Latest / TUŻ OBOK - podcast o relacjach / Relacja nie kończy się wraz ze śmiercią. Jak przeżyć żałobę i wesprzeć bliską osobę po stracie
Transcript
- 0:11Witam w podcaście tuż obok ja nazywam się Natalia tur, Jestem
- 0:15socjolożką mediatorką rodzinną i autorką książek o dobrym związku
- 0:20i mądrym rozstaniu. Jakbyście byli zainteresowani
- 0:22zapraszam na stronę nataliatur.pl, a dziś tuż obok
- 0:26mnie Kasia smaruj szczepanik cześć kasiu, cześć Natalia Kasia
- 0:32jest psychoterapeutką i psycholożką przyznam kasiu, że
- 0:35kiedy zaproponowałaś? Temat naszej rozmowy, za co
- 0:40Jestem ci bardzo wdzięczna, to przyznam, że w pierwszej chwili,
- 0:45bo temat dotyczy śmierci i żałoby w pierwszej chwili
- 0:49pomyślałam sobie, że hmm, interesujące, ciekawe, ale
- 0:53jednak takie dość niszowe dotyczy.
- 0:58Dość ograniczonego grona osób, ale po chwili oczywiście miałam
- 1:02hola, hola, co ty mówisz, co ty myślisz?
- 1:05Natalio, przecież śmierć jest nieodłącznym elementem życia i
- 1:08dotyczy serio każdego z nas sama złapałam się w tą pułapkę, bo
- 1:13jednak jest tak, że my. O śmierci raczej współcześnie
- 1:16nie myślimy, prawda? To jest udajemy tak, jakby jej
- 1:19nie było, chociaż nie ma nic bardziej pewnego.
- 1:21Ja myślę, że myślimy, ale bardzo niechętnie i prawda bez takiej
- 1:26dojrzałości i mądrości w sobie. No to udajemy, że nas ten temat
- 1:29nie dotyczy. Zresztą przecież małe dzieci nie
- 1:32mają konstruktu nieodwracalności ja jak byłam mała to też
- 1:35uważałam, że wynajdę prawda, leki na raka albo na na
- 1:38długowieczność czy czy wręcz na wieczność, więc powiedziałabym,
- 1:41że niechętnie na pewno tak, a jednocześnie według mojego
- 1:44ukochanego jaloma przecież. Przed śmiercią dotyczy każdego
- 1:47człowieka innego, mniej innego bardziej jest on jakoś widoczny
- 1:50i doświadczany, ale no właśnie słusznie.
- 1:53Z jednej strony nisza i niechętnie temat tabu, bo jest
- 1:56to temat bardzo przestraszający, a z drugiej strony.
- 1:58Dotyczy każdego z nas, niezależnie jak byśmy
- 2:01zaprzeczali. Ja tutaj, drodzy słuchacze, żeby
- 2:03was zatrzymać, żebyście się nie przestraszyli fill, to
- 2:06chciałabym uprzedzić, że naprawdę warto posłuchać naszej
- 2:08rozmowy, bo my chcemy między innymi porozmawiać o tym, jak.
- 2:13Mądrze przeżyć żałobę, stratę niekoniecznie tylko życia, ale
- 2:17również innych aspektów. Na przykład wyobrażenia życia
- 2:21młodości i tak dalej, bo chcemy porozmawiać o tym, jak możemy
- 2:26oswoić żałobę. Jak możemy przygotować się na
- 2:30to, że odejdą nasi bliscy i zresztą posłuchajcie, zapraszamy
- 2:36serdecznie. Pamiętam, że jakiś czas temu
- 2:38trafiłam na takie badania. Wiesz, które mówiły, że 45%
- 2:44osób. Zupełnie nie rozmawia o śmierci
- 2:47właśnie tak bardzo bojąc się tego tematu, a 30% osób nawet
- 2:51nie myśli o tym. To już mamy wybór, to znaczy
- 2:54możemy udawać, że temat nas nie dotyczy.
- 2:58Ale że to niekoniecznie nam służy, albo możemy jednak
- 3:02spróbować zbliżyć się do tego, co jest trudne.
- 3:05Ale w efekcie bardzo służącym, no nie, no bo co się dzieje, jak
- 3:09nie mamy kontaktu z tym lękiem przed śmiercią, jak potem nie
- 3:11rozmyślamy? No to jakby nasze ciało może
- 3:13reagować nie no bo ok, no nie myślą ja w to nie wierzę, to
- 3:17znaczy nie myślą świadomie, nie. Przyznam, że mimo, że sama
- 3:22zachęcam nas do tego, żeby słuchaczy do tego, żeby z nami
- 3:25zostali, to sama teraz odczułam, że jest we mnie jakiś taki lęk.
- 3:30I gdy zaglądam pod spód, o co tu chodzi, to oprócz tego takiego
- 3:35społecznego tam, które jest wokół śmierci to u mnie też w
- 3:37rodzinie bardzo tak za kurtyny tak było chowany smutek, chociaż
- 3:42od już kilku pokoleń moją rodziną wstrząsały takie
- 3:47nieoczekiwane, niezapowiedziane nagłe śmierci i to w takich
- 3:50dramatycznych formach, bo zarówno nagła śmierć wypadku.
- 3:55Rodzica dziadka dziecka i i powiem ci, że ja dopiero w
- 4:00procesie swojej psychoterapii właśnie odkryłam jak bardzo jest
- 4:04ten temat tabu, jak bardzo u mnie w rodzinie nie można być
- 4:08smutny, trzeba zakrywać już wesołością taką wręcz czasami
- 4:12manikalnością i sama dopiero oswoiłam się z tym tematem i na
- 4:17szczęście udało mi się to jakoś mądrze przeżyć.
- 4:21Co to znaczy mądrzej? Jeszcze o tym porozmawiamy. 6
- 4:23lat temu, nieoczekiwanie też w ciągu kilku miesięcy odszedł mój
- 4:26tato. Wiem, że ty też masz to trudne
- 4:31doświadczenie za sobą. Pozwalam sobie to ujawnić, czy
- 4:36chciałabyś kasiu o tym powiedzieć?
- 4:38Tak to jest temat, o którym ja mówię wprost, no bo jest częścią
- 4:41mojego życia. Ja niespełna rok temu straciłam
- 4:45mamę i myślę sobie o tym doświadczeniu, że to było coś na
- 4:48co w jakiś sposób czekałam całe życie czekałam całe życie w
- 4:52rozumieniu wiedziałam, że to się wydarzy.
- 4:54No bo jak byłam mała no to się bałam, że mi umrze.
- 4:56Jak to dziecko, prawda? Potem kiedy zaczęła chorować no
- 4:59to już wiedziałam, że to się wydarzy i na pewno chciałabym
- 5:02się tym doświadczeniem dzielić. I pokazywać, że żałoba mądrze
- 5:07przeżyta jest czymś, co nie powoduje, że my się rozpadamy
- 5:10albo znikamy, bo często dlatego nie chcemy w ogóle myśleć,
- 5:13prawda? Czy się zbliżać do tego
- 5:14wyobrażenia? Ja nie wiem, jak to będzie, to
- 5:16będzie koniec. Ja się rozpadnę i tam już nic
- 5:18dalej nie ma, nie mega sobie poradzę.
- 5:20No i ja dzisiaj z dużą otwartością opowiadam o tym
- 5:23doświadczeniu żałoby, pokazując, że nie ma rozpadu, to znaczy ten
- 5:27rozpad jest, ale na chwilę i potem można się złożyć i.
- 5:30I z tą stratą iść dalej. Poza tym też tak jest tytuł
- 5:33naszego spotkania, prawda, że relacja nie kończy się wraz ze
- 5:36śmiercią bliskiego człowieka. To zdanie bardzo często wywołuje
- 5:40duże zadziwienie. Przynajmniej zadziwienie, wiele
- 5:43osób się. Buntuje i mówi, no jak to,
- 5:44przecież jak ktoś umiera to nie ma relacji, no otóż jest.
- 5:47No właśnie tak, dziękuję, że to przypomniałeś tak, bo ten tytuł
- 5:50to był kluczem, który też jest tak integrujący relacja nie
- 5:54kończy, albo może nie musi się kończyć.
- 5:57Wraz ze śmiercią bliskiej osoby. Co to znaczy?
- 6:00To znaczy tyle, że relacja 2 osób to jest tak naprawdę to, co
- 6:06my w sobie mamy, na ile mamy tego człowieka.
- 6:09Ja lubię myśleć o tym, na przykład, że noszę moją mamę we
- 6:11wszystkich lekcjach, które mi dała prawda.
- 6:13I ja dzisiaj jakoś te lekcje wdrażam życie, ona mi powtarzała
- 6:17wielokrotnie, że mam być dobra dla ludzi i kiedy dzisiaj robię
- 6:19coś dobrego, to myślę sobie o k. To jest ta część ciebie, czyli
- 6:22ja Jestem nadal z tobą w relacji, to jest wszystko.
- 6:26To, czego osoby, które straciliśmy nas uczyły na
- 6:29przestrzeni życia, mówiąc językiem psychologicznym, to tak
- 6:32jest internalizowane obiekty, czyli one żyją w nas też lubię
- 6:35myśleć na przykład o moich wizytach na cmentarzu.
- 6:37Ja idę i do niej gadam, ja jej opowiadam, co tam się u nas
- 6:40wydarzyło. Trudno mi jest wierzyć, że ona
- 6:43jest gdzieś w niebie i myślę sobie w ogóle o tym, że tu
- 6:46wchodzi nam ten wątek, że osobom religijnym jest prawda, dużo
- 6:48łatwiej, no ale jednocześnie trochę na to odpowiedzią właśnie
- 6:53zwłaszcza dla osób niewierzących, może być ta myśl.
- 6:56Ta relacja nie znikła, no bo ona jest w nas.
- 6:59My nadal mamy uczucia, my nadal mamy myśli do tej osoby.
- 7:04Mamy ogromną tęsknotę, ale mamy też wspomnienia i to jest ta
- 7:07relacja. Mnie ta myśl bardzo pomagała i
- 7:10nadal w zasadzie pomaga, że ta relacja, że ja tą mamę mam nadal
- 7:15teraz już w sobie już nie w żywym ciele, prawda?
- 7:18Ale no, że jakoś ja ją noszę, jest to niezwykle pomocne.
- 7:22Ja tego sobie zawsze, bo też akurat nie Jestem osobą wierzącą
- 7:25i nie mam tej konstrukcji życia po śmierci w niebie, ale zawsze
- 7:31sobie myślałam o tym, że. Po śmierci żyjemy we
- 7:35wspomnieniach innych osób, gdy zaproponowałaś ten temat, to.
- 7:42Pomyślałam też o takim innym aspekcie tego tytułu, takiej
- 7:45refleksji, która przyszła mi do głowy, że czasami aspekcie
- 7:48dotyczącym niekoniecznie łatwej relacji z osobą, która zmarła.
