Latest / Anlamak+ / Dinlerin gelişimi için tasavvuf gerekli mi? (Bölüm 1/3)

Transcript

Dinlerin gelişimi için tasavvuf gerekli mi? (Bölüm 1/3) · Anlamak+

0:00
Herkesi tekrardan merhabalar, dini okumalarda aklıma takılan
0:04
bir tane soru var. Bunu özellikle dini kitaplara
0:08
yoğunlaşmış kişiler çokça herhalde karşılaşmıştır.
0:11
Bu soruyla yani demiştir ki acaba bu soru gerçekten
0:15
beklendiği gibi cevaplasaydı dini tarih nasıl değişirdi diye.
0:19
Bu da şu aslında tasavvuf dine nasıl katkı sunar?
0:24
Insanoğlu tabi her zaman işleri kompleksleştirmenin birazcık
0:28
daha dallandırıp budaklandırmanın heyecanı
0:30
içerisinde. Ve bu yazıtları da yansıyor ve
0:34
dini ritüellere de yansıyor. Hâl böyle olunca insanlar
0:37
aslında basit görünebilecek bir takım orderları kendi içerisinde
0:42
değiştirerek ve revize ederek aslında kendi diyalektiğini,
0:46
dini anlatılarla da bütünleştirebiliyor.
0:49
Bunun çokça örneğini görebiliyoruz.
0:51
Aslında her temel dinin özellikle 3 semavi din üzerinden
0:55
ilerleyecek olursak kültürel. Miras da şekillendirilmiş bir
0:58
basamağı olduğunu kabul etmek gerekiyor.
1:02
Buradaki temel tanrı şudur, erken dönemde özellikle yazının
1:06
ve eğitimin bu derece ilerlemediği toplumlarda bir
1:10
bilenin bir bilgenin bazı bilgileri aktarmaya çalışması ve
1:14
bu yönde bir gayret göstermesi, ilk bakışta gerçekten
1:18
anlaşılabilir bir gayret. Çünkü okuduğunuz metinden ne
1:21
anladığınız aslında temel entelektüel düzeninizle doğrudan
1:24
alakalı. Zaten tasavvufi yaklaşımlarda.
1:28
Bunu savunuyor. Yani kitabın kendi içerisinde
1:31
bir sembolizmasından ziyade. Buna girenler de var.
1:34
Bu arada hurufilik mesela bunlardan bir tanesidir aslında
1:38
o. Da okuduğunuz metnin ne kadar
1:39
anladığınızla ve kültürel mirasına ne kadar
1:42
şekillendirebildiğinizle daha çok ilgileniyor insanlar.
1:46
Özellikle israil külliyatına baktığımız zaman israil'in
1:49
sürekli göç eden sürekli baskıya maruz kalan, sürekli öteki,
1:54
ötekileştirilen tavrından ötürü yazıtların aslında kaleme
1:59
geçirilirken bir takım aydın kesim tarafından kaleme
2:03
alındığına dair güçlü bir anlatı var.
2:06
Bu sosyal sınıflama levilliler bölümünde de aslında görülüyor.
2:10
Tabii ki burada temel referans itikat seviyesi ve hazreti
2:14
harun'un soyundan devam etme gayreti bu buluyorsunuz.
2:18
Cocem dediğimiz bir sınıfı da beraberinde getiriyor.
2:21
Hazreti harun'un soyundan gidenler ve aynı zamanda hazreti
2:25
musa sina dağından bu emirleri beklerken 10'a çıkart ibadet
2:29
etmeyi, 10'a çıkart iman etmeyi ve.
2:31
Onun yol göstericiliği eşliğinin de devam etmeyi göze alanları
2:35
seçiyor. Ancak temelde bu ayrım bu kadar
2:38
net bir şekilde sadece itikat çember içerisinde
2:42
değerlendirilmiş değil. Israiloğullarını külliyatlarını
2:46
değerlendirdiğimizde bütün toplumlarla olan entegrasyonun
2:50
da göz önünde bulundurursak özellikle mısır döneminde
2:53
yaşadıkları ve edindikleri kültürel mirasın.
