Latest / Bartosz Czekała i podcast "The Universe of Memory" / To nie jajniki są problemem. Ukryta metaboliczna przyczyna PCOS (teraz PMOS)
Transcript
- 0:00Cześć, tu Bartek Czekała ze strony universeofmemory.pl i .com. Moim zdaniem jedną z takich pięknych, ale często przemilczanych stron, jeśli chodzi o naukę, jeśli chodzi o medycynę, dietetykę, jest zmiana nazewnictwa. I wiem, że prawdopodobnie brzmi to dosyć dziwnie, ale mam nadzieję, że dacie mi parę minut, żebym to wytłumaczył. No bo nauka, naukowcy, wszystkie te prace, to jest ja taki dzielny żuczek gnojarz, który ma tą swoją kulkę kału i ją gdzieś tam pcha dzielnie pod górę. Jak ją
- 0:29wepcha na górę, to pokazuje innym: "Patrzcie, nazwałem tą kulkę kału" i tutaj pada nazwa choroby. Ale z czasem zdarza się tak, oczywiście, że ludzie zaczynają patrzeć po prostu na tą nazwę i w sumie nie bardzo wiadomo o co chodzi. A koniec końców nazwa danej choroby, nazwa danej jednostki chorobowej ma jak najlepiej, idealnie odzwierciedlać specyfikę danej choroby.
- 0:52wepcha na górę, to pokazuje innym: Często w nazewnictwie chodzi o to, żeby nawet taki przeciętny zjadacz chleba, który nie do końca interesuje się takimi tematami, zrozumiał o co chodzi z nazwy.
- 1:01wepcha na górę, to pokazuje innym: I oczywiście w toku historii jest znanych setki przypadków, kiedy nazwy chorób zmieniały nazwę. No mieliśmy na przykład ziarniniaka Wegenera i została nazwa zmieniona. Dla mnie trochę przykre, bo ziarniniak Wegenera po prostu brzmiał, wiecie, dumnie. Symfonia zniszczenia, było w tym coś takiego mrocznego, klasycznego, ale zmieniono nazwę na ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń. No bo no właśnie, tak jak mówiłem, ta nazwa zdecydowanie lepiej wyraża, co dzieje się w danej chorobie, jaka jest jej specyfika. W dalszej kolejności, nie tak dawno, bo parę lat temu, mieliśmy zmianę niealkoholowego stłuszczenia wątroby. I jest to jedno z najczęstszych schorzeń, które towarzyszy bardzo często po prostu złemu stanowi metabolicznemu danej osoby. Wątroba jest
- 1:48stłuszczona i wcześniej wymyślono: "Ej, będziemy to nazywać niealkoholowym stłuszczeniem wątroby, bo jest spowodowane nie przez alkohol i jest stłuszczenie wątroby. Ma to sens, prawda? Ale wydaje mi się, że to trochę jak nazwać park po prostu. Mamy jeden park, w którym nazwiemy park, w którym dają w mordę, a potem stwierdzimy, nie, ten park nazwiemy park, w którym nie dają w mordę. I najgorsze jest to, że i jeden i drugi kojarzy się z dawaniem w mordę. Myślę, że na tym właśnie polegał kłopot z nazwami alkoholowe stłuszczenie wątroby.
- 2:18stłuszczona i wcześniej wymyślono: To jest jasne, ale niealkoholowe stłuszczenie wątroby cały czas jakby nacisk był na alkohol, nawet jeśli było tam przeczenie. Tym samym zmieniono nazwę. I nowa nazwa to stłuszczeniowa choroba wątroby związana z dysfunkcją metaboliczną. Może już tak nie leży ładnie na języku, ale zwróćcie uwagę, że mamy zwrócenie uwagi, że mamy stłuszczenie wątroby i związane z dysfunkcją metaboliczną. Jeśli przeciętny pacjent usłyszy taką nazwę, to będzie mieć z miejsca skojarzenie, aha, okej, dysfunkcja metaboliczna.
