Latest / Comprehensible Tagalog Podcast / #265 - Munimuni: Coma
Transcript
- 0:07Hello kamusta ako si miguel ng comprehensible tagalog podcast.
- 0:13At ngayon meron akong sisimulan na bagong series yung tawag o
- 0:17yung pangalan muni muni. Muni muni yung ibig sabihin yung
- 0:22mga reflection mga pondering tungkol sa isang tema.
- 0:28So. Kasi kadalasan yung mga tema
- 0:32dito sa channel tungkol sa kultura sa pilipinas.
- 0:38Pero gusto ko ding pag usapan yung ibang bagay halimbawa.
- 0:42Sa episode na to tungkol sa. Coma.
- 0:47Kasi kamakailan lang. Meron kaming kamag anak na.
- 0:52Namatay dahil sa koma. At napaisip ako.
- 0:58Nagmuni muni ako tungkol sa coma.
- 1:01Ano ba yung coma? Yung comma yung estado ng
- 1:05mahabang. Walang malay.
- 1:10Pagkawala ng malay ng tao. Ibig sabihin.
- 1:15Kumpara sa natutulog yung taong natutulog.
- 1:18Pwedeng magising ng mga iba't ibang stimulation.
- 1:23Pero yung taong naka coma. Hindi pwedeng magising.
- 1:28Dahil yung taong naka com ha yung pasyente na naka coma.
- 1:34May sira o na damage yung cerebral cortex niya.
- 1:39Yung parte ng utak na yun. O pwede ding mayroong damage sa
- 1:45particular activating system o yung r a s.
- 1:49Ito yung parang wake up switch ng tao.
- 1:53Ang arousal switch. At dahil doon kung merong sira
- 1:58yun yung r i s. Yung pagiging alert o yung wake
- 2:03fulness ng tao mawawala at yung self awareness o yung
- 2:08consciousness so hindi sila gising at hindi sila conscious.
- 2:14So may ibat ibang sanhi itong coma?
- 2:19So pwedeng merong. Toma pwedeng kulang sa oxygen.
- 2:25Pwedeng yung mga toxins o chemicals halimbawa sa mga drug
- 2:30overdose. Pwedeng shoke.
- 2:34Ayan so mga ibang mga sanhi. At yung pagiging nasa coma meron
- 2:40ding scale. So hindi lahat ng nakakoma
- 2:44pantay pantay. So meron yung glasgow coma scale
- 2:49yung g c s yung ginagamit daw ng mga doktor para ma measure yung
- 2:56yung pagka coma ng isang tao. So chini check yung mata.
- 3:02Kung bumubukas yung mata ng pasyente, mine measure yung
- 3:07pagsasalita. Kaya mong magsalita o kaya bang
- 3:10kumuha ng tunog yung pasyente? Kaya bang gumalaw?
- 3:16Ng pasyente kaya n'yo bang? Hawakan yung kamay mo or parang
- 3:21higpitan yung hawak nya sayo. So yun yung tatlong?
- 3:26Parang tinitingnan ng mga doktor.
- 3:30So iniisip ko lang sa perception ng pasyente.
- 3:35Kasi parang. Dilim lang di ba?
- 3:39Dilim ng ba kasi? Wala kang consciousness.
- 3:44Ano kaya yung nakikita nila? At yung ideya ng oras.
- 3:49Kasi walang oras. So yung isang linggo siguro
- 3:54mabilis lang. O anong pakiramdam ng.
- 3:59Walang oras at walang consciousness.
- 4:03So kung sarado yung utak mo. Nasan yung sarili mo?
- 4:09Nasan ka? Tahimik ba.
- 4:13Pwede ka bang mag isip? Na nagiging aware ka ba sa
- 4:18sitwasyon mo o hindi? Meron naman yung mga.
- 4:22Parang nasa lighter state ng coma so meron silang konting
- 4:28consciousness. At sinasabi ng pasyente.