2:57
Tevratın özelinde çok ciddi referanslar oluşturduğunu
3:00
görüyorsun ve aynı zamanda bu başkain dediğimiz veya kohen
3:05
sınıfındaki herhangi bir rahip veya dini alim statüsünde
3:09
sayılabilecek herhangi bir kimsenin anlatıları
3:12
bütünleştirerek kendini yoluşturduğu bir sembolik bir
3:16
figür var aslında. Dolayısıyla tevrat'a
3:19
okuduğunuzda edindiğiniz deneyim veya size yansıtılan o
3:23
sembolizmanın arkasında görünmeyen bir yer olduğunu
3:26
savunan çok fazla din adamı var. Bu erken dönemde israiloğulların
3:31
başına gelen hadiselerden biri olsa da kur'an'da net bir
3:34
şekilde tenkit edilen bir uns aslında biz 3 kitabında kutsal
3:39
olduğunu kabul ederekten referans alırsak aslında.
3:43
Bu sembolizmanın yanlış olduğunu görebiliyoruz ama bu zamanda
3:48
geriye doğru döndüğümüzde müslümanlığın özelinde de bu
3:52
tarz tasavvufi anlayışların güç kazandığını görebiliyorsun ama
3:57
buradaki temel sorun şu, kutsal kitapların insanın yaratılışıyla
4:01
ilgili matematiksel veriler dışında bir anlam bütünlüğü
4:05
yakalamakta zorlanması aslında temel sebep.
4:09
Yani tanrının birazcık daha ezoterik bir yapıda kalması ve
4:13
ulaşılabilir veya hissedilebilir veya görülebilir olmasının
4:18
tamamen metafiziksel bir formda değerlendirilmesi.
4:21
Aslında kutsal kitapların temelinde anlatmadığı şeyleri
4:25
arama ihtiyacını yöneltiyor insanlara, yani kutsal
4:30
kitapların herhangi bir yanında aslında hiçbir kutsal kitap için
4:34
söylüyorum bunu tabi ki. Doğrudan tanrının yaşamına ve
4:38
hayata müdahalesine doğrudan bir referans yok.
4:42
Hal böyle olunca insan hem zamandan hani münevez tutarak
4:47
aslında tarlayı hem mekandan ve manevi alemden münevez tutarak
4:53
hissedilemeyen, görülemeyen, algılanamayan, sadece itaat
4:57
edilen bir format. Eee tabii ki bu açıklama
5:01
birazcık da suistimale açık bir yapının oluşumuna da zemin
5:05
hazırlıyor. Bunu tabi ki hani nerede
5:09
görebiliyoruz? Bunu?
5:10
Bugün dini tarikatların çizdiği yolu izleyerek aslında
5:15
görebiliyoruz. Yani burada dini tarikatları
5:18
birbirinden ayıran şeyler itikati olarak farklı şeylerden
5:22
ifade ettiklerinden değil, tamamen kültürel mirasları ve
5:26
bulundukları coğrafyanın aslında etnik unsurlarını da referans
5:30
alarak kendi dini ile eklemlendirdiği bir yapıdan
5:34
dolayı aslında bu kar. Şımıza çıkıyor.
5:37
Bunun nasıl yorumlayabiliriz? Yani örnek veriyorum.
5:41
Mitolojiye baktığınız zaman Norveç bölümünde tanrının ve
5:45
tanrısal vasıfların genelde işte buzul çağına entegre veya soğuk
5:51
iklimi entegre insanlar olduğunu ama.
5:55
Musa'nın suyla ödüllendirilen bir tanrı formunda anlatılması
6:00
aslında bu olayın birazcık da insanın tahayyül sınırlarıyla
6:04
alakalı olduğundan gösteriyor bizlere.
6:07
Eee tasavvufun şöyle bir ııı sistematiği var ııı, tanrıyı
6:12
metafiziksel olarak açıklamaya çalışırken aslında bazı
6:15
kavramların içini bilinçli bazı kavramların içini de bilinçsiz
6:20
şekilde değiştiriyor, revize ediyor veya boşaltıyor.
6:24
Özellikle bazı konularda çok imtiyazlı bir yaklaşım.
6:27
Benimserken bazı konularda da tam tersine görünen şeyi bile
6:31
dezavantajlı olarak asya ettirebiliyor.
6:36
Tabii ki ibnarabi gibi ekollerin islami tasavvufta yerini
6:39
düşündüğümüz zaman eee evet tanrıyı anlamaya belki en yakın
6:43
nokta olabilir ama burada da şöyle bir problemle karşı
6:46
karşıya kalıyoruz ve insanlar aslında tarikatlara da birazcık
6:49
bu yüzden bel bağlıyor. Tasavvufi düşüncelere şimdi ibni
6:53
harabi veya nesimi veya spinoza veya nietzsche veya şapar house
6:58
karşımıza gelip bize tanrıyı anlatmaya çalışsa.