- 2:48stłuszczona i wcześniej wymyślono: Czyli najprawdopodobniej ma to związek z moją dietą, ma to związek z moim stylem życia. Łatwiej po prostu pokazać w ten sposób, że wina leży po takiej stronie i jeszcze raz pokazuje specyfikę danej choroby nawet w taki zwięzły, kompaktowy sposób. Natomiast o choroba, o której konkretnie chciałem pogadać w tym odcinku, to jest zespół policystycznych jajników, a więc PCOS, a przynajmniej choroba uprzednio znana jako zespół policystycznych jajników. Bo po wieloletnich konsultacjach dwa miesiące temu ogłoszono w piśmie Lancet, że zmieniamy międzynarodową nazwę tej jednostki chorobowej. Zamiast PCOS mamy obecnie PMOS, czyli mamy teraz polyendocrine metabolic ovarian syndrome. I polskie tłumaczenie niestety do tej pory nie wiem, czy jest jakiś oficjalny, ale można to luźno tłumaczyć jako wieloukładowy hormonalno-metaboliczny zespół z zajęciem jajników. I tak jak wspomniałem na początku, nazwa ma odzwierciedlić jak najlepiej co jest specyfiką danej choroby. Bo stwierdzono, słusznie, co zaraz wam opiszę, że poprzednia nazwa jest niesamowicie myląca, wprowadza w błąd pacjentów i sama w sobie sugeruje pewne cechy, których nawet lekarze zaczynają szukać w diagnozie i często prowadzi to do wydania takiej diagnozy na podstawie po prostu nieodpowiednich cech albo na odwrót, wstrzymania się od wydania diagnozy, mimo że cechy tego poprzednio zespół policystycznych jajników były diagnozowane u pacjentki.
- 4:24stłuszczona i wcześniej wymyślono: Zacznijmy właśnie od tego, dlaczego nazwa ta została uznana za mylącą i dlaczego stwierdzono, że będziemy zmieniać tą nazwę. Oczywiście podejście jest bardzo racjonalne, jeśli chodzi o zmianę nazwy.
- 4:35stłuszczona i wcześniej wymyślono: Ma być to proces, bo jeśli tak wiele lat ta jednostka chorobowa funkcjonowała pod nazwą PCOS, to ciężko, żeby w przeciągu roku, dwóch czy pięciu całe środowisko medyczne czy dietetyczne, jakie również pacjenci przyzwyczaili się do nowej nazwy. Będzie więc to dosyć długo trwały proces. Natomiast pierwszym powodem było to, że sama nazwa bardzo mocno sugerowała, że tam będziemy do czynienia z torbielami jajników i często oczekiwali tego pacjenci, lekarze, którzy być może zapominali w toku edukacji, jakby jaka jest specyfika tej choroby, też mogli się ich spodziewać. I oczywiście cały kłopot polega na tym, że w początkowym stadium, kiedy opisywano tą chorobę, wydawało się, że to, co widać w badaniach obrazowych, między innymi to są torbiele jajników, a nie miało to żadnego związku z prawdą. W rzeczywistości są to niedojrzałe pęcherzyki jajnikowe, które zatrzymały się na wczesnym etapie rozwoju. Tutaj mamy taki dwojaki kłopot.
- 5:34stłuszczona i wcześniej wymyślono: Po pierwsze, taki obraz, czyli te niedojrzałe pęcherzyki jajnikowe, nie musi w ogóle pojawić się w badaniach obrazowych, a jednocześnie wciąż można cierpieć na tą jednostkę chorobową. I zauważyłem nawet sytuację, że kiedy przeglądałem po prostu czyjeś badanie, jak do mnie trafił na konsultację, to była sugestia ze strony lekarza, że ze względu na to, że nie wykryto zmian w jajnikach, to nie może być to zespół policystycznych jajników, czy teraz jeszcze raz, jeśli chodzi o tą nową nazwę PMOS. To nie może być to, bo ta zmiana musi wystąpić, co nie jest prawdą. I właśnie jeden z powodów zmiany nazwy jest to, żeby nie oczekiwać, że te zmiany będą koniecznie występować. Bo i tutaj jest ta druga strona problemu, bo mówiłem, że problem jest dwojaki, takie zmiany mogą wystąpić u osób, które nie mają PMOS. Najzwyczajniej w świecie zdrowe osoby też mogą, zdrowe kobiety mogą wykazywać takie zmiany w jajnikach.
