Latest / Mama Baas Podcast / Mama Baas Podcast: Dochters opvoeden met minder druk en meer zelfvertrouwen
Transcript
- 0:00SPEAKER_00: Mama, welkom in een nieuwe aflevering van de podcast van Mama Paad.
- 0:13SPEAKER_00: Mijn naam is Tine de Donder en ik ga ook deze keer op zoek naar antwoorden op vragen waar veel jonge ouders mee worstelen.
- 0:20SPEAKER_00: Vandaag wil ik het graag hebben over de druk die onze kinderen ervaren.
- 0:24SPEAKER_00: Het is niet alleen iets waar veel ouders mee borstelen, maar dus ook veel kinderen.
- 0:29SPEAKER_00: En daarover praat ik met een expert: iemand met kennis van zaken die ons hopelijk een beetje verder kan helpen.
- 0:35SPEAKER_00: Dat is vandaag Ilse van de Wallen, zij is coach en therapeuta voor kinderen.
- 0:39SPEAKER_00: Dag Ilse, Dagen.
- 0:41SPEAKER_00: Ik kom vandaag bij jou langzaam eens te praten over perfectionisme, zelfvertrouwen en de druk om het allemaal goed te doen, bij onze kinderen dan.
- 0:49SPEAKER_00: Is dat een probleem dat jij vaak tegenkomt?
- 0:52SPEAKER_01: Het is probleem dat ik heel vaak tegenkom.
- 0:54SPEAKER_01: En ook bij jongeren en jongere kinderen, zelfs in de kleuterklas.
- 0:58SPEAKER_01: De jongste kinderen die ik zelf begeleed, zijn kinderen van het tweede leerjaar.
- 1:02SPEAKER_01: En dat je eigenlijk wel ziet kinderen die echt wel kampen met faalangst.
- 1:07SPEAKER_01: En die bij bepaalde druk niet om kunnen.
- 1:10SPEAKER_00: En is er enige verklaring van waar dat komt, bij zo'n jonge kinderen, die druk?
- 1:14SPEAKER_01: Nu, ik denk de druk in onze maatschappij.
- 1:17SPEAKER_01: En ik had onlangs ook nog mijn leerkracht over, die net op bezoek geweest was, die een scholen gaan bezoeken was in IJsland en die terugkwam en die ze van ja, ook de druk in onze scholen is heel groot.
- 1:28SPEAKER_01: Wij zitten in een zeer resultaatgericht schoolsysteem, waar punten nog altijd heel belangrijk blijven.
- 1:33SPEAKER_01: Kinderen moeten ook enorm presteren en dat zorg voor druk.
- 1:39SPEAKER_01: Daarnaast zien we natuurlijk ook en dat zelf heel veel ouders onder druk staan.
- 1:45SPEAKER_01: Heel veel ouders willen het perfect doen, en zelf ook schrik om te falen.
- 1:50SPEAKER_01: En je heeft dat ook wel aan kinderen door, natuurlijk.
- 1:54SPEAKER_00: Hoe uitziet dat dan bij kinderen, bij de jonge kinderen bijvoorbeeld?
- 1:58SPEAKER_01: Wat je eigenlijk heel vaak ziet, dus ik werk heel veel rond groad en fixed mindset, is dat kinderen heel vaak naar een taalgebruik gaan van ik kan het niet, het lukt niet, het ga nooit lukken, bepaalde zaken niet willen doen.
- 2:12SPEAKER_01: Geen huistaak willen maken, op school bepaalde toetsen niet willen maken.
- 2:17SPEAKER_01: Ook wel wildergedrag of zich juist gaan afsluiten, een stuk slaapproblemen hebben.
- 2:23SPEAKER_01: Op die manieren kan je dat wel zien natuurlijk.
- 2:26SPEAKER_00: En blijft dat een beetje hetzelfde bij kinderen van het tweede leerjaar tot zesde leerjaar tot ouder?
- 2:31SPEAKER_01: Eigenlijk wel.
- 2:33SPEAKER_01: Maar dat verschil, als ik jonge kinderen krijg en begeleiding krijg, kan je dat vrij snel nog omdraaien.
- 2:39SPEAKER_01: Ik zie dat bij de meeste kinderen in drie, vier sessies merk je toch echt wel een heel groot verschil.
- 2:46SPEAKER_01: Hoe ouder dat kinderen worden, hoe meer dat dan gewoonte wordt.
- 2:50SPEAKER_01: En eigenlijk echt wel bijna een diepe overtuiging: van ik kan iets wel en ik kan iets niet.
- 2:56SPEAKER_01: Dus hoe ouder kinderen zijn, ook volwassenen, van ons leven kunnen wij nieuwe vaardigheden aanleren en op andere manieren naar bepaalde zaken kijken.
- 3:05SPEAKER_01: Dus ook volwassenen kunnen dan ook veranderen.
- 3:08SPEAKER_01: Maar natuurlijk, hoe ouder je bent, hoe iets moeilijker dat wordt.
- 3:11SPEAKER_00: Ja, dus als volwassenen zeker.
- 3:13SPEAKER_01: Ja, absoluut.
- 3:14SPEAKER_01: Maar het kan wel.
- 3:16SPEAKER_00: Je zei daar net, het is iets wat ook bij ons voorkomt, waar wij ouders ook last van hebben.
- 3:22SPEAKER_00: Absoluut.
- 3:23SPEAKER_00: Hoe kunnen wij het tijd dankeren?
- 3:26SPEAKER_01: Het eerste is bewust worden.
- 3:29SPEAKER_01: Echt wel bewust zijn van hoe kijk ik naar een bepaalde situatie.
- 3:34SPEAKER_01: Als ik moet iets doen voor het werk, zeg ik dan van ja, dat moet perfect zijn.
- 3:40SPEAKER_01: En als het niet goed is, dan gaan we een baasboos zijn.
- 3:42SPEAKER_01: Of zeg je van kijk, ik doe echt wel mijn best.
- 3:45SPEAKER_01: Ik doe het beste wat ik kan.
- 3:47SPEAKER_01: En misschien gaan er nog werkpuntjes zijn en kan ik nog een aantal zaken verbeteren.
- 3:52SPEAKER_01: Maar het is ook een stuk die houding die je op dat moment een stuk aanneemt.
- 3:57SPEAKER_01: Ook eigenlijk een stuk zijn de verwachtingen van je kind.
- 4:01SPEAKER_01: Want als ouder heb je bepaalde verwachtingen.
- 4:05SPEAKER_01: En kan je je ook zorgen maken naar je kinderen.
