Latest / Art Perspective – podcast o sztuce / AI bez filtra: rozmowa z Marcinem Bratkiem o AI Festiwalu w Łodzi

Transcript

AI bez filtra: rozmowa z Marcinem Bratkiem o AI Festiwalu w Łodzi · Art Perspective – podcast o sztuce

• 0:00
  SPEAKER_00: Dzień dobry,
• 0:00
  SPEAKER_00: nazywam się Marcin Bratek,
• 0:02
  SPEAKER_00: jestem tutaj dziś razem z Dorotą Szarnowską i porozmawiamy o sztucznej inteligencji
• 0:07
  SPEAKER_00: w sztuce.
• 0:08
  SPEAKER_00: Jednakże nagrywamy tę rozmowę w szczególnym dla nas momencie,
• 0:11
  SPEAKER_00: bo dosłownie jeden dzień
• 0:13
  SPEAKER_00: po finale pierwszej edycji Naszego festiwalu Render Tourism,
• 0:17
  SPEAKER_00: festiwalu sztuki imersyjnej,
• 0:19
  SPEAKER_00: który jest szczególnie otwarty na eksperymentowanie ze sztuczną inteligencją,
• 0:24
  SPEAKER_00: czyli dość drażliwy temat w ostatnim czasie wśród artystów
• 0:29
  SPEAKER_00: i osób zainteresowanych sztuką.
• 0:31
  SPEAKER_01: Dzień dobry, z tej strony Dorota Szarnowska.
• 0:33
  SPEAKER_01: Na co dzień jestem projektantką,
• 0:35
  SPEAKER_01: pracuję w dziale marketingu,
• 0:37
  SPEAKER_01: ale moją pasją i prawdziwym hobby jest sztuka, historia sztuki.
• 0:41
  SPEAKER_01: Prowadzę podcast Art Perspective na YouTube,
• 0:44
  SPEAKER_01: na którym można wysłuchać Sztuka,
• 0:50
  SPEAKER_01: która zazwyczaj nie jest wspomniana w podręcznikach historii sztuki.
• 0:54
  SPEAKER_01: Są to oszustwa, kłamstwa, fałszerstwa.
• 0:57
  SPEAKER_01: Mogą to być też historie, które po prostu są niedopowiedziane lub ukryte.
• 1:01
  SPEAKER_01: No i dzisiaj mam nadzieję, że porozmawiamy sobie na bardzo fajny temat.
• 1:06
  SPEAKER_01: Jestem bardzo podekscytowana i dziękuję za zaproszenie.
• 1:08
  SPEAKER_01: Łódź i Wrocław wspaniałe dwa miasta.
• 1:10
  SPEAKER_01: Festiwal bardzo fajny.
• 1:12
  SPEAKER_01: Bardzo chętnie podzielę się z tobą wiedzą.
• 1:14
  SPEAKER_01: Mam nadzieję,
• 1:14
  SPEAKER_01: że obydwoje tutaj zrobimy taki porządny brainstorm i może pozmieniamy trochę ludziom
• 1:19
  SPEAKER_01: w głowach, a może wcale nie.
• 1:21
  SPEAKER_01: Zobaczymy.
• 1:22
  SPEAKER_00: Zobaczymy.
• 1:23
  SPEAKER_00: Nadmieniłaś o festiwalu.
• 1:25
  SPEAKER_00: Ja też dodam,
• 1:26
  SPEAKER_00: że Dorota wczoraj prowadziła bardzo interesujący wykład
• 1:29
  SPEAKER_00: w czasie prelekcji festiwalowych.
• 1:31
  SPEAKER_00: Całe to wydarzenie było dla nas konkretnym sprawdzeniem tego,
• 1:35
  SPEAKER_00: jak artyści naprawdę pracują dziś z narzędziami generatywnymi.
• 1:40
  SPEAKER_00: Nie tylko po to,
• 1:41
  SPEAKER_00: żeby produkować efektowne obrazy,
• 1:43
  SPEAKER_00: Ale żeby zadawać pytania o autorstwo, odpowiedzialność, proces, selekcję, sens.
• 1:50
  SPEAKER_00: Ale porozmawiamy też o tym, co nasz lęk przed AI mówi o nas samych.
• 1:55
  SPEAKER_00: O tym, jak wyobrażamy sobie artystę, oryginalność, warsztat, wartość obrazu.
• 2:00
  SPEAKER_00: Jak również, jakie znajdujemy historyczne odwołania do sztuki.
• 2:04
  SPEAKER_00: Porozmawiamy o sztuce generatywnej jako praktyce starszej niż dzisiejsze generatory obrazów.
• 2:10
  SPEAKER_00: Co dla niektórych może być bardzo nieoczywiste.
• 2:13
  SPEAKER_00: Obrazów, tekstów czy aplikacji, no bo na ten moment AI potrafi już generować wszystko.
• 2:17
  SPEAKER_00: Tak naprawdę zastanawiamy się, czego za chwilę nie będzie już można wygenerować.
• 2:21
  SPEAKER_00: Zastanowimy się też, jak sztuczna inteligencja wpisuje się w...
• 2:25
  SPEAKER_00: Dziedzictwo postmodernizmu.
• 2:27
  SPEAKER_00: Brzmi to tak może troszeczkę ostraszająco,
• 2:29
  SPEAKER_00: ale myślę, że na przykładach uda nam się to przedstawić w przystępny sposób.
• 2:35
  SPEAKER_00: Także nie będziemy rozmawiać tylko o technologii, ale głównie stawiamy artystę i jego warsztat.
• 2:43
  SPEAKER_00: No i chyba najważniejszy też temat ostatnimi czasy AI-slop.
• 2:50
  SPEAKER_00: Będziemy musieli tutaj postawić grubą,
• 2:54
  SPEAKER_00: wyraźną kreskę między sztuką a AI-slopem i dlaczego
• 2:58
  SPEAKER_00: w epoce nadprodukcji obrazów najważniejszą kompetencją artysty może być już nie
• 3:03
  SPEAKER_00: generowanie, tylko selekcja.
• 3:06
  SPEAKER_00: Selekcja pracy twórczej, selekcja kontekstu i...
• 3:10
  SPEAKER_00: Odmowa, odrzucenie, bezpośrednie, bezemocjonalne wyrzucanie niektórych efektów do śmietnika.
• 3:18
  SPEAKER_00: Zaczęliśmy od AI Slopu, więc postawmy tę krechę już na samym początku.
• 3:23
  SPEAKER_00: Jak odróżnić eksperyment od zalewu treści?
• 3:26
  SPEAKER_01: Fajnie, że od tego zaczynamy, bo cała ta dyskusja, tak naprawdę musimy chyba ustawić ten tor.
• 3:32
  SPEAKER_01: I określić, co jest tą sztuką wysoką, a co jest AI-slopem.
• 3:38
  SPEAKER_01: AI-slop to przede wszystkim masowo produkowana treść AI.
• 3:43
  SPEAKER_01: Najczęściej jest to treść bez pomysłu, bez redakcji, bez celu.
• 3:47
  SPEAKER_01: Najczęściej jest to prompt po prostu wpisany bezpośrednio do generatora,
• 3:51
  SPEAKER_01: najczęściej nieprzemyślany i oczywiście opublikowany bez edycji
• 3:55
  SPEAKER_01: i bez tak naprawdę intencji.
• 3:57
  SPEAKER_01: Jak wygląda?
• 3:57
  SPEAKER_01: To są setki podobnych obrazów, epickie plakaty fantasy.
• 4:03
  SPEAKER_01: Wygenerowane cytaty, fałszywe zdjęcia historyczne, o tym może później nadmienimy o deepfakeach.
• 4:09
  SPEAKER_01: Treści, tak jak już wspomniałam, wygenerowane i opublikowane bez tak naprawdę zastanowienia.
• 4:15
  SPEAKER_01: No i oczywiście tak naprawdę sztandarowym
• 4:17
  SPEAKER_01: dla Wszystkich AI slopowców jest ilość zamiast jakości.
• 4:21
  SPEAKER_01: No i jak odróżnić sztukę od AI slopu?
• 4:24
  SPEAKER_01: Ja tutaj szukam czterech rzeczy.
• 4:26
  SPEAKER_01: Co artysta chciał zbadać?
• 4:28
  SPEAKER_01: To jest moim zdaniem bardzo ważne.
• 4:30
  SPEAKER_01: Jaki problem tam stawia?
• 4:32
  SPEAKER_01: No i czy widać tę pracę, tak?
• 4:35
  SPEAKER_01: Czy przez to w jakiś sposób praca powstaje?
• 4:38
  SPEAKER_01: Jak to pokazuje ten eksperyment i rozwój?
• 4:40
  SPEAKER_01: Także ta sztuka wyższa jednak to jest dalej ta komunikacja z drugim człowiekiem,
• 4:45
  SPEAKER_01: to jest rozmowa, to jest przede wszystkim idea i koncept.
• 4:48
  SPEAKER_01: To na pewno nie jest coś wypromptowane w nanobanana w dwie minuty,
• 4:52
  SPEAKER_01: gdzie buduje sobie żółty samochód w kształcie banana.
• 4:56
  SPEAKER_01: I wyrzucam go do internetu.
• 4:58
  SPEAKER_01: Także tutaj musimy to rozróżnić.
• 5:00
  SPEAKER_01: No AI Slop jest wszędzie.
• 5:01
  SPEAKER_01: Ja nazywam to zanieczyszczeniem obrazu, bo mamy tego naprawdę w nadmiarze.
• 5:05
  SPEAKER_01: No a sztuka wysoka.
• 5:07
  SPEAKER_01: Sami byliśmy świadkami wczoraj na Render Tourism Festival.
• 5:10
  SPEAKER_01: Mamy tutaj Jest tutaj naprawdę całkiem sporą selekcję ludzi,
• 5:13
  SPEAKER_01: którzy pracują w AI-u i naprawdę tworzą coś znaczącego.
• 5:18
  SPEAKER_01: Także tak,
• 5:19
  SPEAKER_01: to jest to rozróżnienie,
• 5:20
  SPEAKER_01: to jest AI-slop,
• 5:21
  SPEAKER_01: który jest po prostu masówką,
• 5:23
  SPEAKER_01: śmietniskiem czasem to nazywam,
• 5:25
  SPEAKER_01: a jest też sztuka wysoka,
• 5:26
  SPEAKER_01: która mówi,
• 5:27
  SPEAKER_01: konwersuje z drugim człowiekiem,
• 5:29
  SPEAKER_01: która ustawia tak naprawdę kierunek tego,
• 5:33
  SPEAKER_01: gdzie ta sztuka ma iść,
• 5:34
  SPEAKER_01: na jakie pytania ma odpowiedzieć,
• 5:35
  SPEAKER_01: gdzie jest koncept, gdzie jest intencja i gdzie jest przede wszystkim...
• 5:39
  SPEAKER_01: A no.
• 5:39
  SPEAKER_01: A no.
• 6:00
  SPEAKER_01: Moja ulubiona.
• 6:01
  SPEAKER_00: Moja ulubiona.
• 6:03
  SPEAKER_00: Duchamp pewnego dnia opublikował swoją pracę,
• 6:06
  SPEAKER_00: swoje dzieło fontannem, czyli pisuar w przestrzeni galeryjnej i nazwał sztuką.
• 6:12
  SPEAKER_00: No dobrze, rzecz codzienna, rzecz każda, rzecz nijaka.
• 6:15
  SPEAKER_00: No i co?
• 6:16
  SPEAKER_00: Była intencja?
• 6:17
  SPEAKER_00: Jak odróżniamy pisuar od A.I.
• 6:19
  SPEAKER_00: Slope?
• 6:19
  SPEAKER_00: Ja wiem, że Duchamp nie miał szans mieć pojęcia i to chyba dobrze o czymś takim jak A.I.
• 6:24
  SPEAKER_00: Slope, ale jednocześnie jest to na tyle ponadczasowe, że...
• 6:29
  SPEAKER_00: Dalej ingeruje w konteksty sztuki.
• 6:33
  SPEAKER_01: Musimy nadmienić,
• 6:33
  SPEAKER_01: że dadaizm i to,
• 6:35
  SPEAKER_01: co stworzył Marcel Duchamp,
• 6:37
  SPEAKER_01: to była odpowiedź na to, co znajdowało się wcześniej w sztuce.
• 6:40
  SPEAKER_01: On tak naprawdę...
• 6:42
  SPEAKER_01: Wszystko to,
• 6:43
  SPEAKER_01: co tworzył Duchamp,
• 6:44
  SPEAKER_01: to było to tarcie pomiędzy tym,
• 6:45
  SPEAKER_01: co znajdowało się w sztuce wcześniej, co było poważne i bardzo wyważone, klasyczne.
• 6:50
  SPEAKER_01: A Duchamp po prostu wjechał na salony z piszoarem, z suszarką do butelek i powiedział...
• 6:56
  SPEAKER_01: To jest moja sztuka.
• 6:57
  SPEAKER_01: Ta sztuka tak naprawdę to jest mój koncept
• 7:00
  SPEAKER_01: i ty jako odbiorca musisz dopowiedzieć sobie historię tego przedmiotu.
• 7:04
  SPEAKER_01: Ja nazywam ten pisuar fontanną i to jest moja sztuka.
• 7:07
  SPEAKER_01: Podpisuję go swoim nazwiskiem i tak naprawdę zmieniam w tym momencie kierunek.
• 7:11
  SPEAKER_01: Także bardziej w postmodernizmie i dadaizmie to jest na pewno koncept i to jest to,
• 7:17
  SPEAKER_01: w jaki sposób my odbieramy sztukę.
• 7:19
  SPEAKER_00: Jak również ten koncept,
• 7:20
  SPEAKER_00: jak bardzo był zakotwiczony w obecnych czasach,
• 7:23
  SPEAKER_00: czyli przez to zakotwiczenie,
• 7:25
  SPEAKER_00: przez tą konieczność, z której to powstało, z tego komentarza.
• 7:29
  SPEAKER_00: Powstała fontanna, czyli pisuar, odwrotnie, podpisane dziełem sztuki.
• 7:35
  SPEAKER_00: Czyli można wysnuć takie podsumowanie,
• 7:36
  SPEAKER_00: że treść wytworzona w obojętności wobec prawdy
• 7:40
  SPEAKER_00: i sensu celnie tak naprawdę wpisuje się w definicję AI-slopu,
• 7:45
  SPEAKER_00: że jest bez prawdy i bez sensu, krótko mówiąc.
• 7:47
  SPEAKER_00: Mówiąc, jeżeli będzie i prawda i sens, to i nawet pisuar staje się sztuką.
• 7:53
  SPEAKER_00: W przestrzeni publicystycznej,
• 7:54
  SPEAKER_00: szczególnie tej takiej najbardziej popularnej i mainstreamowej,
• 7:57
  SPEAKER_00: często porusza się to pytanie, czy AI kończy historię sztuki.
• 8:02
  SPEAKER_00: Myślę, że będziesz miała tutaj duże pole do wyjaśnienia.
• 8:06
  SPEAKER_01: Jaj kończy historię sztuki.
• 8:08
  SPEAKER_01: To jest bardzo apokaliptyczne, ale może krótko odpowiem na sam początek.
• 8:14
  SPEAKER_01: Nie, nie kończę historii sztuki i rozwinę tutaj ten wątek.
• 8:18
  SPEAKER_01: Każda nowa technologia wywoływała podobną panikę.
• 8:23
  SPEAKER_01: Historia sztuki jest historią kolejnych narzędzi.
• 8:26
  SPEAKER_01: Fotografia miała zabić malarstwo, nie zabiła.
• 8:30
  SPEAKER_01: Tak naprawdę uwolniła malarzy od obowiązku odwzorowywania rzeczywistości.
• 8:35
  SPEAKER_01: Zwolniła malarzy renesansowi.
• 8:37
  SPEAKER_01: No i nie zabiła tego malarstwa, tak?
• 8:52
  SPEAKER_01: Jakie głosy?
• 8:53
  SPEAKER_01: Kiedy fotografia się pojawiła,
• 8:55
  SPEAKER_01: malarze głośno zakrzyknęli,
• 8:57
  SPEAKER_01: to jest już koniec historii sztuki, to jest koniec sztuki, koniec malarstwa.
• 9:01
  SPEAKER_01: Teraz fotografia przejmuje wszystko, to jest przede wszystkim oszustwo.
• 9:04
  SPEAKER_01: No i AI nie kończy sztuki na pewno.
• 9:07
  SPEAKER_01: AI zmusza nas do zadania pytania,
• 9:09
  SPEAKER_01: jeżeli obraz można stworzyć w kilka sekund, to co naprawdę ma wartość?
• 9:14
  SPEAKER_01: Moglibyśmy jeszcze wrócić do innych narzędzi, które pojawiły się w całym tym...
• 9:20
  SPEAKER_01: W procesie powstawania sztuki moglibyśmy wspomnieć renesans i malarzy renesansowych,
• 9:26
  SPEAKER_01: którzy korzystali z kamera obskura albo z perspektywy linearnej,
• 9:30
  SPEAKER_01: która wydawała się... Na
• 9:31
  SPEAKER_00: przykład Vermeer.
• 9:32
  SPEAKER_01: Dokładnie.
• 9:32
  SPEAKER_01: O, Vermeer, tak, to jest właśnie klasyk.