- 7:54Czy jest tak, że jeżeli mamy nieuporządkowane pewne sprawy,
- 7:59to potem tak bardzo nas ugniata uwiera to również po śmierci
- 8:06oraz czy czasami jest tak, że że tak powiem zza grobu osoba może
- 8:12dalej sterować naszym naszym myśleniu i w tym sensie również
- 8:16relacja się nie kończy. Czy ja to też dobrze tak
- 8:18interpretuję? Absolutnie dobrze to
- 8:20interpretujesz jasne, że tak te wpływy te oddziaływania, prawda?
- 8:23Jeżeli właśnie relacja nie do końca była zdrowa i bezpieczna,
- 8:27może powodować znowu przypomina mi się taka historia Kobiety,
- 8:31która miała poczucie, że jej matka z nieba nadal widzi to, co
- 8:35ona robi, prawda i że to jest dobre, a to jest złe i ona
- 8:38naprawdę miała takie przekonanie, że że to jest jakoś
- 8:41monitorowane, kontrolowane, tak jak to było też w czasie jej
- 8:45życia. Czyli dalej taki wewnętrzny,
- 8:48taki radar wręcz znaczy może nie radar tylko taki kontroler taki
- 8:53taki wewnętrzna taka instancja, która mówi mhm.
- 8:56No właśnie i mimo śmierci nadal nadal cię widzę, ale to to nie
- 9:01jest, raczej trudno. To nie jest łatwe.
- 9:02No ja myślę sobie, że to jest bardzo trudne, żeby w ogóle
- 9:06jakoś pożegnać i myślę sobie, że temu w ogóle służy żałoba,
- 9:10prawda żeby? Uznać, że relacja taka ziemska
- 9:14mówiąc prawda metaforycznie się zakończyła i ja też mogę
- 9:18pożegnać tą osobę, czyli mamy takie 2 poziomy z jednej strony,
- 9:21ona zostaje ta relacja trwa, a z drugiej strony moim zadaniem
- 9:24żałobie jest pożegnać tą osobę, że to się już tu się już nic nie
- 9:28wydarzy. Tak na żywo wszystko ci, co się
- 9:30wydarza, to się wydarzy już tu. No właśnie powiedziałaś o tym,
- 9:34że ty mądrze przeszłaś żałobę. Może opowiemy o tym.
- 9:38Przyjrzymy się temu, jakie są właśnie takie etapy żałoby, bo
- 9:43dobrze rozumiem, że mądre przyjście żałoby oznacza
- 9:47przejście przez każdy etap. Mądre doświadczenie żałoby i ja
- 9:50bym powiedziała, że ja dalej przechodzę, nie przeszłam
- 9:53podręcznikowo mówi się o roku, a ja bardzo Jestem ostrożna w tych
- 9:57podręcznikowych, prawda? Czy trzeba przejść przez
- 10:00wszystkie etapy? Pewnie w jakimś sensie tak, ale
- 10:03to rodzi takie ryzyko, prawda, że ktoś pomyśli, ojej, ale ja,
- 10:06no nie wiem, niewystarczająco się zezłościłem.
- 10:09Czy to oznacza, że ja nie przeszedłem?
- 10:10Nie, nie przeszłam tej żałoby. Ja bym powiedziała, że w ogóle
- 10:13zaczęłabym od tego, że mądre doświadczenie żałoby to jest w
- 10:17ogóle uznanie tej żałoby i powiedzenie głośno to są te
- 10:21badania, o których wspomniałaś 30% ludzi nie myśli o śmierci i
- 10:25umieraniu. I podobnie jest w żałobie.
- 10:28Wiele osób uznaje dobra zakopałam zakopałem pod ziemią
- 10:32tą bliską mi osobę zapłakałam nad jej grobem i idę dalej.
- 10:36Po co o tym rozmyślać? Po co się odcinam się i to stoi
- 10:41w opozycji do przeżywania mądrej żałoby.
- 10:45Jak myślę sobie o tych fazach, to pamiętajmy, że one mogą się
- 10:48absolutnie przeplatać. Raz możemy być prawda, smutni
- 10:51płakać, potem możemy się wściekać, potem możemy
- 10:53zaprzeczać. Mój umysł ma taką tendencję do
- 10:56zaprzeczania i to jest niebywałe i żeby też sobie dać na to
- 10:59zgodę, jak kiedyś ważnymi sam odebrał sobie życie, to poczuj
- 11:04to ja, przez 2 tygodnie dzwoniłam do taty i mówiłam,
- 11:06tato, ja wiem, że wy go wywieźliście gdzieś na inny
- 11:10kontynent. Ja wiem, że wy go gdzieś
- 11:12ukrywacie, ty mi powiedz, no i mój tato.
- 11:15Bardzo się zaczęło mnie bać, a ja wiedziałam, że to jest jakaś
- 11:18faza, jakieś zaprzeczenie. Mhm no.
- 11:20Właśnie, bo tak sobie pomyślałam, że może osoby, które
- 11:22nie zdają sobie sprawy, może tak przybliżymy.
- 11:24Prowadzą Elizabeth ross, była autorką i właśnie ten ta twoja
- 11:28postawa, w której sugerowałaś, że rodzice jakoś bycie
- 11:32wprowadzają w błąd. No to było tak zwane szok i
- 11:35zaprzeczenie, prawda? Ja też pamiętam, że kiedy zmarł
- 11:39mój tato, on wprawdzie. No miałam szansę z nim się
- 11:42pożegnać, bo jego odejście trwało od diagnozy do śmierci 9
- 11:46miesięcy tak symbolicznie niczym ciąża, ale sama pamiętam, że
- 11:50kiedy już zmarł, to ja przez kilka miesięcy wyobraź sobie.
- 11:56Zmarł w październiku, a w marcu jeszcze, czyli kiedy był dzień
- 11:59kobiet? A mówi tato zawsze miał taki
- 12:01zwyczaj, żeby dawać mi mojej siostrze i mamie tulipan na
- 12:05dźwiękobie i no dobrze, że nie radzisz.
- 12:07To nie żartuję, taki wiesz, żary, mechanizm obronny też tak,
- 12:11chociaż rajstopy by się przydał. I wyobraź sobie, to jest to
- 12:14jest, wiesz, ja pamiętam pół roku po śmierci tatek, a żałoba.
- 12:18Wiesz, przeszłam tak właśnie klasycznie wszystko świadoma, bo
- 12:22ja też wzorowałam jak tato sobie radził z tą chorobą i też bardzo
- 12:25był w szoku i niedowierzaniu to ja pół roku później cały czas
- 12:30czekałam na to, że jednak te Tulipany gdzieś będą.
- 12:33Wiesz i pamiętam, że w końcu mój mąż kupił mi te Tulipany.
- 12:36Ja byłam pewna, że na pewno tato jest łatwo wiesz to tak i tutaj
- 12:39i dajmy sobie właśnie prawo, bo szoki niedowierzanie jak mówi
- 12:42kebler. To jest taki bufor chroniący nas
- 12:46przed tytuł mega trudną wiadomością.
- 12:48To jest coś, że my po prostu to często też się pojawia przy
- 12:51innych stratach przy rozstaniu. Ktoś nam mówi odchodzenie nie,
- 12:54to jest niemożliwe. To nie może być prawda, nie,
- 12:56nie, nie i i to to jest o k, prawda?
- 12:59To jest absolutnie o k. Bo ludzie czasami mogą się
- 13:02przestraszać, prawda co mi się dzieje z głową, że ja jakoś.
- 13:05No właśnie magicznie widzę na przykład rzeczywistość, prawda?
- 13:07Albo próbuję zaprzeczać, to jest potrzebne byle nie za.
- 13:10Dużo tego. No właśnie, no właśnie, bo.
- 13:13Rozmawiałam z mamą, szykując się do tej rozmowy.
- 13:16Tak sobie wspominałyśmy, zastanawiałem się, czy ona
- 13:18będzie miała jakieś takie refleksje.
- 13:19Ona akurat była naprawdę bardzo taka życiowa pokrzywdzona, bo
- 13:22jej mama, moja babcia została sierotą.
- 13:26Nagle, gdy była dzieckiem, jej mama odeszła.
- 13:28Potem ta babcia została wdową, nagle w wieku 20 kilku lat, bo
- 13:33jej mąż odszedł. Przyglądaliśmy się temu i mama
- 13:35powiedziała, że pamięta, że jej dziadek, czyli ten, który został
- 13:39wdowcem, nagle zawsze całe życie chodził.
- 13:44Tak, wiesz, unosił się kilka metrów nad ziemią.
- 13:46Tak i wiesz, poeta w kwiatkach, moja babcia, jego córka
- 13:52opiekowały się młodszym rodzeństwem i tak dalej i tak
- 13:55się zastanawiałam, to to niektórzy nie wychodzą, prawda?
- 13:58Z tego szoku. Takiej derealizacji, bo bo bo bo
- 14:01nie chcą przyjąć tej rzeczywistości.
- 14:03Tak, ale czasami to przybiera takie skrajne formy.
- 14:05Ja pamiętam matkę, która po 2 latach miała zdjęcie zmarłego
- 14:08syna na biurku i mówiła, mój syn zaraz przyjdzie tutaj jak ze
- 14:12wszystkim myślę, to nigdy nie jest zerojedynkowy prawda, że
- 14:14coś, co wydaje się naturalne, jeżeli przybiera jakieś rozmiary
- 14:17wpływające na nasze życie i takie niepokojące, to już są
- 14:20pewnie sygnały, żeby zastanowić się, co się dzieje, bo powikłana
- 14:24żałoba. Fill równa się fill?
- 14:27Na pewno fill nie tyle niemądry, ale powikłana żałoba fill.
- 14:32Potem niejednokrotnie wymaga leczenia.
- 14:35Nie. No, ale trzymajmy się tej mądrej
- 14:37żałoby. Fill no właśnie, czyli mądrej
- 14:40żałoby, czyli tak z jednej strony nie dziwmy się, że na
- 14:43trudna sytuacja na przykład wieści o chorobie bliskiej osoby
- 14:47o nagłej śmierci możemy przez pewien czas.
- 14:51Fill kilku tygodni, kilkunastu tygodni, chociaż wiadomo, nie ma
- 14:54tutaj instrukcji reagować jakąś taką odcinką fill, niechęcią do
- 14:59spojrzenia, fill prawdzie w oczy.
- 15:01Wiem oczywiście, że teoria fill o etapach żałoby nie trzeba jej
- 15:05się ściśle trzymać, bo nie musi być ta kolejność, bo to się może
- 15:07mieszać, ale według tej już terminologii drugim fill etapem
- 15:10jest gniew, czyli, że który ma jako emocja złości, gniewu,
- 15:14wyrwać właśnie z tego szoku, prawda i może się pojawić taka
- 15:17złość po prostu nie złość na lekarzy na świat na medycynę.
- 15:22Na ludzi, którzy spowodowali tę śmierć, ale też na siebie
- 15:26samego. Nie zapominajmy o złości na
- 15:28zmarłego i to jest temat tabu. Yy no bo mamy taką tendencję do
- 15:32idealizowania o zmarłych się nie mówi źle.
