuengi wato tu wengi side um po wana u Itali.
- 37:27SPEAKER_00: Ah sante aportika mu show in the canali kathele inmuhando u toka hospitali ya rufa yeah, benjamini muhando.