Latest / Macro met Boot en Mujagić | BNR / ‘De rente niet verhogen is juist schadelijk voor de economie’

Transcript

‘De rente niet verhogen is juist schadelijk voor de economie’ · Macro met Boot en Mujagić | BNR

• 0:02
  Speaker 1: Edin Mouyagic is hier voor het laatste macro-economische nieuws. Edin, goedemiddag. Goedemiddag.
• 0:06
  Speaker 2: En
• 0:07
  Speaker 1: het is een belangrijke week voor centrale banken, want die
• 0:09
  Speaker 1: gaan hun rentebesluiten kenbaar maken. Hoewel, belangrijk, het is goed
• 0:13
  Speaker 1: dat we het er even over hebben, want zoveel vuurwerk
• 0:16
  Speaker 2: mogen we er niet van verwachten. Ik zou heel verbaasd
• 0:19
  Speaker 2: zijn als we later deze week van centrale banken als
• 0:22
  Speaker 2: de ECB of de Fed te horen krijgen dat de
• 0:24
  Speaker 2: rente omhoog gaat, dus... Zo spannend zal deze week toch
• 0:28
  Speaker 2: niet zijn. Maar het is wel de week van de
• 0:30
  Speaker 2: centrale bank. Moeten we deze rubriek wat inkorten vandaag? Die
• 0:32
  Speaker 2: moeten we niet inkorten vandaag. Morgen gaan we ons richten
• 0:36
  Speaker 2: op die centrale bank. In ieder geval op de Fed.
• 0:39
  Speaker 2: Maar vandaag toch even een soort achtergrondbeschouwing. En dan heb
• 0:46
  Speaker 2: ik het vooral over de geluiden die de laatste tijd
• 0:49
  Speaker 2: heel veel te horen zijn. Namelijk dat ze vooral de
• 0:52
  Speaker 2: rente niet moeten gaan verhogen. Niet alleen niet deze week,
• 0:55
  Speaker 2: maar ook in de week en de maanden daarna.
• 0:58
  Speaker 1: Ja, want de verwachting is nog even voor de goede orde...
• 0:59
  Speaker 1: dat er in december dan toch wel een verhoging zal plaatsen.
• 1:02
  Speaker 2: Ja, en dat heeft alles te maken met het feit
• 1:04
  Speaker 2: dat de inflatie veel te hoog is. En als je
• 1:05
  Speaker 2: die wil bestrijden, moet de rente omhoog. Maar goed... Wat
• 1:08
  Speaker 2: ik net al zei, steeds vaker kom ik de afgelopen weken,
• 1:11
  Speaker 2: afgelopen maanden, beschouwingen en hoor ik geluiden van beleidsmakers en
• 1:19
  Speaker 2: andere economen, dat ze dat vooral dus niet moeten doen.
• 1:22
  Speaker 2: En waarom niet? Nou, dat valt in twee stromen, als
• 1:25
  Speaker 2: het ware. De eerste is, ja, die economie kan het
• 1:28
  Speaker 2: niet aan. Dit is vooral het geluid wat je hier
• 1:31
  Speaker 2: bij ons En de tweede is dat de gevolgen van renteverhogingen...
• 1:40
  Speaker 2: populisme in de hand zouden werken. Laten we eerst even
• 1:45
  Speaker 2: heel kort behandelen dat je de economie het niet aan kan.
• 1:49
  Speaker 2: Wat een economie niet aan kan, zijn structureel stijgende lange rentes.
• 1:54
  Speaker 2: Zeker als die stijging niet komt doordat die economieën geweldig lopen...
• 1:58
  Speaker 2: maar doordat mensen hoger inflatie verwachten in de toekomst. Dus
• 2:01
  Speaker 2: als je nu niet gaat optreden... onder het mom economie
• 2:05
  Speaker 2: kan niet aan... dan is dat eigenlijk een hele grote schadepost...
• 2:09
  Speaker 2: voor de economie de komende jaren. Want dan pak je
• 2:12
  Speaker 2: het probleem niet aan. Dus de oproep... verhoog de rente
• 2:15
  Speaker 2: nu niet... want dat is slecht voor onze economische groei...