7:02
Bu herhalde aylar boyunca yıllar boyunca yaptıkları detaylı
7:07
okumaların zihinsel sorgulamaların ve belki de
7:11
spiritüel bir takım yeteneklerinin sonucu olarak
7:14
ortaya çıkan bir konu olduğundan dolayı size anlatıldığında
7:18
aslında geçmeyen bir ifadeden bahsediyoruz.
7:22
Bu aynı zamanda felsefenin de bir sorunu, yani mesela heraklit
7:26
olsun. Aynı nehirde 2 defa yıkanılmaz
7:29
ifadesi. Özellikle lise çağında
7:32
anlatıldığında insanlarda çok da bir şey uyandıran bir yaklaşım
7:36
değildi. Ama heracityos burada bahsettiği
7:39
şey itibariyle daha derinlere inmesi, zamanın değişimindeki
7:45
payını anlatabilmesi. Ve bunu da kendi düşsel formuna
7:50
size indirgeyebilmesi çok da olası değil.
7:54
Tasavvufun elinin güçlü olduğu nokta burası nasıl burası
7:58
bilinmeyen ezoterik ve mistik bir takım senaryoların olduğu
8:02
varsayarak insanlar kendisini bu yola adadığı taktirde tasavvufi
8:08
bir takım manevraları da öğrendiği takdirde mesela
8:12
islamiyet'te de biliyorsunuz. Tasavvufun sınıfları ve
8:15
mertebeleri vardır. Bu mertebeler sonucunda hakikate
8:20
ulaşırken ki yolculuk esnasında aslında.
8:24
Bazı şeylerin inisiyat edilmesi inisiyatına tabi tutulması
8:27
oldukça önemli gibi gözüküyor. Insanlar da tabii ki bazı
8:31
şeyleri okumakla berraklığa kavuşturamadığı için tasavvufun
8:36
getirdiği yol haritasını referans edinerek hem kendi
8:40
şahsi bir takım yeteneklerini ve kabiliyetlerini yontarak hem de
8:46
bazı noktalarını belirginleştirirken, bazı
8:50
noktalarını sınırlandırılarak aslında ideal bir insan formu
8:54
benimsemeye çalışıyor. Bu ideal insan formu iyi insan
8:58
formu, Kamil insan formu. Islam'a göre farklı
9:02
hristiyanlığa göre farklı museviliğe göre farklı bir
9:05
anlayış içerisinde şekillendiğinden dolayı aslında
9:09
dinler. Hem kültürel hem de sosyolojik
9:12
olarak anlatılarla beslenen bir yapının içerisinde insanları
9:16
kendi diyalektiği içerisinde yoğuruyor insanlarda.
9:20
Dolayısıyla tasavvufa yoğunlaşırken kitaplarda
9:23
bulamadığı sırları. Bu anlatılardan ve bilen bilgi
9:27
olarak kabul edilen kimselerden dinleyerek onların
9:31
referanslarından yola çıkarak bulmaya çalışıyor.
9:35
Bu tabii ki tarikatın içerisine dahil olmayan tasavvuf ve
9:38
ekolleri takip etmeyen kimseler için çoğu zaman sapkınlıkla eş
9:42
değer bitakım, ritüelleri takip edildiği bir uygulama olarak
9:46
görülse de aslında tarihsel okumaların birçoğunda şunu
9:50
görüyorsunuz ki mesela waff dizin doğrudan Yahudilerin
9:53
migresiyle benzer bir anlayışla olması.
9:56
Tabii ki. Hani sembolik ve mana açısından
9:59
benzer olsa da uygulama pratiği açısından farklı olması.
10:03
Eee suya girip çıkan bir canlı dışında bir mantık aslında
10:07
kurgulamıyor. Ancak tabii ki burada dikkat
10:10
edilmesi gereken temel unsur bu nisasyon.
10:15
Ritüeline inanç ve buradaki aslında amacı sorgulamak her
10:21
zaman biliyorsunuz. 2 sütun önüne geldiğinizde veya 2 sütun
10:25
arasında geçtiğinizde antik heren toplumlarında bir
10:28
aydınlanma çağını temsil edersiniz.
10:31
Yeniden doğuşu figüredersiniz zaten yeniden Doğuş sembolizması
10:35
da tasavvufun sıkça başvurduğu mekanizmalardan bir tanesidir.
10:40
Yeniden Doğuş dediğimiz şey reenkarnasyon gibi fiziken bir
10:44
doğma eylemi değil aslında. Ruhani bir aydınlanma ve yeni
10:49
bir yola girişin aslında ön adımlarını atmak.