- 6:27stłuszczona i wcześniej wymyślono: To był jeden z głównych powodów zmiany nazewnictwa. Jest drugi, równie ważny, a być może nawet ważniejszy. Zanim jednak przejdę do tego drugiego powodu, chciałbym przeczytać wam najpierw listę symptomów, które będą towarzyszyć tej jednostce chorobowej, bo kiedy będziecie mieli już taki obraz ogólnie, czego można się w niej spodziewać, to łatwiej będzie to powiązać właśnie z taką drugą ważną przyczyną czy podłożem tej jednostki chorobowej. Możliwe cechy PMOS obejmują między innymi nieregularne albo nieobecne miesiączki, rzadką lub nieobecną owulację, podwyższone stężenie androgenów, nadmierne owłosienie twarzy lub ciała, czyli tak zwana wirylizacja, trądzik, przerzedzenie włosów na głowie, trudności z zajściem w ciążę, insulinooporność i zaburzenia glikemii, niekorzystny profil lipidowy, bezdech senny, pogorszenie jakości życia, objawy depresyjne lub lękowe. Zespół może występować również u osoby szczupłej.
- 7:25stłuszczona i wcześniej wymyślono: Nadwaga lub otyłość nie są warunkiem rozpoznania. Znając już te symptomy, można łatwiej przejść do wyjaśnienia drugiej części czy drugiej takiej najważniejszej przyczyny występowania tej jednostki chorobowej. A są nim zaburzenia metaboliczne. Lata, lata temu powtarzałem właśnie, że tak naprawdę dlatego osobiście niesamowicie się cieszę że nazwa tej jednostki chorobowej została zmieniona bo powtarzałem że jest to choroba stricte metaboliczna w większości przypadków czego nazwa nie sugeruje. Założyłem że całe mnóstwo kobiet miało takie podejście że o mój Boże czemu to mnie trafiło przecież ogólnie nie zasługuje na to i moje życie było może nie jadłam idealnie ale ale generalnie nie powinno mnie to spotkać.
- 8:05stłuszczona i wcześniej wymyślono: Natomiast właśnie kłopot polega na tym że lwia część tak naprawdę wszystkich symptomów jest spowodowana przez zespół metaboliczny bo co się pojawia przy tym PMOSie jeśli chodzi o nową nazwę? Będzie pojawiać się podwyższona glukoza, będzie pojawiać się podwyższona insulina czyli hiperinsulinemia.
- 8:24stłuszczona i wcześniej wymyślono: I zauważcie że mieliśmy takie symptomy jak trądzik, mieliśmy takie symptomy jak wypadanie włosów, mieliśmy takie symptomy jak wirylizacja, pojawienie się owłosienia męskiego typowo męskich okolicach ale u kobiet.
- 8:37stłuszczona i wcześniej wymyślono: To jest oczywiście delikatnie mówiąc dyskomfortem dla większości pań.
- 8:42stłuszczona i wcześniej wymyślono: Jednocześnie wypadanie włosów bo androgeny czyli hormony męskie będą wywoływać łysienie czy nasilać łysienie zarówno u pań jak i u panów. U kobiet oczywiście mamy różnego rodzaju mechanizmy które przeciw działają łysieniu androgenowemu przynajmniej do czasu wystąpienia perimenopauzy albo menopauzy jak choćby zwiększony poziom progesteronu lub estradiolu i stąd właśnie kiedy następuje menopauza te nazwijmy hormony ochronne spadają na tyle nisko że łysienie androgenowe jest może nie częstym ale relatywnie czy umiarkowanie częstym widokiem u pań po 50-ce. Natomiast jeśli mamy właśnie podwyższoną insulinę to będziemy prowadzić między innymi do dysfunkcji jajników. Co więcej wysoki poziom insuliny będzie stymulować jajniki do produkowania właśnie androgenów czyli tych hormonów męskich. Stąd są te symptomy, które opisywałem przed chwilą.
- 9:38stłuszczona i wcześniej wymyślono: Same androgeny mają to do siebie, że są w stanie pobudzać wydzielanie trójglicerydów w komórkach skóry, stąd pojawiają się różnego rodzaju potem czopy skórne i może pojawić się trądzik.
