Latest / Bala Extra / Ley de reforma política de 1977: 47 años ya

Transcript

Ley de reforma política de 1977: 47 años ya · Bala Extra

• 0:00
  hai momentos que pasan á historia e hai momentos que son históricamente moi relevantes
• 0:07
  e que sen embargo quedan ocultos en un rinconcito de la historia
• 0:13
  para iso estamos aquí, para traer tamén de vez en quando
• 0:17
  pequenos elementos de esa historia un poquito máis oculta, un poquito máis sencilla
• 0:26
  que sen embargo conforman de unha manera fundamental, lo que oi somos
• 0:31
  comienza bala extra con Pedro Sánchez
• 0:43
  buenos días, é xueves, lo hai hecho o bén
• 0:47
  4 de enero de 2024, este é o capítulo 1124
• 0:52
  de un podcast sobre mis cosas que en el fondo son las tuyas
• 0:57
  e oi vamos con a lei de reforma, para a reforma política que así se chamou
• 1:05
  mirad, siempre se há dicho que o que ocurriu en España
• 1:10
  despues da muerte de Franco non foi unha ruptura sino unha reforma
• 1:18
  todas e todos recordamos a Constitución Española que se aprobou
• 1:24
  un 6 de diciembre de 1978
• 1:31
  pero seguramente todos e todas non recordamos
• 1:35
  a efemeride de oi que é que hace 47 anos se aprobou esta lei para a reforma política
• 1:44
  unha lei clave, Franco xa xa havia muerto
• 1:48
  o rei era o rei porque o rei xa xa se passou a ser o rei imediatamente
• 1:53
  que mori Franco tal e como Franco o xa xa deixou escrito e mandado
• 1:58
  e as cortes franquistas
• 2:02
  sometieron, 18 de noviembre de 1976, a unha especie de aprobación
• 2:14
  para luego ser sometida a referéndum el 15 de diciembre posterior
• 2:19
  con unha participación del 77% do censo e o 94% de votos a favor
• 2:26
  a lei de reforma para a reforma política
• 2:33
  tecnicamente conocida como a lei 1.1977 de 4 de enero para a reforma política
• 2:41
  en realidad foi o origen de todo
• 2:46
  por unha parte foi o origen de que o que Franco había pensado que ocurriera
• 2:52
  que se produjera unha reforma política
• 2:57
  se habían creado unha serie de partidos que luego vendrian a fundar entre todos alianza popular
• 3:04
  que se habían acogido a un intento de lei parecida a esta promulgada o propuesta
• 3:13
  por o entoces presidente do gobernio Arias Navarro que venía de ser presidente con Franco
• 3:19
  e que soa en esa primigenia democracia espanhe que terminaría fraguando
• 3:28
  na constitución de 78
• 3:30
  pero como a Arias Navarro as coisas non saían do lado
• 3:34
  a realidad é que se foi por onde havia venido e o rey nombrou, así con o dedito
• 3:40
  presidente do gobernio a que luego seria unha figura política
• 3:44
  sem ningua dúvida da transición como foi Adolfo Suárez
• 3:47
  que venía tambén de dirigir o movimiento pero que era unha hombre evidentemente máis joven
• 3:51
  con unha orientación moi distinta de o que podia ser por ejemplo Manuel Fragairi Barne
• 3:56
  aunque evidentemente luego Manuel Fragairi Barne dio os pasos que dio como los dieron
• 4:02
  no Partido Comunista para que aquelas does España estan alejadas
• 4:05
  e que hoy parece que vuelven outra vez como estar lejos
• 4:08
  ou por lo menos alguno se van fora do carril para que pudieran estar unidas e juntas
• 4:14
  tal e como o pensou o dictador pero por outra parte tal e como naquele momento convenía
• 4:20
  esta lei de reforma política non sei, non sou politólogo, non entendo tanto disto
• 4:27
  de hecho non entendo nada como para dicos se é o que a Franco le hubiera gostado que fiera
• 4:33
  pero a realidad é que podriamos dizer que é o embrión
• 4:37
  é claramente o embrión do que seria o referéndum e a votación unhao depois
• 4:43
  da Constitución algo máis de unhao depois porque estamos hablando de enero do 77
• 4:50
  e a Constitución é de diciembre do 78 un par de anos depois
• 4:54
  máis ou menos do que seria a Constitución Española