• 9:34
  SPEAKER_01: Ten właśnie jedyny czysty malarz z Holandii,
• 9:38
  SPEAKER_01: który nagle okazuje się oszustym, w cudzysłowie oczywiście.
• 9:43
  SPEAKER_01: Dla nich to była magia.
• 9:44
  SPEAKER_01: Kamera obskura to było jakieś dziwne pudełko, które nagle pomaga ci malować obraz.
• 9:49
  SPEAKER_00: Brzmi bardzo znajomo.
• 9:50
  SPEAKER_00: Bardzo znajomo.
• 9:50
  SPEAKER_00: Czarna skrzynka, która pomaga każdemu malować obraz.
• 9:54
  SPEAKER_01: Dokładnie.
• 9:55
  SPEAKER_01: Ale z drugiej strony,
• 9:56
  SPEAKER_01: kiedy mielibyśmy teraz wyciągnąć wszystkie obrazy Vermeera z albumów historii sztuki
• 10:00
  SPEAKER_01: i powiedzieć, że to było oszustwo, to by była niezła dziura w katalogach.
• 10:04
  SPEAKER_01: Także jeśli chodzi o Vermeera, Kamera Obscura nie namalowała jego obrazów.
• 10:08
  SPEAKER_01: Kamera Obscura była narzędziem,
• 10:10
  SPEAKER_01: która pomogła mu budować kompozycję,
• 10:12
  SPEAKER_01: przenosić tą kompozycję na płótno,
• 10:15
  SPEAKER_01: I na pewno nie zbudowała tego napięcia na obrazie,
• 10:17
  SPEAKER_01: gdzie na przykład ta mleczarka,
• 10:19
  SPEAKER_01: która pięknie nalewa mleko do misy,
• 10:21
  SPEAKER_01: ma na twarzy wypisane,
• 10:22
  SPEAKER_01: że prawie już ma coś powiedzieć, ale nie do końca jeszcze wiemy co.
• 10:25
  SPEAKER_01: Mamy to światło.
• 10:26
  SPEAKER_01: Kamera obskura nie maluje tego światła.
• 10:28
  SPEAKER_01: Tak samo teraz w czasach Kiedy mamy InDesign i Photoshop i
• 10:33
  SPEAKER_01: na przykład dzielimy się tym narzędziem z nie projektantem,
• 10:36
  SPEAKER_01: to nie znaczy, że ta osoba jest projektantem.
• 10:38
  SPEAKER_01: I tak samo ja mogę stworzyć coś w Photoshopie,
• 10:41
  SPEAKER_01: co będzie na końcu śmieciem, a może to też być dziełem sztuki.
• 10:45
  SPEAKER_01: Także kamera obskura,
• 10:46
  SPEAKER_01: tak samo jak AI,
• 10:47
  SPEAKER_01: jest kolejnym narzędziem, które pomaga, które pomaga nam tworzyć sztukę.
• 10:51
  SPEAKER_01: I mam wrażenie,
• 10:52
  SPEAKER_01: że to idzie w całkiem dobrym kierunku,
• 10:54
  SPEAKER_01: oprócz tego, że mamy tutaj plusy, minusy, panikę i dużo znaków zapytania.
• 11:00
  SPEAKER_00: Tak, z grubsza idzie to w dobrym kierunku,
• 11:02
  SPEAKER_00: aczkolwiek faktycznie tak jak też społeczność wczoraj
• 11:06
  SPEAKER_00: na festiwalu słusznie zauważyła,
• 11:07
  SPEAKER_00: wymagałoby to troszeczkę większego opanowania i większej rozwagi
• 11:13
  SPEAKER_00: w korzystaniu niż tak powiedzmy.
• 11:17
  SPEAKER_00: Natomiast jeśli chodzi o koniec sztuki,
• 11:19
  SPEAKER_00: to jest teza Artura Danto i w mojej opinii chodzi nie tyle o koniec sztuki,
• 11:26
  SPEAKER_00: lecz o wyczerpanie się kolejnej wielkiej narracji, notabene modernistycznej.
• 11:32
  SPEAKER_00: Mimo, że ciągle jesteśmy w postmodernizmie,
• 11:37
  SPEAKER_00: może ewentualnie powoli przechodzimy w metamodernizm,
• 11:40
  SPEAKER_00: to jednak modernistyczne wielkie idee są ciągle żywe.
• 11:44
  SPEAKER_00: Ciągle ten artysta,
• 11:45
  SPEAKER_00: ta jego ręka,
• 11:47
  SPEAKER_00: ten jego ból, krew, pot,
• 11:50
  SPEAKER_00: tworzenia manualnie samego dzieła przemawia przez wielu ludzi, przez wielu artystów.
• 11:57
  SPEAKER_00: Moim zdaniem, w mojej ocenie AI co najwyżej domyka kolejny rozdział, nie całą historię sztuki.
• 12:03
  SPEAKER_00: I tutaj właśnie bardzo dobrą była ta analogia z fotografią.
• 12:09
  SPEAKER_00: I to ma szczególne zakotwiczenie w Walterze Benjaminie.
• 12:13
  SPEAKER_00: Dzieło sztuki w dobie reprodukcji technicznej.
• 12:15
  SPEAKER_00: To jest książka z 1936 roku, także nie pierwszy raz stoimy przed...
• 12:23
  SPEAKER_00: Przed podobnymi dylematami i utraty tej aury autorskiej,
• 12:28
  SPEAKER_00: utraty unikatowości,
• 12:30
  SPEAKER_00: która przenosi wartość z obiektu na gest, kontekst czy ekspozycję.
• 12:36
  SPEAKER_00: Dochodzimy więc do kolejnego pytania siłą rzeczy, do lęku.
• 12:41
  SPEAKER_00: Co dzisiejszy lęk przed AI mówi o naszym rozumieniu autorstwa w takim razie?
• 12:47
  SPEAKER_01: No to moim zdaniem lęk przed AI pokazuje,
• 12:49
  SPEAKER_01: że Mamy tutaj bardzo, tak jak już wspomniałeś, romantyczne wyobrażenie autorstwa.
• 12:57
  SPEAKER_01: Mamy w głowie artystę,
• 12:59
  SPEAKER_01: który samotnie siedzi w swoim studio z pędzlem w dłoni i który wszystko robi sam
• 13:06
  SPEAKER_01: od pierwszej kreski do ostatniego pociągnięcia pędzla.
• 13:09
  SPEAKER_01: Taki samotny geniusz, najlepiej, nie wiem czy znasz ten...
• 13:15
  SPEAKER_01: Termin starving artist.
• 13:18
  SPEAKER_01: Głodujący artysta.
• 13:20
  SPEAKER_01: Po prostu zubożały mężczyzna lub kobieta siedzący w pracowni.
• 13:26
  SPEAKER_01: No a historia sztuki pokazuje coś zupełnie innego.
• 13:29
  SPEAKER_00: Co pokazuje historia sztuki?
• 13:30
  SPEAKER_01: Wróćmy do renesansu na przykład.
• 13:33
  SPEAKER_01: Mamy tutaj i Rubensa,
• 13:35
  SPEAKER_01: i Tytiana,
• 13:36
  SPEAKER_01: i Rembrandta,
• 13:38
  SPEAKER_01: i całą rzeszę innych malarzy,
• 13:41
  SPEAKER_01: którzy tak naprawdę nie tworzyli sami studia malarskie.
• 13:45
  SPEAKER_01: To były manufaktury, to były...
• 13:47
  SPEAKER_01: Mówiąc brutalnie czasem, linie produkcyjne.
• 13:50
  SPEAKER_01: Jeśli na przykład klasztor zamawiał 30 obrazków Madonny z Dzieciątkiem,
• 13:56
  SPEAKER_01: to był taki hot topic dla nich w renesansie,
• 13:58
  SPEAKER_01: no to malarz nie siedział samotnie w pracowni i nie trzaskał Madon jedna
• 14:03
  SPEAKER_01: po drugiej swoją własną ręką, tylko to były studia.
• 14:06
  SPEAKER_01: W tych studiach byli zatrudnieni uczniowie.
• 14:09
  SPEAKER_01: Uczniowie to były osoby odpowiedzialne za niektóre sekcje,
• 14:14
  SPEAKER_01: na przykład zaczynałeś od twarzy, tak?
• 14:16
  SPEAKER_01: Potem uczyłeś się jak malować dłonie, uczyłeś się jak malować draperie, pejzaże, niebo.
• 14:23
  SPEAKER_01: No i to była po prostu ścieżka edukacji artystycznej.
• 14:26
  SPEAKER_01: To nie było kopiowanie,
• 14:27
  SPEAKER_01: tak jak dzisiaj to rozumiemy,
• 14:29
  SPEAKER_01: w sensie,
• 14:29
  SPEAKER_01: że zrzynamy coś i robimy to,
• 14:31
  SPEAKER_01: jak ktoś robił w stylu, nie wiem, Van Gogha czy kogokolwiek innego.
• 14:36
  SPEAKER_01: Tylko to była po prostu ścieżka edukacji artystycznej.
• 14:38
  SPEAKER_01: Studenci się uczyli malować według zasad mistrza,
• 14:42
  SPEAKER_01: według jego konceptu,
• 14:44
  SPEAKER_01: według jego idei i tak jakby kierunku sztuki,
• 14:48
  SPEAKER_01: a następnie wypuszczano tych malarzy świat.
• 14:50
  SPEAKER_01: Ten malarz,
• 14:51
  SPEAKER_01: powiedzmy trochę bardziej romantycznie,
• 14:53
  SPEAKER_01: przechadzał się po pracowni,
• 14:55
  SPEAKER_01: domalowywał elementy,
• 14:56
  SPEAKER_01: które wyglądały po prostu bardziej rubensowsko,
• 14:59
  SPEAKER_01: podpisywał obraz swoim nazwiskiem, no i dalej nazywamy to Rubensem.
• 15:03
  SPEAKER_01: A prawda jest taka, że duża ilość Na pewno proces należał do niej.
• 15:07
  SPEAKER_01: Pierwsza rzeźba, no.
• 15:36
  SPEAKER_00: Rzeczywiście Abakanów jest bardzo dużo.
• 15:38
  SPEAKER_00: One są przeogromne.
• 15:40
  SPEAKER_00: Są ciężkie.
• 15:43
  SPEAKER_00: Trzeba je przywozić na wystawy specjalistycznym sprzętem.
• 15:48
  SPEAKER_01: Dokładnie.
• 15:49
  SPEAKER_01: Ale to tak samo mógłbyś nawiązać, bo jesteś po Akademii Filmowej.
• 15:54
  SPEAKER_01: Reżyser tak samo,
• 15:55
  SPEAKER_01: kiedy filmuje film,
• 15:58
  SPEAKER_01: on nie gra głównej roli, on nie montuje obrazów kropka po kropce, klatka po klatce.
• 16:02
  SPEAKER_00: Jednak rozumiemy, że jest to praca zespołowa.
• 16:05
  SPEAKER_01: Dokładnie.
• 16:05
  SPEAKER_00: Zagradzamy albo reżysera,
• 16:07
  SPEAKER_00: albo aktora i wyszczególniamy w tak ogromnym dziele, ale akurat w filmie.
• 16:10
  SPEAKER_00: Jest dziełem bardzo rozległym, wielowątkowym.
• 16:14
  SPEAKER_00: Jest jak wielkie drzewa,
• 16:15
  SPEAKER_00: które ma mnóstwo gałęzi i potrzebuje bardzo dużo liści, żeby było nazwane drzewem.
• 16:19
  SPEAKER_00: I przypuszczam, że z filmem jest podobnie, aby film był filmem.
• 16:23
  SPEAKER_00: No to potrzebujemy tej ekipy filmowej,
• 16:25
  SPEAKER_00: która doprowadzi ten film od początku do końca pod okiem mniejszym
• 16:30
  SPEAKER_00: lub większym faktycznie reżysera.
• 16:32
  SPEAKER_00: Ale dobrze, wróćmy na moment jeszcze do pracowni renesansowych.
• 16:36
  SPEAKER_00: Czyli de facto,
• 16:38
  SPEAKER_00: jak Rubens się przechadzał po pracowni,
• 16:41
  SPEAKER_00: swoje rubensowskie podpisy dostawiał,
• 16:44
  SPEAKER_00: on był tą osobą, która bierze za to odpowiedzialność wtedy.
• 16:48
  SPEAKER_00: Dokładnie.
• 16:49
  SPEAKER_00: Nikt inny, tylko on.
• 16:50
  SPEAKER_01: Tak.
• 16:51
  SPEAKER_01: AI teraz zaczyna powoli wyglądać jak reżyseria,
• 16:55
  SPEAKER_01: że potrzebujemy jednak grupy Albo ludzi,
• 16:59
  SPEAKER_01: albo narzędzi,
• 17:00
  SPEAKER_01: żeby stworzyć dzieło, że to nie zawsze od początku do końca jest tylko przywiązane.
• 17:03
  SPEAKER_00: Ludzi, którzy mają intencje,
• 17:05
  SPEAKER_00: którzy mają jakieś swoje przeżycia i chcą na tyle, na ile używają na tyle.
• 17:10
  SPEAKER_00: Narzędzia pozwalają.
• 17:12
  SPEAKER_00: Jasne, że narzędzia AI są ułomne i wyglądają częściej głupio niż poważnie,
• 17:17
  SPEAKER_00: więc ja osobiście uważam, że Film, prawdziwy film nigdy nie jest zagrożony.
• 17:23
  SPEAKER_00: Ale być może ktoś potrzebuje tej dziwnej estetyki, żeby coś przekazać, coś swoim językiem.
• 17:30
  SPEAKER_00: No nie wiem, no to już zostawiamy artystom, którzy eksperymentują.
• 17:34
  SPEAKER_00: Wracając do funkcji przyporządkowującej, do przypisania odpowiedzialności, no to de facto...
• 17:42
  SPEAKER_00: Też nie rozmawiamy tu o niczym nowym, nie odkrywamy żadnej Ameryki.
• 17:46
  SPEAKER_00: Przed nami odkrył to Foucault w 1969 roku i opisał coś takiego
• 17:50
  SPEAKER_00: jak pojęcie funkcji autora,
• 17:52
  SPEAKER_00: gdzie to właśnie autor bierze tą odpowiedzialność, własność
• 17:56
  SPEAKER_01: i spójność na siebie.
• 17:59
  SPEAKER_00: AI kradnie, bo uczy się na cudzych obrazach.
• 18:04
  SPEAKER_00: To zależy, wszystko zależy.
• 18:06
  SPEAKER_00: Na pewno nie ma co bronić big techów.
• 18:09
  SPEAKER_00: Na pewno wielkie kradzieże zostały poczynione i ludzie na tym tracą.
• 18:15
  SPEAKER_00: Oczywiście, że ludzie, no przecież nie, koncerny technologiczne.
• 18:18
  SPEAKER_00: Ale jak to ukryć na spokojnie?
• 18:19
  SPEAKER_00: Jak jednak pokazać,
• 18:21
  SPEAKER_00: że ta kradzież może i była zuchwała,
• 18:24
  SPEAKER_00: ale tak naprawdę dalej nie są w stanie ukraść ludziom ich wartości?
• 18:28
  SPEAKER_00: Być może?
• 18:29
  SPEAKER_00: Nie wiem, to jest pytanie do ciebie.
• 18:30
  SPEAKER_01: Użyłeś właśnie słowa klucza ze spokojem,
• 18:34
  SPEAKER_01: bo to co dzieje się w internecie i rozmowy wokół AI,
• 18:37
  SPEAKER_01: owszem one potrafią być gorące,
• 18:39
  SPEAKER_01: ale uczciwą odpowiedzią byłoby powiedzieć, że AI kradnie i nie kradnie.
• 18:45
  SPEAKER_01: Zawsze rozwijała się przez kopiowanie, przez cytowanie.
• 18:49
  SPEAKER_01: Tak jak wcześniej wspomnieliśmy,
• 18:52
  SPEAKER_01: malarstwo nigdy nie działało w próżni, zawsze odnosiło się do czegoś.
• 18:57
  SPEAKER_01: Zawsze istniała inspiracja i nauka od mistrzów.
• 19:01
  SPEAKER_01: I na przykład już wspomniany renesans na tym był zbudowany.
• 19:04
  SPEAKER_01: No i faktycznie zawsze kopiowaliśmy i zawsze inspirowaliśmy, co nie jest niczym złym.
• 19:10
  SPEAKER_01: Jeśli...
• 19:11
  SPEAKER_01: Wydaje mi się,
• 19:11
  SPEAKER_01: że przefiltrujemy to na takim poziomie,
• 19:14
  SPEAKER_01: gdzie obraz powstanie, ale nie będzie kopią stylu drugiego malarza.
• 19:19
  SPEAKER_01: No i faktycznie AI robi to bardzo szybko.
• 19:23
  SPEAKER_01: Szybko kopiuje, robi to masowo, na ogromną skalę.
• 19:27
  SPEAKER_01: Często bez zgody twórców, ale kopiowanie tak naprawdę nigdy nie było nowe.
• 19:32
  SPEAKER_01: To nie jest nowe.
• 19:33
  SPEAKER_01: Nowa jest po prostu skala i model biznesowy.
• 19:36
  SPEAKER_01: Dzisiaj akurat przeczytałam artykuł przed przyjściem tutaj.