- 15:35Ja pamiętam taki obrazek, kiedy mój tato przyjechał z 3 4
- 15:38miesiące po śmierci, mamy do mnie do domu, popatrzył na mnie
- 15:41takimi smutnymi oczami i powiedział nakrzyczałem na nią
- 15:44byłem na cmentarzu i nakrzyczałem, a ja mu
- 15:46powiedziałam, wiesz, to dobrze, mam nadzieję, że nie byłeś
- 15:49wulgarny, ale to dobrze. To dobrze z taką wiedzą, że
- 15:53złość na osobę zmarłą. Czy za rzeczy za przeszłe, które
- 15:56się wydarzyły w życiu i na przykład nie miały szansy
- 15:58wybrzmieć między nami? Czy tak naprawdę ja wielokrotnie
- 16:02nagadywałam do grobu? Czemu ty mnie zostawiłaś?
- 16:06Powołałaś mnie tamten świat, który jest bardzo trudny światem
- 16:09i nie jest to bezpiecznie tak jakbym chciała, a ty mnie tu
- 16:12zostawiłaś. I to jest myślę taki kawałek,
- 16:17jeżeli sobie go uświadomimy i damy sobie też zgodę na to, żeby
- 16:20się wkurzyć. Nie robimy nikomu tym krzywdy.
- 16:23Nie, że to jest na pewno ważny etap mądrej żałoby, bo
- 16:27powiedziałabym ta złość na lekarzy, prawda?
- 16:29Na boga na los jest ona jest potrzebna, tak, jak
- 16:32powiedziałaś, to jest świetne. Nie myślałam o tym nigdy w ten
- 16:34sposób, żeby nas tak wyrwać, prawda?
- 16:37Z tego właśnie stanu. W ogóle nie wiem co się dzieje i
- 16:40to jest potrzebne, ale dla mnie kluczem jest skonfrontowanie się
- 16:43z tą utratą i ewentualnie możemy się też po złościć na rodzinę.
- 16:47Mnie do szału doprowadzały ciotki, które na pogrzebie
- 16:50podchodziły, mówiły ty nie płacz.
- 16:54Będzie dobrze, pocieszenie się dobrze.
- 16:57No właśnie ja sobie teraz przypomniałam.
- 16:58Kiedyś czytałam to chyba było w tej książce marshall rosenberga,
- 17:01porozumienia bez przemocy. On przytoczył przykład takiego
- 17:04rabina, który mówił, że kiedy przeżywałam największą tragedię
- 17:08fill życiową, to fill przychodzili do mnie bliscy i
- 17:11mnie właśnie pocieszali. Fill dawali rady, odwracali
- 17:15uwagę. Tymczasem mój syn umiera.
- 17:18I jeszcze gorsze było. Była taka konstatacja
- 17:20spostrzeżenie, że ja to samo sama robiłam już ostatnie 20
- 17:24lat. Bo my chcemy właśnie pocieszając
- 17:26ludzie. Oczywiście chcemy dobrze
- 17:28wiadomo, ale my tak naprawdę dbamy bardziej o ten swój
- 17:31komfort. Może nie interes komfort, bo my
- 17:33nie możemy znieść tego bólu. Tak chcemy wyrwać człowieka,
- 17:37czyli ty właśnie kasiu, powiedz, bo ja sama teraz też w otoczeniu
- 17:42przeżywam bliscy mi mają bliskich, którzy odeszli.
- 17:46Jak wesprzeć osobę w żałobie. Widzimy, że rozpacza, płacze.
- 17:51Krzyczy, albo odcięła się co robić ja.
- 17:53Myślę sobie, że to jest w ogóle taki dar, który ja dostałam.
- 17:57Jakoś pewnie przez wybory zawodowe, ale otaczam się
- 18:00głównie przyjaciółmi, psychologami, to są w ogóle moje
- 18:02rozkminy właśnie na temat, prawda takich naszych utrat też
- 18:05w kontekście tego, że nie tylko żałoba dotyczy śmierci, jak
- 18:10bardzo inne są relacje z psychologami, a z ludźmi, którzy
- 18:12właśnie przyjdą, tym będzie dobrze, ale ja bym powiedziała
- 18:16wesprzeć prostym słowem Jestem dla ciebie, jeżeli mnie
- 18:20potrzebujesz, zadzwoń. Jak się dziś czujesz?
- 18:24Ja Jestem przy tobie i no tak jak mówisz będzie dobrze.
- 18:28Ja wtedy pytam, ale co będzie dobrze?
- 18:30Co to znaczy? Prawie umarła, czy ojciec zaraz
- 18:33umrze? Jakie dobrze tak mhm, dokładnie
- 18:36tak wszystkie gesty, które są podporami.
- 18:40Ja bym powiedziała, że ja byłam podparta ludźmi z każdej strony
- 18:44fill i miałam takie poczucie, że jak nawet jak wiesz jechałam w
- 18:47nocy na cmentarz sprawdzić czy tam nic nie szura pod grobem też
- 18:49kawą kolejny kawałek, no nie zaprzeczania szoku i wiedziałam,
- 18:53że jest przyjaciółka, do której ja zadzwonię w środku nocy i
- 18:55powiem słuchaj, stara odwalam i Jestem na cmentarzu i ona
- 18:57odbierze i powie, ja Jestem z tobą, pomyśl czego ty
- 19:00potrzebujesz. Znowu pytanie, czego ty
- 19:03potrzebujesz? To jest najlepsze pytanie
- 19:05świata, najlepsze pytanie świata i powiedz i czy można to mówić
- 19:11wręcz codziennie przez ten pierwszy etap, bo ja wiem
- 19:15ostatnio bliska mi osoba powiedziała, słuchaj, no bo ja
- 19:17już tak od kilku dni pytam, jak się czujesz?
- 19:19Jestem, pamiętaj, że Jestem, czy ja już nie za dużo wiesz,
- 19:22codziennie wysyłając myślę, że nie nie ma za dużo.
- 19:24Codziennie możemy wysyłać tej informacji bliskiej osobie.
- 19:27Ja myślę, że kluczowe jest to pytanie, które zadałaś, czy tego
- 19:29nie jest za dużo, czego ty potrzebujesz.
- 19:31Ja tu Jestem przypominam, ale nie chcę też cię zalewać tak tak
- 19:34i powiedz mi. Ja mogę do ciebie pisać co
- 19:36godzinę, mhm, ale czego ty? Potrzebujesz, czego ty
- 19:39potrzebujesz? Dokładnie?
- 19:42Czyli nie, nie pocieszamy nie odwracamy uwagi, chyba, że ktoś
- 19:46nam powie, pociesz mnie to oczywiście tak.
- 19:48Z tym pocieszaniem ja też myślę sobie o takim wieczorze dzień
- 19:52przed śmiercią mamy. Wiedzieliśmy, że już jest źle i
- 19:55mój mąż powiedział coś takiego. Jestem dobrej myśli, ona nie
- 19:59umrze, a ja chodziłam za nim i cały wieczór mówiła.
- 20:01Myślisz, że ona żyje, a on mówił, wierzę, że przeżyje i dla
- 20:05mnie to był jakiś rodzaj pocieszania czy jakiegoś
- 20:07zakrzywiania rzeczywistości. Wyobraź sobie Natalia, że ja
- 20:09byłam na niego wściekła na drugi dzień, czemu ty mi powiedziałeś
- 20:12coś, co było nieprawdziwe, a on powiedział, bo ja chciałem dla
- 20:15ciebie dobrze. Mój mąż nie jest psychologiem.
- 20:17Sn wjeżdża nam na tapetę pocieszanie, ale ty mnie
- 20:21okłamałeś, słyszysz absurd. Mhm, tak to jest z tym
- 20:24pocieszaniem jeśli ktoś powie, pociesz mnie, to ja bym zapytała
- 20:28co ja mogę dla ciebie zrobić, żeby ciebie pocieszyć, no
- 20:31żebyśmy nie wpadli w te szpony, prawda?
- 20:32Właśnie będzie dobrze, będzie dobrze.
- 20:34Tak, bo jakie dobrze tak, bo to mhm dokładnie, mhm.
- 20:38Obok tych pytań, czego potrzebujesz, Jestem tu dla
- 20:40ciebie. To świetny komunikat.
- 20:42Jest też wiem, że cierpisz. Ja wiem, że to boli nazywanie
- 20:46tego stanu, powiedzmy nie uciekanie od tego, bo to jest
- 20:48niezwykle trudne. Ja wiem.
- 20:51Że teraz świat ci się zapadł i ja tu Jestem, wracając do.
- 20:56Tych kolejności etapów fill żałoby to pamiętam, że po fill
- 21:02złości pojawia się to targowanie się z losem, prawda?
- 21:06Czyli to takie, a może fill jeszcze uda się coś zrobić?
- 21:10Powiedziałam, że mój tato, kiedy już naprawdę był w bardzo
- 21:13zaawansowanej chorobie, ja po prostu wiesz, obserwowałam
- 21:15dokładnie, jak on przechodził sam w swojej głowie.
- 21:18Fill te te etapy, kiedy już naprawdę było z nim źle, on
- 21:21zaczął fantazjować o tym, że kupi sobie motor, wiesz i kupił
- 21:24motor i on wynajdował fill w internecie.
- 21:27Motor fill wyglądał przez okno i ja pamiętam, że fill kusiło mnie
- 21:32gdzieś tam w pewnym momencie, żeby powiedzieć tato, nie, nie
- 21:36kupisz mu fill toru, ale pomyślałam, nie, ja to zostawię
- 21:38mu, niech on ma, to, niech on sobie podaruje się z tym losem,
- 21:41tak niech ponegocjuje, bo to też jest jakoś potrzebne, tak.
- 21:45Mm to jest potrzebne i tu się oczywiście znowu pojawia pytanie
- 21:48o granice, gdzie ja mam ingerować, a gdzie jednak
- 21:52patrzeć z boku, nawet jeżeli wiem, że mamy etap jeszcze
- 21:56prawda, kiedy człowiek się zmaga ze śmiertelną chorobą, czy już
- 21:58mamy po i na przykład widzimy bliską osobę w żałobie, która no
- 22:01w naszej ocenie źle ją przeżywa. Nie odważyłabym się ująć takich
- 22:05słów. No właśnie prawda, każdy ją
- 22:07przeżywa po swojemu, ale no jeśli właśnie na przykład
- 22:09widzimy, że. Faza odcięcia zaprzeczania się
- 22:11przedłuża, no ja mam tutaj zawsze taki dylemat, gdzie jest
- 22:14moja odpowiedzialność. Można podsuwać, prawda, jakąś
- 22:17literaturę. Można no nie wiem delikatnie
- 22:20zapytać, a jak ty się czujesz? Można delikatnie zapytać, czy
- 22:23chcesz odwiedzić cmentarz, ale myślę sobie nic na siłę, bo
- 22:26każdy przeżywa w swoim tempie, może też być tak, że ktoś tej
- 22:30żałoby nie przeżyje. To jest też w porządku,
- 22:33natomiast to może nieść konsekwencje.