• 4:58
  en donde non vou dizer porque non é ideológicamente o que penso
• 5:04
  que se fiera un punto e aparte absoluto co que había sido a dictadura franquista
• 5:11
  e naquela época se aprobou a lei da amnistía que en fin
• 5:17
  sacou a presos de ETA da cárcel que perdono os crímenes da dictadura
• 5:25
  digo que non sei se isto é o que buscaba Franco pero a realidad é que se produjo
• 5:33
  un corte un pouco máis ou menos do que Franco hubiera querido
• 5:37
  se aprobou despues a legalización do Partido Comunista
• 5:43
  e ade mas das distintas facciones do que logo seria Alianza Popular
• 5:48
  Reforma Democrática, Democracia Social, Acción Democrática Española
• 5:53
  Unión Nacional Española, Unión Social Popular, Acción Regional, Unión Nacional Española
• 5:59
  e o traje non sei se lhe hai dito dois veces
• 6:01
  toda esta gente que entrou despues luego a fusionarse en Alianza Popular
• 6:06
  sem demasiada presencia política porque realmente o centro derecha español
• 6:11
  prácticamente o ocupou e unha parte do centro esquerda
• 6:14
  a unión de Centro Democrático de Adolfo Suárez
• 6:17
  un partido que se non hubiera existido habría que haberlo creado
• 6:21
  porque foi digamos a bisagra definitiva entre o que era a dictadura de Franco
• 6:27
  e o movimento político que o amparaba
• 6:29
  e a nueva democracia española basada en esa reforma política
• 6:34
  non na esa romptura
• 6:36
  e por tanto esta lei que de la que oi se cumplen 47 anos de sua aprobación
• 6:41
  e que non sei se os medios de comunicación terán a bién hablar de ela
• 6:47
  pero me ha parecido interesante e pedagógico traerla aquí
• 6:50
  porque sin esta lei de reforma que é a que finalmente autodisuelve desde dentro o movimiento
• 6:58
  es decir que la votan as cortes franquistas para autodisolver el movimiento
• 7:04
  al fin e al cabo as cortes franquistas non eran máis que un reflejo de lo que había sido
• 7:09
  o golpe de estado e o movimiento, o denominado movimiento nacional
• 7:13
  durante toda a duración de la dictadura franquista
• 7:18
  pues digamos que estuvo a clave
• 7:21
  unha clave que por que non dicirlo en unha persoana republicana como eu
• 7:24
  posiblemente vas a unha parte de todo o que ocorrido en a figura del rei Juan Carlos I
• 7:30
  posiblemente sem a súa figura esta implosión do sistema franquista desde dentro
• 7:37
  para dar paso a a nueva democracia española
• 7:39
  insisto non basada en unha romptura basada en unha reforma
• 7:42
  pero en unha reforma que en buena medida deixou fora do legislativo
• 7:48
  e o subrayo as forzas máis afines al franquismo
• 7:54
  non ocorrido o mesmo en o poder judicial
• 7:58
  non ocorrido o mesmo en outras estructuras importantes do estado
• 8:03
  non ocorrido depois na policía non ocorrido nos serviços de información e de inteligencia
• 8:08
  todo iso é ido costando muito tanto tanto tanto que todavia hai determinadas estructuras do estado
• 8:15
  e máis agora con a existencia de un partido de derecha radical
• 8:20
  que se senten cercanos seno nostálgicos a aquella España franquista
• 8:27
  non nos enganemos isto é así
• 8:29
  por lo tanto, oi este episodio de 4 de enero
• 8:33
  para recordar aquel 4 de enero de 1977
• 8:38
  en que non xa os denominados padres da democracia ou padres da constitución
• 8:45
  seno os abuelos da democracia actual
• 8:49
  que en realidad eram membros da dictadura
• 8:51
  implosionaron desde dentro da dictadura
• 8:55
  para que aquelas cortes franquistas votaran esta lei de reforma política
• 9:00
  que deu prácticamente carta de naturaleza a todo o que vino despues
• 9:04
  a un Adolfo Suárez como presidente do governo con un rei de España como jefe do estado
• 9:09
  que impulsaron a redacción durante aquellos 2 anos
• 9:14
  do que luego seria a Constitución Española de 1978
• 9:18
