Latest / Udha e Verteta dhe Jeta - TruthFM Albania / Besëlidhja e Rrethprerjes – Zanafilla 17:1-27
Transcript
- Besëlidhja e Rrethprerjes – Zanafilla 17:1-27 Besëlidhja e Rrethprerjes, Zanafilla 17. Leximi i tekstit: "Kur Abrami u bë nëntëdhjetë e nëntë vjeç, Zoti i doli përpara dhe i tha: 'Unë jam Perëndia i Plotfuqishëm; ec në praninë time dhe qofsh i përsosur.'" (vargu 1) "Nuk do të quhesh më Abram, por emri yt do të jetë Abraham, sepse unë të bëj babanë e një shumice kombesh." (vargu 5) Atëherë Abrahami u shtri me fytyrën në tokë dhe qeshi e tha në zemrën e vet: "A do të lindë vallë një fëmijë një njeri njëqindvjeçar? Dhe do të lindë Sara që është nëntëdhjetëvjeçare?" (vargu 17) Mes fundit të kapitullit 16 dhe fillimit të 17-ës qëndron një heshtje 13-vjeçare. Abrahami ishte 86 vjeç kur lindi Ismaeli (16:16) dhe 99 kur Zoti i foli sërish (vargu 1 i 17-ës). 13 vjet pa asnjë fjalë të regjistruar nga qielli. Vitet kur Ismaeli rritet dhe zgjidhja e mishit dukej se ishte e pranuar në heshtje. Por Perëndia flet përsëri; jo për të hedhur poshtë njeriun e planit të dështuar, por për t'i dhënë emër të ri, shenjë të re, premtimin më të saktë deri tani. Ky kapitull është kthimi i madh pas heshtjes së gjatë. [01:25 - 03:38] Konteksti Historik dhe Kulturor Rrethprerja nuk ishte e panjohur në botën e lashtë; egjiptianët dhe disa popuj të tjerë e praktikonin. Por si rit kalimi në moshën madhore ose para martesës, shenjë e forcës dhe e pjekurisë së burrit. Ajo që bën Perëndia me të është revolucion në kuptim: e zhvendos nga mosha madhore te dita e tetë e jetës (vargu 12). Te foshnja që s'ka bërë asgjë, s'ka vendosur asgjë, s'ka meji tuar asgjë. Shenja e krenarisë mashkullore bëhet shenja e hirit të pamerituar. Besëlidhja të vulos para se ti të kesh çfarë të ofrosh. Përfshirja është po aq revolucionare: edhe ai që ka lindur në shtëpi, edhe ai që është blerë me para nga çdo i huaj (vargjet 12-13). Sllavi mban të njëjtën shenjë besëlidhjeje si zotëria. Në mishin e popullit të Perëndisë dallimet shoqërore priten bashkë me lëkurën. Vlen të ndalemi edhe te vetë shpallja hyjnore që hap kapitullin: "Unë jam El Shaddai". Titulli që tradicionalisht përkthehet "Perëndia i Plotfuqishëm", që shfaqet këtu për herë të parë. Koha e zbulesës është gjithçka. Këtë emër Perëndia nuk ia tha Abrahamit 75 vjeç, me forcë ende në trup, por 99 vjeç, me trup tashmë të vdekur për atësi (Romakëve 4:19). El Shaddai është emri për orën kur mundësitë njerëzore kanë vdekur. Perëndia që mjafton pikërisht aty ku njeriu mbaron. Sa më e thellë pamundësia jote, aq më i ndritshëm ky emër. [03:38 - 04:35] Zanafilla 17:1-2 – "Ec në praninë time dhe qofsh i përsosur" Le t'i shikojmë vargjet më imtësisht. Vargjet 1 dhe 2: "Ec në praninë time dhe qofsh i përsosur". Fjala e parë pas 13 vjetësh heshtjeje nuk është qortim për Agarin; është thirrje përpara: "Ec përpara meje". Fjalë për fjalë: "përpara fytyrës sime", dhe "qofsh i përsosur". Enoku e Noeut ecën me Perëndinë; Abrahamit i