- 22:35Tak no właśnie, bo ja tak sobie też myślę, czy czy sądzisz, że
- 22:38można by tak uznać, że w ogóle ten pierwszy czas rok 2 lata to
- 22:43w ogóle naprawdę nic tam lepiej nie majstruje, ma kompletnie
- 22:46niech każdy przeżywa sobie jak chce, w jaki sposób chce.
- 22:50Natomiast jeżeli już po takim dłuższym okresie czasu, który
- 22:52oczywiście no trudno jest określić, tak nie ma takiej
- 22:54recepty. No po 24 miesiącach już sn, ale
- 22:58nadal człowiek jakoś po prostu żyje w takim domu.
- 23:01Moim zdaniem też targowanie się z losem fill przejawem.
- 23:04To jest też to, że my myślimy, a może gdybym ja zrobił coś
- 23:08inaczej, to by było? A może gdyby sn to też jest cały
- 23:12czas te takie? A może jeżeli chociaż nie, no i
- 23:14teraz sama nie wiesz, do czego dążę, nie fill, więc nie my nie
- 23:18fill, my nie mamy w ogóle mocy. Żeby kogoś naprowadzić, no to
- 23:22mądrą żałobę. Nie możemy.
- 23:24Mamy moc sprawczą, żeby siebie naprowadzić na mądrą żałobę, ale
- 23:29pewnie też to, co mówisz jest ważne w takim kontekście, że
- 23:32żałoba to nie jest tylko czas, kiedy ktoś umiera i ja Jestem w
- 23:35żałobie, bo jakoś trudno jest przykleić.
- 23:38To targowanie się, prawda? Jako fazę żałoby już do do faktu
- 23:42straty, to jest raczej prawda charakterystyczny kawałek dla.
- 23:46No właśnie diagnozy i to pokazuje, że żałoba jest na
- 23:50różnych etapach życia człowieka. To nie jest tylko, no to bardzo
- 23:53chciała się podkreślić, że to wybrzmiało, prawda?
- 23:55Że żałoba to nie jest tylko śmierć, case na przykład, no ja
- 23:59spotykam w gabinecie ludzi, którzy przychodzą po starcie
- 24:01zwierzęcia i oni są w realnej żałobie i oni przychodzą z
- 24:05ogromną obawą, co ja pomyślę. Pomyślę tyle, że straciłeś.
- 24:10Zwierzę, z którym byłeś w relacji, to jest w porządku,
- 24:12możesz przeżywać żałobę. No właśnie, a przecież tak sobie
- 24:17myślę, popatrz jak bardzo smutek jest niemile widziany, a więc i
- 24:23cała żałoba w naszym społeczeństwie.
- 24:24Przecież kiedy już tak socjalizacja tak jak przebiega,
- 24:28umiera zwierzątko i rodzice od razu szybciutko nowego pieska
- 24:32nowego żółwika. A przecież nowy żółwik nie
- 24:35zastąpi starego żółwika i i i wiesz, ja sama właśnie w mojej
- 24:39rodzinie bardzo smutek był. Tematem tabu ja będą, że jak no
- 24:42moich oczach umarł mój piesek mały, kiedy miałam 14 lat, bo
- 24:46został rozjechany przez samochód i ja pamiętam, że ja nie dość,
- 24:50że po prostu wiedziałam, że muszę iść na trening koszykówki,
- 24:52bo ja wtedy trenowałam koszykówkę i ja po prostu taka
- 24:54dzielna poszłam. Pamiętam to jak dzisiaj wiesz,
- 24:57skoro taki kawałek pamiętam, to też jakieś znaczące jak ja
- 24:59jechałam w tym autobusie. Ja wiedziałam, że ja muszę, że
- 25:02dla mnie to było wiesz, świat mi się rozsypał i pojechałam na tą.
- 25:07Na ten trening taka dzielna zawsze, a potem mi rodzice
- 25:09kupili drugiego takiego samego pieska wiesz i a to ten piesek w
- 25:13ogóle nie zastąpi. Ten sposób i my, zamiast
- 25:16pochylić się nad tym, prawda? To zastępujemy czymś nowym.
- 25:21Kończymy związek, rozstajemy się, rozwodzimy się, no to
- 25:24szybciutko myk, może nowy, a nawet nie zastąpi starego.
- 25:27To jest inna historia, prawda? Myśląc w ogóle o dziecięcej
- 25:31żałobie, to jest też ważny temat, że rodzice bardzo często
- 25:33chcą chronić dziecko i nieświadomie.
- 25:36No robią coś dokładnie odwrotnego, prawda?
- 25:38Bo umiejętność przeprowadzenia dziecko przez żałobę.
- 25:41Zresztą, kiedy dziecko traci nawet bliską osobę nawet
- 25:45rodzica, to my psychologowie przecież nigdy nie mówimy.
- 25:48To choć szybko na terapię. Mówimy, hej, hej, uruchamiamy
- 25:51rodzinę i zasoby rodziny, to wy macie wesprzeć to dziecko, nie
- 25:54my prawda, że jest takie myślenie.
- 25:57Właśnie zresztą a propos, ja też mam taką historię, że piesek,
- 26:01który mi całe dzieciństwo towarzyszył jak wyjechałam na
- 26:04studia to pamiętam piątek wracałam z tych studiów do domu
- 26:08rodzinnego i mama mi napisała dziwną wiadomość, nie
- 26:11przyjeżdżaj dzisiaj do nas, bo nas dzisiaj nie ma, a tam nie
- 26:14wiem, śpi w tam w naszym drugim mieszkaniu, a spotkamy się
- 26:16jutro, no i co się okazało, że. Tego wieczora umierała właśnie
- 26:20inka, ta moja wsina i moja mama z moim tatą lekarzy, ludzie
- 26:25absolutnie oswojeni z tematem umierania.
- 26:27Moja mama była w prosektorium, pracowała, robiła, wiesz sekcję
- 26:31zło, więc temat śmierci tak wybrzmiały, a jednocześnie w tej
- 26:35roli rodzica z tak ogromnym lękiem, żeby mnie ochronić.
- 26:38Ja byłam wściekła na nią rano brano, czemu ty mi zabrałaś?
- 26:43Mm tak no właśnie tak więc albo w ogóle jest taka praktyka, nie
- 26:46zabierania dzieci właśnie na pogrzeby do domów pogrzebowych,
- 26:50a to ja pamiętam, że jak kiedy umierał mój tato, ja mojego
- 26:53wówczas czteroletniego syna, nawet zabrałam do hospicjum sn i
- 26:56pamiętam, że w hospicjum ktoś no dziecko do hospicjum sn, ja
- 26:59fill, ja po prostu chciałam, żeby mój syn pożegnał się z
- 27:02dziadkiem sn, więc i i nie żałuję tego, że i fill w ogóle
- 27:05też chciałabym odczarować hospicja.
- 27:06Kiedyś fill pisałam taki artykuł dla fill puckiego hospicjum,
- 27:09hospicja są wspaniałe, właśnie hospicja sn są dają atmosferę
- 27:12taką domową in. Łatwo ja się naprawdę bardzo
- 27:15cieszę, że mój tata umierał w hospicjum ani w szpitalu,
- 27:17chociaż tutaj też różne są historie.
- 27:19Chciałabym tylko odczarować hospicja, ale to jest inny
- 27:22temat. Ale wiesz jeszcze, kasiu,
- 27:23Przepraszam, bo tutaj jest tak dużo ciekawych wątków, ale ja
- 27:25bym chciała jeszcze zapytać cię o jedną rzecz, bo ty
- 27:27powiedziałaś o tym gniewie, że my możemy czuć gniew do
- 27:31zmarłych, chociaż jest ten gniew o to, że dlaczego mnie
- 27:35zostawiłaś, dlaczego odszedłeś, ale co, jeżeli czujemy gniew?
- 27:40Bo tak naprawdę nasza relacja była zła z osobą, która umarła.
- 27:45Albo odeszła, bo tak jak mówimy, to nie musi być tylko śmierć.
- 27:48To może być też po prostu rozstanie.
- 27:49Zerwanie relacji tak, czasami ludzie po prostu uciekają,
- 27:52znikają czy my mamy? Mimo tego pokutującego w
- 27:57społeczeństwie mitu właśnie dobrze już zostaniemy przy
- 27:59zmarłych o zmarłych się źle nie mówi.
- 28:01Mamy prawo czuć złość, czy to nam służy, czy lepiej.
- 28:05Nie wiem wybaczyć puścić. Ten do wybaczenia to jest temat
- 28:08rzeka, prawda, że tylko wybaczenie da nam zdrowie, z tym
- 28:10oczywiście już zaczynamy się rozprawiać i i jasno nazywamy,
- 28:14że to nie jest tak prawda, że musisz wybaczyć.
- 28:16No i ja bym sobie pomyślała o tym w ten sposób, że złość jest
- 28:19bardzo silną emocją i ona nie może trwać wiecznie.
- 28:22I pewnie jeśli damy sobie jakąś przestrzeń na to, żeby no
- 28:25właśnie trochę się z niej wypstrykać, tak jakby ponazywać
- 28:28poczuć po przeżywać to zbliżamy się do fazy.
- 28:32No pominę na chwilkę smutek do niego jeszcze wrócimy, ale
- 28:35zbliżamy się do fazy akceptacji i to mi trudno sobie wyobrazić
- 28:40relację idealną z rodzicem, jeśli taka jest w naszym
- 28:43przeżywaniu, to pewnie jest kawałek do pracy, ale myślę
- 28:47sobie, że to po przeżywanie złości na pewno z osobami, z
- 28:51którymi się czujemy bezpiecznie. Pewnie gdyby osoby, które w
- 28:55ogóle tego nie czują, nagle walniesz im, że jesteś wściekła
- 28:58na swojego ojca, życie umarł, no to raczej nie dostaniesz
- 29:00wsparcia, tylko pewnie jakieś niezrozumienia wręcz może
- 29:02dostaniesz. Powie o zmarłym źle, prawda, ale
- 29:06z osobami, z którymi się czujemy bezpiecznie.
- 29:08Ja mówiłam o tym wprost, jezu, jaka ja Jestem na nią wściekła
- 29:11żoną nie zostawiła, no nie wiedząc, że te osoby powiedzą,
- 29:14wiem, ja wiem, masz prawo się tak czuć, to jest w porządku, że
- 29:17tak się czujesz. A co mają zrobić osoby, które
- 29:20nie mogą sobie darować tego, że nie udało im się odbudować
- 29:23relacji, albo w ogóle zbudować relacji z rodzicem?
- 29:27Bo właśnie. Im umarł, że tak powiem.
- 29:31Myślę, że to jest w jakimś sensie mój case.
- 29:34Mm, ale myślę, że tutaj też nam pojawia się taki konstrukt
- 29:38rodzica, który jest żywy w ciele i rodzica, który jest wyobrażony
- 29:42taki rodzic jakiego ja bym chciała mieć prawda i
- 29:44niezależnie czy ten rodzic żyje, czy on już umarł.