• 2:19
  Speaker 2: met alle respect, maar dat slaat gewoon nergens op. Eén
• 2:21
  Speaker 2: redenering onderuitgeschroefd. Het werkt populisme in de hand. En dan
• 2:26
  Speaker 2: is de redenering... die hoge rente... die gaat niet zorgen
• 2:30
  Speaker 2: voor extra energie... en extra voedsel, dus los de inflatie...
• 2:33
  Speaker 2: als het ware niet op, zegt men dan. Maar zorgt
• 2:36
  Speaker 2: er ondertussen wel voor dat de vraagstijging afgeremd wordt. En
• 2:42
  Speaker 2: dat kan weer ertoe leiden dat de werkloosheid oploopt. En
• 2:45
  Speaker 2: dat betekent meer economische onzekerheid voor mensen. En als mensen
• 2:50
  Speaker 2: onzeker zijn, zijn ze misschien wel wat makkelijker te porren...
• 2:55
  Speaker 2: om hun stem te geven aan wat we dan de
• 2:57
  Speaker 2: populistische partijen noemen. Dat is een redenering die inderdaad stand houdt. Alleen,
• 3:04
  Speaker 2: het probleem daarmee is dat... als je die inflatie dus
• 3:11
  Speaker 2: laat lopen, als je die niet aanpakt... dat remt, wat
• 3:13
  Speaker 2: ik net al zei, die economie af. Dus dan heb
• 3:14
  Speaker 2: je echt een structureel probleem in je land. En het
• 3:19
  Speaker 2: tweede is
• 3:23
  Speaker 1: De geweldige ringkant van Wim Vanenburg meldt zich
• 3:26
  Speaker 2: Het tweede is dat we uit de historie weten... Aanhoudend
• 3:33
  Speaker 2: hoge inflatie is een geweldig mechanisme... om ongelijkheid in een
• 3:39
  Speaker 2: land aan te jagen. En als iets populisme in de
• 3:41
  Speaker 2: hand werkt, dan is het toenemende ongelijkheid. Dus dat moet
• 3:44
  Speaker 2: je aanpakken.
• 3:45
  Speaker 1: Toch hoor ik jou ook wel zeggen dat het iets
• 3:48
  Speaker 1: te maken heeft met de vraag... of een hogere rente
• 3:50
  Speaker 1: iets doet aan bijvoorbeeld de prijzen van energie. En dat
• 3:52
  Speaker 1: is een klassieke vraag. Waar komt die nu vandaan? Is
• 3:55
  Speaker 1: het een aanbodschok of een vraagschok? In dit geval... komt
• 3:58
  Speaker 1: er inderdaad niet per se meer of minder energie als
• 4:00
  Speaker 1: je de rente verhoogt.
• 4:01
  Speaker 2: Nee, en dat is ook zo. En daarom zei ik ook,
• 4:03
  Speaker 2: die redenering... daar is heel weinig van te zeggen dat
• 4:09
  Speaker 2: het nergens op slaat. Het probleem is alleen dat dit is...
• 4:16
  Speaker 2: hadden kunnen hebben toen de inflatie begon op te lopen.
• 4:19
  Speaker 2: Maar we zitten nu vijf jaar later met nog steeds
• 4:21
  Speaker 2: hoge inflatie. Dan doet dit niet meer toe. Hoe waar
• 4:25
  Speaker 2: het ook kan zijn, het mag zijn... je hebt te
• 4:27
  Speaker 2: maken met het feit dat de inflatie zo lang zo
• 4:30
  Speaker 2: hoog is... dat mensen er rekening mee gaan houden... dat
• 4:34
  Speaker 2: dit komende jaar het geval zal blijven. Dat beleggers er
• 4:37
  Speaker 2: rekening mee houden dat het komende jaar zo zal blijven.
• 4:39
  Speaker 2: En dan gaat het in die lange rente zitten. En
• 4:41
  Speaker 2: dat raakt de economie. Maar die mensen die jij hoort...
• 4:44
  Speaker 1: die zeggen dan vermoedelijk ook dat ze nog weinig tweede
• 4:46
  Speaker 1: ronde effecten zien
• 4:47
  Speaker 2: Ja, dan zou ik zeggen, kijk eens wat beter. Want
• 4:52
  Speaker 2: het laatste nieuws uit ons land was... de vakbonden gaan
• 4:55
  Speaker 2: loonnijst van 6,5% stellen. Of 9% stellen. En de reden
• 5:00
  Speaker 2: daarachter is die hoge inflatie. Dus als dat geen tweede
• 5:03
  Speaker 2: ronde effect is, dan weet ik het ook niet meer, Thomas. Nou,
• 5:06
  Speaker 2: die mensen die dus zeggen... nou, verhoud die rente niet,
• 5:08
  Speaker 2: want dat is allemaal naar, naar, naar... die komen ook
• 5:11
  Speaker 2: met oplossingen. Een oplossing zou ik hier onder aanhalingsteken zetten.