10:53
Hal böyle olunca bu ritüellere gerçekten mutlak bir inanç
10:57
gerekiyor ve tasavvufta aslında bu zihinsel yıkama deyince kötü
11:03
anlaşılacak. Ancak zihinsel yıkama gerçekten
11:07
burada tam karşılayan şey tam bir mutlak itaat altında.
11:12
Ancak bu. Hareketler bu ritüeller bu
11:15
eylemler bir anlam kazanır çünkü.
11:18
Bir suya girip çıkmanın eee birçok insan için bir duş
11:21
almaktan bir farkı yoktur. Hatta çok daha hızlı olmasından
11:25
dolayı insanlar şunu da söyleyebilir ya burada işte olan
11:29
şey çok sembolik ve figürel bir şey.
11:32
Aynı zamanda tiyatral. Dolayısıyla ben buradaki manayı
11:35
anlamadım diyebilir. Eğer zihinsel haritasını da bu
11:39
yolu çok da benimsemediyse bunu sadece mik ve özelinde veya
11:43
vaftiz özeninde söylemiyorum. Bir çok inanç yelpazesinde
11:47
ritüelik aç açıdan bak. Bunun örneklerini fazlasıyla
11:51
görebiliyoruz. Hal böyle olunca aslında
11:54
tasavvufun elinin güçlü olduğu şeylerden bir tanesi de bu
11:59
zihinsel yıkama gereksinimine tabi olarak bir formatlanmış
12:03
beyin üzerinde şekillenmek aslında.
12:06
Tasavvufu şöyle eleştirirken, bir yandan da övgüsünü vermek
12:10
gerekir. Evet, tasavvuf doğru ellerde
12:13
yönlendirilmediği takdirde aslında kendisine holdingleşmiş
12:18
dünya dünyevi işlerle çok haşır neşir olan ve gerçekten de maddi
12:23
saiklerle çoğu eyleme imza atan yapıların oluşumu anlamına
12:27
gelebilir. Eee ancak tasavvuf eğer
12:30
gerçekten melami gibi türkiye'de de örneklerinin olduğu bazı
12:34
ekollerin benimsediği üzere bir inzivaya çekilme ve dünyevi
12:38
hayatlar soyutlanarak tanrıya tam anlamıyla itaati ifade eden
12:43
bir kavramda erişilirse aslında tanrıyı anlamak için benlikten
12:48
vazgeçmek anlamına gelir. Kişi benliğinden vazgeçtiği
12:52
esnada aslında. Hem nefsinden hem arzularından,
12:56
hem isteklerinden, yani dünyaya dair birçok şeyden vazgeçmiş
12:59
olur. Biliyorsunuz bir hadisi şerif
13:02
vardır işte bir müslümanın aslında hem iyi giyinmesi hem
13:06
iyi kokması hem iyi yaşaması gerekir ki diğer insanlara örnek
13:10
olması açısından dolayısıyla ihtiyacın dışında bir tasarrufu
13:15
doğru olmadığı islamiyette çokça zikredilir.
13:18
Yani cimrilik bu aşa aşamada islamın en sevmediği şeylerden
13:23
bir tanesidir. Eee buradaki temel mekanizma
13:26
aslında cömert karlığı teşvik etmektir.
13:32
Yaşama sevinci bu anı yaşarken dünyevi anı yaşarken tanrıya
13:38
uygun onun istekleri ve iradesiyle bütünleşmiş bir
13:41
yapıyı harmonize ederken, bir yandan da öbür tarafın olduğunun
13:45
bilincinde olmakla da mütevellit birikimleri de sınırlı tutmayı.
13:51
Arzular. In böyle çok derin
13:53
yorumlanabilecek bir takım mekanizmaları var.
13:56
Ancak tabii ki tasavvuf son yüzyılla özellikle
14:01
sekülerleşmenin de başladığı bilinç düzeyinin yükseldiği,
14:04
bunu sakın şey olarak anlamayın. Hani bilinç artınca dini
14:08
saiklerle hareket etme azalıyor demiyorum.
14:11
Ancak şöyle bir şey var, bu sekülerleşmenin getirdiği itikat
14:15
seviyesinde azalma ve deist agnostik gibi teist sıfatında
14:20
sayılabilecek bileşenlerin soft ve hiçbir dine inanmayan
14:24
versiyonları için aslında. Bir takım aslında zayıflıkların
14:29
da bir semboliz. Tasavvuf bu alanda zayıf kaldığı
14:33
yerlere doldurmak için ritüelleri güçlendiriyor.
14:37
Eee ritüellerin aslında çok da derin anlamı yoktur.