  a que todavia oi é a Constitución Española que rige a noutra vida
• 9:23
  esta gran noticia, porque foi una gran noticia
• 9:26
  creo que é tambén un interessante momento esta efeméride de oi 47 anos despues
• 9:33
  nuevamente para unha cosa que suelo defender de vez en quando
• 9:37
  que é plantearse aquello que fijaos de onde venía
• 9:41
  de unha dictadura que si que se autoinmola
• 9:45
  para que surja algo nuevo que en parte tenia dentro
• 9:48
  a semilla da dictadura pero que brota como unha democracia liberal
• 9:53
  puede plantearse que aquella Constitución del 78
• 9:57
  que cumplira en apenas 4 anos
• 10:00
  sus 50 años
• 10:06
  pueda tener modificaciones más allá de as obvias
• 10:11
  de retirar de sú texto a palavra disminuido para referirse a unha persoana con discapacidad
• 10:17
  más allá de coxas que son ya evidentes
• 10:21
  que xe é que me gustaria
• 10:24
  e perdona-me a provocación que se mantuviera en a Constitución a palavra disminuido
• 10:30
  para que todos vieramos que é unha Constitución que non só
• 10:34
  en unha palavra concreta ou en unha frase en outro artículo un dia que unha que unha se dê conta
• 10:40
  merece un cambio sintáctico ou un cambio de significados
• 10:45
  sino que se aparece a palavra disminuido
• 10:50
  é porque é unha Constitución que se redactou en unha época concreta
• 10:55
  foi unha muito útil foi válida en aquel momento
• 10:58
  pero hoje xa digo xa 50 anos depois
• 11:02
  é máis que evidente
• 11:05
  e o texto da palavra disminuido que incluye a Constitución actual
• 11:11
  o demuestra que se non se dê a não-tropa
• 11:16
  outra época para salir de un determinado apuro en el que estuvimos e yo te diría que bravo bravo
• 11:23
  por aquello no bravo por esta lei de reforma política bravo por la constitución e bravo por
• 11:29
  quienes ahora se atrevan a plantear desde la legalidad desde el consenso e desde el diálogo
• 11:36
  que han pasado van a pasar 50 años e é o momento de acabar definitivamente con lo
• 11:44
  poquito de aquella semilla franquista que pueda quedar todavía en nuestro régimen político
• 11:51
  e en nuestro sistema de convivencia que blindemos nuestra democracia de una vez por todas puedo
• 11:58
  estar de acuerdo con Felipe VI en su discurso respecto a importancia de nuestra constitución
• 12:03
  actual pero justamente porque tenemos esa constitución é por lo que podemos soñar con
• 12:09
  tener outra e non o estou dicendo desde un término interesado para que se ponga en cuestión
• 12:14
  ahora mesmo la monarquía como sistema de de dirección de la jefatura do estado lo digo
• 12:22
  en general lo digo en general fijaos que ahora mismo me preocuparía máis el hecho de poder
• 12:28
  configurar a situación política da pluralidade nacional de españa que o hecho mesmo de
• 12:40
  ter ou non ter un rei aunque evidentemente a mi me gustaría que as dos cosas estuviéramos
• 12:44
  en un paquete de reforma constitucional insisto dialogado consensuado e llevado a cabo de
• 12:51
  forma democrática me parecia un dia interesante seguramente que para muchos ou para muchas que
• 12:58
  estáis máis ajenos a la política a esto de la lei de la reforma política o suene
• 13:02
  rarísimo pero sin ella non hubiera sido posible todas estas décadas de democracia
• 13:08
  a constitución por supuesto pero antes que la constitución lo que permitió que esa
• 13:12
  constitución se negociara e que os partidos políticos realmente pudieron aprobarse dentro
• 13:17
  de unha pluralidade necesaria en unha democracia liberal sin esa lei de reforma política nada
• 13:22
  hubiera sido posible acaba el bala extra de oi puedes dirigirte a mi en mastodon en
• 13:28
  arroba el ojo que ves arroba emilcar punto social ou por correo en pedro arroba pedro
• 13:34
  sánchez punto eus pídeme ingresar en la comunidade telegram gracias por tu tiempo
• 13:40
  e hasta manhã.