- 4:07SPEAKER_01: En zorg naar je kinderen uit zich vaak in stress.
- 4:11SPEAKER_01: En in stressituaties ga je dan ook meer paniekerig gaan denken en haat zich dat ook vaak uit naar iets ga niet lukken, het gaat nooit lukken, ga je ook meer op die manier denken, dus ook je daarvan bewustzijn.
- 4:26SPEAKER_00: Maar vind je dan dat wij als ouders te hoge verwachtingen stellen aan onze kinderen?
- 4:34SPEAKER_01: Soms wel.
- 4:39SPEAKER_01: Ik heb zelf ook vier kinderen.
- 4:42SPEAKER_01: Je stelt denk ik vooral hoge verwachtingen naar jezelf.
- 4:45SPEAKER_01: En dat uit zich ook een stuk naar je kinderen.
- 4:50SPEAKER_01: En je mag ook niet vergeten, wij leven in een resultaatgerichte, maar ook in een zeer competitieve maatschappij.
- 4:56SPEAKER_01: Lijkt bijvoorbeeld kinderen die naar sporten.
- 5:00SPEAKER_01: Het is heel moeilijk om een sport te vinden voor je kind dat niet competitief is.
- 5:05SPEAKER_01: Op een moment moet je de keuze maken, ga je naar competitie.
- 5:08SPEAKER_01: En heel vaak is er bijna geen andere optie als je dat niet doet.
- 5:12SPEAKER_01: Dus stel je je verwachtingen hoog.
- 5:14SPEAKER_01: Je wil natuurlijk dat je kind het goed doet.
- 5:17SPEAKER_01: Dat wil je als ouder, maar je wil ook dat je kind plezier beleeft aan iets.
- 5:21SPEAKER_01: Als het iets doet en het goed doet, dan gaat er soms wel bij.
- 5:25SPEAKER_01: Als je kind voetbalt en die voetbalt niet goed en moet daardoor altijd op de bank zitten, daar heeft je kind geen plezier van, maar jij als ouder ook niet natuurlijk.
- 5:33SPEAKER_01: Dus stel je je verwachtingen hoog als ouder.
- 5:35SPEAKER_01: Ik denk dat je je verwachtingen hoog stelt, maar dat die ook een stuk gepusht worden door wat er gebeurt in onze maatschappij.
- 5:43SPEAKER_00: Ja, stel dat we dat nu minder zouden doen, dat je minder zou zeggen, je moet je best doen of je moet ervoor gaan, lijkt het dan niet dat we als ouder niet zo geïnteresseerd zijn?
- 5:53SPEAKER_01: Ja, maar ik denk dat we moeten het verschil maken naar een procesgerichte van waarop ben je vier.
- 5:59SPEAKER_01: Kijk eens naar positieve dingen.
- 6:01SPEAKER_01: Heel vaak focussen we ook enorm op het negatieve.
- 6:05SPEAKER_01: Wat lukt niet.
- 6:06SPEAKER_01: En dat is ook algemeen in onze maatschappij.
- 6:08SPEAKER_01: En ook algemeen in hoe we zijn als mens.
- 6:12SPEAKER_01: Als we bijvoorbeeld kijken, ik heb daar onlangs ook iets over gelezen, ik vond dat zelfs superintersant.
- 6:17SPEAKER_01: Als we teruggaan in het verleden.
- 6:20SPEAKER_01: En onze overgrote ouders, die zaten in hun grot of in hun hut.
- 6:25SPEAKER_01: En de mammoeten waren in de buurt en die zeiden van we gaan morgen op mammoeten gaan jagen, dat was dat heel belangrijk.
- 6:32SPEAKER_01: Dat zij enorm focussen op alles wat kan misgaan.
- 6:37SPEAKER_01: Want dat zorgde er net voor dat ze zich konden voorbereiden op al die scenario's, waardoor de mammoedjacht goed lukt.
- 6:45SPEAKER_01: Dus vanuit natuur, dat is wat wij meegekregen hebben van de natuur, en dat ons brein kan, zonder dat we dat moeten aanleren, wij heel goed op het negatieve focussen.
- 6:55SPEAKER_01: Want het negatieve zou wel eens gevaar kunnen inhouden.
- 6:59SPEAKER_01: Dat maakt heel uit van ons overlevingsmechanisme.
- 7:02SPEAKER_01: Dus we kunnen dat van nature heel goed focussen op het positieve.
- 7:06SPEAKER_01: Ja, daar houdt geen gevaar in, dus dat kunnen wij van nature niet.
- 7:09SPEAKER_01: En voor mij was dat een enorme eye-opener.
- 7:11SPEAKER_01: Toen ik dat hoorde, dat ik wist van nature kan ik dat op het negatieve focussen.
- 7:17SPEAKER_01: En dat dan belangrijk is dat je de link gaat leggen naar het positieve.
- 7:21SPEAKER_01: En daardoor kan je dan de druk verlagen?
- 7:23SPEAKER_01: Kan je enorm de druk verlagen.
- 7:25SPEAKER_01: Kan je eigenlijk wel kijken naar je kind.
- 7:28SPEAKER_01: Je kind ga bijvoorbeeld naar de voetbal, die moet even op de bank zitten.
- 7:33SPEAKER_01: Dat je dan kijkt van, wat heb jij goed gedaan?
- 7:36SPEAKER_01: Ik heb een hol gescoord of ik heb een goede pas gegeven.
- 7:39SPEAKER_01: En dat je dan kan kijken van waarom denk je dat je op de bank moest gaan zitten?
- 7:43SPEAKER_01: En als een kind dan denkt, ja, maar de trainer heeft gezegd dat hij alle kinderen wel een kans geven en dat iedereen wel eens op de bank moet zitten, dan krijg je direct ook een ander verhaal, natuurlijk, dat ga je het kind al niet meer persoonlijk nemen, maar een kind wel kunnen kijken van dit is de reden dat het zo is.
- 8:02SPEAKER_00: Er zijn heel veel kinderen, misschien meer dan ooit, die mentale problemen hebben, die last hebben van die druk en te weinig zelfvertrouwen.
- 8:12SPEAKER_00: Merk jij een verschil tussen jongens en meisjes?
- 8:16SPEAKER_01: Als ik eerlijk gezegd kijk naar de begeleidingen die ik doe, ik krijg natuurlijk de kinderen met falangst.
- 8:24SPEAKER_01: Ik heb niet meer meisjes dan jongens in begeleiding.
- 8:27SPEAKER_01: Dat zeker niet.
- 8:28SPEAKER_01: Als we dan kijken naar onderzoek, dan zegt dat natuurlijk iets anders.