14:40
Mesela özellikle Hristiyan günlükler çok ciddi tasavvufi
14:44
düşünürler olmasına rağmen milattan sonra 2 ve üçüncü
14:47
yüzyılda çok hızlı bir düşünce diyalektiği oluşturmaları ve
14:51
neop pilotanik bir yaklaşımla aslında hristiyanlığı helenistik
14:55
unsurlarla bağdaştırması ve belki de hermetik bir takım
15:00
anlayışları Hristiyan içinden nakşetmesiyle düşündüğümüz zaman
15:03
dahi. Şunun net bir şekilde ifade
15:06
edebiliriz ki. Orada ritüellerden soyutlanmış
15:11
bir hristiyanlık anlayışı vardı. Tabii ki onlar demurgos'un
15:15
kendilerini kandıran bir tanrı olması, manipülatif bir tanrı
15:18
olması sahte bir tanrı olmasıyla bu ritüelleri zayıflatıyorlar
15:23
bence. Ancak ritüeller eşliğinde bir
15:25
tasavvuf yorumlaması birazcık zayıf.
15:28
Çünkü ritüelin temeli aslında insanı bahşedilen bilinç
15:33
düzeyinin inkarıdır. Çünkü ritüeller bir ezberi takip
15:37
eder. Kendi içerisinde derin
15:39
anlatıları muhakkak vardır. Ancak ritüellere sadık kalarak
15:43
bütün mekanizmayı ve düşünme pratiğini boşta bırakmak
15:48
tasavvufun aslında çok da yapmaması gereken bir şey.
15:52
Burada şöyle bir itiraz çıkıyor, tabii ki ortaya ritüellerin bir
15:55
manası olduğu bir derinliği olduğu ezoterik bir takım
15:58
anlatılarının olduğu ve bu bilinç düzeyinin aslında inkarı
16:03
anlamına geldiğini söyleyenler de vardır.
16:06
Yeniden Doğuş seremonisi birçok topluluğun birçok dini
16:10
topluluğun aslında kullandığı bir mekanizma olduğundan dolayı
16:15
yeniden doğuştaki sembolizmanın aslında daha önceki hayatta
16:21
edinilen deneyimlerin ve yanlış anlayışların taasbun terk
16:25
edilerek daha organize, daha akılcı ve daha mantık
16:28
çerçevesinde işlenen bir sistemin.
16:31
Bir hayatın başlangıcı olarak kabul edilmesi anlaşılır.
16:35
Tasavvufun en güçlü olduğu yer burasıdır.
16:37
Ama siz burayı da ritüel statüsünde değerlendirip
16:40
herhangi bir mana vermeyip tiyatral bir şölenle aslında
16:43
hani bir takım gözü güzel gelen bir şeyler gibi
16:46
değerlendirdiğiniz takdirde aslında bir yandan da tasavvufın
16:50
elini de boşaltmış oluyorsunuz. Tasavvufta tabii ki bir
16:54
progresyon her zaman var mıdır? Diye sorduğunuz zaman.
16:58
Progresif bir takım manevralar vardır ancak bazen de geriye
17:02
gidiş de söz konusudur. Çünkü tanrının neredeyse 26 20
17:07
700 yıldır tanımlanan birçok tanımı günümüzde dahi boşa
17:12
çıkmıştır. Tanrının sürekli olarak
17:15
insanları cezalandırıp ödüllendirdiği sınava tabi
17:18
tuttuğu sıvı çok güçlü muhafazakarlar tarafından
17:22
ısrarla dile getirilse de birçok kutsal metinde bu yönde bu kadar
17:28
güçlü bir anlatım olmadığını görüyoruz.
17:30
Eee insanın kendi maddi tecrübelerini ııı allahın veya
17:35
tanrının eee karar mekanizmalarıyla bağdaştırması
17:39
da aslında tasavvufun ilerlemesinin önündeki en büyük
17:43
engellerden bir tanesi. Tasavvuf kendi içerisinde allahı
17:47
anlamaya, tanrıya anlamayı hedeflerken, bir yandan da kendi
17:51
maddi ve basit hareketlerinin sonuçları üzerinden de allahın
17:56
karar mekanizmasını. Tayin etmeye çalışıyor.
18:00
Eee işte tasavvufun tıkandığı noktalardan bir tanesi de son
18:03
yüzyıllarda bu ııı. Çünkü ııı kapitalist sistemle
18:07
beraber düşündüğümüzde sosyal dezavantajlı insanların inanç
18:11
seviyesinde gözle görülür artış, toplumun her kesiminde olan bir
18:15
şey. Bu sadece türkiye'nin özelinde
18:18
veya avrupa'nın özelinde olan bir hadise değil.
