Latest / MAELEZO PODCASTS / Hotuba ya Rais, Dkt. Samia Kwenye Kongamano la Biashara Baina ya Tanzania na Kenya, Mei 4, 2026
Transcript
- 0:03SPEAKER_00: Washimi wa Ray Si William Samueruto Rai Swa Kenya Kakayango Sisiwa Frika Wanami attaki wamdobo nikaka Wayu Kakayango Kini Tambu wepo wa bishimiwa musaliya mudavadi uh prime cabinet secretary and cabinet uh secretary for foreign and diasporal affairs in Kenya Mahmoud Thabit Mishimiwa Balozi Waziri Homambuyanjina Wishia no Afrika Mashari Mishima Wazir Kitilam Kumbo Waziri Wami Pango Nawekezaji Kwanyof Siango Papa Tanzania Namawaziri Wateni Cabinet Secretaries Mlokweko Hapa Ktoka Tanzania Na Kenya Lakini Pia Nitambu Excellences Captains of Industry Entrepreneurs and Distinguished Guests.
- 1:11SPEAKER_00: Lakini Nawanahabari Pia, ladies and gentlemen.
- 1:15SPEAKER_00: Good evening.
- 1:58SPEAKER_00: Kwayo Kama Oliviosema Wengine, kunahajia sasaya kwenda kila mwaka na makonga manuya inahi.
- 2:14SPEAKER_00: Ina sema unlocking private sector growth and investment.
- 2:19SPEAKER_00: Ambayo inakwenda vizuri na makusudi ya serekalizetumbili a u matakwa serekali zetumbili.
- 2:27SPEAKER_00: Ya kutumia nafasi u fursa zinazo patikana kwa private sector.
- 2:35SPEAKER_00: Kwa Sisi Tanzania.
- 2:38SPEAKER_00: Tunaju wasana u Muhimo wa secta binafsi our private sector.
- 2:43SPEAKER_00: Nandiomana Katika Diraetu, uh Tanzania National Vision, Development Vision 2025-2050.
- 2:54SPEAKER_00: To Mesema implementation is going to be 22% by the government, 70% by the private sector, and only 8% by public enterprises.
- 3:09SPEAKER_00: Kwahiyo, private sector is a main actor.
- 3:14SPEAKER_00: Wakatitu natekeleza ni rayetu ya 2020 2050.
- 3:21SPEAKER_00: So mkutano wainahi, ni muhimu sana sana kwetu, ku unlock opportunities ambazo, to tafanya kazi pamoja na private sector, weda ya Tanzania, ya Kenya, ya East Africa, ya kokote dunyani, lakini di rayetu iteke lezeke hivio.
- 3:42SPEAKER_00: 70% kwa private sector.
- 3:47SPEAKER_00: Wana se ma kwa kingereza a uniweze kweleze uusi anowetu wa Kenya na Tanzania.
- 3:55SPEAKER_00: Na mimi nasema Kenya na Tanzania, we are joined at the heap.
- 4:02SPEAKER_00: Awpengine mboom zima.
- 4:05SPEAKER_00: And imagine a couple joined at the heap.
- 4:24SPEAKER_00: Vovote villa nabofanya moja moja kiwa hataki, haita fanikiwa.
- 4:30SPEAKER_00: Sasa sisi Tanzania na Kenya.
- 4:34SPEAKER_00: Tume unganishwa etahi awu kwenyye mgu la zima twende pamoja.
- 4:40SPEAKER_00: La zima twende pamoya.
- 4:45SPEAKER_00: Atweezi kugawanu.
- 4:49SPEAKER_00: Tuna gawanywa kwa mentaliti zetu, kwafikazetu, tuna vianda a angaliana, kwachoyo chetu selfishness, lakini in reality na kwa mbiliya mungu, sisi ni wa moja.
- 5:05SPEAKER_00: Kwa yuhatuna budi kwenda hivo, toki wa wamoja.
- 5:11SPEAKER_00: Wwa kati ni natem ni metembelea kenya mwakay.
- 5:16SPEAKER_00: I shirini shirina moja.
- 5:19SPEAKER_00: Ni li zungumza palebungeni.
- 5:23SPEAKER_00: Kwamba sisi wa tanzaniena wa Kenya ni wamoja.
- 5:27SPEAKER_00: Na hata wanyama wetu wana youwa hilo.
- 5:31SPEAKER_00: Nika wapanfanu wa wilde beast, kule serengeti na masaimara.
- 5:36SPEAKER_00: Wale wanyama they are traveling with no borders.