kërkohet të ecë përpara Tij. Jeta e jetuar e tëra nën syrin e Tij, pa dhoma të fshehta, pa plane të mbajtura mënjanë si ai i kapitullit 16. "I përsosur" këtu nuk do të thotë i pamëkatë; do të thotë i plotë, i pandarë — njeriu që s'e ndan zemrën mes Perëndisë dhe rezervave të veta. Pas planit të Agarës, kjo është pikërisht thirrja që duhej: jo me zgjidhje anësore, ecja e plotë dhe transparente para fytyrës që sheh gjithçka. [04:35 - 05:50] Zanafilla 17:3-8 – Emri i Ri – Atë i një Shumice Vazhdojmë së bashku me vargjet 3 deri në 8: Emri i ri — Atë i një shumice, ndërkohë që nuk ishte Isaku akoma. "Nuk do të quhesh më Abram, por Abraham". Abram do të thotë "atë i lartësuar", emër i denjë; Abraham bart tingujt e Ab-Hamon — "atë i një shumice". Këtu duhet ndier i gjithë guximi i çastit: Perëndia e riemërton atë "atë i një shumice" një njeri 99 vjeç, me një djalë të vetëm nga shërbysja. Imagjinoni në pazarin e Hebronit të dilte dhe ta pyesnin: "Si te quajnë?" — "Atë i një shumice." — "Dhe sa fëmijë ke?" Çdo shqiptim i emrit të ri është një akt besimi publik dhe një ftesë talljeje. Perëndia i dha njeriut emrin e premtimit para se realiteti ta vërtetonte, dhe e fton ta mbajë atë emër me besim derisa premtimi të arrijë emrin. Kështu vepron Perëndia edhe me ne: na quan "shenjtorë" (1 Korintasve 1:2) ndërsa ne ende po luftojmë me mëkatin. Emri vjen i pari, formimi e ndjek. [05:50 - 07:16] Zanafilla 17:9-14 – Shenja në Mish Vargjet 9 deri në 14: Shenja në mish — kujtesa e prerë e besëlidhjes. Çdo besëlidhje ka shenjën e vet: e pamë me ylberin (9:16), do ta shohim me të shtunën (Eksodi 31:13). Shenja e kësaj besëlidhe pritet në mish: e përhershme, e pashlyeshme, e bartur në vetë trupin, dhe e vendosur pikërisht në organin e vazhdimit të jetës — aty ku premtimi i farës do të kalonte brez pas brezi. Kuptimi është i dyfishtë: Përkatësia: Trupi im bart vulën që i përket Perëndisë së besëlidhjes — jo vetëm zemra në ide, por mishi në fakt. Kujtesa e prerë: Shenja e prerë në mish është kujtesë e përhershme e asaj që ndodh kur besëlidhja thyhet: "Ai mashkull i parrrethprerë do të pritet nga populli i tij; ai e ka thyer besëlidhjen time" (vargu 14). E njëjta rrënjë: beso dhe mbaje shenjën, thyej dhe bëhu vetë i prerë. Të nesërmen mëngjes, populli i besëlidhjes zgjohej me kujtesën në trup: "Unë jam i Ty — me jetë e me vdekje." [07:16 - 08:30] Zanafilla 17:15-17 – Sara Princesha dhe e Qeshura e Parë Vazhdojmë me vargjet 15 deri në 17: Sara — princesha, dhe e qeshura e parë. Sarai merr emrin e ri Sara — "princeshë", sepse mbretër popujsh do të dalin prej saj. Gruaja shterpë 90-vjeçare shpallet nënë mbretërish. Reagimi i Abrahamit është njerëzor: bie me fytyrë për tokë me nderim, por dhe qesh me çka i duket e pabesueshme. Të dyja njëkohësisht, pra: "A do të lindë vallë fëmijë një njeri 100-vjeçar?" Kjo është e qeshura e parë e regjistruar në Bibël — e qeshura e njeriut përballë matematikës së pamundur të Perëndisë. Përgjigja hyjnore është me humor të