18:20
En gelişmiş toplumdan en gelişmemiş topluma kadar nereye
18:23
bakarsanız bakın. Maddi zorluklarla, manevi
18:27
zorluklarla uğraşan kimselerin yani sosyal olarak dezavantajlı
18:30
olan kimselerin aslında cevabı dinde araması gibi bir anlayış
18:35
söz konusu. Hal böyle olunca da gayri
18:38
ihtiyari şunu görüyoruz, hep bu gün içinde karşılaştığımız
18:43
deneyimlerin yorumlarını allahın aslında dünyadaki payımıza dair
18:48
yaptığı yorumlar gibi değerlendiriyoruz.
18:50
Şimdi burada şöyle bir yanlış söylem söz konusu olur, yani
18:54
sizin her günlük kararınız eğer bir karar mekanizması, ödül
18:58
mekanizması, diyalektiğinde çalışıyor ise.
19:01
Bazı şeylerin sonucu ilk başta kötü gibi gözükürken sonrasında
19:07
iyiye doğru evreler bir diyalektikli örülebiliyor.
19:12
Dolayısıyla bugün sizin için ceza gibi görülen bir şey daha
19:15
sonrasında ödül mekanizmasıyla karşılanabiliyor.
19:20
Hâl böyle olunca aslında tasavvufun işte tıkandığı
19:23
notlardan biri derken ısrarla söyleyerek söyledim.
19:26
Bunu da gerçi. Ama bu tarz maddi ve basit
19:29
düşünceleri de kendi sistematiği içerisinde kurgulaması ve cevap
19:35
veremediği sorulara cennet cehennem gibi gayri alemi, öbür
19:39
tarafı tariflemesi aslında bir nevi kolaycılık ve tasavvufın
19:44
ilerleme kat edemediği basamaklardan biri olarak
19:47
gözüküyor karşımızda. Tasavvufın en çok başvurduğu
19:50
yollardan bir tanesi de tabii ki ilk başta söyledim.
19:53
Birazcık birazcık daha detaylandırmak açısından
19:55
söylüyorum. Kutsal metinleri okurken çok
19:58
farklı bir diyalektikle eee ve daha önceki bilgilerden de
20:02
harmanlayarak farklı manalar çıkarılması kuran ı kerim, bunu
20:07
hem müsaitlerden bir tanesi. Çünkü bir olay örgüsü içerisinde
20:10
işliyor. Ancak diğer metinlerde özellikle
20:13
mesela yohanna da çok enteresandır.
20:16
Her kelimenin, her cümlenin mistik bir anlatısı olduğuna
20:19
yönelik çok ciddi bir kuvvetli inanış vardır.
20:23
Görece kutsal kitaplar arasında en anlaşılabilir, en kolay en
20:27
göze ve kulağa hitap eden Metin olmasına rağmen.
20:30
Her söz bebeğinin her diyaloğun ııı bir mana ile
20:34
ödüllendirilmeye çalışıldığı en enteresan bir kitaptır.
20:39
Bu tasavvufun aslında bence samimiyetini yitirdiği bir alan.
20:44
Çünkü bu kutsal metinlerin tek başına kutsal olmadığını kabul
20:47
edip veya kutsallığını içindeki sembolizma veya gizli anlatılara
20:53
indirgemek bence öğrenmek isteyen ve kuran ı kerim'i de
20:57
defalarca söylediğim üzere ünlülere bile vasf bulunan.
21:02
Anlaşılabilmesi beklenen bir kitabın muhkem olan bir kitabın
21:06
daha karmaşık ve anlaşılabilir olmadığını söylemektir.
21:10
Burada şöyle bir problem çıkıyor, benim basit zihinle
21:13
yaptığım aslında yorumlamada size bir yaratıcı bir creator
21:18
bir kitap gönderiyor. Bu kitabı herkesin anlaması için
21:21
gönderiyor ki çünkü sınava tabi hani tasavvufunda ekolünde
21:26
olduğum muhafazakar insanlarını kabul ettiği üzere.
21:29
Burada yaşadığımız ve verdiğimiz kararlar neticesinde.
21:33
Cennet veya cehennem neye ödüllendiricez ya da
21:35
cezalandıracağımız bir diyalektik içerisinde eee bizim
21:39
bize tebliğ olunan kitabı anlayabilmemiz gerekiyor.
21:43
Burada tabii ki kitabın yalınlığını savururken bir
21:47
yandan da tasavvufta şunu söylüyor, kitap yalın olmak
21:51
zorunda değil sen o erdeme ulaşmak zorundasın.