• 19:38
  SPEAKER_01: Grupa artystów,
• 19:40
  SPEAKER_01: Nie pamiętam już nawet nazwisk,
• 19:41
  SPEAKER_01: ale skrzyknęła się razem i weszła w proces sądowy z modelami generatywnymi,
• 19:49
  SPEAKER_01: sugerując,
• 19:50
  SPEAKER_01: że ich prace zostały skopiowane i użyte,
• 19:53
  SPEAKER_01: na czym oczywiście tracą lokalni artyści,
• 19:56
  SPEAKER_01: bo to jest ich styl, to są style artystów, którzy żyją i tworzą.
• 20:00
  SPEAKER_01: No i faktycznie tutaj zaczyna się już mniej filozofowania,
• 20:04
  SPEAKER_01: a zaczyna się proces bardziej finansowy i prawny.
• 20:07
  SPEAKER_01: Tak jak wczoraj mieliśmy przyjemność słuchać wykładu pani Katarzyny Mańko.
• 20:12
  SPEAKER_00: Piotrowski
• 20:13
  SPEAKER_01: i Mańko, tak.
• 20:13
  SPEAKER_00: Fundacja Mecenas 5.0, tak.
• 20:15
  SPEAKER_00: Również u nas pani Katarzyna prowadziła jeden z wykładów.
• 20:18
  SPEAKER_00: I tutaj w kontekście przerwy na sekundkę,
• 20:22
  SPEAKER_00: nie wiem czy państwo wiecie, ale styl nie podlega ochronie.
• 20:27
  SPEAKER_00: Nie jest chroniony prawem.
• 20:28
  SPEAKER_00: Pomysł nawet nie jest chroniony prawem.
• 20:30
  SPEAKER_00: Prawem jest tylko chroniona realizacja.
• 20:34
  SPEAKER_01: No i tutaj właśnie wchodzi chyba autorstwo, co,
• 20:36
  SPEAKER_01: które musimy troszeczkę nadmienić,
• 20:39
  SPEAKER_01: bo tak naprawdę,
• 20:40
  SPEAKER_01: jeśli chodzi o autorstwo,
• 20:41
  SPEAKER_01: zawsze nam wydawało się, że jesteśmy po prostu jedyni w swoim rodzaju.
• 20:45
  SPEAKER_01: A tu okazuje się,
• 20:46
  SPEAKER_01: że masz kogoś,
• 20:47
  SPEAKER_01: kto wchodzi w twój styl,
• 20:49
  SPEAKER_01: zaczyna go używać i tak naprawdę, jakie to jest prawo do tego stylu?
• 20:53
  SPEAKER_01: Nie wiem,
• 20:54
  SPEAKER_01: czy pamiętasz z wczorajszego wykładu,
• 20:55
  SPEAKER_01: kiedy mówiłam o cyfrowej nekromancji, czy styl należy do malarza po jego śmierci?
• 20:59
  SPEAKER_00: Tak, a przybliż słuchaczom cyfrową nekromancję właśnie.
• 21:04
  SPEAKER_01: Brzydliństwo, nie róbcie tego, nie idźcie tam.
• 21:07
  SPEAKER_01: Przede wszystkim cyfrowa nekromancja to jest wykorzystywanie modeli generatywnych
• 21:13
  SPEAKER_01: do produkowania,
• 21:14
  SPEAKER_01: moim zdaniem,
• 21:14
  SPEAKER_01: Jest to slop,
• 21:15
  SPEAKER_01: obrzydliwy slop obrazów w stylu artystów,
• 21:20
  SPEAKER_01: czyli na przykład możemy stworzyć obraz w stylu Beksińskiego,
• 21:23
  SPEAKER_01: który nie miał prawa powstać.
• 21:26
  SPEAKER_01: No i w tym momencie właśnie pojawia się pytanie bardziej etyczne.
• 21:29
  SPEAKER_01: Co kopiujemy i co chcemy przez to powiedzieć?
• 21:31
  SPEAKER_00: W sumie po co?
• 21:32
  SPEAKER_00: Ja się zastanawiam, po co?
• 21:33
  SPEAKER_01: No po co?
• 21:34
  SPEAKER_01: Właśnie o co chodzi, tak?
• 21:35
  SPEAKER_01: Czy to jest po prostu jakaś może dziura albo brak wyobraźni artysty,
• 21:40
  SPEAKER_01: który chciałby na przykład, nie wiem...
• 21:43
  SPEAKER_01: Wtrenować coś na tym modelu,
• 21:45
  SPEAKER_01: czy może pójść gdzieś dalej,
• 21:46
  SPEAKER_01: bo jeśli to się zatrzymuje tylko na momencie wygenerowania czegoś w stylu Pollocka,
• 21:51
  SPEAKER_01: no to ja się nie zgadzam, bo to jest trochę kiepskie.
• 21:53
  SPEAKER_00: Wiesz co, w mojej ocenie po co ktoś by chciał coś takiego generować,
• 21:58
  SPEAKER_00: to jest tylko i wyłącznie zysk finansowy big techów,
• 22:02
  SPEAKER_00: które podrzucają te okropne modele generujące slop,
• 22:07
  SPEAKER_00: Bazując po prostu na tej krótkim zadowoleniu,
• 22:10
  SPEAKER_00: krótkiej reakcji,
• 22:12
  SPEAKER_00: tych endorfinach chwilowych, że o, zrobiłem obraz w stylu bechińskiego.
• 22:16
  SPEAKER_01: Na przykład właśnie,
• 22:17
  SPEAKER_01: przypomniałeś mi z wczorajszego zresztą wykładu,
• 22:20
  SPEAKER_01: muszę to nadmienić,
• 22:20
  SPEAKER_01: może słuchacze chcieliby to słuchać, malarstwo Van Gogha, bo od tego się zaczęło.
• 22:27
  SPEAKER_01: Wygeneruj mi obraz w stylu Wincenta Van Gogha, ale tutaj...
• 22:30
  SPEAKER_01: Nie mówimy tylko o kolorowym obrazku,
• 22:33
  SPEAKER_01: nie wiem, gwieździstej nocy czy szalonych pociągnięciach pędzla.
• 22:37
  SPEAKER_01: Tutaj mówimy o człowieku,
• 22:38
  SPEAKER_01: który borykał się z problemami psychicznymi,
• 22:41
  SPEAKER_01: pisał swoje długie,
• 22:42
  SPEAKER_01: dramatyczne listy do swojego brata,
• 22:44
  SPEAKER_01: po prostu żeby przetrwać,
• 22:45
  SPEAKER_01: nie sprzedał Nie miał ani jednego swojego dzieła za życia,
• 22:47
  SPEAKER_01: nie miał świadomości, że zostanie wielkim malarzem.
• 22:51
  SPEAKER_01: No i nagle okazuje się, że kopiujemy obrazek, ale kopiujemy tylko tą pierwszą warstwę, tak?
• 22:56
  SPEAKER_01: Że za tym obrazem Vincenta Van Gogha kryje się historia, autoportret bez ucha.
• 23:01
  SPEAKER_00: Dlaczego bez ucha właśnie?
• 23:03
  SPEAKER_01: No na przykład, tak.
• 23:04
  SPEAKER_01: I właśnie generując po prostu obrazek w internecie,
• 23:07
  SPEAKER_01: to się ociera grubo moim zdaniem o slop i to jest troszeczkę...
• 23:12
  SPEAKER_00: No tak, de facto jest stopem, być może trudniejszym do zauważenia.
• 23:16
  SPEAKER_00: Dla typowego odbiorcy, ale tak.
• 23:19
  SPEAKER_01: Nie wiem, jak czułbyś się wystawiając taki obraz stylu Van Gogha w swoim portfolio.
• 23:24
  SPEAKER_01: Nijak, zupełnie nijak.
• 23:25
  SPEAKER_00: I wydaje mi się, że artyści tego nie robią, bo znowuż po co?
• 23:29
  SPEAKER_01: Ale to krąży, krąży po sieci, zaśmieca środowisko.
• 23:32
  SPEAKER_01: No i jest.
• 23:33
  SPEAKER_00: Tak, no to jest to użycie modeli generatywnych,
• 23:37
  SPEAKER_00: gen AI, które właśnie zużywa wodę, prąd zupełnie niepotrzebnie.
• 23:42
  SPEAKER_00: To nic nie zmienia.
• 23:43
  SPEAKER_01: Dokładnie.
• 23:44
  SPEAKER_00: Nadmieniłaś,
• 23:45
  SPEAKER_00: że artysta uczy się na innych obrazach,
• 23:49
  SPEAKER_00: przetwarza obrazy mistrzów,
• 23:52
  SPEAKER_00: kopiuje je,
• 23:53
  SPEAKER_00: uczy się, wykształca swój styl itd., który jak wiemy już nie jest pod ochroną.
• 23:56
  SPEAKER_00: Natomiast często jak idę prowadzić jakiś wykład, mówię, że ludzie, przecież my też kopiujemy.
• 24:02
  SPEAKER_00: I wtedy staje starsza pani profesor i mówi, ale nie na taką skalę.
• 24:09
  SPEAKER_00: Okej, no to na jaką?
• 24:10
  SPEAKER_00: Albo co z tego, że nie na taką skalę?
• 24:12
  SPEAKER_00: A może to nic nie zmienia?
• 24:15
  SPEAKER_01: Wydaje mi się, że to jest przede wszystkim...
• 24:18
  SPEAKER_01: Skala jest ogromna i mówiąc o AI nie możemy powiedzieć, że nic się nie zmieni.
• 24:23
  SPEAKER_01: Zmieni się bardzo dużo i już się zmienia,
• 24:26
  SPEAKER_01: bo AI nie tylko wyłącznie dotyczy tego,
• 24:29
  SPEAKER_01: co się dzieje tak naprawdę w mojej pracowni na przykład w firmie,
• 24:34
  SPEAKER_01: tylko to dotyczy tak naprawdę skali tego,
• 24:38
  SPEAKER_01: w jaki sposób nowi projektanci będą zatrudniani, jak będą...
• 24:44
  SPEAKER_01: Nawet szkoły do tego podchodzić i edukacja.
• 24:47
  SPEAKER_01: Jak na przykład będziemy budować kolejne projekty,
• 24:50
  SPEAKER_01: bo to na pewno będzie częściowo już zautomatyzowane.
• 24:54
  SPEAKER_01: Ja już teraz w swojej firmie, w której pracuję, automatyzujemy części kampanii reklamowych.
• 24:59
  SPEAKER_01: Także ta skala się zmienia.
• 25:01
  SPEAKER_01: To jest na pewno nie moment,
• 25:03
  SPEAKER_01: w którym ja od początku do końca swoją własną ręką muszę coś napisać, narysować.
• 25:09
  SPEAKER_01: Oczywiście robię dalej szkice, pomagam sobie AI-em, ale na pewno nie jest to proces taki...
• 25:14
  SPEAKER_01: Tak zmudny i tak czasochłonny.
• 25:16
  SPEAKER_01: Także ta skala pomaga z jednej strony,
• 25:18
  SPEAKER_01: bo wyobraź sobie,
• 25:19
  SPEAKER_01: że pracujesz w firmie,
• 25:20
  SPEAKER_01: która nie ma budżetu,
• 25:21
  SPEAKER_01: nie ma czasu,
• 25:22
  SPEAKER_01: a ja muszę dowieźć reklamę,
• 25:23
  SPEAKER_01: kampanię reklamową dosyć dużą na za dwa tygodnie,
• 25:27
  SPEAKER_01: a nie mam na przykład wideograferów, którzy zazwyczaj są dostępni.
• 25:30
  SPEAKER_01: Nie mam osoby, która pisze skrypty.
• 25:32
  SPEAKER_01: To jest zazwyczaj praca zespołowa, no a ja to muszę dowieźć sama.
• 25:36
  SPEAKER_01: Także wydaje mi się, że ta skala ma duży wpływ na to, jak będziemy pracować.
• 25:40
  SPEAKER_01: Znam też osoby, bo mam znajomych pracujących w Londynie.
• 25:44
  SPEAKER_01: Dzięki Midjourneys niektórzy z nich stracili pracę.
• 25:48
  SPEAKER_01: Bo Meet Journey jednak bardzo ułatwia i fotografię, i montowanie wszystkiego.
• 25:52
  SPEAKER_01: No i wszystkie te platformy i modele generatywne,
• 25:55
  SPEAKER_01: które pojawiły się teraz w sieci,
• 25:57
  SPEAKER_01: one na pewno będą ułatwiać nam,
• 25:59
  SPEAKER_01: grafikom, jeśli oczywiście się tego nauczymy, pracę z tym narzędziem.
• 26:02
  SPEAKER_01: Także skala według twojej profesorki jest okropna,
• 26:06
  SPEAKER_01: ale moim zdaniem jeśli nauczysz się tego narzędzia i będziesz wiedział
• 26:09
  SPEAKER_01: jak się nim posługiwać, to na pewno ci pomoże.
• 26:12
  SPEAKER_01: I jeśli będziesz właśnie tym designerem,
• 26:13
  SPEAKER_01: który obsługuje te narzędzia, to nie jesteś w tej strefie zagrożenia.
• 26:17
  SPEAKER_00: Strefa zagrożenia.
• 26:20
  SPEAKER_00: Mówisz, sporo ludzi straciło pracę, bo się pojawił Midjourney.
• 26:23
  SPEAKER_00: A co się stało, gdy się pojawił Photoshop, Corel?
• 26:26
  SPEAKER_00: Czy wtedy też mieliśmy zaczęania z taką paniką cyfrową?
• 26:29
  SPEAKER_01: Pojawiły się oczywiście oskarżenia, że komputer zrobił projekt, nie ja.
• 26:35
  SPEAKER_01: No i że oczywiście to nie jest już sztuka, to jest coś na ekranie.
• 26:38
  SPEAKER_01: No i gdzie jest ten warsztat?
• 26:39
  SPEAKER_01: Mimo tego,
• 26:39
  SPEAKER_01: że ja skończyłam liceum plastyczny,
• 26:42
  SPEAKER_01: skończyłam uczelnię artystyczną w kierunku grafiki i multimediów już na sam koniec,
• 26:47
  SPEAKER_01: Ale jednak te oskarżenia się pojawiały,
• 26:49
  SPEAKER_01: bo pojawił się komputer,
• 26:50
  SPEAKER_01: który jednak sugeruje, że ty od początku do końca nie trzymasz tego ołówka w ręce.
• 26:55
  SPEAKER_01: No i tutaj na pewno można to rozszerzyć o architekturę.
• 26:59
  SPEAKER_01: Architekt też rysuje, owszem,
• 27:01
  SPEAKER_01: najpierw ołówkiem może na papierze,
• 27:02
  SPEAKER_01: wstępny szkic,
• 27:04
  SPEAKER_01: potem przenosi to na komputer, bo tam musi zrobić obliczenia w kadzie.
• 27:08
  SPEAKER_01: Nie stawia każdej cegły w budynku,
• 27:11
  SPEAKER_01: nie kładzie wylewki w pokojach, a jednak nadal jest autorem domu.
• 27:17
  SPEAKER_01: Tak samo w muzyce,
• 27:18
  SPEAKER_01: mamy siedem dźwięków w gamie,
• 27:19
  SPEAKER_01: ty kopiujesz te siedem dźwięków z mojej piosenki,
• 27:22
  SPEAKER_01: ja mam cię teraz oskarżyć o to, że...
• 27:26
  SPEAKER_01: Także Photoshop nie daje na pewno talentu.
• 27:29
  SPEAKER_01: Masz narzędzie, ale to nie jest talent, tak?
• 27:31
  SPEAKER_01: To nie jest, że ja ci daję narzędzie i ty z tego wymyślisz naprawdę coś niesamowitego.
• 27:36
  SPEAKER_01: Możesz oczywiście.
• 27:37
  SPEAKER_01: Ja też mogę zrobić coś świetnego, a mogę coś zrobić kieprzestowe.
• 27:39
  SPEAKER_01: Photoshop po prostu daje możliwości.
• 27:43
  SPEAKER_01: Teraz dalej używamy Photoshop,
• 27:45
  SPEAKER_01: ale już bardziej przesuwamy się w stronę AI,
• 27:47
  SPEAKER_01: gdzie jednak ten Photoshop też ma już w pluginach dobudowane te AI wtyczki.
• 27:53
  SPEAKER_01: No i oczywiście AI działa bardzo podobnie.
• 27:56
  SPEAKER_01: Można stworzyć arcydzieło, można stworzyć śmieć.
• 27:59
  SPEAKER_01: Narzędzie nie zastępuje pomysłu przede wszystkim.
• 28:03
  SPEAKER_01: Narzędzie jest tylko narzędziem, to jest jak ołówek, cyrkiem.
• 28:05
  SPEAKER_01: Dokładnie, dokładnie tak.
• 28:07
  SPEAKER_01: Tak, i chodzi tylko i wyłącznie o koncept i to,
• 28:09
  SPEAKER_01: co mamy w głowie,
• 28:11
  SPEAKER_01: także no niestety informacja dla tych,
• 28:13
  SPEAKER_01: co zaczynają używać AI,
• 28:15
  SPEAKER_01: owszem mogą być utalentowani,
• 28:17
  SPEAKER_01: owszem mogą stworzyć coś wspaniałego,
• 28:19
  SPEAKER_01: ale jednak trzeba mieć tą wiedzę o kompozycji, o kolorze, o świetle.