hollë: djalit do t'ia quash Isak (Yitzhak), që do të thotë "ai qesh". Perëndia nuk e ndëshkon të qeshurën e dyshimit; e adopton atë dhe e kthen në emrin e premtimit. Sa herë që Abrahami do të thërriste djalin, do ta kujtonte: "Unë qesha, dhe Ai e mbajti fjalën." Perëndia i fundit qesh gjithmonë, por e qeshura e Tij është gëzim, jo tallje. [08:30 - 09:59] Zanafilla 17:18-22 – "Vaj sikur Ismaeli..." Vargjet 18 deri në 22: "Vaj sikur Ismaeli..." — lutja për zgjidhjen e vjetër. Përgjigja e Abrahamit ndaj premtimit të Isakut është prekëse dhe e njohur: "Vaj sikur Ismaeli të mund të jetonte para teje!" (vargu 18). Përkthyer nga gjuha e zemrës: "Zot, a s'mjafton ai që kam? Puno me planin tim ekzistues; mos më kërko të besoj për të pamundurën." 13 vjet dashuri atërore ishin lidhur pas Ismaelit; të pranonte Isakun do të thoshte të pranonte se rruga e vet kishte qenë anësore. Përgjigja e Perëndisë është "Jo" e butë, por e palëkundur: "Jo, por Sara do të lindë një bir dhe ti do ta quash Isak; dhe unë do ta caktoj besëlidhjen time me të" (vargu 19). Besëlidhja s'ndërtohet mbi zgjedhjet tona të vjetra, sado të dashura. Por vini re edhe butësinë: "Sa për Ismaelin, të kam dëgjuar" (vargu 20) — Yishmael është emri i vet: "Perëndia dëgjon". Bekim, frytshmëri, 12 princa. Perëndia thotë "jo" planit, por nuk thotë "jo" personit. Ismaeli bekohet, Isaku trashëgon. Dashuria e Tij ka vend për fëmijën e gabimit tonë, dhe qëndrueshmëri për të mos e ngatërruar atë me emrin e premtimit. [09:59 - 10:50] Zanafilla 17:23-27 – "Po atë ditë" – Bindja pa Vonesë Vargjet e fundit, 23 deri në 27: "Po atë ditë" — bindja pa vonesë. Kapitulli mbyl me një nga fjalitë më të bukura të bindjes në të gjithë Shkrimin: Abrahami mori Ismaelin dhe gjithë meshkujt e shtëpisë dhe i rrethpreu po atë ditë, ashtu siç i kishte thënë Perëndia (vargu 23). 99 vjeç, urdhër i dhimbshëm, pa asnjë provë paraprake — zbatim brenda ditës, pa komision studimi, pa nesër, pa përjashtime. Ky është i njëjti njeri që te kapitulli 16 dëgjoi zërin e gabuar pa pyetur; tani dëgjon zërin e duhur pa vonuar. Rritja e besimit duket pikërisht këtu: distanca mes dëgjimit dhe bindjes vjen duke u ngushtuar derisa bëhet "po atë ditë". [10:50 - 13:19] Fjalët Kyçe të Tekstit Fjalët kyçe të tekstit: El Shaddai (vargu 1): Titulli hyjnor El Shaddai — Perëndia i Plotfuqishëm, Perëndia që mjafton. Shfaqet për herë të parë pikërisht kur trupat e premtimit janë të vdekur. Emri i pamjaftueshmërisë sonë të plotë dhe i mjaftueshmërisë së Tij të plotë. Do të bëhet emri i veçantë i epokës së patriarkëve (Eksodi 6:3). Abraham (vargu 5): Nga Ab (atë) dhe Hamon (shumicë, sturm) — "atë i një shumice". Emri i dhënë kundër çdo dëshmie të dukshme, i mbajtur me besim 25 vjet para lindjes së parë, dhe i vërtetuar sot nga miliarda që e quajnë atin e besimtarëve (Romakëve 4:16-17) — atë i shumë kombëve përpara Perëndisë që thërret gjërat që nuk janë sikur të ishin. Sara (vargu 15): Emri i ri Sara do të thotë "princeshë" — jo thjesht