21:55
Sen bu kitabın inceliklerine manasal derinliklerine ulaşmak
21:59
zorundasın bu bir. Da bir hakikat yoludur.
22:02
Ancak dediğim gibi yine de söylüyorum.
22:04
Yani sosyal olarak bu imtiyazlara sahip olmayan
22:07
hayatını idame etmek için özellikle orta çağda günde 10 12
22:11
saat çiftçilik yapmak zorunda kalan çeşitli fiziksel
22:14
aktivitelerle uğraşan dönemsel olarak belki bizim coğrafyamız
22:18
da olmasa da kölelikle haşır neşir olan.
22:21
Eee insanların hangi arabuta savfa bu kadar yoğunlaşıp çözüm
22:26
için bu zihinsel diyalektiği yapmak zorunda kalabileceği
22:30
ihtimali aslında birazcık sosyal dezavantajı da beraberinde
22:34
götürüyor. Dinlerin her birinin aslında
22:37
temel misyonu evrensel bir mesaj ve herkese eşit bir yurttaşlık,
22:42
eşit bir vatandaşlık, eşit bir kulluk vasfetmesi.
22:46
Şimdi bu vasıfları terk edip. Aslında sosyal imtiyazımızla
22:50
beraber bu işe vakit ayırabileceğimiz.
22:53
Varsayımı aslında çok büyük bir dezavantaj.
22:57
Bir de tabi ki tasavvuf olarak baktığımız zaman hep bir soy
23:00
ağacını peygamberin soy ağacına indirgemek gibi bir düzen var.
23:05
Bunu hristiyanlıkta da görebiliyoruz.
23:06
Musevilikle de görebiliyoruz ve kendi dinimize olan islamiyet'te
23:09
de görebiliyoruz. Bu aslında bence samimiyetinde
23:13
kaybolduğu yerlerden bir tanesi. Çünkü peygamberle soy ağacını
23:18
takip edebilmek. E sizinle dost doğru bir insan
23:22
olduğunuzu göstermez. Eee veya kutsal kitaplarda
23:25
kutsal metinlerde yer almayan gizemli bilgilere sahip olup da
23:29
insanlığın hayatını değiştirecek bir kudrete sahip olduğumuz
23:34
anlamın da taşımaz. O zaman peygamberliğin bir vasfı
23:37
olmaz da burada nesimi rahmetle anarak bir hatırlatma yapmak
23:41
lazım. Hani kendisi ayet inşanından da
23:43
üstün görüyor kendi. Şahanına çünkü bu gerçekten
23:46
kişisel bir sınav. Eğer herhangi bir dine
23:49
inanıyorsanız bu 3 semavi din olmak zorunda değil.
23:53
Bir tanrı inancına sahipseniz aslında sınavın şahsiliğine ve
23:57
iyi insanoğluna erdeminin temellerine erişmeniz gerekiyor.
24:02
Sosyal imtiyaz elde ettiğiniz dezavantajlı gruplar
24:05
oluşturduğunuz herhangi bir tasavvuf ve anlayışın veya hak
24:09
etmediğiniz liyakatle elde etmediğiniz basamakları
24:11
edindiğiniz bir tasavvuf bir anlayışın samimi olmadığını
24:15
kabul etmemiz gerekiyor. Tasavvuf olmasaydı kutsal
24:19
metinleri okuyarak bir yere varmaya çalışsaydık.
24:22
Evet bugün elimizde çok daha iyi alın ve basit yorumlar olurdu
24:26
ancak. Belki de mesajlar daha net
24:29
anlaşılırdı. Yani bir basit cümlenin 500 tane
24:33
farklı varyasyonu ve meali olunca insan gayri ihtiyari
24:37
anlamın. Bütünlüğünden ziyade yorumsal
24:40
kavramlara odaklanıyor ve bu da kutsal kitapların temel misyonu
24:45
olan öğreticiliği ve yol göstericiliği kaybetmesine
24:48
vesile oluyor. Tasavvufun yaptığı da bu aslında
24:52
bence haddim olmadan söylüyorum. Bunu zihni bulanıklaştırmak bir
24:57
yolculuk değil, bir mertebe değil.
25:00
Yani ibnara abinin söylediği gibi fenalık haline
25:03
ulaşılabilmenin yolu değil. Zihinsel olarak kişi kendi idrak
25:08
seviyesine eğer ibnar abin de söylediği gibi bir ayağını
25:11
sabite söz konusuysa, kendi zihinsel yolculuğuyla ve berrak
25:16
bir zihinle aslında. Eee, tanrıya bir şekilde
25:19
ulaşabilir. Bunun için kutsal kitapların
25:21
satır, aralarında noktalamalarda veya kelime oyunlarında bir mana
25:28
aramaktan ziyade, iyi insan olmanın evrensel diyalektiği
25:32
içerisinde bir sistem inşa etmek.