• 28:23
  SPEAKER_01: To się przydaje.
• 28:23
  SPEAKER_00: Jak najbardziej, to się przydaje, moim zdaniem to jest niezbędne.
• 28:26
  SPEAKER_00: Jakby Narzędzie to jest jedno, bo czym jest narzędzie w ogóle?
• 28:30
  SPEAKER_00: Narzędzie,
• 28:30
  SPEAKER_00: i tu tutaj pozwolę sobie przytoczyć kanoniczną pracę Lwa Manowicza,
• 28:35
  SPEAKER_00: The Language of New Media,
• 28:36
  SPEAKER_00: która jako kategorię oprogramowania kultury poniekąd określa stan narzędzia.
• 28:43
  SPEAKER_00: Narzędzie nie jest neutralne.
• 28:44
  SPEAKER_00: Narzędzie samo nie tworzy sensu.
• 28:47
  SPEAKER_00: To jest jakby gramatyka możliwości.
• 28:48
  SPEAKER_00: Narzędzie daje ci Język daje ci możliwości,
• 28:52
  SPEAKER_00: które możesz wykorzystać,
• 28:53
  SPEAKER_00: ale ostatecznie decydujesz ty jako operator tego narzędzia.
• 28:56
  SPEAKER_00: I tutaj wracamy do tego, co mówiłaś.
• 28:58
  SPEAKER_00: Teraz musisz wiedzieć,
• 28:59
  SPEAKER_00: jakie należy podjąć decyzje, żeby za sprawą danego narzędzia stworzyć coś dobrego.
• 29:04
  SPEAKER_00: Ja nie twierdzę, że wszystkie generatory GNI teraz są super, bo nie są.
• 29:09
  SPEAKER_00: Nie są i część jakby decyzją operatora,
• 29:11
  SPEAKER_00: artysty, twórcy,
• 29:13
  SPEAKER_00: grafika powinno być to,
• 29:14
  SPEAKER_00: że okej, wyrzucam to narzędzie do śmietnika, bo się do tego nie nadaje.
• 29:18
  SPEAKER_00: Ile razy przecież kupowaliśmy proste narzędzia w sklepach,
• 29:20
  SPEAKER_00: które miały być wspaniałe, a okazywały się tylko skokiem na nasz portfel.
• 29:24
  SPEAKER_00: I moim zdaniem narzędzie daje właśnie tą...
• 29:27
  SPEAKER_00: Tą gramatykę możliwości, bo narzędzie nie napisze zdań za ciebie.
• 29:32
  SPEAKER_00: Jasne, że czat może to zrobić.
• 29:34
  SPEAKER_00: Pytanie, czy chcesz te zdania przyjąć na wiarę.
• 29:38
  SPEAKER_00: Natomiast narzędzie może ci wyznaczyć mniej więcej,
• 29:42
  SPEAKER_00: w którym kierunku możesz podążać w przypadku tych modeli językowych, czy...
• 29:48
  SPEAKER_00: Wizualnych tak,
• 29:48
  SPEAKER_00: że możesz coś wziąć wtedy z tych generatyw,
• 29:52
  SPEAKER_00: które są tworzone za pomocą narzędzi, których używasz.
• 29:58
  SPEAKER_00: Moim zdaniem minusem narzędzia,
• 30:00
  SPEAKER_00: jak każdego narzędzia,
• 30:02
  SPEAKER_00: jest to,
• 30:02
  SPEAKER_00: że ma pewne swoje własne operacje,
• 30:05
  SPEAKER_00: których może dokonywać pewną strukturyzację tej twórczości.
• 30:10
  SPEAKER_00: Mówiąc tak bardzo zgrubnie, w Photoshopie zrobisz obrazek nieruchomy.
• 30:16
  SPEAKER_00: Można w nim próbować zrobić klatka po klatce,
• 30:18
  SPEAKER_00: obraz ruchomy, ale jest to jego pewne ograniczenie.
• 30:23
  SPEAKER_00: Natomiast nie zrobisz pewnych rzeczy w Photoshopie
• 30:25
  SPEAKER_00: albo robienie tego jest zupełnie bezsensu, które jest łatwiej robić ręcznie.
• 30:30
  SPEAKER_00: Tutaj myślę, że uderzą w...
• 30:35
  SPEAKER_00: Po prostu w malarstwo,
• 30:36
  SPEAKER_00: które mimo wszystkich narzędzi,
• 30:37
  SPEAKER_00: mimo fotografii,
• 30:38
  SPEAKER_00: mimo komputerów,
• 30:39
  SPEAKER_00: mimo wszystkiego i tak świetnie się na rynku utrzymuje,
• 30:43
  SPEAKER_00: na rynku sztuki, na rynku galerii.
• 30:45
  SPEAKER_00: W tym roku Biennale Malarstwa miało około 1200 zgłoszonych prac,
• 30:52
  SPEAKER_00: więc jakby nie wygląda mi to też na wcześniej omawiany koniec sztuki.
• 30:56
  SPEAKER_01: Ale właśnie to nie jest paradoks, że mówimy o AI, a cały czas wracamy do tego człowieka.
• 31:01
  SPEAKER_01: Bo chcemy.
• 31:02
  SPEAKER_01: No bo chcemy właśnie.
• 31:04
  SPEAKER_01: I ten człowiek jest jednak bardzo ważny w tym procesie.
• 31:06
  SPEAKER_01: Tak samo,
• 31:08
  SPEAKER_01: kiedy mówimy o sztuce,
• 31:10
  SPEAKER_01: znajdowanie tego konceptu i idei cały czas sprowadza się do człowieka i
• 31:15
  SPEAKER_01: do jego idei.
• 31:17
  SPEAKER_00: I do tego,
• 31:17
  SPEAKER_00: jakie narzędzie chcę wybrać, bo to,
• 31:19
  SPEAKER_00: co próbowałem powiedzieć swoją dziwną wypowiedzią dłuższą,
• 31:24
  SPEAKER_00: było to,
• 31:24
  SPEAKER_00: że narzędzie nie jest neutralne,
• 31:25
  SPEAKER_00: tylko że żadne narzędzie de facto nie jest neutralne.
• 31:28
  SPEAKER_00: Pędzel i farby też nam narzucają pewne rzeczy,
• 31:30
  SPEAKER_00: kamera też nam narzuca pewne ograniczenia i możliwości,
• 31:34
  SPEAKER_00: z których się już nauczyliśmy korzystać, żeby...
• 31:36
  SPEAKER_00: A mianowicie o tym,
• 31:56
  SPEAKER_01: Sztuka tradycyjna, to tradycyjne rzemiosło wraca na salony.
• 32:01
  SPEAKER_01: Także mamy to AI,
• 32:02
  SPEAKER_01: ale mamy też tą grupę ludzi,
• 32:05
  SPEAKER_01: którzy tak naprawdę pragną kontaktu z drugim człowiekiem,
• 32:08
  SPEAKER_01: szukają tego śladu drugiego człowieka.
• 32:10
  SPEAKER_01: I wydaje mi się,
• 32:11
  SPEAKER_01: że to co nadmieniłeś,
• 32:12
  SPEAKER_01: że malarstwo dalej na bianale sztuki jest dosyć popularne,
• 32:16
  SPEAKER_01: To jest moim zdaniem plus AI.
• 32:19
  SPEAKER_01: Ten AI niby tak straszy,
• 32:21
  SPEAKER_01: ale z drugiej strony jednak ma na pewno wpływ na to, co dzieje się dookoła.
• 32:25
  SPEAKER_01: Tak samo jak fotografia pomogła wyjść z realizmu i pomogła impresjonistom wyjść na ulicę.
• 32:31
  SPEAKER_01: Albo farby w tubkach, też ciekawość, bo nie było przecież farbek w tubkach.
• 32:36
  SPEAKER_01: Renasansowi malarze mieszali pigmenty z olejem w swoich pracowniach,
• 32:40
  SPEAKER_01: a tu nagle pojawia się farba w tubce.
• 32:42
  SPEAKER_01: I możesz wyjść na ulicę.
• 32:43
  SPEAKER_01: Tam przecież Claude Monet malował swoje nanufary.
• 32:46
  SPEAKER_01: Tam wychodzili impresjonści na ulicę i malowali zachodzące słońca.
• 32:50
  SPEAKER_01: Także to jest wszystko.
• 32:52
  SPEAKER_01: Każda nowa technologia,
• 32:53
  SPEAKER_01: to już wspomnieliśmy na samym początku,
• 32:55
  SPEAKER_01: wprowadza te elementy dodatkowe
• 32:57
  SPEAKER_01: i tak naprawdę powodując ten chaos jednak otwiera niektóre drzwi.
• 33:02
  SPEAKER_00: Czyli ta farba w tubce...
• 33:06
  SPEAKER_00: Podpowiedziała pewne nowe wykorzystania.
• 33:10
  SPEAKER_00: Można było, przypuszczam, wyjść wcześniej z farbą, ale było to bardziej problematyczne.
• 33:16
  SPEAKER_01: Nie było to tak dostępne.
• 33:18
  SPEAKER_00: Nie było to tak dostępne.
• 33:20
  SPEAKER_00: Faktycznie to podpowiedzenie wyjścia stało się dość oczywiste.
• 33:24
  SPEAKER_00: Faktycznie można było się spakować w plecach, sztalugę, farby i...
• 33:30
  SPEAKER_00: Czerpać z impresjonistycznego widzenia świata i przenosić go na swoje własne płótno.
• 33:36
  SPEAKER_00: Dobrze, zostawmy malarstwo, przejdźmy kawałeczek dalej.
• 33:40
  SPEAKER_00: Sztuka generatywna.
• 33:42
  SPEAKER_00: I mówię tutaj o sztuce generatywnej, która narodziła się w latach 60.
• 33:48
  SPEAKER_00: Przypuszczam,
• 33:49
  SPEAKER_00: że wcześniej,
• 33:49
  SPEAKER_00: ale skupimy się na wystawie i na innych wydarzeniach,
• 33:53
  SPEAKER_00: które mogą to de facto udokumentować.
• 33:56
  SPEAKER_00: Okej, AII jest generatywne,
• 33:58
  SPEAKER_00: ale sama sztuka generatywna Ma pewne zakotwiczenie,
• 34:02
  SPEAKER_00: a AI poniekąd nie spadło z kosmosu, prawda?
• 34:05
  SPEAKER_01: No tak, dokładnie.
• 34:07
  SPEAKER_01: Tak jak powiedziałeś, AI nie jest czymś nowym.
• 34:11
  SPEAKER_01: Na pewno czujemy po samych sobie,
• 34:14
  SPEAKER_01: że te wszystkie modele generatywne teraz przez ostatnie jakieś 5-6 lat...
• 34:27
  SPEAKER_00: To tak, od tego momentu widzimy pewien rozwój bardzo logarytmiczny,
• 34:35
  SPEAKER_00: ale wcześniej, już w latach 60. były pewne próby w związku z tym.
• 34:39
  SPEAKER_01: Tak, no to nawiązmy może do Wery Molnar.
• 34:42
  SPEAKER_01: Jest to węgielska artystka, jedna z pionierek sztuki generatywnej.
• 34:48
  SPEAKER_01: Ona właśnie nie tworzyła pojedynczych obrazów.
• 34:50
  SPEAKER_01: Ona była tą osobą prompterką, tą bardzo pierwszą.
• 34:53
  SPEAKER_01: Ona tworzyła reguły, według których obrazy powstawały.
• 34:57
  SPEAKER_01: Pracowała z bardzo prostymi kształtami,
• 35:01
  SPEAKER_01: z liniami,
• 35:02
  SPEAKER_01: z kwadratami, rytmem,
• 35:03
  SPEAKER_01: ale przede wszystkim z błędem.
• 35:05
  SPEAKER_01: I ona tak naprawdę narzucała temu algorytmowi swoją zasadę, jak to ma wyglądać.
• 35:11
  SPEAKER_00: Czyli operowała de facto matematycznym promptem poniekąd.
• 35:15
  SPEAKER_00: Wymyśliła sobie prompt, ale później musiała go wykonać.
• 35:18
  SPEAKER_01: Dokładnie, dokładnie.
• 35:19
  SPEAKER_01: Ale to była artystka, która działała w latach 50., 60. bodajże.
• 35:23
  SPEAKER_01: Artysta może projektować system tak naprawdę, ale...
• 35:26
  SPEAKER_01: Nie tylko gotowe dzieło i ona była właśnie przykładem tego,
• 35:29
  SPEAKER_01: że możesz zbudować swój własny system.
• 35:32
  SPEAKER_01: Poza tym przez to,
• 35:33
  SPEAKER_01: że była pionierką,
• 35:34
  SPEAKER_01: była tą pierwszą osobą, która tak naprawdę wymyślała te zasady algorytmu.
• 35:39
  SPEAKER_01: Także można by wspomnieć Ivere Molnar albo brytyjskiego artystę Harolda Cohena
• 35:45
  SPEAKER_01: i jego komputer Aaron.
• 35:47
  SPEAKER_01: Harold Cohen w latach 70-tych Stworzył właśnie ten program ARON.
• 35:52
  SPEAKER_01: Program sam generował rysunki na podstawie zasad stworzonych przez Coena.
• 35:57
  SPEAKER_01: Czyli to też fascynująca sprawa,
• 36:00
  SPEAKER_01: bo to nie był system,
• 36:02
  SPEAKER_01: do którego on wrzucał jakieś randomowe obrazki, tylko po prostu sam ustalał zasady.
• 36:07
  SPEAKER_01: Coen nie malował każdego obrazu,
• 36:09
  SPEAKER_01: tylko pozwalał systemowi na bazie Stworzonej przez niego logiki,
• 36:14
  SPEAKER_01: po prostu tworzyć jego dzieła.
• 36:16
  SPEAKER_01: I tutaj autorstwo przesuwa się z wykonania obrazu na stworzenie reguł.
• 36:20
  SPEAKER_01: Także te pierwsze algorytmiczne prace.
• 36:23
  SPEAKER_00: Algorytmiczne, też nie nazywajmy ich sztuczną inteligencją,
• 36:25
  SPEAKER_00: bo tam nie było aż tak bardzo uczenia maszynowego, natomiast tam były algorytmy.
• 36:30
  SPEAKER_00: De facto dzieło było generowane według algorytmu.
• 36:33
  SPEAKER_01: Ale to też, widzisz, zaczęło się od człowieka znowu.
• 36:36
  SPEAKER_01: To nie były algorytmy zrzut, dajmy na to...
• 36:39
  SPEAKER_01: Nie spadły z kosmosu.
• 36:40
  SPEAKER_01: Tak, no nie spadły z kosmosu, nie były miksturą artystów.
• 36:42
  SPEAKER_01: To było coś na zasadzie, którą Vera Molnar i Harold Cohen sami ustalili.
• 36:49
  SPEAKER_01: Dlaczego to jest ważne?
• 36:50
  SPEAKER_01: Pytanie o AI przede wszystkim nie zaczęły się od mid-journey.
• 36:54
  SPEAKER_01: Artyści od ponad 50 lat zastanawiają się tak naprawdę,
• 36:58
  SPEAKER_01: czy autor tworzy obraz, czy tworzy system, który go generuje.
• 37:02
  SPEAKER_01: No i AI nie wymyśliło sztuki generatywnej, przyspieszyło i upowszechniło te pomysły.
• 37:08
  SPEAKER_00: Troszkę ją też zmieszało.
• 37:10
  SPEAKER_00: Teraz łatwo można powiedzieć,
• 37:11
  SPEAKER_00: że sztuka generatywna
• 37:14
  SPEAKER_00: i miesza nam się ta definicja sztuki generatywnej właśnie Wery Molnar z...
• 37:19
  SPEAKER_00: Niekoniecznie sztuką generatywną dzisiejszych maszyn do promptowania.
• 37:25
  SPEAKER_01: Dokładnie.
• 37:26
  SPEAKER_01: Maszyn do realizowania promptów.
• 37:28
  SPEAKER_01: No i przede wszystkim testowane to było w latach 60. i 70.
• 37:32
  SPEAKER_01: XX wieku, także na pewno nie spadło to z kosmosu.
• 37:36
  SPEAKER_01: Jest baza pod to,
• 37:38
  SPEAKER_01: jest na pewno dużo więcej przykładów,
• 37:39
  SPEAKER_01: o których moglibyśmy tutaj mówić, ale może przejdźmy dalej.
• 37:43
  SPEAKER_00: A ja bym wspomniał o jednej wystawie, bo była bardzo ciekawa wystawa w 1968 roku.
• 37:50
  SPEAKER_00: I to jest o tyle ciekawe,
• 37:52
  SPEAKER_00: że kuratorką tej wystawy była,
• 37:55
  SPEAKER_00: nie wiem czy dobrze czy czytam,
• 37:56
  SPEAKER_00: ale pani Jasia Reinhardt,
• 37:59
  SPEAKER_00: czyli polsko-brytyjska kuratorka,
• 38:03
  SPEAKER_00: zebrała inżynierów,
• 38:04
  SPEAKER_00: kompozytorów i artystów w jednej przestrzeni i pokazała,
• 38:08
  SPEAKER_00: że maszyna może być współtwórcą dzieła, a nie tylko narzędziem.
• 38:12
  SPEAKER_00: W internecie można pogrzebać i znaleźć zapisy wideo z tej wystawy.