- 5:41SPEAKER_00: Hawagongi pasporti, hawalipi fizi, kwanybi kwaso.
- 5:46SPEAKER_00: Hawana chuchote, wana ngiya Kenya, wana ruridiza uh Tanzania.
- 5:51SPEAKER_00: Nanzuri zaidi, wale wanyama.
- 5:54SPEAKER_00: Ana beba whai ya uyawzito kwyanchimoye, anakunda kunyifungwa konye nchiengine.
- 6:02SPEAKER_00: Kwa zile se zanzao.
- 6:04SPEAKER_00: Sasa nika wauliza wamunge wa Kenya.
- 6:06SPEAKER_00: Mtoto wawilda biste nauraya gani.
- 6:10SPEAKER_00: Uraya wa Kenya, awa Tanzania.
- 6:13SPEAKER_00: Sabu uyouzito wmebe wahuku lakini kazali wahuku.
- 6:17SPEAKER_00: A na uraya upi.
- 6:19SPEAKER_00: Na you never know in ezekana baba na mama siwotu wa Tanzania.
- 6:23SPEAKER_00: Kule wa kikutana kule kwenye heating system.
- 6:28SPEAKER_00: Nezekana dume la Kenya ndua limepanda, Tanzania.
- 6:32SPEAKER_00: Tasawatotu wa nawraya dani.
- 6:34SPEAKER_00: Nahivi yondivi wwa ki u Kenya na wa Tanzania tu live.
- 6:38SPEAKER_00: Hatuna boudi.
- 6:42SPEAKER_00: Sisi niwatu.
- 6:46SPEAKER_00: Waardi moja lakeni niwatu wa destiny modja.
- 6:51SPEAKER_00: Lakini ya nayo to kea haya.
- 6:53SPEAKER_00: Ni kwa sababya selfishness, utanda wazi, kusi liza sana nje, mambya technologia, si yu mambwea globalization, ya natuga wagea wa hapu katikati.
- 7:08SPEAKER_00: Lakini ukienda kwondani leo tu kotu nafanya introduction.
- 7:12SPEAKER_00: Kwe nyye kwyi mazungumzo yetwa serekali.
- 7:17SPEAKER_00: Na katika introduction wakawa introduce ma govern a wawilu wa provinces.
- 7:23SPEAKER_00: A wate wa masay nadani wali.
- 7:26SPEAKER_00: Lakini ithapen wwale pali.
- 7:30SPEAKER_00: Lakini wale nili kutana na u kwenye msiba wa marehemu moshimwalo wasa.
- 7:37SPEAKER_00: Ende wa crying sawasanu wamasai wa Tanzania.
- 7:40SPEAKER_00: Na wana se ma tu mwondoke wa nanduguietu.
- 7:44SPEAKER_00: Sa se ma mwa mondokewa nandu guiye wawasu wa metoka Kenya rowasam Tanzania.
- 7:49SPEAKER_00: Lakini wwaleba wanalia.
- 7:51SPEAKER_00: Kama wamasayu wengine pai.
- 7:52SPEAKER_00: Kwenye msiba.
- 7:54SPEAKER_00: Kwa e watu ni wale wale.
- 7:56SPEAKER_00: Ukienda mara kule.
- 7:58SPEAKER_00: Wale watu ni wale wale.
- 8:01SPEAKER_00: Wwahio ata hapa to kost.
- 8:04SPEAKER_00: Uki.
- 8:06SPEAKER_00: Kwana se mawatu wa Tanzaniana Kenya ni wale wale.
- 8:10SPEAKER_00: Ata jamazangwa ki pemba.
- 8:12SPEAKER_00: Mbarawa i kwap.
- 8:16SPEAKER_00: Eku nawazira naitu mbarawap.
- 8:19SPEAKER_00: Lakini wabarawa ni wa Kenya.
- 8:21SPEAKER_00: Nawa ni wa pemba wale originate Kenya kui.
- 8:24SPEAKER_00: Kwa watu ni wale wale.
- 8:28SPEAKER_00: Atuna haja yakugawana.
- 8:31SPEAKER_00: Aatuna hajja.
- 8:33SPEAKER_00: Yaku Shangiria maovu yana y tokea upande moja na opando wa wwapili waka sanggiria.
- 8:41SPEAKER_00: Sisi, yana potokia maovu Kenya, ni maovu yetu, tu shirikiane kuyondwa.
- 8:48SPEAKER_00: Yana potoke a mauvu Tanzania vivo hivio.
- 8:52SPEAKER_00: Leo tuko tu nazumza na raisti rutu asubui.