- 8:33SPEAKER_01: Uit onderzoek weten we wel dat de druk voor meisjes groter is, dat perfectionisme voor meisjes groter is.
- 8:41SPEAKER_01: Wat we ook zeker natuurlijk zien, is het uiterlijk met meisjes dat een hand andere rol speelt en dat toch wel voor een grotere druk zorgt dan voor jongens.
- 8:51SPEAKER_01: En dat heeft ook te maken met hoe we meisjes gaan aanspreken.
- 8:55SPEAKER_01: Ben je naar de kapper geweest?
- 8:56SPEAKER_01: Je haar is mooi, je hebt een mooi jurkje aan.
- 8:59SPEAKER_01: Dat zijn toch, oh, je ziet er zo schattig uit, zo lief uit.
- 9:02SPEAKER_01: Dat zijn toch dingen die we vaker bij meisjes gaan gebruiken dan bij jongens.
- 9:07SPEAKER_00: En dat zorgt dus voor druk?
- 9:09SPEAKER_01: Dat zorgt inderdaad wel voor druk.
- 9:11SPEAKER_01: En je kan dat ook wel doortrekken als we, dat is ook een onderzoek dat tegenkwam, als we bijvoorbeeld kijken naar als volwassenen of jongvolwassenen pas afgestudeerde.
- 9:21SPEAKER_01: Als we kijken als een vacature uitkomt, een vacature voor een job, jongens solliciteren vanaf dat er 60% van de vacature ze denken ik kom daarvoor in aanmerking.
- 9:34SPEAKER_01: 60% voldoe ik, ik solliciteer.
- 9:37SPEAKER_01: Meisjes en vrouwen gaan pas solliciteren als 100% van de vacature in aanmerking komt.
- 9:42SPEAKER_01: Dus als een aantal puntjes die zeggen van ja, mijn Frans is niet vloeiend genoeg.
- 9:47SPEAKER_01: Of nog iets al zeggen, ik solliciteer niet.
- 9:51SPEAKER_01: Jongens gaan dat niet doen.
- 9:52SPEAKER_01: Dus daarin zie je toch ook wel al een groot verschil, vond ik.
- 9:56SPEAKER_00: Ja, en dat is niet aangeboren.
- 9:58SPEAKER_01: Nee, als je kijkt naar onderzoeken, is dat niet aangeboren.
- 10:02SPEAKER_01: Nee, heeft het echt wel te maken met verschil met hoe je omgaat met een jongen of een meisje.
- 10:08SPEAKER_01: Maar natuurlijk, ik vind het altijd ook belangrijk om te kijken dat je ook niet alle druk op jezelf legt als ouder.
- 10:14SPEAKER_01: Als ouder heb je ook zelf ouders gehad en groei je ook op in een bepaalde maatschappij.
- 10:19SPEAKER_01: Natuurlijk, opvoeding heeft een heel grok te maken met jou als ouder, maar het is ook hoe het onderwijs ermee omgaat, hoe in de hobby's of de sportwereld.
- 10:29SPEAKER_01: Het is onze maatschappij.
- 10:30SPEAKER_01: En als ouder worden wij natuurlijk ook mee bepaald door die maatschappij.
- 10:34SPEAKER_00: Ja, het is ook wel iets wat terugkomt op latere leeftijd.
- 10:38SPEAKER_00: Heel wat jonge vrouwen, oudere vrouwen ook, die blijven toch bezig met hoe ze eruit zien, hoe ze overkomen op anderen.
- 10:44SPEAKER_00: Heeft het daar ook mee te maken?
- 10:46SPEAKER_01: Ja, en dat begint gewoon al vanaf heel jong.
- 10:49SPEAKER_01: Dat is ook metgeen dat meisje speelt.
- 10:51SPEAKER_01: Als we denken aan de Barbiepoppen, ze willen er nu wel iets aan doen.
- 10:54SPEAKER_01: Maar we zien dat het schoonheidsideaal voor vrouwen, dat het hands anders is voor mannen.
- 10:59SPEAKER_01: Als ik kijk voor mannen, die willen er ook wel goed uitzien.
- 11:02SPEAKER_01: Maar dan gaat er meestal over naar de gym gaan of meer spieren ontwikkelen of meer.
- 11:08SPEAKER_01: Maar bij vrouwen ligt dat toch wel anders.
- 11:10SPEAKER_01: Het mager zijn, er op een bepaalde manier uitzien.
- 11:14SPEAKER_01: Alles van sociale media dan bij iets oudere meisjes, helpt daar ook niet aan, natuurlijk.
- 11:19SPEAKER_00: Je moet enorm gaan vergelijken met iemand anders.
- 11:22SPEAKER_00: Ja, maar is dat niet iets typisches voor opgroeien voor tiener worden?
- 11:26SPEAKER_00: Je gaan vergelijken met anderen.
- 11:28SPEAKER_00: Ja, tuurlijk.
- 11:29SPEAKER_01: Dat is enorm typisch voor tiener.
- 11:33SPEAKER_01: Je wil er ook bij horen.
- 11:35SPEAKER_01: Als tiener, wat ga je doen, je gaat je een stuk afzetten van thuis.
- 11:38SPEAKER_01: En je gaat zorgen en je gaat op zoek naar een nieuwe klant, waar je kan bijhoren.
- 11:43SPEAKER_01: En eigenlijk willen tieners anders zijn, maar ze will anders zijn dan hun ouders, maar zeker niet anders dan hun leeftijdsgenoten.
- 11:49SPEAKER_01: Dus absoluut, het hoort er wel bij.
- 11:52SPEAKER_01: Maar wat gaan we bijvoorbeeld zien, het was nu toch toevallig, dat ik er nu nog een boek over was, dat weten we bijvoorbeeld in de jaren 50.
- 12:00SPEAKER_01: Dat bijna geen enkele vrouw niet tevreden was met haar lichaam.
- 12:04SPEAKER_01: Terwijl we nu kijken, is dat bijna 90%.
- 12:07SPEAKER_01: En daarom niet.
- 12:08SPEAKER_01: Ik ben echt niet tevreden, maar wel zo van oh, ik zou wel iets willen veranderen.
- 12:12SPEAKER_01: Dus dat is iets dat wel enorm veranderd is.
- 12:14SPEAKER_01: En dat jongeren en jongeren en jongeren kinderen toch ook wel beginnen op te nemen.
- 12:20SPEAKER_01: En wat je natuurlijk wel ziet, je hebt het vergelijken met je eigen klasgenoten of met je eigen groep van jongeren die je ziet.