- 9:52stłuszczona i wcześniej wymyślono: Dodatkowo, w momencie, w którym mamy wyższy poziom insuliny, to kobiety będą produkować w tym momencie mniej tego białka SHBG, czy globuliny konkretnie, SHBG, o której nagrałem tu tutaj cały odcinek, jeśli to kogoś interesuje. Jest to globulina wiążąca hormony płciowe i ona najmocniej wiąże androgeny właśnie.
- 10:13stłuszczona i wcześniej wymyślono: Będzie wiązać najmocniej takie androgeny, jak choćby dihydrotestosteron, czyli taki, zawsze mówię, testosteron na sterydach, bo on trzy do pięciu razy chętniej przełącza się do receptorów androgenowych niż testosteron. Funkcją SHBG jest wiązanie tych hormonów do formy nieaktywnej.
- 10:31stłuszczona i wcześniej wymyślono: Czyli tak długo, jak one są związane z SHBG, to nie są aktywne i tym samym nie będą pełnić funkcji biologicznych. No można sobie teraz wyobrazić, co się dzieje, kiedy kobieta ma wysoki poziom insuliny, tego białka jest coraz mniej, jajniki będą produkować więcej androgenów automatycznie. Wychodzi na to, że systemowo wolnych, czyli aktywnych potencjalnie androgenów w ciele kobiety będzie dużo więcej i one będą przełączać się w takim razie w większej ilości do receptorów androgenowych w ciele kobiet. No i stąd mamy właśnie między innymi owłosienie, wypadanie włosów, trądzik i tym podobne, oczywiście łącznie z zaburzeniami miesiączkowania. Trzeba oczywiście podkreślić, że zmiana nazewnictwa w żaden sposób nie zmienia sposobu diagnostyki tego zespołu, nie zmienia również sposobu jego leczenia. Natomiast właśnie nadzieja jest taka, że po zmianie tej nazwy, jak ta nazwa się zakorzeni, więcej pacjentów, przede wszystkim pacjentek, będzie miało świadomość, że jest to jednostka chorobowa, która jest bardzo mocno powiązana z metabolizmem.
- 11:30stłuszczona i wcześniej wymyślono: Tak, mieliśmy wieloukładowy hormonalno-metaboliczny zespół, gdzie metaboliczny zespół powinno być tak naprawdę kluczowym zwrotem czy kluczową kolokacją w tym przypadku, w tej nazwie. Tyle z mojej strony. Dajcie, dajcie mi znać, co sądzicie o zmianie tej nazwy i w ogóle co sądzicie o takich odcinkach. Ja to nagrałem dosyć spontanicznie, bo hej, ty też muszę mieć jakąś, nazwijmy to, frajdę z nagrywania. Wydawało mi się to ciekawe, dajcie mi znać, czy dla was jest również ciekawe. Jak zawsze polecam swoje flagowe kursy, kurs nauki języka Vocabulary Labs, kurs nauki czy przyswajania wiedzy z dowolnej dziedziny Experts in Cubator i jako trychologiczno-kosmetyczny właśnie kurs o Jeden Włos za Daleko, gdzie pokazuję jak zatrzymywać i odwracać łysienie androgenowe i nie tylko u pań, jak i u panów. Materiały naukowe a propos tego filmiku znajdziesz w pierwszym komentarzu, również link do newslettera Kroniki Ciała i Umysłu, który wypuszczam raz w tygodniu we wtorek. Jest tam mnóstwo różnego rodzaju badań właśnie z dietetyki, medycyny oraz dotyczących pamięci i skuteczniejszego myślenia. Trzy piosenki rockowe również w pierwszym komentarzu pod filmikiem. Z kolei w opisie znajdziesz linki do patronatu i to, co patronat daje, jakie bonusy, jeśli chciałbyś wesprzeć moją działalność, oraz linki do patronów kanału, między innymi firmy suplementacyjne Aliness i Mass Zone. Są tam kody zniżkowe, można ich użyć do każdego zamówienia. Najprostszy sposób wspieracie kanał, bo ty płacisz mniej, a ja dostaję niewielki procent takiego zakupu. Dzięki serdeczne za wysłuchanie odcinka i do usłyszenia w następnym.