- 29:47Ja myślę, że procesem jest akceptacja sn, że ten rodzic
- 29:51taki z krwi i kości fill nigdy nie będzie tym rodzicem
- 29:55wyobrażeniowym, czyli to jest znowu jakaś żałoba, jakieś
- 29:58pożegnanie. Moich wyobrażeń moich oczekiwań
- 30:02i zaakceptowanie, że no ten rodzic był pewnie najlepszy,
- 30:05jaki potrafił być nie sn i jakoś ja nie czuję, że to to wiesz tam
- 30:10możliwość poukładania pewnych rzeczy znika, bo ktoś umarł, to
- 30:13przecież jest w nas. To jest w mojej głowie.
- 30:15To są moje przekonania, jakieś moje oczekiwania, jakie ten
- 30:18rodzic ma być, co on ma mi dać, jakie moje potrzeby zaspokoić
- 30:21sn, to jest tu sn i tak naprawdę ja to ja się mam z tym tu
- 30:23rozprawić, no bo sn to jest prawda, kwestia, jak czasami
- 30:26ktoś przychodzi do gabinetu psychoterapeuty i mówi sn, no
- 30:29ale jak ja mam załatwić? Relacje z ojcem.
- 30:30Ja nie chcę się z nim konfrontować.
- 30:32Ja nie chcę z nim rozmawiać. No co, przecież nie musisz, to
- 30:34można rozegrać tutaj to, bo bo to twoje twoje przekonania,
- 30:39twoje przeżywanie tej drugiej osoby mówi o tym, jaka ta
- 30:43relacja jest i co tam zostało. Nie pozałatwiane ja z moją mamą
- 30:47mam jeszcze milion rzeczy do pozałatwiania i ja Jestem
- 30:49spokojna o to, bo wiem, że sobie na różnych etapach będziemy to
- 30:53załatwiać. A, czyli ty i jeszcze możesz
- 30:56sobie pozałatwiać sprawę z mamą, mimo że mama nie żyje.
- 30:59Mnóstwo spraw mogę z nią pozałatwiać.
- 31:01A jak możesz je na przykład załatwić, a rozmawiasz o tym?
- 31:04Piszesz, myślisz, powiedziałabym wszystkiego po trochę.
- 31:09Najbardziej lubię symboliczny, metaforyczny właśnie przyjazd na
- 31:13cmentarz i na gadanie jej do tego grobu robię to zwykle
- 31:16nocami, bo wiesz tam, nie ma wtedy nikogo i no nie patrzą.
- 31:19Ludzie. Pewnie, że gadam, płacze,
- 31:22krzyczę na nią różne rzeczy, tam robię, bardzo lubię pisać listy
- 31:26w ogóle bardzo dla mnie pomocne było napisanie listu, który
- 31:30dałam jej do rąk do trumny, bardzo tam dużo rzeczy opisałam
- 31:34i to był taki pierwszy etap, tak, że to ze mnie zeszło znowu
- 31:37ciotki list do trumny. On był taki podpisany, wiesz do
- 31:41mamusi i one, co tu się w ogóle dzieje.
- 31:45Zupełne niezrozumienie, a dla mnie to miało tak dużą wartość,
- 31:49nie rozmowy na pewno rozmowy z bliskimi w ogóle o niej, o tym
- 31:53co było. No właśnie nie takie jak my
- 31:55sobie jakoś wyobrażała rozmowy z moim mężem na różne sposoby
- 31:59możemy załatwiać, bo wracam do tego, że to są nasze przekonania
- 32:02o tej relacji, to jak my przeżywamy tą relację, my nie
- 32:05potrzebujemy drugiej osoby, niezależnie czy ona jest żywa,
- 32:07czy martwa. No właśnie, bo tak sobie myślę,
- 32:09że nawet. Jeżeli nasi rodzice żyją jeszcze
- 32:13mamy to szczęście. I przecież różne sprawy, które
- 32:17nas uwierają, związane z tym, że nasze dzieciństwo nie przebiegło
- 32:22tak, jak byśmy sobie marzyli, a chyba nie istnieje człowiek na
- 32:25świecie, który miałby wymarzone dzieciństwo, chociaż są tacy,
- 32:28którzy wierzą, że mieli, ale to tak jak powiedzieliśmy to u
- 32:30psychoterapeutą zapala się lampka tak alarmowa, kiedy
- 32:33wszystko mówi, że moje dzieciństwo było idealne.
- 32:36Czy zgodzisz się z tym, że tak naprawdę wyrzucenie rodzicowi?
- 32:40Co tam poszło nie tak? Co tak naprawdę lepiej to
- 32:43załatwić właśnie samemu ze sobą napisać list do rodzica, ale nie
- 32:47dać mu tego listu. Powiedzieć mu to, ale, ale
- 32:51wyobrażonemu rodzicowi, bo co ja to samo?
- 32:54Z kolei odnoszę też do rozstań, tak w tej książce i po związku
- 32:59rozwijam ten temat, że wyrzuć eks swoją złość.
- 33:03Powiedz, jak się rozczarował, zepsuł ci życie, ale nie Napisz
- 33:07mu to, ale nie wysłałem mu tego smsa.
- 33:08Powiedz mu to, ale wyobrażam, no bo, bo to zawsze ludzie po
- 33:11prostu, czy to rodzic? Czy partner były uruchomią te
- 33:15różne mechanizmy obronne powiedzą, nie to w ogóle tak nie
- 33:17było, a przestań zaczną się bronić, nie zareagują tak jak my
- 33:20sobie tego życzymy, że ojej, wybacz prawda, więc czy to, czy
- 33:25to w tym dobrze moje myśli, poszły, że tak naprawdę możemy?
- 33:29Nigdy nie jest za późno, żeby to zrobić i my nie potrzebujemy do
- 33:33tego właśnie tego człowieka z krwi i kości.
- 33:36No i ja bym powiedziała, że to może mieć też taką wiesz funkcję
- 33:38chroniącą może tak naprawdę ja nie do końca zbliżam się do tej
- 33:41żałoby, bo jak spotykam panie. Necie po rozstaniu świeżo to one
- 33:46mi mówią, muszę się z nim Jeszcze raz spotkać, żeby to
- 33:48zamknąć. A ja mówię wtedy, czy ty na
- 33:51pewno musisz się z nim spotkać. Na pewno ochodzi, czy na pewno
- 33:54ci chodzi o zamknięcie. Wyobrażam sobie, że jest taka
- 33:57pula rodziców, która przyjmie nasze wyrzuty nasze zarzuty, ale
- 34:02wyobrażam sobie, że jeszcze większa pula w ogóle powie, co w
- 34:07ogóle tak nie było. To jasne, że nie dla ciebie
- 34:10biłem. Co to ja bym cię nigdy nie
- 34:12uderzył. Ja pamiętam jako młoda
- 34:14dziewczyna. I oni możliwe, że naprawdę to
- 34:16wierzył. Wyparli to prawda.
- 34:17Ta tak, a popatrz co to nam robi w głowie, jeżeli na przykład.
- 34:20Doświadczałam przemocy, prawda ze strony rodzica i mówię tym
- 34:23nie biłeś, a on mój mówi, czy ona nie nie było tak, to ja się
- 34:27czuję jeszcze jeszcze gorzej. No nie, nie mam szans się
- 34:30skonfrontować. 2 to co ja wymyśliłam coś ze mną?
- 34:33Jest taki jakby, ale, ale też w tym sens.
- 34:35Dlaczego slajd? Może to jest szczery tutaj, ale
- 34:37tak dokładnie, czyli my ani nie dostajemy ulgi, ani nie
- 34:39dostajemy zrozumienia jakichś rekompensaty.
- 34:43Jest jakaś obrona, więc mhm. No właśnie, ale czy myślisz, że.
- 34:47Trochę też jest tak, że dlatego ludzie, bo ja mam to kij w
- 34:50głowie kilka historii z otoczenia, że ludzie właśnie
- 34:53dopiero w momencie, kiedy wiedzą, że zbliża się kres
- 34:59życia, bo ktoś na przykład choruje.
- 35:02I o ile mają szanse, bo czasami idzie to naprawdę tak
- 35:05błyskawicznie, że już tego czasu nie mam.
- 35:08Doprowadzają do takiej rozmowy, mam w moim Bliskim otoczeniu
- 35:12historię, w której. Mężczyzna powiedział tato.
- 35:18Umierasz, ja po prostu nigdy z tobą normalnie nie
- 35:21porozmawiałam. Powiedz mi aż mi siebie, że tak
- 35:23oczy szkło. Powiedz mi co jest w życiu
- 35:24ważne. Powiedz mi jakieś ważne
- 35:26historie, swoje grzecznie, co byś mi przeglądał?
- 35:27Powiedz mi, tato, udało im się tą rozmowę przeprowadzić, wielu
- 35:30się nie udaje i tak się zastanawiam, czy to jest tak,
- 35:34że. Właśnie nasze życie jest tak
- 35:37bardzo policzone. Ten deadline, prawda?
- 35:40Tak jak na nas w pracy, często deadline o jejku tak nomen omen
- 35:44tak deadline już wiemy skąd tam, jak dochodzi do tego deadline'u
- 35:50to wtedy w ludziach właśnie się otwiera.
- 35:52To takie, że my chcemy albo porozmawiać z tym rodzicem albo
- 35:57zrobić jakiś taki bilans. Myślisz, że.
- 36:00O co tu chodzi? Ja bym była uważna na takie
- 36:04romantyzm, owanie też tych piękne doświadczenie, o którym
- 36:07opowiedziałaś prawda, ale czy ono się zdarza często?
- 36:10Mówić tak romantyzowanie dokładnie.
- 36:13Tak doświadczenie niewątpliwie piękne, ale właśnie pewnie mało
- 36:16osiągalne. Tak super, dzięki, że to
- 36:18powiedziałaś, bo ja tą historię opowiedziałam i ktoś może
- 36:20powiedzieć też tak mógłbym zrobić, żałuję albo zrobi, a
- 36:24ojciec powie o co ci chodzi. Jakie?
- 36:29Tak, to doświadczenie, o którym opowiedziałaś.
- 36:33Myślę sobie, że jest bardzo dojrzałe, wiesz, bo kiedy mi
- 36:36mama mówiła, no nawet całkiem niedawno już chwilę przed
- 36:39śmiercią ona mówiła mi tak, oczy ci zamknę, a ty swoje zdziwione
- 36:42szeroko otworzysz i ja jej wtedy mówiłam.
- 36:44Ona była świadoma, że umiera. Wiesz, to był typ laski, która
- 36:48zostawiła nam ciuchy do trumny i pieniądze na pogrzeb, więc ona
- 36:50była absolutnie przygotowana. A co ja robiłam?
- 36:52Wtedy mówiłam, mamo, przestań, ty mi tak nie mów, my nigdy
- 36:56szczerze nie porozmawiałyśmy o tym, że ona umiera.