25:34
Bence tasavvufın kendi ekolünden daha önemli tasavvuf dediğim
25:38
gibi bence zihni bulunuplaştıran ve yol haritasını da kaybettiren
25:42
bir hadise. Kendi doğrularını başkalarına
25:45
doğruymuş gibi nakşeden bir takım bilgilerin tırnak içinde
25:50
olduğu bir topluluk aslında işte onun yediği çatalıdan yemek
25:54
gelseniz. Onun içtiği sudan su içerseniz
25:57
bardaktan su içerseniz mesela bunlar.
25:59
Eee, tanrıdan yani şirk koşmanın aslında eee birebir varsayımları
26:05
biliyorsunuz. Hristiyanlıktaki temel inanç
26:08
yelpazesinde inzivaya çekilmek diye bir tabir vardır.
26:12
Bunu asya toplumlarında da nirvana'a ulaşmak için yapılan
26:16
bir ibadet ritüeli gibi görebilirsiniz.
26:18
Bu inziva aslında kişinin kendisiyle baş başa kalmasıdır.
26:23
Bunu da sokrates asırlar öncesinde kendini bil diyerek
26:26
nitelendirmiştir. Bunları alt alta üst üste
26:29
koyduğunuz zaman aslında insanın yapması gereken yolculuğun bir
26:34
cemaat, bir tarikat, bir topluluktaki dışsal yolculuktan
26:38
ziyade içsel yolculuk olduğunu anlamamız lazım.
26:42
Arzulardan arınmak belki şapana ayrın bugün duymak istemeyeceği
26:46
bir terimdir. Çünkü hedonistlik bir
26:48
yaklaşımla. Haz üzerinde kurulu dizayn
26:50
edilmiş bir hayatı yaşamama erdemi 10'a çıkart göre belki de
26:55
bir erdem değildir. Çünkü insanın biyolojisine uygun
26:57
değildir. Ancak tasavvufta edinebilecek en
27:01
önemli tecrübelerden bir tanesi. Hazdan, yani tırnak içinde
27:04
islamiyet'teki betimlemesi ile nefisten.
27:07
Eee birazcık uzaklaşabilmektir. Dünyevi hazara gereğinden fazla
27:12
anlam yüklememekdir. Çok alakasız bir örnek olacak
27:16
ama markoz ailece'un söylediği çok güzel bir söz var
27:18
biliyorsunuz. Dünyadaki mutluluğunuz veya
27:22
dünyayı anlamda ki iradeniz aslında düşüncelerinizle
27:27
şekillenir. Tam söz bu değil tabii ki ancak
27:29
ayrılıyorsunu söylemek istediği şey bu roma pardon söylediği şey
27:33
aslında mutluluk veya mutsuzluk. Sizin elinizde inanç veya
27:37
inançsızlık sizin elinizde sadece düşüncelerinizi
27:40
şekillendirerek düşüncelerinizi eğiterek düşüncelerinizi daha
27:44
erdemli hale getirerek bu hakikati sınırlarına
27:48
ulaşabilirsiniz. Başkalarını kıskanmadan
27:51
elinizdekilerin kıymetini bilerek de aslında mutlu olmanın
27:54
mesela bir avantajını elde edebilirsiniz.
27:56
Eee, sağlıklı olduğumuz için şükrederek bu tabii ki biat
28:00
olarak değil, sadece mantıksal perspektiften söylüyorum.
28:04
Yine bir hakikate erişebilirsiniz.
28:07
Buradaki temel Kaide ve misyon aslında insanın bu diyalektik
28:11
içerisinde oluşturduğu zihinsel yorumlamalardır.
28:14
Burada insan kendisi. Dış yerlerde başka birilerinin
28:20
gözlerinde ve zihinlerini aramaktan ziyade.
28:23
Kendi içine döndüğü bir yolculukla kendini tanıyarak
28:27
kendi zihni rehberini oluşturarak bir yerlere
28:29
varmalıdır. Tasavvuf bence bu aşamada
28:33
kendine yöneltmekten ziyade insanları toplumla homojen
28:37
şekilde hareket etmeye sevk etmekte ve bu açıdan da aslında
28:41
çok büyük bir dezavantaj barındırmaktadır.
28:43
Belli için çok teşekkür ederim. Herkese iyi haftalar dilerim.