- 12:28SPEAKER_01: Maar op dit moment is dat ook vergelijkend met de wereld, natuurlijk.
- 12:32SPEAKER_01: Op sociale media.
- 12:33SPEAKER_01: En wat komt er op sociale media?
- 12:36SPEAKER_01: De schoonheidsideaal of het perfect dit of dat.
- 12:41SPEAKER_01: En wat je ook wel ziet, is dat vind ik, zeker dan voor jongeren, maar ook al voor jongere kinderen.
- 12:48SPEAKER_01: Het proces naar iets toe wordt heel vaak niet meer getoond.
- 12:52SPEAKER_01: Wat je ziet op sociale media, is het resultaat.
- 12:55SPEAKER_01: Wat allemaal gelukt is, een bepaald filmpje.
- 12:59SPEAKER_01: Misschien zijn er 50 of 60 filmpjes al vooraf gegaan.
- 13:02SPEAKER_01: Vooraleer dat dat perfecte filmpje er was, om op sociale media te zetten.
- 13:06SPEAKER_01: Maar dat is iets dat de jongeren niet altijd meer weten.
- 13:09SPEAKER_01: Zeker ook jonge kinderen niet, natuurlijk.
- 13:11SPEAKER_00: Nee, inderdaad.
- 13:12SPEAKER_00: Heel interessant, Ilse, zo dadelijk praten we verder.
- 13:14SPEAKER_00: Eerst even tijd voor de boodschap van onze sponsor.
- 13:18SPEAKER_00: Deze podcast beluisteren jullie gratis, dankzij onze partner, de Lego Groep.
- 13:23SPEAKER_00: 72% van de kinderen heeft last van faalangst en een groot gebrek aan zelfvertrouwen.
- 13:29SPEAKER_00: Dat toont hun recentste onderzoek aan.
- 13:32SPEAKER_00: Het streven naar perfectie verstikt vooral het creatieve zelfvertrouwen van meisjes.
- 13:38SPEAKER_00: De Lego groep hecht hier veel belang aan en wil weg van die perfectie.
- 13:42SPEAKER_00: Ze willen terug naar een meer zorgeloze wereld voor onze kinderen.
- 13:46SPEAKER_00: Met de creatieve Lego sets laat jouw fantasierijke bengel zich niet stoppen in een eindeloze wereld van verhalen, magie, verwondering en verbeelding.
- 13:56SPEAKER_00: Allemaal gewoon in een doos, maar nadien uitgebouwd tot iets groots en unieks.
- 14:04SPEAKER_00: Bij mij zit nog steeds Ilse van de Wallen, kindertherapeuta, en wij praten over de druk die onze kinderen ervaren, zowel jongens als meisjes.
- 14:11SPEAKER_00: Ilse, dat klopt?
- 14:12SPEAKER_00: Ja, dat klopt absoluut.
- 14:14SPEAKER_00: Er zijn ook jongens die bij jou langskomen.
- 14:16SPEAKER_00: Er zijn zeker ook jongens die bij mij langskomen.
- 14:18SPEAKER_00: Absoluut.
- 14:18SPEAKER_00: Het zijn absoluut niet alleen meisjes.
- 14:21SPEAKER_00: Ja, en als kinderen bij jou langskomen omdat zij zich niet goed voelen, op welk vlak uitzigt dat dan of waar zijn zij over spoeld?
- 14:31SPEAKER_01: Als kinderen naar mij doorverwezen worden, het eerste signaal is vaak op school.
- 14:37SPEAKER_01: Dat is eigenlijk heel vaak de reden.
- 14:39SPEAKER_01: Op school dat het niet meer lukt, kinderen die onderdruk staan op school, die panikeren als een toets moeten maken, als ze een bepaald werk moeten maken.
- 14:48SPEAKER_01: Die in de klas wordt minste in tranen uitbarsten.
- 14:52SPEAKER_01: Dus eigenlijk is het zo goed als altijd de aanleiding de school.
- 14:58SPEAKER_01: Maar dat wil daarom niet zeggen dat al de druk vanuit de school komt, natuurlijk.
- 15:04SPEAKER_01: Maar wat we natuurlijk wel weten, omdat de school enorm focust op resultaat.
- 15:08SPEAKER_01: Resultaat kan bij bepaalde kinderen zorgen voor druk, kan zich dat daar vaak wel uiten.
- 15:14SPEAKER_00: Moeten scholen zich niet richten op resultaat?
- 15:18SPEAKER_01: Ja, maar dan op persoonlijk resultaat van kinderen vind ik.
- 15:22SPEAKER_01: Op dit moment gaan scholen zich enorm focussen, vind ik vaak op een extern resultaat.
- 15:27SPEAKER_01: Je moet die quota behalen.
- 15:30SPEAKER_01: Je moet zoveel behalen terwijl ik het persoonlijk belangrijker vind dat je vooral gaat kijken naar de groei van kinderen.
- 15:36SPEAKER_01: Welk proces leggen kinderen af?
- 15:38SPEAKER_01: Welk verbeteringsproces heb je hier al gezien?
- 15:42SPEAKER_01: Een voorbeeld is eigenlijk van mijn eigen zoontje, die heel ontgogeld was dat hij altijd voor Frans was 7 op 10 had.
- 15:50SPEAKER_01: En dat hij zei: ja, ik verbeter niet.
- 15:53SPEAKER_01: En zijn juf zei dan van ik vond dat heel mooi, zeg ze: ik heb dan al zijn toetsen een keer naast elkaar gelegd.
- 15:59SPEAKER_01: En ik heb dan zegt, ja, je verbetert wel.
- 16:02SPEAKER_01: Jouw punt gaat misschien niet naar omhoog.
- 16:04SPEAKER_01: Maar kijk eens, jij haalde in het schin van schooljaar 7 op 10 voor bonjour te zeggen.
- 16:10SPEAKER_01: Maar nu haal je zeven op tien voor volzinnen te zeggen, om bij de juiste woordjes te zeggen.
- 16:17SPEAKER_01: En dat vind ik wel belangrijk, dat je ook nu en dan naar dat proces kijkt.
- 16:21SPEAKER_01: En hij was daarin enorm opgelucht en mijn juf er enorm dankbaar voor dat ze dat op die manier met hem heeft gedaan.
- 16:28SPEAKER_01: En wat we natuurlijk ook wel zien, de kinderen die ik ook heel vaak krijg, is kinderen die ook niet gewoon zijn van de faal.
- 16:36SPEAKER_01: Dus we hebben een hele groep kinderen ook wel, bij wie het ook goed gaat, die eigenlijk altijd heel goede punten hebben in de klas, die hun hobby's heel goed slagen.