• 38:17
  SPEAKER_00: Być może z naszej perspektywy teraz to się wydaje troszeczkę...
• 38:20
  SPEAKER_00: Troszeczkę śmieszne,
• 38:21
  SPEAKER_00: to nie robi aż takiego wrażenia,
• 38:23
  SPEAKER_00: może nie śmieszne,
• 38:24
  SPEAKER_00: ale nie robi takiego wrażenia,
• 38:26
  SPEAKER_00: ale tak,
• 38:27
  SPEAKER_00: to była faktycznie wystawa,
• 38:29
  SPEAKER_00: w której już ktoś zadał sobie pytanie,
• 38:31
  SPEAKER_00: czy maszyna może być współautorem działa,
• 38:33
  SPEAKER_00: czy pozostaje artysta, a może artysta jest wyłącznie autorem artsystemu.
• 38:38
  SPEAKER_01: No to całkiem dobry przykład.
• 38:41
  SPEAKER_01: Nie no, naprawdę, no widzisz, cofamy się teraz, bo my wiemy, ale może niektórzy nie wiedzą.
• 38:45
  SPEAKER_01: No tak, to jest taka symboliczna data narodzin.
• 38:48
  SPEAKER_01: Tak, że AI wypłynął pięć lat temu,
• 38:50
  SPEAKER_01: ale na pewno jest tam baza potężna, to się działo wszystko w latach 60., 70.
• 38:55
  SPEAKER_01: Pierwsze komputery i Apple i internet,
• 38:58
  SPEAKER_01: który potem wjechał na salony, to nie jest nowość, proszę państwa.
• 39:02
  SPEAKER_01: Stary news, o, tak to powiedzmy.
• 39:04
  SPEAKER_00: Wspomnę tutaj o Wojciechu Bruszewskim,
• 39:06
  SPEAKER_00: skoro już poruszamy temat sztuki generatywnej oraz prekursorów,
• 39:10
  SPEAKER_00: tak naprawdę sztuki algorytmicznej,
• 39:13
  SPEAKER_00: dla odróżnienia tak to nazwę, sztuką algorytmiczną.
• 39:16
  SPEAKER_00: Bruszewski,
• 39:17
  SPEAKER_00: nasz polski twórca,
• 39:20
  SPEAKER_00: interesowało go nie tyle tworzenie obrazu,
• 39:23
  SPEAKER_00: o ile konstruowanie sytuacji,
• 39:25
  SPEAKER_00: w której obraz,
• 39:27
  SPEAKER_00: dźwięk albo tekst zaczynają się wytwarzać według określonej Ja bym tego
• 39:33
  SPEAKER_00: w żaden sposób nie zostawiał za sztuczną inteligencją i generowaniem sprąptów.
• 39:38
  SPEAKER_00: Jednakże widzę pewien związek, widzę to oddelegowanie tego finalnego dzieła do jakiegoś systemu.
• 39:48
  SPEAKER_00: Nie określam jakiego,
• 39:49
  SPEAKER_00: ale widzę tutaj pewien związek,
• 39:53
  SPEAKER_00: dlatego jeszcze chciałem poruszyć temat pana Wojciecha Bruszewskiego.
• 39:59
  SPEAKER_00: Wróczewski myślał o sztuce jak o systemie,
• 40:02
  SPEAKER_00: o regule,
• 40:03
  SPEAKER_00: maszynie percepcyjnej i procesie,
• 40:05
  SPEAKER_00: który może działać poza bezpośrednią kontrolą autora.
• 40:09
  SPEAKER_00: I zadał sobie to pytanie o autorstwo i o to,
• 40:13
  SPEAKER_00: co będzie na końcu działa już dużo wcześniej przed nami teraz.
• 40:17
  SPEAKER_00: Zastanówmy się nad samym mediumem.
• 40:20
  SPEAKER_00: Mamy w jakimś sensie nowe medium,
• 40:22
  SPEAKER_00: a przynajmniej nowe narzędzia,
• 40:23
  SPEAKER_00: bo czy to jest nowe medium,
• 40:25
  SPEAKER_00: to nie, no bo ciągle się kręcimy w obrazie ruchomym, w obrazie nieruchomym.
• 40:31
  SPEAKER_00: Z tym nowym medium bym nie przesadzał.
• 40:33
  SPEAKER_00: Natomiast posiadamy coś nowego, a to coś nowego wymaga przebadania.
• 40:38
  SPEAKER_00: Przebadania i przeeksperymentowania.
• 40:40
  SPEAKER_00: I tutaj posłużę się kolejnym historycznym przykładem, czyli artystką z przełomu lat 40. i 50.
• 40:49
  SPEAKER_00: Maja Deren.
• 40:50
  SPEAKER_00: I przytoczę jej film pod tytułem Mashes of the Afternoon.
• 40:54
  SPEAKER_00: Maja Deren jest tutaj w kontekście tego podcastu o tyle ciekawa,
• 40:59
  SPEAKER_00: że absolutnie nie była prekusorką AI, bo to by było całkowicie naciągane.
• 41:03
  SPEAKER_00: Ona jest ważna z całkowicie innego powodu.
• 41:06
  SPEAKER_00: Pokazała,
• 41:07
  SPEAKER_00: że nowe medium bądź nowe narzędzie może mieć własną psychologię,
• 41:12
  SPEAKER_00: własny rytm, własny język.
• 41:14
  SPEAKER_00: I to oczywiście ona jako człowiek, jako autor ten własny rytm i własny język musi wydobyć.
• 41:20
  SPEAKER_00: Ten film nie jest tylko rejestracją wydarzeń.
• 41:23
  SPEAKER_00: Bo ona działając na początku wieku borykała się jeszcze, znaczy borykała się.
• 41:28
  SPEAKER_00: Oglądała filmy, które w dużej mierze były rejestracją troszeczkę jakby nagrywać teatr.
• 41:35
  SPEAKER_00: Nagrywaniem po prostu rzeczy, która się dzieje.
• 41:39
  SPEAKER_00: Maja Derem poszła w troszeczkę innym kierunku i postanowiła sprawdzić jak działa obraz.
• 41:45
  SPEAKER_00: Jak wyjść poza tą rejestrację wydarzeń,
• 41:48
  SPEAKER_00: aby samym narzędziem Móc przekazać to,
• 41:52
  SPEAKER_00: jaką miała wizję, jak chciała użyć narzędzia jako języka.
• 41:57
  SPEAKER_00: I to moim zdaniem jest świetna analogia do sztucznej inteligencji.
• 42:01
  SPEAKER_00: Ciekawe użycie nowego medium jest właśnie wtedy, kiedy artysta nie pyta, jak...
• 42:06
  SPEAKER_00: Udawać stare rzeczy, czyli nie jak nagrywać kamerą teatr, bo to nie działa.
• 42:12
  SPEAKER_00: I dalej lubimy chodzić do teatru i rozróżniamy teatr, kino.
• 42:17
  SPEAKER_00: Spodziewamy się różnych rzeczy w związku z tego, jaką mamy ochotę.
• 42:22
  SPEAKER_00: Tylko co medium potrafi, czego wcześniejsze media nie potrafiły?
• 42:28
  SPEAKER_00: To jest według mnie kluczowe pytanie i dlatego w tym momencie przytaczam Maję Deren.
• 42:33
  SPEAKER_00: I chciałbym, żebyś...
• 42:34
  SPEAKER_00: Taka też była idea festiwalu i artystów, którzy wysłali pracę.
• 42:38
  SPEAKER_00: Zastanówmy się, co to nowe medium bądź nowe narzędzie potrafi, czego nie potrafiły wcześniejsze.
• 42:44
  SPEAKER_00: Bo być może dojdziemy do miejsca, że nie potrafi nic ciekawego i tylko produkuje badziew.
• 42:50
  SPEAKER_00: Więc dochodzimy do takiego miejsca, obalamy hipotezę...
• 42:54
  SPEAKER_00: Życie się kręci dalej.
• 42:55
  SPEAKER_01: Patrząc na animacje i filmy,
• 42:56
  SPEAKER_01: które spłynęły do konkursu, to moim zdaniem poprzeczka była bardzo wysoko.
• 43:02
  SPEAKER_00: Wydaje mi się, że tak.
• 43:03
  SPEAKER_00: Poprzeczka była bardzo wysoko.
• 43:05
  SPEAKER_00: Artyści używali całkiem rozważnie i całkiem kreatywnie sztucznej inteligencji.
• 43:10
  SPEAKER_00: Każda z prac była...
• 43:13
  SPEAKER_00: Zupełnie odrębna.
• 43:15
  SPEAKER_00: Nie było żadnej mieszanki, która nie pozwalałaby odróżnić jednej rzeczy od drugiej.
• 43:20
  SPEAKER_00: Jeżeli chcecie zobaczyć prace artystów, to są dostępne na naszej stronie internetowej.
• 43:26
  SPEAKER_00: Można wejść na Instagrama czy na naszego YouTube'a albo po prostu
• 43:30
  SPEAKER_00: na naszą stronę render2reason.org i poszukać, to znajdziecie bez problemu.
• 43:36
  SPEAKER_00: Wracając jeszcze do Maji Deren,
• 43:40
  SPEAKER_00: nowe medium nie jest ciekawe wtedy, kiedy robi starą rzecz szybciej i lepiej.
• 43:46
  SPEAKER_00: Jest ciekawe wtedy, kiedy pozwala pomyśleć inaczej.
• 43:49
  SPEAKER_00: I na tym pozwolę sobie zakończyć już wywód na temat Majideren.
• 43:54
  SPEAKER_00: Następny artysta,
• 43:55
  SPEAKER_00: zdecydowanie bardziej współczesny, robimy tutaj duży skok w czasie, Refik Anadol.
• 44:00
  SPEAKER_00: Piękno danych, czy estetyczny ekran wygaszacza?
• 44:03
  SPEAKER_00: Przyznam,
• 44:04
  SPEAKER_00: że jeśli chodzi o tego artystę,
• 44:06
  SPEAKER_00: sam czasem miewam z nim problemy, ale Dorota opowiesz, na pewno...
• 44:12
  SPEAKER_01: Dućmy ten kamyczek do ogródka.
• 44:14
  SPEAKER_00: Czasem troszeczkę, jeżeli patrzę na to dzieło, rzeczywiście jest wygaszaczem.
• 44:20
  SPEAKER_00: Gdzieś z tyłu głowy mam takie poczucie 5% wygaszacza,
• 44:26
  SPEAKER_00: ale to może być bardzo mylne i po prostu wynikać z mojej niewiedzy,
• 44:32
  SPEAKER_00: bo równie dobrze...
• 44:34
  SPEAKER_00: No, okej.
• 44:53
  SPEAKER_01: Nie będę próbować Cię przekonać może, chociaż jestem marketierką, więc kusi mnie bardzo.
• 44:59
  SPEAKER_01: Refika Nadol to jest turecki artysta, który tworzy sztukę z danych.
• 45:05
  SPEAKER_01: On wykorzystuje AI do analizy.
• 45:08
  SPEAKER_01: Zainalizowania ogromnych zbiorów obrazów,
• 45:11
  SPEAKER_01: archiwów i informacji, a następnie zamienia je w ruchome, imersyjne instalacje.
• 45:17
  SPEAKER_01: To jest tak w skrócie.
• 45:18
  SPEAKER_01: Sztuka i świat sztuki powoli zaczyna odnosić się do autorów AI i w 2000 roku
• 45:23
  SPEAKER_01: W 2023 roku Nowojorskie Muzeum MoMA zakupiło jego pracę.
• 45:29
  SPEAKER_01: Projekt nazwany Unsupervised.
• 45:32
  SPEAKER_01: To był projekt, gdzie Refik Anadol skanuje prawie 200 lat tego muzeum.
• 45:36
  SPEAKER_01: Obrazy, dokumenty.
• 45:41
  SPEAKER_01: No i pokazuje tą wizualizację tego, jak maszyna widzi lub przetwarza te zbiory.
• 45:48
  SPEAKER_01: I dlaczego to jest tak ważne?
• 45:50
  SPEAKER_01: A mianowicie dlatego,
• 45:51
  SPEAKER_01: że pokazuje,
• 45:52
  SPEAKER_01: że AI może być narzędziem do pracy z danymi,
• 45:55
  SPEAKER_01: a nie tylko generatorem obrazka, bo on tam nie wrzuca przypadkowych obrazów.
• 45:59
  SPEAKER_01: Te obrazy,
• 46:00
  SPEAKER_01: które on zeskanował,
• 46:00
  SPEAKER_01: to były setki i lata obrazów,
• 46:04
  SPEAKER_01: Dzięki pogodzie, która jest za oknem, dzięki osobie, która przeszła wokół obrazu.
• 46:07
  SPEAKER_01: I w tym momencie musimy zaznaczyć, że jego sztuka jest ważna.
• 46:25
  SPEAKER_01: Dlatego,
• 46:26
  SPEAKER_01: że nie zamyka AI w pudełku AI-a,
• 46:28
  SPEAKER_01: tylko pomaga nam zrozumieć, że historia sztuki może żyć na nowo.
• 46:33
  SPEAKER_01: Bo to muzeum,
• 46:33
  SPEAKER_01: które było kojarzone z takim bardzo tradycyjnym miejscem,
• 46:37
  SPEAKER_01: gdzie jest cisza i jest konserwacja.
• 46:40
  SPEAKER_01: I tak naprawdę przechadzamy się tymi korytarzami.
• 46:43
  SPEAKER_01: No i nic tam się tak naprawdę nie zmienia.
• 46:45
  SPEAKER_01: Obrazy wiszą na ścianach.
• 46:46
  SPEAKER_01: Nagle masz na ścianie taką głęboko imersyjną halucynację,
• 46:50
  SPEAKER_01: która wciąga cię do środka tego obrazu.
• 46:53
  SPEAKER_01: I nie wiem,
• 46:53
  SPEAKER_01: czy jak sobie wygooglujecie Refika Anadola i właśnie tą wystawę,
• 46:57
  SPEAKER_01: zauważycie,
• 46:58
  SPEAKER_01: że jest tam ogromna rzesza ludzi,
• 47:00
  SPEAKER_01: którzy przesiadują przy tych obrazach godzinami nawet,
• 47:03
  SPEAKER_01: po prostu rozmawiając i patrząc na te obrazy.
• 47:06
  SPEAKER_00: Ale czy nie jest to trochę zachwyt skalą i efektem?
• 47:11
  SPEAKER_01: Mi się wydaje, że efekt wow jest bardzo łatwy.
• 47:13
  SPEAKER_01: Musimy bardziej powiedzieć, co ta praca właściwie mówi.
• 47:16
  SPEAKER_01: I moim zdaniem to pokazuje, że AI pomaga tej sztuce żyć dalej, bo ten obraz jest nieskończony.
• 47:23
  SPEAKER_01: On cały czas się zmienia,
• 47:24
  SPEAKER_01: on jest organiczny i po prostu pokazuje,
• 47:27
  SPEAKER_01: że historia sztuki nadal może trwać, mimo że to jest forma generatywna.
• 47:31
  SPEAKER_00: Mimo wszystko to za tym efektem rzeczywiście stoi przesunięcie języka.
• 47:36
  SPEAKER_00: Refika Nadol robi ten kolejny mały krok do przodu w świecie sztuki.
• 47:43
  SPEAKER_00: W sztuce efekt WOW jest tani.
• 47:46
  SPEAKER_00: Najdroższe de facto jest pytanie po co?
• 47:49
  SPEAKER_00: Właśnie, pytanie
• 47:50
  SPEAKER_01: jakie dane, po co?
• 47:52
  SPEAKER_00: Pojęciowo trafiają wprost w Kate Crawford, Atlas of AI.
• 47:57
  SPEAKER_00: Dane nigdy nie są neutralne.
• 48:00
  SPEAKER_00: Mają pochodzenie, koszt, władzę.
• 48:03
  SPEAKER_00: Dobrze, porozmawialiśmy sobie o Refigu Anadolu.
• 48:06
  SPEAKER_00: Natomiast nie można zapomnieć o Mario Klingemanie i Memo Atkenie.
• 48:12
  SPEAKER_00: Ale dobrze, po kolei.
• 48:14
  SPEAKER_00: AI jako eksperyment nie filtr.
• 48:18
  SPEAKER_00: Mario Klingerman.
• 48:19
  SPEAKER_01: Mario Klingerman jest moim ulubionym,
• 48:21
  SPEAKER_01: ponieważ ja zawsze szukam tego tarcia w sztuce,
• 48:24
  SPEAKER_01: nie szukam tego obrazka, który jest idealny.
• 48:26
  SPEAKER_01: No i jak pewnie zauważyliśmy parę lat temu, kiedy fala Ejaja nas zalała, obrazy były bardzo...
• 48:34
  SPEAKER_01: Wygładzone, doskonałe i perfekcyjne.
• 48:37
  SPEAKER_01: I nagle wjeżdża na salony Mario Klingemann,
• 48:39
  SPEAKER_01: który wykorzystuje AI nie po to, żeby tworzyć właśnie ładne obrazki.
• 48:44
  SPEAKER_01: Tak samo Mario Klingemann jak Memo Acton interesuje ich to,
• 48:48
  SPEAKER_01: jak działa maszyna i jak podejmuje decyzje.