- 8:59SPEAKER_00: Siya asubui mchana, makia mechelewa naye mekuyamchani.
- 9:08SPEAKER_00: Tuka tu nazungumza jisi ya kudil.
- 9:11SPEAKER_00: Naha wa to tu wetu watovu wwadabu.
- 9:15SPEAKER_00: Wana ujjita nani ilo jina.
- 9:18SPEAKER_00: Ea wow.
- 9:25SPEAKER_00: Eti nawene wwana jifanya niha wa East Africa.
- 9:29SPEAKER_00: Wwayo popote wwanakwenda kupiganiya democracy.
- 9:34SPEAKER_00: Wwa y wwanawa wafani fujoku wafani fujioku wachome huku, wachome huku wa distam se rekalizao.
- 9:40SPEAKER_00: Nigambiaruto we have to send farmon this watovu wadabwa.
- 9:44SPEAKER_00: Tu si chagwe wa Tanzania awa Kenya.
- 9:47SPEAKER_00: Wwakija kwangu na chapa mikwwaju, wakija kwako chapa mikwaju.
- 9:52SPEAKER_00: Ili wakae sao.
- 9:55SPEAKER_00: Nahapo tutapata yumuia nbayo inawatu wenyeheshima na inawatu walio nyoka.
- 10:04SPEAKER_00: Neno democracy li situ chafulie.
- 10:07SPEAKER_00: Nchizetu wala milazetu wala desturizetu.
- 10:12SPEAKER_00: Democracy haina formula.
- 10:14SPEAKER_00: Democracy yakule mbali to fautina yakwe tu kuku.
- 10:18SPEAKER_00: Sisi kwetu tuna milazetu na desturizetu zina so kwenda na yo democracy.
- 10:23SPEAKER_00: Kwayo kwana mwambia mwenzangu, ebu to si mami mgusawa, kulinda hizinchizetu.
- 10:30SPEAKER_00: Likwa namskiliza kakango mudavad di, akisema natamani, kungeku wana shirika landege la East Africa.
- 10:37SPEAKER_00: Natamani, kungeku wana East African hubas nanini.
- 10:41SPEAKER_00: Natamani, yamandu guzangu, si ali kwepo.
- 10:46SPEAKER_00: Our founders of the nations, swali tundia.
- 10:50SPEAKER_00: Ikatokea nini, wwakaja wa somi the educated.
- 10:54SPEAKER_00: Tuka fanyaje, tuka ftafuta ma justification na kila sababu tuka vunja.
- 10:59SPEAKER_00: Sikweli.
- 11:01SPEAKER_00: Lakini badai, tuka wona wiwa wrong.
- 11:04SPEAKER_00: Tuka jiunda tena.
- 11:06SPEAKER_00: And now this is a time of the learned.
- 11:09SPEAKER_00: Akina sisi.
- 11:11SPEAKER_00: Walu wali kwa educated, sisi learned.
- 11:14SPEAKER_00: We learned from the past experiences.
- 11:16SPEAKER_00: Sileyo.
- 11:17SPEAKER_00: Kwayo sasasa the learned, la zima tuhaki kishe.
- 11:21SPEAKER_00: East Africa inasi mama, na inasimama tunaavyo takasisi.
- 11:26SPEAKER_00: Na sio wanavyota wale.
- 11:30SPEAKER_00: Tunaavyota sisi nasio wanavyo taka wale.
- 11:34SPEAKER_00: Tuna mengi ya kufanya.
- 11:36SPEAKER_00: Na kufanya East African community.
- 11:40SPEAKER_00: Ni ni ni ni community kuwa, ya ki uchumi, inayyo yelewa, i nayweza kusi mama yewe.
- 11:48SPEAKER_00: Tuna mengi ya kufanya.
- 11:50SPEAKER_00: Logo anguruto ame site some few examples hapa, laki ni tuna mengiya kufanya nbayo, yana weza katufikisha pahali bazuri, naistafrika ikawa andyo community, audiumuya, ya kutege gemea naina yeshimika dwuniani.
- 12:13SPEAKER_00: Duguzangu ni mepangwa nizungumze mwishu ili nifunge mdjadalahu, yote anayo husu, mkutanowe tu leo, kukuza biashara, kwondoa vi kwazu, kukuza chumizetu, gdpi na mengineo, yamesha elezuwa na eme lezwa kwa takakwimu, na takwwimo of statistics has semi wongo, hali halisi wote tumeyona.