- 36:59Ja wydawało mi się, no już ogarnięta przed czterdziestką
- 37:02kobieta tu nie ma tematów tak albo prawda w gabinecie śmiało
- 37:05ośmiesze, prawda? Dojrzała taka prawda, matka jej
- 37:09mówiła, umieram, a ja mówię, przestań, przestań, ty mnie nie
- 37:13denerwuj nie więc, ale. Dziękuję, że o tym mówisz, bo
- 37:16dajesz też ulgę właśnie osobom, które też to przeżywały, które
- 37:19też nie chcą tego dopuścić. Tak.
- 37:24I miałaś pewnie też etap tego, że sobie wyrzucałaś to, że się
- 37:28tak zachowałaś. Coś mnie ochroniło, bo w dniu,
- 37:31kiedy mama trafiła do szpitala, ja byłam na zebraniu naszego
- 37:34zespołu. Wiesz w ogóle zaaferowana w
- 37:36pracy i jeszcze tato mi dał taką informację, nie, nie
- 37:38przyjeżdżaj, to jakby gidiom tutaj wyprowadzą, ja coś czułam.
- 37:42Ja no tak jak wspomniałam wcześniej nie wierzę w Boga, ale
- 37:44wierzę chyba w jakąś energię na tym świecie jakieś zderzanie się
- 37:47elektronów nieprzypadkowe, bo ja powiedziałam wtedy mężowi nie ja
- 37:50rzucam wszystko, ja jadę, ja czuję, że muszę jechać.
- 37:53Ja dzięki temu pożegnałam się z nią słowami.
- 37:56Dziękuję ci mamo, że mi dałaś życie i cię kocham i ona mi
- 37:59odpowiedziała, ja ciebie też kocham i wiesz, i ja ja ją tak
- 38:04yy pożegnałam. To było nasze ostatnie
- 38:05spotkanie. No kilka godzin właśnie.
- 38:07No nad ranem przyszła wiadomość, ale myślę sobie, że nawet gdyby
- 38:11nie to doświadczenie, to ja bym mogła to.
- 38:13Odegrać właśnie właśnie to też dziękuję, że o tym mówisz, bo
- 38:16rozumiem, że jeżeli teraz słuchają nas osoby, które nie
- 38:18miały tej szansy, to my to możemy odegrać, możemy cały czas
- 38:21sobie, jakby zainscenizować tę scenę i ona będzie równie
- 38:25prawdziwa. Oczywiście, bo.
- 38:27No widzisz, tak jak moją mamę, no i to już nie do końca
- 38:29obchodzi coś tam między nami wydarzyło, myśląc w ten sposób,
- 38:31prawda? Ale fill gros ludzi, których ja
- 38:34spotykam, oni mówią, nie miałem szansy się pożegnać, no to
- 38:37zróbmy to. Teraz straconego.
- 38:39No właśnie, a to pożegnanie jest bardzo ważne, bo znowu wracając
- 38:43fill do wątku etapów żałoby to ja gdy studiowałam te prace
- 38:49Elizabeth ross, których potrzebowałam też fill napisania
- 38:54tej książki. Po związku jak przeżyć i
- 38:55zrozumieć rozstanie? Fill to.
- 38:59Yy, ona mówi, że tak naprawdę to wszystko szok, niedowierzanie,
- 39:03gniew, targowanie się z losem, te wszystkie zabiegi, które
- 39:07zazwyczaj się mieszają, mają tak naprawdę nas ochronić.
- 39:10Przed smutkiem. My robimy wszystko, żeby tego
- 39:12smutku nie poczuć, bo to jest po prostu taki dezintegrujący
- 39:16smutek. My się rozpadamy na 1000
- 39:17kawałeczków, kiedy dochodzi do nas, że na przykład absolutnie
- 39:20już muszę pożegnać tę miłość, ten związek albo tego człowieka,
- 39:23to już jest koniec, on odchodzi, albo on odejdzie wkrótce.
- 39:27I my chcemy tak ten tak troszeczkę dawkować, żeby aż tak
- 39:30bardzo nie zabrało, a to musi zaboleć.
- 39:32Jeżeli my chcemy w pełni. To przeżyć, by przejść do etapu
- 39:36akceptacji. No ja bym powiedziała, że smutek
- 39:39to jest esencja żałoby. Najtrudniejszy etap najbardziej
- 39:43bolesny etap, ale no wyobraźmy sobie prawda, wyrwany nagle
- 39:48kawał z nas, który krwawi i który jest wielką raną, no i to
- 39:52musi boleć. No trudno sobie wyobrazić proces
- 39:55gojenia bez bólu, więc na pewno takie pozwolenie sobie.
- 39:59No nie wiem, czuję, że rano wstaję i po prostu czuję, że
- 40:02mnie, no nie, no nie mam siły, to sobie pozwalam na to, wiesz,
- 40:05dzwonię do szefa, mówię, słuchajcie, jej nie przyjdę, ja
- 40:08ci nie przyjdę, potrzebuję po prostu schować się pod kołdrę i
- 40:11z niej nie i. Nie wychodzić nie i być na
- 40:13przykład właśnie z osobami, które są mi bliskie, no płacz w
- 40:16różnych momentach płacz dla mnie to jest tak oczyszczające, mimo
- 40:20że tak boli, tak boli, zwłaszcza znowu do tego cmentarza się
- 40:24odniosę. Myślę, że płacz tam najbardziej
- 40:26boli, ale. Potem można wziąć oddech nie i
- 40:30by zostawić to wszystko zostawić ten smutek, wyrzucić go z
- 40:34siebie. Najgorsze są zablokowane łzy, bo
- 40:36to jest cierpienie, które zostaje w nas.
- 40:38Właśnie właśnie a sami pewnie. Wiemy i wy, drodzy słuchacze, że
- 40:46zazwyczaj po po smutku przychodzi taka ulga, prawda?
- 40:49Ja wiesz, ja ja nie wiem, też Jestem ciekawa, bo jeżeli chodzi
- 40:52o to moje poletko tych związków i rozstań, to ja tam poradziłam
- 40:56takim osobom, które nie mogą jakoś przeżyć tej żałoby po
- 41:00rozstaniu jest taki rytuał pochówku miłości, jakaś kobieta,
- 41:03zapomniałam teraz niestety nazwiska i ona powiedziała, że
- 41:05jeżeli naprawdę masz problem, to zaplanuj sobie dzień.
- 41:09Daj na to sobie tam z 6 8 godzin, chociaż wiesz, użyjemy w
- 41:11takich czasach, że musimy wszystko określić.
- 41:13I po prostu wyciągnij wszystkie zdjęcia, smsy, ubrania,
- 41:18wspomnienia po prostu niech będzie banalnie ckliwie, wiesz i
- 41:22tak dalej, ale wypłać się za wszystko, po prostu odetnie się
- 41:25też od świata, żeby nikt ci nie nie nie przeszkadzał tam
- 41:28wracające dzieci do domu. Czy szef piszący esemesy po
- 41:32prostu wypłać się i prawdopodobnie nawet taka jedna
- 41:35sesja takiego totalnego płaczu, takiego pożegnania się może już
- 41:39naprawdę bardzo pomóc, bo im bardziej i jeżeli będziesz tylko
- 41:41tak dawkował ten smutek tam wiesz. 10 minut popatrzysz i
- 41:44zaraz dobra dobra, dobra, dobra, wracamy do pracy, to to to
- 41:47będziesz nosił za sobą ten smutek i czy myślisz, że co o
- 41:50tym sądzisz? Ja myślę, że w ogóle tego typu
- 41:53podpowiedzi o jakich wspominasz to są koła ratunkowe w procesie
- 41:58żałoby, zwłaszcza na początku, bo faktycznie jak myślę sobie o
- 42:03o tym, kiedy żegnamy bliską nam osobę, bo umiera, to jest pełna
- 42:06zgoda, nie można płakać, można przeżywać, ale nikt nie mówi o
- 42:09tym, że kiedy się rozstajemy, to jest też żałoba i też można być
- 42:12w rozpaczy. Przecież tego kwiatu to pół
- 42:15światu i o co w ogóle chodzi i myślę sobie, że takie książki
- 42:18jak twoja, o której wspominasz, to jest koło ratunkowe, zresztą
- 42:21ja. Polecam pacjentkom i mówię,
- 42:23słuchaj, ty tam nie znajdziesz mądrości, nie wiem nie wiadomo
- 42:26jakich prawda ty tam znajdziesz krótką podpowiedź, chcesz do
- 42:28niego napisać, nie rób tego, ale to nic lepszego nie dostaniesz
- 42:32na tym etapie, prawda, kiedy po prostu jesteś taka?
- 42:35No nie w ogóle nie wiedząca co ze sobą zrobić, więc ja bym
- 42:38nazywała to są koła ratunkowe absolutnie potrzebne.
- 42:41My na to nie wpadniemy, nie. Właśnie to dziękuję ci bardzo,
- 42:44że polecasz moją książkę. Przyszedł Wstyd szczerze, że
- 42:46sama kiedy byłam właśnie w procesie rozstania, właśnie
- 42:48takie potrzebować potrzebowałam właśnie takich konkretnych
- 42:51wskazówek, co robić. Pisać nie pisać, płakać nie
- 42:54płakać jak rozmawiać z dziećmi, ale wiesz kasiu jeszcze tak
- 42:57sobie pomyślałam, że pewnie każdy każdemu z nas przemknęła
- 43:02taka myśl, że po co cholera w ogóle jest, wiesz, ta ta
- 43:05cholerna śmierć, prawda? Wiesz jakie chciałabym tak, żeby
- 43:09właśnie zmienić punkt widzenia. Właśnie mama mi powiedziała o
- 43:12książce jose sara mago, Przepraszam, jeżeli wymawiam
- 43:16źle, bo to portugalskie nazwisko.
- 43:19Rozterki śmierci. On jest noblistą i wyobraźcie
- 43:22sobie drodzy państwo i droga kasiu, że on uczynił główną
- 43:27bohaterką powieści śmierć, która sfrustrowana, po prostu mająca
- 43:32już dość tego, że jest właśnie tak, wiesz, tabu izowana
- 43:37wyolbrzymiona już wszyscy udają, że jej nie ma, po prostu
- 43:40postanawia zarzucić swój fach. I po prostu.
- 43:43Przestaje zabijać i do czego doprowadzi?
- 43:48Wiesz, ludzie przestają umierać początkowo chwilowa ulga, a
- 43:52potem okazuje się, że jest dramat, że jest całkowity Chaos
- 43:55nie tylko systemowy, ale i egzystencjalny, bo.
- 43:58W momencie, kiedy okazuje się, że życie nie ma kresu, to to
- 44:02przestaje mieć sens. Już abstrahując od tego, że
- 44:05wiesz, że fill jest mnóstwo, mnóstwo ludzi, że traci sens i
- 44:10fill państwo i kościół, i urzędy, i tak dalej, to właśnie
- 44:14ten fill ta fill, ten fakt, że my potrzebujemy właśnie tego
- 44:19deadline nie docenilibyśmy chyba życia, gdybyśmy.