- 16:48SPEAKER_01: Zo had ik een jongetje in begeleiding die atletiek doet, een jongetje van het tweede leerjaar.
- 16:55SPEAKER_01: En die werd op hij deed het ook heel goed, schoolsresultaten heel goed, ook in de atletiek.
- 17:00SPEAKER_01: Ging het heel goed.
- 17:02SPEAKER_01: Op een moment lukte dat echt niet meer.
- 17:04SPEAKER_01: En die was uit zijn klas gehaald.
- 17:06SPEAKER_01: En die was eigenlijk in een klasje gezet voor sterkere kinderen.
- 17:10SPEAKER_01: En in die klas leerden ze de tafels op een kortere termijn.
- 17:15SPEAKER_01: Dus eigenlijk werd de lat serieus hoger gelegd.
- 17:19SPEAKER_01: Nu, hij kon natuurlijk die tafels niet direct allemaal.
- 17:23SPEAKER_01: En daarop panikeerde hij volledig.
- 17:26SPEAKER_01: Maar dat begon ook uit te stralen naar atletiekwedstrijdjes, dat hij dan ook al gestresseerd werd van wat als ik niet win.
- 17:33SPEAKER_01: En eigenlijk hebben we dan met hem daar rondgewerkt van wat kan je doen.
- 17:36SPEAKER_01: En een van de dingen was, hij moest alle dagen thuis een kwartiertje tafel zien.
- 17:40SPEAKER_01: Dus hij kreeg daarvoor een blaadje mee van school.
- 17:44SPEAKER_01: Dus eigenlijk een kwartiertje tafels.
- 17:46SPEAKER_01: Maar wat zag je dan?
- 17:48SPEAKER_01: Dat toch eigenlijk de ouders en de juf ook wel verwachten dat hij dan dat blaje kon invullen in een kwartier.
- 17:56SPEAKER_01: Maar ja, je had op school al tafels moeten doen.
- 17:58SPEAKER_01: Dan komt hij thuis, nog een keer tafel.
- 18:00SPEAKER_01: Dus heel veel zin had hij daar niet in.
- 18:02SPEAKER_01: Dus wat zag je dan dat dat kwartier, om dat blaadje in te vullen, dat hij daar vaak anderhalf uur over deed.
- 18:09SPEAKER_01: En dat ging natuurlijk niet meer.
- 18:11SPEAKER_01: Ik heb dan die ouders gezien, dat jongetje zelf ook.
- 18:14SPEAKER_01: En toen hebben we heel rap en eigenlijk bekeken van waarom zet je geen klokje van een kwartier.
- 18:20SPEAKER_01: En kijk hoe ver hij raakt.
- 18:23SPEAKER_01: De mama gaf dan ook wel aan van ja, als dat een kwartier is, en ga zelf niet blij zijn als zijn blaadje niet ingevuld is.
- 18:29SPEAKER_01: Dan was ik laat dat maar.
- 18:31SPEAKER_01: Zet het gewoon op een kwartier.
- 18:32SPEAKER_01: En dat heeft twee dagen geduurd.
- 18:34SPEAKER_01: De derde dag was zijn blaadje op een kwartier ingevuld.
- 18:37SPEAKER_01: En toen ik dat met dat jongetje sprak, en ik zei, van lukt nu om je tafel te doen, ja, zegt hij.
- 18:43SPEAKER_01: Het lukt wel.
- 18:44SPEAKER_01: Als het een kort kwartier is.
- 18:46SPEAKER_01: De lange kwartieren waren echt te lang.
- 18:49SPEAKER_01: Dus wat zie je, kinderen heeft ook een andere invulling.
- 18:53SPEAKER_01: En zo'n dingen helpen dan om.
- 18:55SPEAKER_01: Ja, en dat is andere verwachting.
- 18:58SPEAKER_01: Voor dat kind was dat ik moet een kwartier werken.
- 19:01SPEAKER_01: Voor de ouder de juf, zonder dat dat een grote druk was.
- 19:05SPEAKER_01: Op dat moment was dat dat badje moet ingevuld worden.
- 19:08SPEAKER_01: En dat waren twee andere verwachtingen.
- 19:10SPEAKER_01: Die jongen dacht ik moet hier kort aan mijn tafels werken.
- 19:13SPEAKER_01: Terwijl ze verwachting is dat blaadje moet ingevuld worden, dat is niet duidelijk, natuurlijk.
- 19:19SPEAKER_01: En bij hem, en ik zie dat bij andere kinderen ook, heb je ook een stuk taalgebruik.
- 19:23SPEAKER_01: Ik werk dan ook heel vaak met paniekland, groeiland, confortland.
- 19:27SPEAKER_01: Van wanneer paneer je?
- 19:29SPEAKER_01: Wat gebeurt er dan?
- 19:30SPEAKER_01: Ik kan het niet.
- 19:32SPEAKER_01: Dat ga ik ook vaak aan kinderen uitleggen, van fouten kan je leren.
- 19:36SPEAKER_01: Stel dat je nu naar school gaat, je hebt altijd voor alles tien op tien.
- 19:39SPEAKER_01: Alles wat de juf vertaalt, je denkt, oh, dat moet ik allemaal niet bijler.
- 19:43SPEAKER_01: Ik kan dat allemaal.
- 19:44SPEAKER_01: Zou dat dan nog leuk zijn om naar school te komen?
- 19:47SPEAKER_01: Of als je aan de wedstrijd staat, als je wielrent of zwemt of voetbal, je went altijd alles.
- 19:53SPEAKER_01: En dan een tijd zeggen alle andere kinderen, die winnen toch altijd alles.
- 19:57SPEAKER_01: Is dat dan nog leuk?
- 19:58SPEAKER_01: En kinderen kunnen dan ook zien.
- 19:59SPEAKER_01: Nee, dat is eigenlijk absoluut niet leuk.
- 20:02SPEAKER_01: Dus misschien kan je het taalgebruik ook veranderen van nee, ik heb een fout gemaakt.
- 20:07SPEAKER_01: Ik heb een fout gemaakt en wat kan ik leren.
- 20:09SPEAKER_01: En dat zijn dingen die bij kinderen met falangst, kinderen die falen niet kennen, dat kan je heel gemakkelijk omdraaien.
- 20:17SPEAKER_01: Door eigenlijk dat taalgebruik te gaan veranderen.
- 20:21SPEAKER_00: En is dat hetzelfde voor jongens als voor meisjes?