• 5:16
  Speaker 2: Een van de laatste stukken die ik daarover had gelezen...
• 5:18
  Speaker 2: was een opiniestuk in Financial Times. Wat zijn dan de oplossingen?
• 5:23
  Speaker 2: Hanteer vaste prijzen voor energie en voor eten. Dus de
• 5:27
  Speaker 2: prijzen mogen niet stijgen. Huurverhogingen bevriezen. De huren mogen niet omhoog.
• 5:33
  Speaker 2: En financier dat door extra belasting te gaan heffen. Als
• 5:37
  Speaker 2: iets economie te gronden richt... dan zijn het vaste prijzen
• 5:42
  Speaker 2: waardoor je... prijssignalen uitschakelt en dat je nog meer belasting
• 5:46
  Speaker 2: gaat heffen. Dus dan krijg je en vaste prijzen en
• 5:48
  Speaker 2: de markt werkt niet... en de belasting gaat omhoog en
• 5:50
  Speaker 2: de rentes gaan omhoog. Er is geen economie die zo'n
• 5:53
  Speaker 2: mix aan zou kunnen.
• 5:56
  Speaker 1: Want van die centrale banken gaat het deze week niet komen.
• 5:59
  Speaker 1: Van jou misschien wel? Je kunt het niet
• 6:01
  Speaker 2: vaak genoeg zeggen hier. Dus we herhalen het maar even.
• 6:07
  Speaker 2: Structurele inflatie komt doordat de overheden te veel geld uitgeven.
• 6:11
  Speaker 2: Daar moet je aan gaan beginnen. En hogere rente van
• 6:14
  Speaker 2: de centrale banken kan daar wel iets aan doen. Dat
• 6:16
  Speaker 2: de overheden gaan hervormen. Inflatie is wat ik net al zei.
• 6:20
  Speaker 2: Een geweldig herverdelingsmechanisme. Zorg voor toenemende ongelijkheid. Dus dat moet
• 6:25
  Speaker 2: je doen. En als je dus inflatie gaat aanpakken... via
• 6:31
  Speaker 2: het instellen van prijsplafonds en het bevriezen van prijzen... dan
• 6:36
  Speaker 2: heb je dus geen enkele seconde doorgebracht... met terugblikwerpen in
• 6:41
  Speaker 2: de economische historie. Want het nieuws is, dat is heel
• 6:45
  Speaker 2: vaak geprobeerd... en het is nooit gelukt. En ik zou
• 6:48
  Speaker 2: niet weten waarom het nu ineens zou gaan lukken. Keerpunt 71,
• 6:51
  Speaker 2: zou je bijvoorbeeld er hand kunnen nemen? Ja, kijk... Deze
• 6:56
  Speaker 2: geleiden waar we het net over hadden... vallen onder het
• 6:58
  Speaker 2: mond van wat we dan de moderne monetaire theorie noemen.
• 7:02
  Speaker 2: Dat zijn de economen die zeggen... overheidsfinanciën doen er niet toe.
• 7:06
  Speaker 2: Als je daar boeken over schrijft... dan heb je heel
• 7:09
  Speaker 2: veel vrienden in de hele wereld bij die overheden. Want
• 7:12
  Speaker 2: je pleit ervoor. Je kunt hartloos gaan spenderen. Mijn boek
• 7:16
  Speaker 2: keerpunt 1971 staat daar haaks op. Dus ik heb geen
• 7:19
  Speaker 2: grote vrienden bij de overheden. Maar ik ben wel blij
• 7:22
  Speaker 2: dat het goed aansloeg bij de gewone man-vrouw. Want die overheden,
• 7:26
  Speaker 2: als die te veel uitgeven... dat is echt een structureel probleem.
• 7:28
  Speaker 1: Edi Moeje Gietz is er morgen weer dan over... wat
• 7:30
  Speaker 1: die centrale banken bijvoorbeeld in Amerika daadwerkelijk gaan besluiten.