• 48:51
  SPEAKER_01: Co oni badają?
• 48:52
  SPEAKER_01: Badają błędy algorytmów, rozpoznawanie obrazów i sposób, w jaki AI interpretuje świat.
• 49:01
  SPEAKER_01: No i pokazują też tak naprawdę ograniczenia sztucznej inteligencji.
• 49:05
  SPEAKER_01: Bardzo podoba mi się w ich pracy to,
• 49:07
  SPEAKER_01: że jest moim zdaniem to bardzo ważne, że pokazują proces, a nie tylko efekt.
• 49:12
  SPEAKER_01: Bo bardzo często pojawiają się prace i to jest ten efekt końcowy, gdzie ludzie chcą po prostu...
• 49:18
  SPEAKER_01: Pokazać, co mogli wygenerować dzięki modelowi.
• 49:21
  SPEAKER_01: Oni tak naprawdę traktują AI jako temat sztuki, a nie tylko narzędzie do jej tworzenia.
• 49:28
  SPEAKER_01: No i zamiast pytać,
• 49:29
  SPEAKER_01: czy AI potrafi namalować obraz, oni pytają, jak AI widzi człowieka i gdzie się myli.
• 49:37
  SPEAKER_01: No i najciekawsze prace z AI tak naprawdę...
• 49:41
  SPEAKER_01: Nie pokazują, co maszyna potrafi stworzyć.
• 49:44
  SPEAKER_01: Pokazują, jak maszyna myśli albo jak bardzo nie potrafi myśleć.
• 49:48
  SPEAKER_01: Bo ten błąd tutaj na pewno jest bardzo ważny.
• 49:51
  SPEAKER_00: Tak, szczególnie polecam zapoznać się z pracą Memories of Passerby.
• 49:56
  SPEAKER_00: Ona ma chyba dwa albo trzy wcielenia na ten moment.
• 49:59
  SPEAKER_00: Praca polega na wyświetlaniu dwóch obrazów generowanych przez sieć GAN.
• 50:05
  SPEAKER_00: Sieć GAN to są...
• 50:07
  SPEAKER_00: Dwa modele,
• 50:07
  SPEAKER_00: które ze sobą konkurują i dyskutują o tym,
• 50:10
  SPEAKER_00: czy ten obraz się nadaje do wyświetlenia, czy nie.
• 50:12
  SPEAKER_00: To jest w ogromnym skrócie, w ogromnym uproszczeniu.
• 50:15
  SPEAKER_00: Także zapraszam do zapoznania się z tym tematem.
• 50:17
  SPEAKER_00: Generalnie myślę,
• 50:18
  SPEAKER_00: że to też był pewien miniaturowy,
• 50:21
  SPEAKER_00: malutki kroczek, żeby pokazać, że można to medium badać i szukać nowych znaczeń.
• 50:27
  SPEAKER_00: Natomiast
• 50:27
  SPEAKER_00: w przypadku pracy Memo Actena postanowił nauczyć model widzenia tylko jednej rzeczy,
• 50:32
  SPEAKER_00: na przykład ognia lub morskich fal.
• 50:35
  SPEAKER_00: Następnie poprosił ten model o interpretację.
• 50:40
  SPEAKER_00: I o zwrot tego, co model widzi.
• 50:43
  SPEAKER_00: Chodziło o to,
• 50:44
  SPEAKER_00: że pokazując modelowi cokolwiek,
• 50:47
  SPEAKER_00: on będzie myślał, że zawsze patrzy na ogień albo na falę.
• 50:50
  SPEAKER_00: Więc jeżeli pokazujemy modelowi swoje dłonie,
• 50:54
  SPEAKER_00: a on zna tylko i wyłącznie morskie fale,
• 50:56
  SPEAKER_00: to ten model naprawdę generuje fascynujące,
• 51:00
  SPEAKER_00: mocno zgliczowane,
• 51:01
  SPEAKER_00: bo tu rozmawiamy o wczesnej sztucznej inteligencji do lata 2017,
• 51:06
  SPEAKER_00: mocno zgliczowane obrazy,
• 51:08
  SPEAKER_00: Które w pewnym momencie są również imersyjne i inspirujące.
• 51:13
  SPEAKER_00: Ciężko tam doszukiwać nie wiadomo jakich wartości filozoficznych,
• 51:17
  SPEAKER_00: ale tu zupełnie nie o to chodzi.
• 51:19
  SPEAKER_00: Tu chodzi o zgłębienie tego kontekstu widzenia maszynowego, chyba tak bym powiedział.
• 51:25
  SPEAKER_00: Często poddawana jest pod wątpliwość etyka w kontekście pracy sztucznej inteligencji.
• 51:32
  SPEAKER_00: Etyka, dane, nadzór.
• 51:34
  SPEAKER_00: Co naprawdę powinno nas boleć?
• 51:38
  SPEAKER_01: Moim zdaniem najbardziej niepokojące w AI nie jest to, że ktoś wygeneruje ładny obrazek.
• 51:45
  SPEAKER_01: Najpoważniejsze pytania dotyczą danych nadzoru i władzy.
• 51:49
  SPEAKER_01: Na czym te systemy są trenowane?
• 51:51
  SPEAKER_01: Już wcześniej wspomnieliśmy o procesie, który...
• 51:54
  SPEAKER_01: Zadział się już gdzieś w świecie,
• 51:56
  SPEAKER_01: gdzie grupa artystów zaczęła tak naprawdę upominać się o swoje prawa.
• 52:00
  SPEAKER_01: No czyje obrazy, czyje twarze, teksty, style i historie zostały wchłonięte?
• 52:06
  SPEAKER_01: Kto miał prawo odmówić?
• 52:08
  SPEAKER_01: No i kto oczywiście Czyje spojrzenie jest reprodukowane jako neutralne?
• 52:14
  SPEAKER_01: Tu bardzo ważny jest Trevor Paglen,
• 52:16
  SPEAKER_01: który od lat zajmuje się widzeniem maszynowym,
• 52:19
  SPEAKER_01: nadzorem i tym jak systemy technologiczne klasyfikują świat.
• 52:23
  SPEAKER_01: I to przesuwa rozmowę z poziomu,
• 52:26
  SPEAKER_01: czy obraz jest ładny,
• 52:27
  SPEAKER_01: na poziom, kto patrzy, kto klasyfikuje i kto jest klasyfikowany.
• 52:32
  SPEAKER_01: AI może reprodukować uprzedzenia, bo uczy się na danych pochodzących ze świata, który już...
• 52:38
  SPEAKER_01: Już jest nierówny.
• 52:40
  SPEAKER_01: Jeśli dane są skrzywione, system też będzie skrzywiony.
• 52:44
  SPEAKER_01: I tam była chyba grupa ludzi,
• 52:45
  SPEAKER_01: którzy tak naprawdę klasyfikowali te obrazy i można było zauważyć,
• 52:50
  SPEAKER_01: że jednak niektórzy ludzie,
• 52:51
  SPEAKER_01: klasyfikując twarze,
• 52:55
  SPEAKER_01: przejawiali bardzo często bardzo negatywne odczucia wobec ludzi innej nacji
• 53:00
  SPEAKER_01: albo przypisywali ludziom cechy,
• 53:02
  SPEAKER_01: których nie mieli na przykład, że ktoś jest problemem.
• 53:06
  SPEAKER_01: Albo ktoś jest zbyt smutny, depresyjny.
• 53:08
  SPEAKER_01: No i tak naprawdę to zmienia całą matematykę tego,
• 53:12
  SPEAKER_01: w jaki sposób ten algorytm później generuje sztukę.
• 53:16
  SPEAKER_01: AI nie jest neutralnym lustrem.
• 53:18
  SPEAKER_01: To lustro zbudowane jest z cudzych danych, cudzych decyzji i cudzych interesów.
• 53:23
  SPEAKER_01: Także mamy tutaj mieszaninę kilku rzeczy,
• 53:26
  SPEAKER_01: ale przede wszystkim to,
• 53:27
  SPEAKER_01: że algorytmy bazują na naszych danych,
• 53:30
  SPEAKER_01: na tym, co my tak naprawdę wrzucimy do systemu.
• 53:33
  SPEAKER_00: Trochę tak i trochę nie.
• 53:34
  SPEAKER_00: Pytanie, czy mówisz w kontekście my jako użytkownicy, czy my jako twórcy danego modelu.
• 53:40
  SPEAKER_00: Ja wiem, że możemy teraz stworzyć swoje modele.
• 53:43
  SPEAKER_00: Nie jest to wbrew pozorom aż tak trudne.
• 53:46
  SPEAKER_00: Poniekąd,
• 53:47
  SPEAKER_00: bo może nie model od zera,
• 53:48
  SPEAKER_00: ale jesteśmy mocno w stanie wpłynąć na zbudowanie swojego modelu.
• 53:53
  SPEAKER_00: Natomiast zwróciłaś uwagę na jedną rzecz.
• 53:55
  SPEAKER_00: Na to, że to niby nie jest lustro, ale jednak odzwierciedla nasze stereotypy.
• 53:59
  SPEAKER_00: Bardzo.
• 54:01
  SPEAKER_00: Bardzo odzwierciedla i bardzo uwydatnia i może też nad wyraz podkręca te stereotypy.
• 54:09
  SPEAKER_00: Chyba na tym też polegał fenomen prac Trevora Peglena.
• 54:13
  SPEAKER_00: No bo to,
• 54:14
  SPEAKER_00: co powiedziałaś,
• 54:15
  SPEAKER_00: rozpoznawanie twarzy,
• 54:16
  SPEAKER_00: przepisywanie im konkretnych funkcji było de facto uwydatnieniem stereotypizacji.
• 54:21
  SPEAKER_00: Ale przecież to my szkoliliśmy model.
• 54:23
  SPEAKER_01: Tak, dokładnie.
• 54:24
  SPEAKER_01: Ale to widzisz, znowu wypływa to.
• 54:26
  SPEAKER_00: My jako społeczeństwo.
• 54:27
  SPEAKER_01: Tak, wypływa to od człowieka i od tego, ale tutaj wychodzi etyka.
• 54:33
  SPEAKER_01: To jest nasze najpoważniejsze pytanie.
• 54:36
  SPEAKER_01: Dotyczą właśnie nadzoru i władzy.
• 54:38
  SPEAKER_01: Także to, co my wrzucimy tak naprawdę do systemu, zostanie później odzwierciedlone.
• 54:43
  SPEAKER_00: Więc co tak naprawdę powinno nas niepokoić?
• 54:47
  SPEAKER_01: Możemy tutaj postawić tezę,
• 54:49
  SPEAKER_01: że najciekawsze pytanie nie brzmi,
• 54:51
  SPEAKER_01: czy AI robi ładne obrazki, tylko skąd AI wzięło dane do ich tworzenia.
• 54:56
  SPEAKER_01: Ważne są tutaj na pewno dane, na czym system został wytrenowany, czy wytrenowany.
• 55:01
  SPEAKER_01: Czy wykorzystano pracę innych artystów i czy ci artyści właśnie wiedzieli,
• 55:06
  SPEAKER_01: że ich prace są wykorzystywane?
• 55:08
  SPEAKER_01: No i przede wszystkim, czy mogli powiedzieć nie?
• 55:10
  SPEAKER_01: A jeśli chodzi o kwestię pieniędzy,
• 55:12
  SPEAKER_01: bo może niektórzy z nas nie do końca zdają sobie z tego sprawę.
• 55:17
  SPEAKER_01: Kto na tym zarabia?
• 55:18
  SPEAKER_01: Czy to jest twórca, czy to jest firma technologiczna, czy może obie strony?
• 55:23
  SPEAKER_01: Tutaj na pewno też bardzo ważnym, jeśli chodzi o etykę, są uprzedzenia.
• 55:28
  SPEAKER_01: AI uczy się od ludzi.
• 55:30
  SPEAKER_01: Wspomnieliśmy Paglena.
• 55:32
  SPEAKER_01: Jeśli dane są stronnicze...
• 55:34
  SPEAKER_01: AI też będzie stronnicze.
• 55:36
  SPEAKER_01: Powielają się stereotypy, które nadmieniliśmy i powielają się błędy.
• 55:41
  SPEAKER_01: No i AI oczywiście nie jest magiczną, neutralną inteligencją.
• 55:45
  SPEAKER_01: Tutaj trzeba na pewno to nadmienić.
• 55:47
  SPEAKER_01: Uczy się na danych stworzonych przez ludzi.
• 55:49
  SPEAKER_01: A ludzie mają zawsze swoje interesy, błędy i uprzedzenia.
• 55:54
  SPEAKER_01: Więc największym problemem AI może nie być to,
• 55:57
  SPEAKER_01: że stworzył zły obraz,
• 55:59
  SPEAKER_01: tylko największym problemem może być to,
• 56:01
  SPEAKER_01: że zaczniemy ufać systemom, których działania do końca nawet nie rozumiemy.
• 56:06
  SPEAKER_00: Dobrze, no to jakby te nasze rozważania prowadzą,
• 56:09
  SPEAKER_00: przynajmniej mnie, prowadzą w stronę przeanalizowania struktury postmodernizmu.
• 56:16
  SPEAKER_00: Generalnie AI wydaje się bardzo nowe, ale w moim odczuciu według mnie...
• 56:20
  SPEAKER_00: Według mojej wiedzy bardzo dziwnie dobrze wpisuje się do pytań,
• 56:25
  SPEAKER_00: które sztuka i teoria zadawały już w XX wieku.
• 56:29
  SPEAKER_00: Postmodernizm mówił, autor nie ma pełnej kontroli nad znaczeniem, dzieło żyje w interpretacjach.
• 56:36
  SPEAKER_00: Wobec tego mam wrażenie,
• 56:38
  SPEAKER_00: że AI idzie jeszcze dalej,
• 56:41
  SPEAKER_00: bo ono w ogóle nie ma intencji, tak jak powiedzieliśmy na początku, tak?
• 56:44
  SPEAKER_00: Ono nie chce nic powiedzieć, generuje...
• 56:56
  SPEAKER_00: Postmodernizm natomiast mówił, kultura jest siecią cytatów.
• 57:02
  SPEAKER_00: AI działa dokładnie w takiej sieci, tak?
• 57:05
  SPEAKER_00: No bo rozmawialiśmy o szkoleniu modeli, o artystach, o budowaniu tej gigantycznej bazy.
• 57:13
  SPEAKER_00: Problem w tym, że AI działa w takiej sieci, ale tylko mechanicznie.
• 57:17
  SPEAKER_00: Nie cytuję świadomie, tylko cytuję na żądanie.
• 57:20
  SPEAKER_00: AI tak naprawdę mieli wzorce, ale to dalej użytkownik wysyła to żądanie.
• 57:27
  SPEAKER_00: Tak mi się wydaje przynajmniej.
• 57:29
  SPEAKER_00: Postmodernizm lubił remiks.
• 57:31
  SPEAKER_00: Lubi dalej.
• 57:31
  SPEAKER_00: Przecież ta kultura ciągłych referencji,
• 57:33
  SPEAKER_00: remiksu,
• 57:35
  SPEAKER_00: standardowy przykład postmodernistycznego kina to są chyba wszystkie filmy
• 57:40
  SPEAKER_00: Tarantina.
• 57:42
  SPEAKER_00: Apropriacja, fragment, parodia, ironia, czyli jakby obraz bez czystego jednego oryginału.
• 57:50
  SPEAKER_00: AI jest jak fabryka symulakrów.
• 57:53
  SPEAKER_00: Tworzy obrazy, które wyglądają znajomo, ale nie mają jednego źródła.
• 57:58
  SPEAKER_00: Nie jesteśmy w stanie określić jego źródła,
• 58:00
  SPEAKER_00: bo jeżeli sobie weźmiemy pod wzgląd filmy Tarantina,
• 58:05
  SPEAKER_00: co masa youtuberów robi i nazywa to demaskowaniem,
• 58:09
  SPEAKER_00: że demaskują odwołania, zarzucają plagiaty itd.
• 58:15
  SPEAKER_00: Pytanie,
• 58:15
  SPEAKER_00: gdzie plagiat,
• 58:16
  SPEAKER_00: gdzie cytat,
• 58:16
  SPEAKER_00: a gdzie po prostu celowa inspiracja po to,
• 58:19
  SPEAKER_00: żeby właśnie pokazać to jeszcze raz, ale na swój sposób w innym kontekście.
• 58:25
  SPEAKER_00: To też jest taki problem...
• 58:27
  SPEAKER_00: Jakby jesteśmy w stanie znaleźć to źródło cytatu.
• 58:29
  SPEAKER_00: Pytanie,
• 58:30
  SPEAKER_00: jak długo jesteśmy w stanie znaleźć to źródło cytatu,
• 58:32
  SPEAKER_00: bo być może przyszłe pokolenia już nie będą w stanie ze względu na ten nadmiar,
• 58:36
  SPEAKER_00: którym teraz dysponujemy,
• 58:37
  SPEAKER_00: który nas teraz zalewa,
• 58:39
  SPEAKER_00: to nie wiem,
• 58:40
  SPEAKER_00: być może pewnie powstanie model,
• 58:42
  SPEAKER_00: który będzie grzebał w tym nadmiarze i szukał cytatów przez analizę obrazu czy
• 58:48
  SPEAKER_00: przez analizę tekstu.