- 20:25SPEAKER_01: Ik weet nu niet hoe dat juist komt, Maar ik denk dat wat ik nu zeg, wil ik niet onderzoeksgericht.
- 20:34SPEAKER_01: Ik heb daar geen onderzoek over gelezen, maar ik heb soms wel het gevoel dat jongens iets sneller toch naar die intrinsieke motivatie kunnen gaan dan meisjes.
- 20:43SPEAKER_00: Dus meisjes doen het vaker voor iemand anders.
- 20:47SPEAKER_00: En hoe komt dat dan?
- 20:48SPEAKER_00: Waarom zou dat zijn?
- 20:50SPEAKER_01: Ik denk dat meisjes nog altijd, ik ben mama, jij bama.
- 20:56SPEAKER_01: Ik denk dat dat zorgen, dat dat ook met zorgen te maken heeft.
- 21:00SPEAKER_01: Verantwoordelijkheid en heel veel meisjes, daarom wil ik niet zeggen dat jongens dat niet hebben.
- 21:05SPEAKER_01: Maar krijgen van natuur vind ik een enorm verantwoordelijkheidsgevoel mee.
- 21:09SPEAKER_01: En een zorgend gevoel.
- 21:11SPEAKER_01: En alles heeft twee kanten van de medaille natuurlijk.
- 21:14SPEAKER_01: Verantwoordelijkheidgevoel, zorgen is iets heel moois.
- 21:18SPEAKER_01: Maar als je die medaille omdraait, als je iets naar jouw gevoel niet goed doet en je denkt ik gaardo iemand anders verdrietig maken, dan kan dat wel terug naar perfectionisme of falangsleden.
- 21:31SPEAKER_01: Dus ik denk dat daar ook zo mee kunt maken hebben, dat wij veel meer die verantwoordelijkheid hebben en dat gaat natuurlijk naar iemand anders.
- 21:39SPEAKER_00: Zouden we dan moeten aan onze meisjes aanleren om niet zo zorgen te zijn?
- 21:46SPEAKER_01: Ja, toch wel minder, denk ik.
- 21:49SPEAKER_01: Meer ook van je mag ook dingen voor jezelf doen, je mag voor jezelf kiezen, je mag je eigen keuzes maken, dat vind ik wel.
- 21:58SPEAKER_01: Het was nu ook nog iemand voor.
- 22:00SPEAKER_01: Was een vrouw die ik zag.
- 22:01SPEAKER_01: En ze moest voor het werk een paar dagen naar het tien dagen, moesten voor het werk naar het buitenland.
- 22:07SPEAKER_01: Arme man gaat ook regelmatig naar het buitenland.
- 22:10SPEAKER_01: Ze hebben ook drie jonge kinderen.
- 22:12SPEAKER_01: En ze zei: Ik kom er gek van van al de commentaar dat ik gekregen heb.
- 22:15SPEAKER_01: Iedereen die zei van waar ga jij dat doen?
- 22:18SPEAKER_01: En met jonge kinderen en zo lang naar het buitenland gaan voor je werk.
- 22:22SPEAKER_01: En ik zeg ja, en als uw man naar het buitenland gaat, vraag een keer hoeveel commentaar dat tegen.
- 22:28SPEAKER_01: Ja, niemand.
- 22:29SPEAKER_01: Niemand geeft haar commentaar op.
- 22:31SPEAKER_01: Dus je ziet toch eigenlijk wel dat verschil natuurlijk.
- 22:34SPEAKER_01: Ja, dus we doen het allemaal.
- 22:36SPEAKER_01: En dat zijn kinderen dingen die kinderen ook opnemen.
- 22:40SPEAKER_01: Want soms wordt die commentaar dan misschien ook wel gegeven als een van de kinderen erbij is.
- 22:44SPEAKER_01: Van oei, mama zo lang weg.
- 22:46SPEAKER_01: Je zal ze wel missen, natuurlijk.
- 22:48SPEAKER_01: En haar papa is.
- 22:50SPEAKER_01: Papa heeft toch een belangrijke job?
- 22:52SPEAKER_01: Dat hij voor het job naar het buitenland mag.
- 22:54SPEAKER_01: En dat pikken kinderen op.
- 22:56SPEAKER_00: Dus we gaan andersom met moeders dan met vaders.
- 22:59SPEAKER_01: Ja, dat klopt.
- 23:01SPEAKER_00: En begint het al van jongs af aan?
- 23:02SPEAKER_01: Ja, dat begint zeker al van jongs af aan.
- 23:05SPEAKER_01: Dus als we kijken van om nu het klassiek te nemen van meisjes die spelen met de poppen.
- 23:12SPEAKER_01: Amma is schat, je pop heeft zo'n mooi kleedje aan.
- 23:15SPEAKER_01: En je bent toch lief en je bent een echt moedertje en jij draagt zo goed zorgen dat zijn dingen die we allemaal zeggen.
- 23:21SPEAKER_01: Bij jongens is dat dan weer van goed gedaan.
- 23:24SPEAKER_01: En wat ben jij sterk.
- 23:27SPEAKER_01: Het zit toch wel op een andere manier, hoe we praten met jongens als met meisjes.
- 23:34SPEAKER_01: En dat komt ook uit het onderzoek van Lego, natuurlijk.
- 23:37SPEAKER_01: Dat het taalgebruik die we gebruiken en die taal die we gebruiken naar meisjes of naar jongens, dat dat er toch wel vaak gaat voor zorgen dat meisjes het perfecter willen doen dan jongens.
- 23:50SPEAKER_01: En wat is perfectionisme?
- 23:53SPEAKER_01: In Engels is er een zegwoord, ik zal het niet Nederlands zijn, van de grootste vijand van goed is perfect.
- 24:01SPEAKER_01: En dat gaan we ook wel zien als je iets perfect wil doen, wat is perfectie?
- 24:06SPEAKER_01: Dat is weggaan van falen.
- 24:08SPEAKER_01: Perfectie en falang gaan hand in hand.
- 24:10SPEAKER_01: Maar wat zit perfectie heel vaak op dat je het wilt goed doen voor iemand anders.
- 24:16SPEAKER_01: En in bepaald taalgebruik benoem je dat al geel.
- 24:21SPEAKER_01: Jij draagt goed zorg van je pop.
- 24:23SPEAKER_01: Je pop zal wel blij zijn.
- 24:25SPEAKER_01: Oh, die ziet er wel mooi uit mee.
- 24:28SPEAKER_01: Wat ik daar net ook zei, met die staartjes of zo, dat leg je buiten jou.