- 4:34Nung naging okay na sila. May akong parang distorted na
- 4:37reality habang naka coma sila. Halimbawa habang noong nasa
- 4:43ospital sila. Kinakausap sila nung doktor.
- 4:47Pero yung interpretation nila para silang nasa isang pelikula
- 4:52na kakaiba o nasa isang conspiracy.
- 4:57Or pwede ding yung mga pamilya na lumalapit sa pasyente.
- 5:02Pwede nang makita ng parang blurred lang oh.
- 5:06Malabo distorted so yung realidad nila.
- 5:11Distorted may konting awareness sila.
- 5:14Pero yung utak hindi. Naiinterpret ng tama yung mga
- 5:20nangyayari. At yung pagdinig daw yung pang
- 5:24rinig yung naririnig natin. Isa daw yun sa mga pinaka
- 5:29resilient na sense natin. So hindi yung yung nakikita
- 5:35natin hindi yung naaamoy natin. Pero yung naririnig natin so isa
- 5:42daw sa mga pinaka rizalian na sense kaya di ba kapag nakakoma
- 5:48yung tao kinakausap siya. Or nagpapatugtog ng musika.
- 5:54Yung mga pamilya. Kasi iniisip natin at umaasa
- 6:00tayo na yung boses natin at yung tunog.
- 6:04Ma rinig ng pasyente. So nakakalungkot kasi kung
- 6:10iisipin mo sa perspektibo ng pasyente.
- 6:13Siguro pwedeng na pwede niyang marinig.
- 6:17Narinig niya yung boses. Alam niya na nandiyan yung kamag
- 6:22anak nya. Baka nare recognize niya yung
- 6:26boses yung tunog. Yung hugis.
- 6:31Nung tao pero wala siyang magawa.
- 6:34Lalo na kung. Kung severe yung yung coma nya
- 6:39kung malala. Syempre nakakalungkot din sa
- 6:43parte ng pamilya na walang kasiguraduhan.
- 6:47Kailan ba magigising yung pasyente?
- 6:50Kailan ba magkakaroon ng awareness?
- 6:55Magkano pa ba yung kailangan namin bayaran sa ospital mahal.
- 7:01Araw araw mahal. Yung kwarto yung doktor yung
- 7:07gamot. Sobrang mahal.
- 7:12So hindi mo alam san mo kukunin yung pera di mo alam gaano
- 7:17katagal. Hindi mo alam kung lalaban ka
- 7:21pa. Hindi mo alam kung ipaglalaban
- 7:24niyo pa yung pasyente sa sitwasyon ng pamilya ko.
- 7:29Hindi na kinaya hindi na kinayang ipaglaban yung
- 7:33pasyente. Kasi talagang mahal.
- 7:37Hindi libre yung gamutan sa pilipinas.
- 7:41Hindi libre yung healthcare. So kahit gusto mong ipaglaban.
- 7:47Paano mo ipaglalaban? Kung hindi mo kaya buti na lang
- 7:51may mga ibang tao may mga ibang sitwasyon.
- 7:55May ibang pasyente na. Nagigising mula sa coma.
- 8:01Di ba maraming mga kwentong ganon?
- 8:04May mga pelikulang ganon at kapag gumising yung pasyente.
- 8:08Hindi naman parang bigla biglang okay na sila.
- 8:13Oo mare realize nila yung nangyayari.
- 8:17Sabi nila. Mabagal to mabagal na.
- 8:22Pagbangon. Na pwedeng yung taong yun.
- 8:27Malilito sya. O maguguluhan magagalit.
- 8:33So kailangan pa din ng panahon. Para mag adjust o mag adopt o
- 8:40bumalik yung tao yung dating tao.
- 8:44O baka hindi na siya maging katulad ng dati.
- 8:48So yun yung epekto ng pinagdaanan niya ng koma.
- 8:53Yun lang ang episode natin ngayon.
- 8:55Salamat sa oras nyo. Pwede kayong sumuporta sa
- 8:58patreon kung gusto niyo itong podcast.
- 9:01Salamat at paalam. N.