- 12:45SPEAKER_00: Naki mwishmwara isiruto naya li eleza tulio yazungumza toka subui, na mambo ambayo tumeji panga kufania, ili kufanya nchizetu mbili tu wende to facilitates development haraka haraka.
- 13:01SPEAKER_00: Iwe ya wwekezaji, we ya biashara, iwe yoyote ele, lakini yende haraka haraka.
- 13:07SPEAKER_00: Kubu hapa, niujenzi, wwameundombinu, aw um infrastructure development, ambayo inchizote mbili tu mejita titi, kwendelea kufanya ili ku raisisha kufanya ywa biashara na wekeza ji nanietu.
- 13:28SPEAKER_00: Lakina taka ni tumiye fulsahi, ni waki ki shie, mambo mawili, kuopando wa Tanzania.
- 13:36SPEAKER_00: La kwanza uhikilicho kuwa launchdilew hapa e platform, ya joint Tanzania Kenya Business council.
- 13:47SPEAKER_00: Ambayo ime kuja na ma mafanikyo makubwa sana, ana wwenzangwa mese mahapa kwamba.
- 13:55SPEAKER_00: Isi we nafanika tu wakati wa wa state visits Zamaraisi nawatu wwakuwa.
- 14:03SPEAKER_00: Lakini weni regular platform mba kila mwakatu na kutana, takan wake kishie, Tanzania tuko tayarik wahilo, natuwa kwa tayariku host, kama serekali tuta host jambo hili.
- 14:19SPEAKER_00: Lakini lapili ni kuzifania kamatizetu zazi joint uhrading committeesa za chimbili.
- 14:30SPEAKER_00: Kuka kila bada hmuda, kuhaki kisha wana monita, changamoto zote za kibiashara, na changamoto za wekezaji, zina chikukuliwa hatua kuwaharaka.
- 14:42SPEAKER_00: Aw kuzuya zisi toke kwa kuchikuwa twaharaka, awzina potokeya, zifanywe kazi kuharaka, ili tusi disturb ule mnyororo watamani, aw value chain ya investment na mambo ya trading dani ya nchizetu mbeli.
- 15:00SPEAKER_00: Kwa Sisi Tanzania tunahakikisha hilo, naniseme tuko tearib fanya kazi kwa karibu zaidi.
- 15:07SPEAKER_00: Karibu zaidi na business community, za nchizetu mbeli la kenipia ya East Africa.
- 15:14SPEAKER_00: To our captains of trading and industry.
- 15:18SPEAKER_00: Uh serekalienu kama niosema tutachikuwa atwa zote, kwa kikisha mna fanya kazi zenuvema, tutaondosha barrias, kama tu viosema hapa, tu mejipa embishious targets by May, si juwi lakini tukishindwa by June, tutakwa tu mezimadiza zote.
- 15:38SPEAKER_00: Lakinipia tu tareke bisha sheria zetu.
- 15:42SPEAKER_00: Palepote sheria zenye kwyutata will make sure our laws are abiding with uh the nature of our training and investment within our two countries.
- 15:55SPEAKER_00: Lakinipia tutayenga infrastructure in ayohitajika, amesema uh raisiruto, reli barabara infrastructures akoye, uh Great Lake School, Tutajenga, Ili Biashara, Iweze kuflovizuri.
- 16:11SPEAKER_00: Kazienu kuenu, kama wafanya biashara, ni kwengeza tamani, kutengengeneza ajira, kulipa kodi inavio stahiki.
- 16:25SPEAKER_00: Narudia kulipa kodi inavio stahiki.
- 16:29SPEAKER_00: Kwasabu kodi zenu, djozita tufanya tufanye marekebisom nawe ataka kwaharaka haraka.
- 16:38SPEAKER_00: Ah kuwafanya biashara wa Kenya Ambawa mi investi Tanzania, KC B Equity, bid ko Kenya ea wes nanyingine nyingi.
- 16:54SPEAKER_00: Ambazo zimiweka hapa tunawashkuru, kwaku to tengenezea ajira, kwa vi janawetu, kulipa kodi, nakutusa idea kwyamayendeleo, asanteni sana.
- 17:06SPEAKER_00: Nakwa wa Tanzania, kamponiza Tanzania Mbazo zimikunda kuekeza Kenya, the Amazons group with landmark bamburi cement acquisition, taifa guest, kakango, roster, bakresa, muhamed enterprises, azam and others.
- 17:25SPEAKER_00: Me beba benderaya Tanzania kule.
- 17:29SPEAKER_00: Na umba mwinyanyu eju.
- 17:32SPEAKER_00: Mwinyanyu ju benderaya Tanzania.