zonja e një shtëpie, por nëna e ardhshme e mbretërve, deri te Mbreti i mbretërve që gjenealogjia e Mateut 1 e ndjek pikërisht përmes birit të saj. Perëndia i jep gruas 90-vjeçare titullin e dinastisë që ende s'ka filluar. Isak (vargu 19): Emri origjinal Yitzhak — "ai qesh". I vetmi patriark emrin e të cilit e zgjodhi vetë Perëndia para lindjes, dhe e zgjodhi me buzëqeshje: kujtesë e përhershme e të qeshurës njerëzore përballë premtimit, dhe e gëzimit hyjnor që e përmbush. Sara do të thotë në lindje: "Perëndia më bëri të qesh; kushdo që do ta dëgjojë do të qeshë bashkë me mua" (Zanafilla 21:6). Shenjë (vargu 11): Fjala origjinale 'ot — shenjë, vulë e dukshme e një realiteti të padukshëm. E njëjta fjalë e ylberit te kapitulli 9 (vargjet 12-13). Perëndia i lidh premtimet e veta me shenja që preken, sepse ne jemi krijesa që harrojmë, dhe trupi kujton aty ku mendja lëkundet. [13:19 - 15:40] Lidhja me Krishtin dhe Dhiatën e Re Lidhja me Krishtin dhe Dhiatën e Re. Pali bën një vërejtje me rëndësi për renditjen e kapitujve që sapo lexuam: "Ajo vulë i dha drejtësi sepse besoi kur ishte ende i parrethprerë, që të ishte at i gjithë atyre që besojnë" (Romakëve 4:11). Vini re argumentin: Abrahami u shfajësua me anë të besimit te kapitulli 15, dhe u rrethpre te kapitulli 17 — të paktën 13 vjet më vonë. Pra, rrethprerja nuk e prodhoi drejtësinë; e vulosi atë që besimi tashmë e kishte marrë. Shenja pason besimin, nuk e zëvendëson atë. Kjo renditje kronologjike u bë argumenti i Palit që rrëzon çdo pretendim se ritet na shpëtojnë. Ati i besimtarëve u shpall i drejtë si i parrethprerë, që të ishte atë edhe i të parrethprerëve që besojnë. Dhe vetë shenja gjeti përmbushjen e saj në Krishtin. Profetët e thirrën popullin drejt kuptimit të brendshëm: "Rrethpritni zemrat tuaja" (Ligji i Përtërirë 10:16, Jeremia 4:4). Prerja e vërtetë është heqja e zemrës së vjetër, dhe Pali shpall se kjo ndodhi përfundimisht në Krishtin: "Në të ju edhe u rrethpret me një rrethprerje jo të bërë me dorë... me rrethprerjen e Krishtit, të varrosur bashkë me të në pagëzim" (Kolosianëve 2:11-12). Në kryq, Krishti u pre i tëri — mbajti mbi vete gjithë prerjen e besëlidhjes së thyer, që ne të marrim zemrën e re. Prandaj rrethprerja e vërtetë është ajo e zemrës, në Frymë (Romakëve 2:29). Dhe shenja e besëlidhjes së re — pagëzimi — vulos po atë realitet: varrosjen e njeriut të vjetër dhe ngritjen e të riut. Dhe emri i ri i Abrahamit? Edhe ai pret çdo besimtar: "Do t'i jap një gur të bardhë, dhe mbi gur është shkruar një emër i ri" (Zbulesa 2:17). Ai që e riemërtoi plakun e pafëmijë Atë të një shumice, ka një emër të ri edhe për ty. [15:40 - 18:42] Si ta Aplikojmë ne Sot? Si ta aplikojmë ne sot? Mbledhësit e vjetër të ullinjve dinin diçka: ulliri i paprerë egërsohet. Prerja, krasitja e degëve, nuk është armiqësi me pemën, por besëlidhje me frytin e saj. Degët priten që pema të japë fryt. Kapitulli 17 është kapitulli i prerjeve që japin fryt: emri i vjetër pritet për emrin e ri, mishi pritet për shenjën, plani i Ismaelit pritet për premtimin e Isakut. Nga ky kapitull marrim këtë mësim: Heshtjet e gjata të Perëndisë nuk janë braktisje. 