- 24:32SPEAKER_01: En dat is een taalgebruik, dat we weten het onderzoek die minder gebruikt wordt naar jongens.
- 24:36SPEAKER_00: Ja, hoe moeten we dat dan oplossen, Ilse?
- 24:40SPEAKER_01: Wat ik vind, je hebt ook je natuurlijk ding van doen als ouder.
- 24:45SPEAKER_01: Want ik vind er staal zoveel druk ophouders.
- 24:48SPEAKER_01: Je moet die druk nu ook niet vergroten.
- 24:50SPEAKER_01: Ik heb zelf een dochter en drie zoontjes.
- 24:54SPEAKER_01: Ja, ik ga die dingen ook zeggen.
- 24:56SPEAKER_01: Als haar haar op een bepaalde manier.
- 24:57SPEAKER_01: Oh, ja, je haar is mooi.
- 24:59SPEAKER_01: Heb je dat goed gedaan of heb je dat zelf gedaan, het is niet dat je, want je moet ook de natuurlijkheid kunnen hebben naar je kinderen natuurlijk.
- 25:06SPEAKER_01: Het enige is dat je daar wel moet van bewust zijn.
- 25:10SPEAKER_01: En als je bepaalde dingen ziet gebeuren bij je kind, dat je merkt van oei, mijn kind is toch wel moeilijk, focus toch veel meer op iemand anders dan zichzelf.
- 25:21SPEAKER_01: Als die iets moet doen, heb ik het gevoel dat mijn kind wel onder druk staat, want ze wil het goed doen voor iemand anders, dat je dat vooral ophikt.
- 25:30SPEAKER_01: Dat je dan kijkt als ouder van je daar ook heel bewust van bent, van dat taalgebruik doet iets met kinderen.
- 25:39SPEAKER_01: Dat je ook weet dat ik focus op het proces, dat je kan zeggen van mij, ik vind dat wel heel super goed dat jij zo goed zorg draagt.
- 25:50SPEAKER_01: Dat mag je ook wel benadrukken van dat zorgen zitten in jou, maar dat je ook wel een stuk kan meegeven.
- 25:57SPEAKER_01: Als het ook een keer minder goed is, dat dat ook niet erg is op dat moment.
- 26:00SPEAKER_01: Het hoeft niet allemaal perfect te zijn.
- 26:03SPEAKER_00: Nee, stel dat je dit nu hoort dat je denkt, dit is heel herkenbaar, dit is hoe ik met mijn dochter deed.
- 26:10SPEAKER_00: Mijn dochter heeft nu faalangst op school of voelt echt veel druk.
- 26:14SPEAKER_00: Hoe kan je dat dan nog omkeren?
- 26:16SPEAKER_00: Wat zou je als eerste aanraden?
- 26:18SPEAKER_00: Je kan dat heel snel omkeren.
- 26:21SPEAKER_01: Dat is echt wel.
- 26:22SPEAKER_01: Het eerste dat je kan doen als ouder is een stuk ook kijken naar jezelf.
- 26:27SPEAKER_01: Want je hebt dus, wat ik ook al zei, je hebt ook die zorg als ouder.
- 26:32SPEAKER_01: Hoe ga ik zelf om als ik een fout maak?
- 26:35SPEAKER_01: Als iets niet echt lukt zoals ik het wil, hoe reageer ik erop?
- 26:39SPEAKER_01: Dus we zien als je als ouder zelf daarvan bewust wordt en op een andere manier reageert, maak je al een groot verschil.
- 26:45SPEAKER_01: Na je kind zou ik zeggen, focus op het proces en op jouw persoonlijke best.
- 26:51SPEAKER_01: Ik weet dat jij jouw best hebt gedaan.
- 26:53SPEAKER_01: En soms kort fouten maken erbij.
- 26:56SPEAKER_01: Wat is daarin zo moeilijk voor jou?
- 26:58SPEAKER_01: Ja, ik had graag tien op tien gehad.
- 27:00SPEAKER_01: Oké, ik weet dat dat je graag tien op tien had gehad, maar dat kan niet altijd.
- 27:04SPEAKER_01: Wat zouden we kunnen doen om verder te gaan in je proces.
- 27:08SPEAKER_01: Je kan meer oefenen, je kan iets ook op een andere manier doen.
- 27:12SPEAKER_01: Wat we ook natuurlijk zien, is spel.
- 27:15SPEAKER_01: Laat kinderen spelen.
- 27:18SPEAKER_01: Dat soms niet dat ik het gevoel heb als ik zie bij mijn eigen kinderen ook.
- 27:21SPEAKER_01: Ook in het lager.
- 27:22SPEAKER_01: Kinderen zitten 6, 7, 8 uur op een dag op school, komen thuis, moeten vaak nog heel veel huiswerk maken.
- 27:30SPEAKER_01: Dat ik denk alsjeblieft, laat ze terugspelen.
- 27:32SPEAKER_01: Maar spelen, iets bouwen zonder dat er een druk op staat.
- 27:37SPEAKER_01: Dat kan een kamp zijn, dat kan een puzzel zijn, dat kan een Lego zijn.
- 27:40SPEAKER_01: Lego is daar ook wel super goed in.
- 27:42SPEAKER_01: Laat kinderen gewoon spel, laat ze spelen.
- 27:46SPEAKER_01: Daarin moet niks perfect zijn.
- 27:49SPEAKER_01: Daarin mag je je eigen wereld gaan, je eigen verhaal bouwen.
- 27:54SPEAKER_01: Dat is ook wel heel belangrijk.
- 27:55SPEAKER_00: Ja en mogen we het dan zo letterlijk zien door veel te spelen, door veel van die dingen te doen, kan je de druk op school of in de hobby van de ketel halen?
- 28:04SPEAKER_00: Absoluut.
- 28:06SPEAKER_01: Spel heeft vrijheid.
- 28:07SPEAKER_01: Spel heeft vrijheid.
- 28:08SPEAKER_01: En we hebben zoiets dat noemt flow.
- 28:11SPEAKER_01: Flow is iets, wij kunnen als volwassenen ook ervaren, dat is iets dat je aan het doen bent.
- 28:17SPEAKER_01: Maar dat je het gevoel hebt van de tijd vliegt voorbij.
- 28:20SPEAKER_01: Dat is iets dat je toch wel een beetje een uitdaging is, geen te grote uitdaging, dat je iets aan bijleren bent.
- 28:27SPEAKER_01: Maar dat je eigenlijk van niet.
- 28:29SPEAKER_01: Dat is wat dat spel is.
- 28:30SPEAKER_01: Spel is voor kinderen een uitdaging.