- 17:35SPEAKER_00: Na msende kufanya chochote kile kinyume, na sheria zakule, ili tufanye biashara, tufanye kazi, kwa vizuri zaidi.
- 17:49SPEAKER_00: And gusangu keshu rice fruotakunda kulu tubi abungela Tanzania.
- 17:58SPEAKER_00: Na wanamsubiri kwa hamo.
- 18:04SPEAKER_00: Lakini ni mwaki kishiye tu kwamba takapo urejiya nyumbani.
- 18:09SPEAKER_00: Atorudi tuna document sambazu to mezungumumza pana tuka exchange.
- 18:15SPEAKER_00: Mikataba makubaliano na nini.
- 18:18SPEAKER_00: Lakini atarudina commitment.
- 18:21SPEAKER_00: My own, my government, and my people's commitment to work together with our sisters and brothers in Kenya.
- 18:32SPEAKER_00: Our doors are open.
- 18:35SPEAKER_00: My own phone is open and you know it.
- 18:38SPEAKER_00: Sometimes we kini kosa na say, my dad, chiku wasimu.
- 18:43SPEAKER_00: Sasa.
- 18:45SPEAKER_00: Messenge dada chiku asimu, tachiku wasim.
- 18:49SPEAKER_00: Rutu waju ki swa ili nabiya dada chiku asimu nichikuwa e lipo ni shikim kononi.
- 19:00SPEAKER_00: Ah, my people are also ready to work uh with um people of Kenya.
- 19:11SPEAKER_00: Tafanyakazi Pamoja, kwa waminifu, kwa eshima, kwa upendo, na spiritua brotherhood.
- 19:21SPEAKER_00: Undugu daniaki.
- 19:23SPEAKER_00: Sisi, we are not competitors, we are partners, we are family.
- 19:28SPEAKER_00: Kama nivyosema, tu chukulie Kenya na Tanzania kama ki umbeche nye migumi tatu.
- 19:35SPEAKER_00: Lasako nye migumi tatu, la zima vitua vi wili vifate ambri, moje.
- 19:41SPEAKER_00: Aywezi ki chwa kikaka idi migui naviotaka.
- 19:44SPEAKER_00: Tu tanguka.
- 19:46SPEAKER_00: Na ikianguka kenya tumeangguka woti.
- 19:49SPEAKER_00: Ikiangkuka Tanzania tumeanguka woti.
- 19:52SPEAKER_00: We have seen what happened to African community.
- 19:55SPEAKER_00: Tukaout kilamtu na wake.
- 19:57SPEAKER_00: Yametukea mambugani.
- 19:58SPEAKER_00: Mpaka sasevi tumeerudi, kujiunga, na kama seri kalimbili tume jiunga, sasa tunaona levels of trade is inavu kuwa na investment.
- 20:08SPEAKER_00: Na mendele uye tu piya kama anchi yana endavizuri.
- 20:14SPEAKER_00: Tasa waswa ilu wakwetu kuwa nasema penyeni niapanangia.
- 20:18SPEAKER_00: Oh, where there's a will, there's a way.
- 20:22SPEAKER_00: And we have the will.
- 20:24SPEAKER_00: Now we must curve out the way.
- 20:27SPEAKER_00: The MOUs have signed, have been signed.
- 20:31SPEAKER_00: Now we'll stop rhetoric and start acting.
- 20:39SPEAKER_00: Start implementing what we have agreed.
- 20:42SPEAKER_00: Hay on your matumainyetu.
- 20:45SPEAKER_00: Nisemetena.
- 20:49SPEAKER_00: To our Kenyan brothers and sisters.
- 20:52SPEAKER_00: We are joined at the hip, at the hip, let us walk together.
- 20:57SPEAKER_00: Akuna Njia Yakugawana, let us walk together.
- 21:01SPEAKER_00: Bada Kusema Hayo.
- 21:05SPEAKER_00: Sasanifanyikaze in Liota Kywa Kufanya.
- 21:08SPEAKER_00: Nayo nikutamkarasmi Kwamba.
- 21:11SPEAKER_00: Tanzania Kenya Business and Investment Forum 2026.
- 21:17SPEAKER_00: Now officially closed.
- 21:19SPEAKER_00: We are waiting for the warning 2027.
- 21:22SPEAKER_00: Kenya, Tanzania Business Forum.
- 21:26SPEAKER_00: Oh, yeah.
- 21:28SPEAKER_00: Thank you very much, Asantani.
- 21:31SPEAKER_00: Wish you all the best, Asantenisana.