• 58:51
  SPEAKER_00: Uważam jeszcze,
• 58:52
  SPEAKER_00: że różnica pomiędzy sztuczną inteligencją a postmodernizmem jest zasadnicza,
• 58:58
  SPEAKER_00: ponieważ artysta robił to świadomie.
• 59:01
  SPEAKER_00: I niekoniecznie operator,
• 59:03
  SPEAKER_00: który operuje danym modelem,
• 59:07
  SPEAKER_00: o ile on świadomie formułuje prompta,
• 59:10
  SPEAKER_00: to być może niekoniecznie świadomie wie,
• 59:12
  SPEAKER_00: z jakiego
• 59:13
  SPEAKER_01: cytatu korzysta i czy to jest na miejscu.
• 59:15
  SPEAKER_00: Ja nie przeczytam.
• 59:16
  SPEAKER_00: Przyczepiam się do autorstwa,
• 59:18
  SPEAKER_00: do plagiatu, nie będę teraz chodził i krzyczę o ha, plagiat, ha, wiem skąd chciałeś.
• 59:22
  SPEAKER_00: Nie, nie o to chodzi.
• 59:23
  SPEAKER_00: Moim zdaniem artysta mimo wszystko powinien świadomie korzystać z cytatów,
• 59:29
  SPEAKER_00: a może właśnie nie, a może właśnie w sumie to nie jest potrzebne.
• 59:32
  SPEAKER_00: Tak naprawdę to...
• 59:34
  SPEAKER_00: Nie wiem, ciężko stwierdzić, przecież to człowiek nadaje ramy, nadaje sens, nadaje krytykę.
• 59:40
  SPEAKER_00: Może tutaj właśnie jest miejsce dla człowieka,
• 59:42
  SPEAKER_00: by wykreować coś nowego,
• 59:45
  SPEAKER_00: by zgubić się już w tej pętli referencji do tego stopnia,
• 59:49
  SPEAKER_00: żeby nie wiedzieć do czego się stwierdzić.
• 59:51
  SPEAKER_00: Człowiek, artysta referuje.
• 59:53
  SPEAKER_00: Może to jest to właśnie miejsce dla człowieka, w którym on mówi to ja, a to są moje nowe rzeczy.
• 1:00:00
  SPEAKER_00: Pytanie jak dobrze tym wszystkim operuje.
• 1:00:03
  SPEAKER_00: Czy faktycznie widzimy coś nowego i to jest wtedy dobre,
• 1:00:07
  SPEAKER_00: tak jak na przykład na naszym festiwalu.
• 1:00:10
  SPEAKER_00: Uczestnicy korzystali ze słusznej inteligencji w sposób taki, jaki chcieli.
• 1:00:14
  SPEAKER_00: Większość z nich o dziwo korzystała w sposób może niemarginalny,
• 1:00:18
  SPEAKER_00: ale nie pozwalała przejąć całkowicie kontroli nad dziełem.
• 1:00:22
  SPEAKER_00: Może właśnie to jest to słuszne wyważenie.
• 1:00:27
  SPEAKER_00: To jest intencja,
• 1:00:29
  SPEAKER_01: przede wszystkim intencja.
• 1:00:31
  SPEAKER_00: To jest intencjonalnie.
• 1:00:32
  SPEAKER_00: Biorę tyle,
• 1:00:32
  SPEAKER_00: ile potrzebuję,
• 1:00:33
  SPEAKER_00: a nie biorę wszystko, bo mogę wszystko, po to, żeby mnie to wszystko za...
• 1:00:39
  SPEAKER_00: Zasypało.
• 1:00:40
  SPEAKER_00: Samo AI,
• 1:00:41
  SPEAKER_00: sam AI-slop zachowuje się trochę faktycznie jak postmodernizm,
• 1:00:46
  SPEAKER_00: ale bez poczucia humoru, bez intencji.
• 1:00:49
  SPEAKER_00: Jest jakby troszeczkę przypadkową maszyną losującą.
• 1:00:53
  SPEAKER_00: Dlatego w mojej ocenie, i przypuszczam, że się ze mną zgodzisz, artysta jest ciągle potrzebny.
• 1:00:58
  SPEAKER_00: Ciągle jest potrzebny, ponieważ ktoś musi wiedzieć, co z tym zrobić.
• 1:01:02
  SPEAKER_00: Co dostał z tego generatora, czegoś takiego danego używa.
• 1:01:07
  SPEAKER_01: Może warto by było też nadmienić, że AI nie ma uczuć, tak jak człowiek.
• 1:01:12
  SPEAKER_01: My mamy swoje dzieciństwo, mamy swoje odczucia, mamy swoje słabe momenty i te lepsze momenty.
• 1:01:20
  SPEAKER_01: Możemy się zakochać, odkochać, stracić ukochaną osobę.
• 1:01:25
  SPEAKER_01: AI tego nie ma.
• 1:01:26
  SPEAKER_01: Także AI tak naprawdę tutaj, jeśli wypromptujemy algorytm na naszych odczuciach...
• 1:01:32
  SPEAKER_01: Maszyna sama tego nie wymyśli,
• 1:01:34
  SPEAKER_01: także tak jak wspomniałeś, człowiek jest nadal tutaj esencją tej pracy.
• 1:01:38
  SPEAKER_00: No dobrze, nadmieniliśmy sobie artystów, przeszliśmy od lat 60-tych do artystów współczesnych.
• 1:01:47
  SPEAKER_00: Jak jesteśmy w stanie, o ile w ogóle jesteśmy w stanie stwierdzić, czy AI zmienia język sztuki?
• 1:01:52
  SPEAKER_00: Bo poniekąd stwierdziliśmy,
• 1:01:53
  SPEAKER_00: że na pewno nie kończy sztuki,
• 1:01:56
  SPEAKER_00: ale zastanówmy się więc,
• 1:01:57
  SPEAKER_00: jak te małe kroki,
• 1:01:59
  SPEAKER_00: szczególnych artystów i w jaki sposób oni nam pokazują,
• 1:02:02
  SPEAKER_00: czy zmieniają język sztuki, czy nie.
• 1:02:03
  SPEAKER_01: Tak, ale moim zdaniem jeszcze nie wiemy dokładnie jak.
• 1:02:07
  SPEAKER_01: Na razie widzimy dużo,
• 1:02:08
  SPEAKER_01: tak jak już wspomniałeś,
• 1:02:09
  SPEAKER_01: remiksów,
• 1:02:11
  SPEAKER_01: stylizacji obrazów stylu,
• 1:02:12
  SPEAKER_01: także to jest ta pierwsza faza,
• 1:02:14
  SPEAKER_01: gdzie zachłysnęliśmy się nową technologią, No wyglądają one doskonale.
• 1:02:19
  SPEAKER_01: Wyglądają też trochę może nie do końca,
• 1:02:22
  SPEAKER_01: tak jakbyśmy to zrobili od początku do końca sami z siebie.
• 1:02:26
  SPEAKER_01: No to jest ten etap fascynacji efektem,
• 1:02:28
  SPEAKER_01: ale prawdziwa zmiana języka sztuki nastąpi wtedy,
• 1:02:31
  SPEAKER_01: kiedy artysta zacznie używać AI nie tylko do produkcji obrazów,
• 1:02:36
  SPEAKER_01: ale do nadawania Im znaczeń i zadawania nowych pytań o pamięć,
• 1:02:41
  SPEAKER_01: o archiwum, o widzenie maszynowe, o tożsamość.
• 1:02:45
  SPEAKER_01: Wczorajsza selekcja filmów naprawdę moim zdaniem to pokazała,
• 1:02:49
  SPEAKER_01: że tam jednak była intencja, był pomysł, był problem.
• 1:02:54
  SPEAKER_01: Być może to był na przykład tak jak film o AI zmienia też odbiorcę
• 1:03:00
  SPEAKER_01: i to jest bardzo ważne, musimy to zaznaczyć.
• 1:03:13
  SPEAKER_01: Dzisiaj patrząc na obraz coraz częściej pytamy,
• 1:03:16
  SPEAKER_01: czy to jest prawdziwe,
• 1:03:17
  SPEAKER_01: czy to jest wygenerowane,
• 1:03:19
  SPEAKER_01: czy ta twarz istnieje,
• 1:03:20
  SPEAKER_01: czy to zdjęcie na przykład dokumentuje świat, czy tylko symuluje dokument.
• 1:03:25
  SPEAKER_01: To zmienia naszą ufność wobec obrazu, a to jest ogromne.
• 1:03:28
  SPEAKER_01: Ogromna sprawa,
• 1:03:29
  SPEAKER_01: bo kultura wizualna przez ostatnie 150 lat była oparta
• 1:03:32
  SPEAKER_01: na pewnym kredycie zaufania wobec fotografii i filmu.
• 1:03:36
  SPEAKER_01: AI ten kredyt poważnie narusza.
• 1:03:43
  SPEAKER_01: Nie ufamy tym obrazom.
• 1:03:44
  SPEAKER_01: Dzięki deepfake'om na pewno duża grupa z nas doznała czegoś takiego, że oglądamy obraz.
• 1:03:51
  SPEAKER_01: Nawet ja dostaję czasem filmy od znajomych czy rodziny mówiące zobacz
• 1:03:55
  SPEAKER_01: jak ten mężczyzna pięknie śpiewa.
• 1:03:56
  SPEAKER_01: A przecież to jest wygenerowany w AI-u.
• 1:04:03
  SPEAKER_01: Także to jest akurat minus AI-a,
• 1:04:04
  SPEAKER_01: także musimy popracować nad tym,
• 1:04:07
  SPEAKER_01: co chcemy powiedzieć,
• 1:04:08
  SPEAKER_01: co chcemy pokazać,
• 1:04:09
  SPEAKER_01: co chcemy wyselekcjonować i wypuścić w świat,
• 1:04:11
  SPEAKER_01: nie oszukując przy tym widza,
• 1:04:13
  SPEAKER_01: bo na pewno zaufanie do tego obrazu i do autora zostało tutaj trochę naruszone.
• 1:04:18
  SPEAKER_01: Także musielibyśmy popracować nad tym,
• 1:04:20
  SPEAKER_01: jak AI teraz tak naprawdę może potwierdzić i dać ten kredyt zaufania do widza
• 1:04:27
  SPEAKER_01: i pomóc mu zrozumieć,
• 1:04:28
  SPEAKER_01: że AI może mówić o prawdzie,
• 1:04:30
  SPEAKER_01: może mówić o tym,
• 1:04:31
  SPEAKER_01: co się dzieje dookoła,
• 1:04:33
  SPEAKER_01: o czym artysta chce do nas tak naprawdę,
• 1:04:35
  SPEAKER_01: co nam komunikuje i co chce przez swój obraz powiedzieć.
• 1:04:39
  SPEAKER_00: No dokładnie.
• 1:04:40
  SPEAKER_00: Tutaj wspomniałaś pracę Benedykta Rogali pod tytułem Operation Wandering Soul.
• 1:04:46
  SPEAKER_00: Rzeczywiście, tak,
• 1:04:48
  SPEAKER_00: autor wspierał się sztuczną inteligencją w tej pracy,
• 1:04:52
  SPEAKER_00: natomiast zdecydowanie 99% tej pracy to był ten koncept,
• 1:04:58
  SPEAKER_00: co on tak naprawdę chce powiedzieć i on doskonale wiedział, co chce powiedzieć.
• 1:05:02
  SPEAKER_00: Benedykt wyszedł dokładnie z ideą,
• 1:05:05
  SPEAKER_00: którą zrealizował,
• 1:05:08
  SPEAKER_00: A AI użył tam,
• 1:05:09
  SPEAKER_00: gdzie było mu to po prostu potrzebne,
• 1:05:11
  SPEAKER_00: abyśmy my, odbiorcy, mogli zobaczyć to, co Benedykt chciał nam przekazać.
• 1:05:17
  SPEAKER_01: Super.
• 1:05:17
  SPEAKER_01: I właśnie to mi nie przeszkadza.
• 1:05:18
  SPEAKER_01: Właśnie to mi pomaga zrozumieć coś, co gdzieś było w przestrzeni.
• 1:05:22
  SPEAKER_01: Nie miałam nawet świadomości, że takie coś istniało.
• 1:05:25
  SPEAKER_01: Także to jest dla mnie po prostu taki kawałek książki,
• 1:05:28
  SPEAKER_01: którą przeczytałam, ale zobaczyłam ją po prostu na obrazie.
• 1:05:30
  SPEAKER_00: I tak naprawdę w ogóle sobie wtedy nie zadajemy pytanie.
• 1:05:33
  SPEAKER_00: Ejajnie, ejajnie.
• 1:05:34
  SPEAKER_00: Po prostu chłoniemy pracę Benedykta, która robi na nas ogromne wrażenie i żyjemy z tym dalej.
• 1:05:40
  SPEAKER_00: Nie mamy tutaj pojęcia,
• 1:05:41
  SPEAKER_00: czy to było zrobione, ile tam tego było ejaja, czy było, czy było dużo, czy mało.
• 1:05:47
  SPEAKER_00: Tak jak samo jak już teraz się nie zastanawiamy nad fotografią, czy ona była cyfrowa, analogowa.
• 1:05:54
  SPEAKER_00: Jakby zastanawiamy się nad treścią i krążymy wokół tej treści.
• 1:05:58
  SPEAKER_00: No ale dobrze.
• 1:05:59
  SPEAKER_00: Zastanówmy się, co tak naprawdę jest nowe, a co tylko jest modne.
• 1:06:07
  SPEAKER_00: No bo nowe nie jest to, że artysta używa narzędzia.
• 1:06:12
  SPEAKER_00: To jest stare tak, jak stara jest sztuka.
• 1:06:15
  SPEAKER_01: Zgadzam się.
• 1:06:16
  SPEAKER_01: Nowe nie jest to, że twórczość opiera się na przetwarzaniu wcześniejszych obrazów.
• 1:06:20
  SPEAKER_01: To też już znamy od bardzo dawna.
• 1:06:22
  SPEAKER_01: Nowa jest skala, tak jak twoja profesorka to podkreśliła.
• 1:06:26
  SPEAKER_01: Prędkość,
• 1:06:27
  SPEAKER_01: automatyzacja i infrastruktura Nowe też jest to,
• 1:06:31
  SPEAKER_01: że obraz może być produkowany niemal bez tarcia, bez materiału.
• 1:06:37
  SPEAKER_01: Bez materiału,
• 1:06:38
  SPEAKER_01: bez pracowni,
• 1:06:39
  SPEAKER_01: bez kosztu jednej nieudanej próby
• 1:06:42
  SPEAKER_01: i to zmienia ekonomię tak naprawdę widzialności tego, co robimy.
• 1:06:45
  SPEAKER_01: Także to są takie dla niektórych łatwe próby, ale...
• 1:06:49
  SPEAKER_01: Ktokolwiek promptował,
• 1:06:50
  SPEAKER_01: ten wie,
• 1:06:50
  SPEAKER_01: że promptowanie nie opiera się tylko na jednym,
• 1:06:52
  SPEAKER_01: na dwóch promptach, tylko to jest seria różnych podejść.
• 1:06:56
  SPEAKER_01: Zdecydowanie.
• 1:06:57
  SPEAKER_01: Wczoraj Ola pokazała nam wszystkim, jak ładnie możemy przewrócić koniem nad stodołą.
• 1:07:01
  SPEAKER_00: I ile pracy to nas kosztuje, natomiast pytanie, po co przewracać konia nad stodą?
• 1:07:08
  SPEAKER_01: To akurat mi się wydaje, że po prostu było zadanie.
• 1:07:10
  SPEAKER_00: To jest przykład techniczny, to jest jakby zadanie do zrealizowania.
• 1:07:13
  SPEAKER_01: Na tym przykładzie możesz wygenerować coś bardziej,
• 1:07:16
  SPEAKER_01: nie wiem, wzniosłego, spirytualnego, mężczyzna grającego na gongach czy coś takiego.
• 1:07:23
  SPEAKER_00: Ale tak,
• 1:07:24
  SPEAKER_00: podoba mi się to sformułowanie,
• 1:07:25
  SPEAKER_00: że tak naprawdę obraz, czy tam dzieło artystyczne może być produkowane bez tarcia.
• 1:07:32
  SPEAKER_00: To kierunkuje nas wszystkich w troszeczkę ryzykowne rejony,
• 1:07:37
  SPEAKER_00: bo w tym momencie przestajemy się zastanawiać, co chcemy stworzyć.
• 1:07:41
  SPEAKER_00: Bo jeżeli ja miałem do dyspozycji jedną kliszę,
• 1:07:43
  SPEAKER_00: jedną rolkę,
• 1:07:44
  SPEAKER_00: która kosztowała 30-50 zł i to była duża część mojego wakacyjnego budżetu,
• 1:07:50
  SPEAKER_00: to zastanawiałem się dwa razy.
• 1:07:53
  SPEAKER_00: W kontekście zdjęć wakacyjnych.
• 1:07:55
  SPEAKER_00: Natomiast jeżeli chodzi o fotografię studyjną i zdjęcia średnio i wielkoformatowe,
• 1:08:02
  SPEAKER_00: gdzie mamy ich do dyspozycji sześć czy siedem,
• 1:08:04
  SPEAKER_00: cały proces wywołania i obróbki zdjęcia jest bardzo czasochłonny, ale krótko.