- 28:33SPEAKER_01: Eigenlijk gaan ze zonder dat ze het zelf weten, vaak een spel over hun eigen grenzen, bepalen ze zelf een stuk een eigen grens, en kinderen zitten ook in die flow.
- 28:43SPEAKER_01: Buiten spelen een cambou, doen ze misschien iets wat ze nog niet gedaan hebben.
- 28:48SPEAKER_01: Een legodoos of legoblokje als ze van kijken eens naar het huis dat ik gebouwd heb, ook gewoon een rolenspel met elkaar.
- 28:56SPEAKER_01: Gaan we inderdaad zien dat dat voor kinderen heel belangrijk is.
- 28:59SPEAKER_01: Natuurlijk zien we ook dat heel veel kinderen momenteel spijl halen uit schermen, schermtijd.
- 29:06SPEAKER_01: Dat kan wel een keer goed zijn om te ontspannen, maar we weten ondertussen ook dat dat ook beperkend werkt natuurlijk.
- 29:12SPEAKER_01: En dat dat kinderen ook niet altijd of heel vaak geen rust brengt.
- 29:17SPEAKER_00: Nee, maar ze willen soms niks lever dan dat doen.
- 29:20SPEAKER_01: Ja, dat klopt.
- 29:22SPEAKER_01: En dat heeft er eigenlijk gewoon mee te maken dat alles van schermen daar ook voor gemaakt is.
- 29:26SPEAKER_01: Wat gebeurt er bij schermen, die zitten enorm op ons beloningssysteem.
- 29:32SPEAKER_01: Zeker kinderen, ook jongeren, is dat beloningssysteem heel alert.
- 29:37SPEAKER_01: Dus wij willen belond worden.
- 29:39SPEAKER_01: Als beloningssysteem is heel belangrijk.
- 29:40SPEAKER_01: Dat zorgt ervoor dat we gaan drinken als we doorstaan, dat we gaan eten als we honger hebben.
- 29:45SPEAKER_01: Dus dat is heel belangrijk.
- 29:46SPEAKER_01: Maar alles van schermen hebben dat heel goed door.
- 29:49SPEAKER_01: Die weten heel goed.
- 29:51SPEAKER_01: Als we volledig op dat beloningssysteem zitten, dan willen we die anders.
- 29:55SPEAKER_01: Ons brein denkt, tof, tof tof.
- 29:57SPEAKER_01: Dus daar zit dat op en we moeten kinderen daarvan beschermen.
- 30:01SPEAKER_01: Want als we te veel bedoond worden, krijgen we te veel dopamine.
- 30:05SPEAKER_01: En eigenlijk is dat niet goed, want dat gaat ervoor zorgen dat we te weinig rust hebben.
- 30:10SPEAKER_01: Spel gaat ervoor zorgen dat we ook wat dopamine krijgen, maar ook andere hormonen, waaronder serotonine, en dat is dan weer ons gelukshormoon.
- 30:19SPEAKER_01: Dat gaat ervoor zorgen dat we ons heel goed voelen.
- 30:22SPEAKER_01: En dat is een groot verschil.
- 30:23SPEAKER_01: Als je als ouder het scherm van je kind wegneemt dat je zegt ik ga eten.
- 30:28SPEAKER_01: Je kind zit bijvoorbeeld lang op, een uur of zelfs langer.
- 30:32SPEAKER_01: En je neemt dat weg en je zegt ik ga nu eten.
- 30:35SPEAKER_01: Dan heel vaak is je kind heel prikkelbaar.
- 30:38SPEAKER_01: Ik wil niet.
- 30:39SPEAKER_01: Hij laat mij erop zitten, en laat mij voortdoen.
- 30:42SPEAKER_01: Terwijl als je kind aan het spelen is en je zegt dat we gaan vijf minuutjes eten, ik wil dat je dan komt, dan kan je verder doen als ze bezig zijn met Lego te bouwen.
- 30:50SPEAKER_01: Dan gaan ze misschien zeggen: ja, ik wil nog dat nummer en dan doen en dan kom ik eten.
- 30:55SPEAKER_01: En je krijgt gewoon een ander kind aan tafel.
- 30:57SPEAKER_01: Een kind waar je wel kan mee communiceren, die vrolijk is, die zegt van ik was net dit en dat aan doen en ik ga daarmee verder doen.
- 31:04SPEAKER_01: En daar heb je niet bij een scherm.
- 31:06SPEAKER_00: Oké, dat is iets waar we nog lang kunnen over doorpraten.
- 31:10SPEAKER_00: Ils, ik ga je misschien vragen: kan je nog proberen in één zin samen te vatten?
- 31:14SPEAKER_00: Wat kunnen wij als ouders doen om de druk wat te verlagen bij onze kinderen?
- 31:19SPEAKER_01: Ik denk eerst en vooral als ouder dat je er altijd moet van bewust zijn dat je veel meer doet dan je denkt.
- 31:26SPEAKER_01: Als ouder, je mag heel veel ballen, het is nu meer dan één zin, in de lucht hebben.
- 31:31SPEAKER_01: We gaan heel vaak focussen op die één of twee ballen die we laten vallen op de grond.
- 31:36SPEAKER_01: Dus als je kind druk heeft, focus vooral op het positieve en wat lukt wel, en benadruk dat vooral.
- 31:45SPEAKER_00: Ja, oké, dat gaan we met z'n allen proberen.
- 31:48SPEAKER_00: Hartelijk dank voor dit interview, Ilse van de Wallen.
- 31:50SPEAKER_00: Gra gedaan.
- 31:51SPEAKER_00: Dank je.
- 31:53SPEAKER_00: Je luisterde naar de podcast van Mama Baas.
- 31:56SPEAKER_00: Interviews en montage waren in handen van mezelf.
- 31:59SPEAKER_00: Tien het donder.
- 32:00SPEAKER_00: Ben je benieuwd naar de volgende aflevering of wil je niks van deze podcast missen?
- 32:05SPEAKER_00: Surf dan zeker naar Mamabaas.be of nog beter, abonneer je nu meteen op deze podcast.
- 32:11SPEAKER_00: Dat kan je helemaal gratis doen, via Spotify of via een andere podcast-app.
- 32:16SPEAKER_00: Vond je het een fijne podcast?
- 32:18SPEAKER_00: Vertel het dan zeker door aan andere mama's en geef ons alsjeblieft een goede review.
- 32:22SPEAKER_00: Want dat zorgt ervoor dat nog meer mensen deze podcast kunnen terugvinden.
- 32:26SPEAKER_00: Heel graag tot de volgende keer.