- 44:24Nie wiedzieli, że w pewnym momencie się skończył, prawda?
- 44:28Bardzo niezwykłe spojrzenie przypominają mi się słowa mojego
- 44:32dwunastolatka właśnie niedługo po śmierci mamy.
- 44:35No to był taki temat, on powiedział, ty wiesz, a ja bym
- 44:38nie chciał żyć. 2000 lat, to nudno by było.
- 44:40Właśnie właśnie i wiesz i teraz mi przychodzi jeszcze do głowy,
- 44:45bo to też często nie jest w takiej społecznej świadomości.
- 44:49Wyłapywane, że kryzys właśnie wieku średniego, czyli ten
- 44:53moment około trzydziestego czterdziestego roku życia.
- 44:56Czasami bym plus minus później wcześniej.
- 44:59To tak naprawdę jest ściśle związany z kryzysem lękiem
- 45:04egzystencjalnym lękiem przed śmiercią, czyli tym takim
- 45:07poczuciem, że cholera, no ja na przykład wiesz, to już
- 45:10przeżywam. Znaczy już przeżywałam głównie
- 45:12kilka lat temu i słyszałam taką koncepcję, że my przez pierwszą
- 45:16połowę życia żyjemy zazwyczaj zgodnie z tym, czego oczekuje
- 45:21społeczeństwo, przekazy rodzinne, znajomi i tak dalej, a
- 45:24potem kiedy dochodzimy zdrowo, tak świadomie do tego, że hola,
- 45:28hola, ja już Jestem na pół. Zaczynamy żyć według tego, jak
- 45:32chcemy żyć z tym, że czy zgodzisz się ze mną, że w
- 45:35momencie, jeżeli nie chcemy się skonfrontować z tym, że tak
- 45:38umrzemy, tak mój los jest przesądzony.
- 45:42Ja naprawdę już Jestem coraz bliżej końca niż dalej.
- 45:46To możemy uciekać właśnie w takie.
- 45:50Iluzje i czy przypadkiem operacja mające zatrzymać
- 45:55młodość, operacje plastyczne, czy właśnie takie sięganie nagle
- 45:59po bardzo, bardzo dużo młodsze partnerki?
- 46:01Oczywiście nie chcę tutaj wchodzi w stereotypy.
- 46:03Wiadomo, to znaczy, to są stereotypy, tak kabriolety, tak
- 46:06i jakieś. Czy to nie jest właśnie ta
- 46:09ucieczka? To nie jest lęku przed śmiercią
- 46:13i on niestety nie doprowadzi nas na manowce.
- 46:17Niewątpliwie tak ja myślę też o tym, że z jednej strony
- 46:21przewartościowanie życia, bo to może być fajne.
- 46:23No nie do tej pory spełniałam oczekiwania systemu tak bliskich
- 46:27dalszych i tak dalej, a teraz nagle ja to ja decyduję o tym,
- 46:29jak to moje życie ma wyglądać. No ale pamiętajmy, że obok tego
- 46:33idzie w parze. Opłakanie straty młodości, no
- 46:36umówmy się po trzydziestce strzyka, boli, prawda, więc ja
- 46:40też muszę się skonfrontować z tym, że to już jest
- 46:42nieodwracalne, że ja już nie mam lat 18 jakby nigdy.
- 46:45Nie będę mieć nie, a czas leci coraz szybciej, potem to prawda.
- 46:51Ale wiesz, ja też czytałam takie badanie ostatnio o smutku, że
- 46:55była metaanaliza bardzo wielu wielu badań to wyobraź sobie, że
- 46:58wiesz jaki okres jest najbardziej najwięcej smutku i
- 47:01cierpienia i niezadowolenia z życia, kiedy ma się 26 lat, tak
- 47:04mniej więcej do dwudziestego piątego roku życia jest euforia.
- 47:07Potem zaczyna się ten spadek i dopiero po czterdziestce i
- 47:10zaczyna się znowu właśnie doceniać życie, bo to już my
- 47:13wiemy, że my tutaj po prostu. Zaczynamy to rozumieć.
- 47:17No nie bez powodu się o tym mówi, prawda, że po
- 47:19czterdziestce życie zaczyna się na nowo, ale to ja bym rozumiała
- 47:23właśnie tak, że ten dwudziesty piąty ja wchodzę w dorosłość i
- 47:26nagle doświadczam. Oho, to chyba muszę opłakać
- 47:29nastoletnio czasy dzieciństwa, prawda, że to jest takie
- 47:32symboliczne? No bo wiele osób 25 lat kończy
- 47:34studia, idzie do pracy i to już jest ten moment, kiedy można
- 47:37poczuć się mocno dorosłym fill. I pewnie dlatego pojawia się
- 47:42smutek, a może czasami też wyobrażenie o dorosłości?
- 47:45No może rozczarować. Nie tam jest przestrzeń na
- 47:47milion różnych przemyśleń, refleksji.
- 47:50No ale teraz pytanie, co my z tym zrobimy?
- 47:52Dokładnie. No bo to jest mi się wydaje, że
- 47:54bo może się wydawać, że my teraz tak skaczemy po wątkach, a my
- 47:58tak naprawdę nie skaczemy, bo to wszystko jest o tym, że my nie
- 48:01możemy znieść tego właśnie strachu przed smutkiem, bo tak
- 48:04bym połączyła sn, bo oczywiście, że świadomość, że my umrzemy,
- 48:08albo że umrze fill, nasza matka, kto wie najgorsza dramat, może
- 48:13nawet umrze nasze dziecko tak, czyli chyba nie ma większej
- 48:16katastrofy, tak jak się jest rodzicem, żeby nasze dziecko
- 48:19fill umarło przed nami. Ale też znaczy tutaj w ogóle nie
- 48:22wartościujemy fill, jak to się mówi nie nie wartościujemy tylko
- 48:27fill. Nie chcę mówić, która Katastrofa
- 48:28jest większa, fill, po prostu każda fill strata.
- 48:31Każda myśl o tym, że może nasz partner odejdzie tak, że osoby,
- 48:35które kochamy fill, nasi przyjaciele, nasze zwierzęta sn.
- 48:38Jest druzgocąca, ale to diaska, to jest.
- 48:42To jest nieuniknione. Zawsze ktoś z nas umrze.
- 48:45Pierwszy, czyli nawet, jeżeli my nie umrzemy, no to.
- 48:51Znaczy nawet jeżeli nas nie zostawi nasz partner, no to my
- 48:53osierocimy tą naszą bliską osobę i teraz chodzi o to, że my
- 48:57robimy tak wiele zabiegów, które mają nas na celu ochronić, ale
- 49:02to są ja myślę, że warto to powiedzieć.
- 49:03To są bardzo takie dziecięce strategie, kiedy mnie marzyć, a
- 49:07zrobię sobie operację plastyczną, która sprawi, że
- 49:09będę w ogóle na 10 lat może młodziej.
- 49:11To tak jakbym trochę miała 10 lat młodziej.
- 49:14Nie, nie uciekniemy od tego lęku, prawda?
- 49:16No bo coś się dzieje jak emocje tłumimy, czy one znikają?
- 49:20No pewnie, że nie najczęściej nasze ciało je odreagowuje, ale
- 49:24kołacze mi się teraz po głowie też taki Cytat, jego absolutnie
- 49:27nie przytoczę. Dostałam go właśnie w pierwszych
- 49:30dniach po stracie od klaudii i on on był tym kołem ratunkowym
- 49:33takim naszym coś w rodzaju, że kosztem pięknej miłości i
- 49:39dobrych relacji jest potem żałoba, że.
- 49:44Tak, mhm, tak, bo to jest tak, że za każdym ja też tak tak to
- 49:51może to nawet ten sam Cytat, który też mi się kołacze, ale
- 49:53nie pamiętam. Żeby go tworzyć, że w każdym
- 49:56momencie, w którym decydujemy się kogoś pokochać, niezależnie
- 49:58od tego, że to jest partner romantyczny, czy nasze dziecko,
- 50:01czy przyjaciel, czy zwierzę, czy rodzic, to my automatycznie
- 50:06druga strona jest taka, że będzie tam złamane serce.
- 50:10Bo ta osoba w taki czy inny sposób u nas oddajcie, ale mimo
- 50:13to moim zdaniem warto ryzykować. A gdzie indziej szukać sensu
- 50:16życia, jak nie bliskości, prawda?
- 50:20Ja sobie pomyślałam jeszcze o takim kawałku.
- 50:24Powiedziałaś no dzieci i każdy z nas opuści.
- 50:28No moment, kiedy dziecko wychodzi z domu, no nie, to jest
- 50:33trudne dla wielu rodziców i teraz możemy udawać, że to się
- 50:36nie dzieje. No to bardzo często wtedy
- 50:38widzimy konsekwencje w małżeństwie, które okazuje się,
- 50:41że zapominamy o tych rolach męża żony.
- 50:44A możemy jednak się zastanowić nad tym, że tak moje dzieci mnie
- 50:47opuszczają. No i co teraz i jak ja mogę
- 50:50teraz przewartościować? Tak dokładnie, życie to jest w
- 50:53ogóle seria strat, tak różne kryzysy i rozwojowe to po prostu
- 50:58jest seria strat, czegoś bardzo bolesnego świadomość, że nasze
- 51:02dziecko już nigdy nie będzie smutkiem niemowlaczkiem, potem
- 51:05kilkulatkiem, potem przez chwilę denerwują nas nastolatki, więc
- 51:08zresztą fajnie to jest wymyślone prawda przez matka naturę, że te
- 51:12nastolatki są takie denerwujące po to, żebyśmy pomyśleli.
- 51:15Która już idźcie w ten świat tak, bo gdyby były zawsze
- 51:18słodkie i miłe, to ciężko byłoby się rozstać, ale potem
- 51:21oczywiście przeraża nas myśl, że te dzieci już jednak odejdą i
- 51:25zdrowe jest puścić je w ten świat mnóstwo.
- 51:28Potem umierają nasi bliscy. Tak, kiedy dochodzimy do pewnego
- 51:31wieku, ale pamiętajmy, że wszelkie kryzysy też nas
- 51:34rozwijają, mądrze przeżyte tak jak mądrze przy te żłoba
- 51:37rozwijają, czyli my jesteśmy w takim punkcie, że my.
- 51:40Było trudno, ale ale było warto. Ja jeszcze bym dorzuciła taką
- 51:45myśl, że dobrze sobie przypominacie o tym.
- 51:49Że to nasze życie jest policzone, że na szczęście ta
- 51:51wizja rama go była tego fikcją literacką w ogóle swoją drogą
- 51:56jeszcze tam jest taki motyw, że ludzie tak bardzo źle znosili,
- 52:00to życie bez śmierci, że wyobraź sobie, że powstawała mafia,
- 52:03która uprowadzała ludzi, którzy dużo zapłacili do terenów.