13 vjet pa fjalë, dhe pastaj fjala më e madhe deri atëherë. Nëse je në një stinë heshtjeje qiellore, mos e lexo si dënim përfundimtar. Perëndia i besëlidhjes nuk e ka harruar as premtimin, as ty. Heshtja e Tij është shpesh dhoma e pritjes së zbulesës më të madhe. Mbaje emrin e ri para se ta shohësh realitetin. Abrahami u quajt "atë i shumicës" me zero Isakë në shtëpi. Perëndia të quan të falur, të shenjtë, bir — ndërsa ti ende sheh në pasqyrë njeriun e vjetër. Beso emrin që të ka vënë Ai, dhe jo etiketat e të kaluarës ose të njerëzve. Identiteti në Krishtin vjen i pari; formimi e ndjek prapa (2 Korintasve 5:17). Nderoj shenjat e besëlidhjes. Perëndia na ka dhënë edhe neve shenja që preken: pagëzimin — varrosjen dhe ngritjen tonë me Krishtin, dhe Darkën e Zotit — bukën e verën e besëlidhjes së re. Mos i trajto si formalitete; janë vula që trupi e kujtesa i mbajnë kundër lëkundjeve. Jetoje pagëzimin tënd çdo ditë, dhe eja te tryeza me nderim. Mos i lut Perëndisë për Ismaelin kur Ai ka premtuar Isakun. "Vaj sikur Ismaeli të jetonte para teje!" Sa shpesh i lutemi Perëndisë të bekojë planin tonë ekzistues në vend që të presim premtimin e Tij të plotë! Ai është i butë me Ismaelët tanë — i bekon personat — por i palëkundur me besëlidhjen: s'zëvendëson te zgjidhjet tona. Lëshoje planin rezervë; besëlidhja ndërtohet mbi premtimin e Perëndisë. Bindu "po atë ditë". Mes dëgjimit dhe zbatimit të Abrahamit nuk hyri asnjë natë. Cilin urdhër të njohur të Perëndisë po e mban në listën e pritjes — një falje, një rrëfim, një bindje në dhënie a shërbesë? Vonesa e bindjes është forma më e dinake e mosbindjes. Bëj sot atë që e di sot. Ec para fytyrës së Tij i plotë. "Ec në praninë time dhe qofsh i përsosur" — jeta pa dhoma të fshehta, pa plane anësore, pa zemër të ndarë. Pyetja e përditshme e këtij urdhri: A ka ndonjë pjesë të jetës sime që po e mbaj jashtë syrit të Tij? Sille edhe atë para fytyrës së Perëndisë — aty fillon plotësia. [18:42 - 19:53] Përmbledhje dhe Bekim Përmbyllës Përmbledhje: Vëmë re që Zanafilla 17 na tregon kthimin pas heshtjes 13-vjeçare me emrin El Shaddai — Perëndia që mjafton kur njeriu mbaron. Thirrjen "Ec para meje i përsosur", emrat e rinj të dhënë kundër çdo dëshmie (Abraham, Sara, dhe Isaku i së qeshurës), shenjën e prerë në mish si vulë përkatësie dhe kujtesë besëlidhjeje, "jo"-në e butë ndaj Ismaelit si zëvendësim dhe "po"-në e bekimit ndaj tij si person, dhe bindjen "po atë ditë". Dhe përmes Romakëve 4 dhe Kolosianëve 2, gjithçka çon te vula e vërtetë: besimi që shfajëson, zemra e rrethpreur, dhe emri i ri në gurit e bardhë. Mbajeni mend këtë varg: "Unë jam Perëndia i Plotfuqishëm; ec në praninë time dhe qofsh i përsosur." — Zanafilla 17:1 El Shaddai mjafton. Prandaj mund të ecësh para Tij pa rezerva. Paqja dhe hiri i Perëndisë qoftë me ju. Zoti ju bekoftë!