• 1:08:08
  SPEAKER_00: Również proces tworzenia tego zdjęcia też był zdecydowanie bardziej doprecyzowany.
• 1:08:12
  SPEAKER_00: Między innymi dlatego, że właśnie było to tarcie, o którym powiedziałaś.
• 1:08:16
  SPEAKER_00: Zanim sam,
• 1:08:17
  SPEAKER_00: jak wykonuję zdjęcie aparatem średnioformatowym,
• 1:08:21
  SPEAKER_00: trzy razy się zastanawiam, czy to jest dobry moment, żeby nacisnąć spust migawki.
• 1:08:26
  SPEAKER_01: Zgadzą się.
• 1:08:26
  SPEAKER_00: Tak, pstryk jest zrobiony, więc to jakby już przesunęło, fotografia cyfrowa już przesunęła.
• 1:08:33
  SPEAKER_00: Dokładnie.
• 1:08:35
  SPEAKER_00: Odebrała trochę tego tarcia,
• 1:08:36
  SPEAKER_00: a teraz,
• 1:08:37
  SPEAKER_00: kiedy mogę wypromptować scenę, którą potrzebuję, już w ogóle tego tarcia nie ma.
• 1:08:42
  SPEAKER_00: Sam nie wiem, czy biorę.
• 1:08:44
  SPEAKER_00: No tak, tutaj już jest artysta.
• 1:08:46
  SPEAKER_00: Biorę to, co mi wygeneruje, czy nie?
• 1:08:48
  SPEAKER_01: No, ale możesz zawsze coś z tym zrobić.
• 1:08:50
  SPEAKER_01: Ty też możesz to podważyć,
• 1:08:52
  SPEAKER_01: też możesz to przewrócić do góry nogami i zrobić z tego zupełnie coś innego.
• 1:08:56
  SPEAKER_01: I AI jako język dopiero musi się postarać i autor musi się postarać i wypracować ten język.
• 1:09:01
  SPEAKER_01: Także nie iść na tą łatwiznę, nie wziąć tylko prompt, tylko...
• 1:09:05
  SPEAKER_00: A właśnie jak to jest?
• 1:09:06
  SPEAKER_00: Co jest modne w takim razie?
• 1:09:07
  SPEAKER_00: Co jest modne?
• 1:09:09
  SPEAKER_01: No, może...
• 1:09:11
  SPEAKER_01: Modne jest na pewno dokładanie AI wszędzie, tylko po to, żeby brzmiało nowocześnie.
• 1:09:15
  SPEAKER_01: I to jest na pewno nudne dla nas z punktu odbiorcy.
• 1:09:21
  SPEAKER_01: No bo jeżeli jedyną treścią pracy jest to, że została zrobiona z użyciem AI, to trochę za mało.
• 1:09:26
  SPEAKER_01: Także porównując na przykład czasy 90,
• 1:09:30
  SPEAKER_01: możemy powiedzieć,
• 1:09:30
  SPEAKER_01: że to jest świetny projekt, bo użyłam Corella, ale tak naprawdę co z tego wyszło?
• 1:09:35
  SPEAKER_01: No i najciekawsze są te praktyki,
• 1:09:37
  SPEAKER_01: które używają AI, Bo bez niego nie dałoby się zadać danego pytania w ten sposób.
• 1:09:44
  SPEAKER_01: Nawiązując do filmów, które widzieliśmy wczoraj, przede wszystkim liczy się to pytanie.
• 1:09:49
  SPEAKER_01: Liczy się intencja i liczy się pomysł.
• 1:09:52
  SPEAKER_01: Tak jak mówił twój plakat, nie gońmy algorytmu.
• 1:09:55
  SPEAKER_00: Rozwijajmy ideę.
• 1:09:56
  SPEAKER_01: Rozwijajmy ideę, tak.
• 1:09:57
  SPEAKER_01: Te algorytmy zawsze się będą zmieniać.
• 1:09:59
  SPEAKER_01: My teraz jesteśmy świadkami tego,
• 1:10:01
  SPEAKER_01: że nowe modele generatywne wychodzą jedne po drugich,
• 1:10:05
  SPEAKER_01: za trzy miesiące ten, co używaliśmy.
• 1:10:06
  SPEAKER_00: Bo to jest modna etykieta.
• 1:10:08
  SPEAKER_01: No dokładnie.
• 1:10:08
  SPEAKER_00: W każdy musi teraz się przyetykietować.
• 1:10:10
  SPEAKER_01: Także jednak bądźmy tymi kuratorami,
• 1:10:13
  SPEAKER_01: filtrujmy to wszystko przez takie grube sito i bądźmy po prostu krytyczni.
• 1:10:17
  SPEAKER_00: Czyli...
• 1:10:18
  SPEAKER_00: Naszym zdaniem jako artystów to nie jest teraz walka,
• 1:10:21
  SPEAKER_00: że ty robisz AI,
• 1:10:21
  SPEAKER_00: ja nie robię, ja jestem lepszy, ty jesteś gorszy, to jest nieistotne.
• 1:10:24
  SPEAKER_00: Tak naprawdę musimy, AI jako język, musimy tak naprawdę dopiero wypracować.
• 1:10:30
  SPEAKER_00: Tak jak wypracowaliśmy przez 130 prawie lat kina, język kina.
• 1:10:35
  SPEAKER_01: Na przykład.
• 1:10:36
  SPEAKER_01: Albo fotografy.
• 1:10:37
  SPEAKER_00: Wyjść z tego teatru, nagrywania teatralnego.
• 1:10:40
  SPEAKER_01: I mam wrażenie, że to jeszcze nie jest skończona historyjka z filmem.
• 1:10:43
  SPEAKER_01: To się na pewno jeszcze gdzieś potoczy.
• 1:10:46
  SPEAKER_01: Łączą to z AI-em.
• 1:10:47
  SPEAKER_00: Albo nie, albo będzie druga odnoga i będziemy mieć, jak mamy, teatr się nie skończył.
• 1:10:52
  SPEAKER_01: No nie, tak samo się nie skończył film, jak wszedł Netflix, także...
• 1:10:57
  SPEAKER_00: Dokładnie, a też pamiętam, że były zapowiedzi, o Jezus.
• 1:11:00
  SPEAKER_01: O tak, o tak.
• 1:11:02
  SPEAKER_00: Płynąc do brzegu, dochodzimy do sformułowania, które były główną ideą naszego festiwalu.
• 1:11:10
  SPEAKER_00: Najważniejsze jest to, żeby nie gonić algorytmu, bo algorytm zawsze będzie szybszy.
• 1:11:16
  SPEAKER_00: To jest to, co powiedziałeś.
• 1:11:17
  SPEAKER_00: Tempo wychodzenia nowych modeli jest absurdalne.
• 1:11:21
  SPEAKER_00: W sieci jest strona internetowa,
• 1:11:22
  SPEAKER_00: która pokazuje, jak szybko powstaje nowy model, który jest dostępny.
• 1:11:25
  SPEAKER_00: One się klikają co kilkanaście sekund.
• 1:11:28
  SPEAKER_01: Ciekawe, czy one nie są generowane przez inne modele.
• 1:11:30
  SPEAKER_00: Na pewno są, na pewno są.
• 1:11:35
  SPEAKER_00: Natomiast algorytm zawsze będzie szybszy,
• 1:11:37
  SPEAKER_00: on zawsze wygeneruje więcej wariantów,
• 1:11:40
  SPEAKER_00: zawsze wyprodukuje więcej obrazów, więcej tekstów, więcej efektu.
• 1:11:44
  SPEAKER_00: Zawsze zarzuci ciebie,
• 1:11:46
  SPEAKER_00: mnie jako użytkownika,
• 1:11:50
  SPEAKER_00: Na ten moment 10-20% treści dobrej,
• 1:11:53
  SPEAKER_00: akceptowalnej, z której ja wiem, że tyle filmuję, bo mniej więcej tyle.
• 1:11:57
  SPEAKER_00: Natomiast całe to 80% jest odrzutu.
• 1:12:01
  SPEAKER_00: Być może było dokładnie tak w pracowniach artystów,
• 1:12:04
  SPEAKER_00: przecież nie wiemy,
• 1:12:05
  SPEAKER_00: ile dzieł zostało zniszczonych,
• 1:12:06
  SPEAKER_00: natomiast wiemy, ile zostało zamalowanych na przykład.
• 1:12:09
  SPEAKER_01: A porzeźby greckie tak samo?
• 1:12:11
  SPEAKER_01: To są kopie rzymskie, bo rzeźby greckie były wykonywane z brązu.
• 1:12:15
  SPEAKER_01: Rzymianie bardzo lubowali się w tej stuce, ale te rzeźby były przetapiane na monety i na broń.
• 1:12:21
  SPEAKER_01: Także te rzeźby, które podziwiamy teraz w muzeach, dyskobol, to nie są oryginały.
• 1:12:25
  SPEAKER_01: To są kopie, które Rzymianie odwzorowali sobie po prostu z greckich rzeźb.
• 1:12:30
  SPEAKER_01: Tak jak wspomniałeś.
• 1:12:33
  SPEAKER_00: Broń z powodu wojen była im bardziej potrzebna i monety.
• 1:12:37
  SPEAKER_01: Pieniądze i broń.
• 1:12:38
  SPEAKER_00: No niestety kolejny raz sztuka przegrała z wojną
• 1:12:42
  SPEAKER_00: i z kapitalizmem, z pieniędzmi.
• 1:12:46
  SPEAKER_00: Niesamowite.
• 1:12:47
  SPEAKER_00: No ale tak, sztuka polega na tym, żeby widzieć, co warto zatrzymać.
• 1:12:54
  SPEAKER_00: To jest ta sztuka.
• 1:12:55
  SPEAKER_00: Co warto pokazać, co warto odrzucić.
• 1:12:58
  SPEAKER_00: Tak jak mówiłaś w tym przykładzie z dyskobolem, tak,
• 1:13:01
  SPEAKER_00: można było go przetopić, został przetopiony, ale wiedzieliśmy, że warto go mieć.
• 1:13:07
  SPEAKER_00: Mamy go z powrotem.
• 1:13:08
  SPEAKER_01: I wiedzielibyśmy nawet, że był dyskobol.
• 1:13:10
  SPEAKER_00: Nawet byśmy nie wiedzieli, dobrze, że... Że
• 1:13:13
  SPEAKER_01: byli kopiści właśnie.
• 1:13:14
  SPEAKER_00: Byli kopiści.
• 1:13:14
  SPEAKER_01: Dziękujmy kopistom.
• 1:13:17
  SPEAKER_00: Dlatego raczej nie panikujemy, że AI kończy sztukę.
• 1:13:22
  SPEAKER_00: Raczej skupiamy się na tezie, że AI kończy pewien komfortowy mit o sztuce.
• 1:13:29
  SPEAKER_00: A tych komfortowych mitów o sztuce już za sobą parę mamy w całej historii sztuki.
• 1:13:34
  SPEAKER_00: Mit, że autorstwo jest proste.
• 1:13:38
  SPEAKER_00: Mit, że oryginalność jest czysta.
• 1:13:41
  SPEAKER_00: Mit, że warsztat tylko ręka, że obraz mówi sam za siebie.
• 1:13:45
  SPEAKER_01: Nie mówi.
• 1:13:46
  SPEAKER_00: Nie mówi.
• 1:13:48
  SPEAKER_00: Zawsze mówi to przez kontekst, wybór, decyzję i odpowiedzialność.
• 1:13:51
  SPEAKER_00: I tam nadal jest człowiek.
• 1:13:55
  SPEAKER_01: Amen.
• 1:13:55
  SPEAKER_00: Dobrze.
• 1:13:56
  SPEAKER_00: Dziękujemy.
• 1:13:59
  SPEAKER_00: Dziękujemy za dotrwanie z nami do końca.
• 1:14:03
  SPEAKER_00: Dziękuję bardzo Dorocie za udział w tym filmie.
• 1:14:08
  SPEAKER_00: Zapraszam słuchaczy do wejścia na naszą stronę internetową,
• 1:14:11
  SPEAKER_00: zapoznania się z dziełami finalistów, ale również z laureatami.
• 1:14:16
  SPEAKER_00: Zapraszam przede wszystkim na zapoznanie się z ideą festiwalu Render Tourism.
• 1:14:21
  SPEAKER_00: Staramy się szukać języka, nie walczyć, nie mówić co jest lepsze, co jest gorsze.
• 1:14:25
  SPEAKER_00: Staramy się zbadać to medium i jak najbardziej.
• 1:14:29
  SPEAKER_00: Dopuszczamy możliwość, że być może...
• 1:14:32
  SPEAKER_00: Doprowadzi nas to do miejsca,
• 1:14:33
  SPEAKER_00: w którym stwierdzimy,
• 1:14:34
  SPEAKER_00: nie, wyłączamy to, bo sztuczna inteligencja do niczego ciekawego nie prowadzi.
• 1:14:39
  SPEAKER_00: Dla mnie będzie też to pewien w sensie satysfakcjonująca odpowiedź,
• 1:14:45
  SPEAKER_00: bo wrócę do znanych ścieżek, które już potrafię...
• 1:14:49
  SPEAKER_00: Chyba nie miałabym z tym problemu.
• 1:15:14
  SPEAKER_01: Chyba po prostu robiłabym swoje ręczne robótki,
• 1:15:17
  SPEAKER_01: może wróciłabym do meblarstwa,
• 1:15:19
  SPEAKER_01: które tak zawsze lubiłam,
• 1:15:20
  SPEAKER_01: a może bym zaczęła tykać swój kolejny dywanik,
• 1:15:23
  SPEAKER_01: który zazwyczaj Dedykuję ten czas zimowy na takie sporty jak tkactwo
• 1:15:28
  SPEAKER_01: i wydaje mi się,
• 1:15:29
  SPEAKER_01: że na pewno każdy z nas znalazłby sobie jakąś niszę,
• 1:15:32
  SPEAKER_01: w której mógłby sobie poprzebywać bez AI-a, bez Wi-Fi.
• 1:15:36
  SPEAKER_00: Tak, mówisz w kontekście tym spędzania czasu ze sztuką i samym sobą,
• 1:15:40
  SPEAKER_00: a w kontekście zawodowym co by się zmieniło?
• 1:15:43
  SPEAKER_01: Uuu, zawodowym?
• 1:15:45
  SPEAKER_01: Zdaje mi się, że pewnie musiałabym wynieść się z biura i zacząć produkować chleb na zakwasie.
• 1:15:51
  SPEAKER_00: Ale nie, ty mówisz tak o internecie bardziej, a mnie interesuje.
• 1:15:54
  SPEAKER_00: Chodzi mi o samą sztuczną inteligencję, przecież pracowałaś jeszcze parę.
• 1:15:58
  SPEAKER_01: Trudno by mi było,
• 1:15:59
  SPEAKER_01: wydaje mi się,
• 1:15:59
  SPEAKER_01: trudno by mi wrócić do tego, no teraz nie tylko już nawet sztuka, tak?
• 1:16:04
  SPEAKER_01: Teraz nawet googlujemy sobie nasze objawy,
• 1:16:06
  SPEAKER_01: jakie mamy, co mi się dzieje, dlaczego mam kołatanie serca.
• 1:16:09
  SPEAKER_01: Także pomagamy sobie bardzo dużo z AI-em.
• 1:16:11
  SPEAKER_01: AI nam trochę pomaga,
• 1:16:13
  SPEAKER_01: trochę psuje,
• 1:16:13
  SPEAKER_01: nie powinien może być tak w stu procentach zaufany,
• 1:16:17
  SPEAKER_01: ale pomaga nam we wszystkim,
• 1:16:19
  SPEAKER_01: w planowaniu podróży, w sztuce na pewno, jeśli chodzi o mój podcast.
• 1:16:25
  SPEAKER_01: Nie ukrywam,
• 1:16:26
  SPEAKER_01: używam AI i będę pewnie po stronie Olgi Tokarczuk,
• 1:16:29
  SPEAKER_01: która też ostatnio była wrzucona na widły za używanie AI,
• 1:16:33
  SPEAKER_01: ale AI oczywiście... Albo na stos.
• 1:16:36
  SPEAKER_01: Albo na stos, palmy, tak, czarownicę.
• 1:16:39
  SPEAKER_01: Jestem tu jedną z tych czarownic,
• 1:16:41
  SPEAKER_01: nie ukrywam i pomaga mi to w pracy,
• 1:16:43
  SPEAKER_01: ale tylko i wyłącznie dlatego,
• 1:16:45
  SPEAKER_01: że jestem niezależną mamą,
• 1:16:47
  SPEAKER_01: która pracuje od poniedziałku do piątku jako projektant i ja nie mam
• 1:16:51
  SPEAKER_01: po prostu tego komfortu tygodnia na zaplanowanie swojego podcastu,
• 1:16:56
  SPEAKER_01: także nie mam czasu,
• 1:16:58
  SPEAKER_01: żeby iść do biblioteki i przewertować siedem książek w przeciągu dwóch wieczorów.
• 1:17:02
  SPEAKER_00: To prawda.
• 1:17:02
  SPEAKER_01: Także dla mnie to jest naprawdę błogosławieństwo, także no.
• 1:17:07
  SPEAKER_00: Ale slob by się skończył.
• 1:17:11
  SPEAKER_00: No dobrze, dziękujemy.
• 1:17:13
  SPEAKER_01: Super, dziękujemy bardzo.