- 52:07Gdzie jeszcze ta śmierć była, bo ludzie tak bardzo jednak
- 52:09chcieliśmy umierać. W każdym razie dobrze jest o
- 52:14tym. O tej śmierci sobie przypominać,
- 52:16na przykład w sytuacji, kiedy mamy jakieś takie problemy
- 52:18relacyjne denerwuje nas ten nasz partner, czy te nasze dzieci?
- 52:22Wyobraźmy sobie, co by było, gdyby odeszli i wtedy wszystko
- 52:24zaczyna być przewartościowywać się, prawda i.
- 52:27Ja myślę, że sztuką jest skonfrontowanie się z tą myślą,
- 52:29bo każdy zna Cytat, spieszymy się kochać ludzi, prawda, ale
- 52:32bardzo często. No dobra, dobra, ja wiem i
- 52:35biegnę dalej. Sztuką jest zatrzymać się i
- 52:38właśnie zadaj sobie to pytanie, o którym tu wspomniałaś.
- 52:40Dobra, ale gdyby ich nie było. To co no właśnie i i też to, że
- 52:45oczywiście to też nie pamiętam tytułu tej książki, ale pisarka
- 52:51rozmawiała z ludźmi, którzy umierali to niezależnie od
- 52:55wieku. Oczywiście pytała, tak naprawdę.
- 52:59Yy, czego żałują tak i i, no i oczywiście nigdy nie było tak,
- 53:03żebym więcej pracował tak tylko tylko, żebym więcej spędzał
- 53:07czasu z bliskimi. Oczywiście tutaj też warto
- 53:09powiedzieć, że to nie znaczy, że praca jakby tutaj traktują pracę
- 53:13jako nieszczęścia, bo to też jest ważne, że praca może być
- 53:15też dawać nam bardzo dużo sensu życia i i i dobrze jest
- 53:19dywersyfikować tak i na relacje rodzinne, ale tak, ale zadawać
- 53:23sobie takie pytanie, przypominać sobie, że mając świadomość to,
- 53:26że nasze życie jest policzone, czy ja chcę?
- 53:28Żeby to życie tak wyglądało i właśnie doceńmy to, że ono jest
- 53:31tak policzone, bo tak jak powiedział twój sen, ja nie to
- 53:34wiesz, my byśmy się zanudzili, gdybyśmy mieli żyć 2000 lat.
- 53:38Otóż to kasiu, czy chciałabyś jeszcze coś dodać, bo tak jak
- 53:42życie tak nasza rozmowa też musi mieć jakiś kres, więc ja
- 53:45niestety będę musiała się powoli zbliżać, ale właśnie pomyślałam
- 53:48czy może jeszcze chciałabyś coś dodać?
- 53:50No taką trochę myśl mam, którą właśnie nie bardzo wiem gdzie
- 53:53przykleić, więc po prostu ją ją wypowiem, że bardzo często i
- 53:58tego też warto być świadomym, kiedy tracimy.
- 54:01Myślę, że najczęściej rodzica, ale to absolutnie nie musi
- 54:03dotyczyć tylko rodzica. Ba, to nie musi dotyczyć tylko
- 54:05śmierci. Człowiek ma też taką skłonność
- 54:10do zregresowania się, czyli takiego wejścia w buty dziecka,
- 54:14że człowiek może czuć. Ja mam ja nie wiem jak bym miał
- 54:185 lat. Ja nie wiem jak ja sobie
- 54:19poradzę, prawda? Co z tym życiem dalej?
- 54:21Taki bezbronny, bezradny i ja bym jakoś chciała, żeby to
- 54:25wybrzmiało, że to jest naturalne, że to jest w
- 54:27porządku, to nie jest nic niepokojącego, bo też wiele osób
- 54:30się może przestraszyć takiego stanu, prawda, że?
- 54:33Ja nie wiem, ja ja nie wiem, nie, że to jest w porządku, to
- 54:37jest też część mądrej ziołowy to tak, żeby tej wiśni mi to nie
- 54:41zabrakło. A to bardzo fajnie, że to
- 54:43powiedziałaś, bo rzeczywiście mądre, jak mówimy mądre i
- 54:45żałoby, to od razu możemy mieć takie skojarzenie, że to ma być
- 54:47taka dojrzała żałoby dojrzała, czyli właśnie Jestem dorosła.
- 54:51A a to, że czujemy bezradność, że że mamy poczucie, że zawali
- 54:54nam się świat i my naprawdę nie wiemy, jak nawet to też jest o
- 54:58k. I ja bym jeszcze dorzuciła radę
- 55:01dla osób bliskich dla tej osoby, czyli jeżeli słuchają nas osoby,
- 55:06które chcą wiedzieć, jak wesprzeć tak przyjaciół,
- 55:08partnerów, bliskich, którzy stracili to, że też postarajmy
- 55:12się wytrwać w tej niepewności, bo bo to właśnie carry Golden w
- 55:16jednej z naszej rozmów o empatii fajnie powiedziała, że my mamy,
- 55:20dlatego tak chcemy pocieszać tych bliskich cierpiących, bo my
- 55:23mamy zakodowane na takim poziomie.
- 55:25Wiesz też w ewolucyjno-biologicznym, że jak
- 55:28ktoś jest. Bez taki bezradny czuje się taki
- 55:33taki. To my musimy go ratować, nie, że
- 55:38wytrwajmy w tym to nie jest nic złego, nie musimy go ratować.
- 55:42Myślę o takim wytrzymywaniu trudnych emocji, prawda?
- 55:46I takiej właśnie wytrzymywaniu bezradności też po drugiej
- 55:49stronie barykady. Nie tylko wtedy, kiedy ja kogoś
- 55:51straciłam, ale kiedy mierzę się z cierpieniem bliskimi osoby, ja
- 55:56muszę wytrzymać tą bezradność. To jest bardzo trudne.
- 56:00A jednocześnie bardzo dojrzałe i trudno mi też sobie wyobrazić
- 56:03większe wsparcie. Ale myślisz, bo, bo ja wiem, ja
- 56:08też dostałam kilka takich pytań, więc pozwolę sobie to zadać
- 56:10pytanie, że wytrzymanie bezradności wystarczy, czy my po
- 56:15prostu wystarczy, że będziemy obok tej osoby i będziemy
- 56:17właśnie je wysyłać tą informację, czy mówić, czy
- 56:20wysyłać. Pamiętaj, że Jestem, jeżeli
- 56:22czegoś potrzebujesz, przybędę. My nie musimy robić nic więcej.
- 56:26Wytrzymanie bezradności to jest właśnie.
- 56:29Powstrzymanie się przed powiedzeniem, ale będzie dobrze
- 56:32będzie dobrze. To jest wytrzymanie bezradności.
- 56:35Ja myślę o tych procesach terapeutycznych w żaden sposób
- 56:37wymiana, nie, że czasami się siedzi z tym pacjentem, wybrzmi
- 56:40jakiś temat i my siedzimy i my wiemy, że tam się dzieje i że
- 56:43jest bardzo trudne być w tym i podobnie jest z osobą, która
- 56:47cierpi, która opłakuje, bo ją chłopak zostawił prawda, bo ktoś
- 56:50tam umarł, bo ważna osoba umarła.
- 56:52Zmiana zdania być obok i nie reagować, nie próbować.
- 56:55To jest ta bezradność, to wytrzymanie bezradności, że ja
- 56:57po prostu nie szukam. To co przytoczyłeś mówi kari,
- 57:00prawda, że ja no nie szukam od razu ratunku i rozwiązań, tylko
- 57:03tak Jestem tu Jestem tu, czego ty potrzebujęsz.
- 57:07I kieruję całą uwagę na tą osobę, a nie na siebie, że ja
- 57:10chcę być tą właśnie czy ratowniczką czy tą taką, żebym
- 57:13nie wyglądała na bezduszną czy na nieczłą nie wytrzymam, bo bo
- 57:18bo bo to, że ta osoba skonfrontuje pobędzie w tych
- 57:22trudnych emocjach, to będzie dla niej pomocne.
- 57:25Chociaż może być trudna, chociaż widzi, może ona cierpi, płacze,
- 57:27mówi, że nie wiem co zrobić z bezradne.
- 57:29Ja naprawdę nie wiem, to nic. To słyszę być to słyszę, że
- 57:34jesteś bezradna i wiem, że to boli cholernie i ja tu Jestem.
- 57:38I czego ty potrzebujesz? A nie to zaraz minie, bo to nie
- 57:43będzie trwać. Wiecznie będzie dobrze, albo
- 57:44jeszcze czasami takie pocieszanie na przykład, no
- 57:46przestań, no no, ale tak naprawdę to wiesz, no popatrz
- 57:49jak miałaś ciężko jednak tak takie racjonalizowanie nie, nie,
- 57:53nie róbmy tego, bo chociaż wiemy doskonale, że jeżeli to robicie,
- 57:58robimy ja też kiedyś byłam absolutnie prekursorką
- 58:02ratowania. To mamy dobre intencje.
- 58:05Tak, ale to nie pomaga. Ja bym zakończyła z kolei takim
- 58:10nie wiem czy to bonmotem czy. Też ma moim podstawą taką
- 58:15książkę o tytule śmierć każdemu polecam napisaną właśnie tytuł
- 58:20trochę prowokacyjny, ale przez jakiegoś ojca dominikana
- 58:24prowokacja, ale tutaj chodzi o to każdemu, polecam tak, bo nie
- 58:28dość, że każdego z nas dotyczy to każdemu polecam pochylenie
- 58:31się nad tym i ja również wam razem z kasią tego polecam to
- 58:36polecam i chciałabym jeszcze tutaj powiedzieć, że.
- 58:40Zwłaszcza to bardzo pasuje do tego momentu, w którym
- 58:43powiedziałaś o tym, że czasami w gabinecie masz takie sytuacje, w
- 58:46których czujesz, że osoba jest bezradna i mimo, że w tobie
- 58:51odbywa się tutaj też cały festiwal, pewnie różnych emocji
- 58:55i myśli, to ty wiesz, że wtedy warto wytrwać.
- 58:57To drodzy słuchacze. Jeżeli jesteście może studentami
- 59:02albo już praktykami zdrowia psychicznego, studiujecie
- 59:05psychologię psychoterapię. To wiedzcie, że Kasia ma bardzo
- 59:09ciekawą ofertę. Naprawdę robi bardzo fajne
- 59:11rzeczy wspierające właśnie psychologów i psychoterapeutów.
- 59:15W opisie do filmu podam linki chyba, że kasiu przypomnisz jaki
- 59:19jest adres Twojej strony solution, szkolenia tak
- 59:23solutionsszkolenia.pl. Zapraszam bardzo do dziękuję ci
- 59:29kasiu za rozmowę i bardzo was zachęcamy do tego, żebyście
- 59:36śmiało pisali w komentarzach o waszych doświadczeniach
- 59:40refleksjach przemyśleniach serdecznie zapraszamy.
- 59:45Dziękuję, dziękuję, dziękuję bardzo.