Latest / Zakendoen | BNR / Ruth Peetoom (de Nederlandse ggz) over de toename van het aantal mensen met verward gedrag
Transcript
- 0:00Speaker 1: BNR Zaken doen wordt mede mogelijk gemaakt door Numbers en Atradius. Atradius,
- 0:06Speaker 1: verzekerd van betaling. Wil je weten wat er speelt en
- 0:10Speaker 2: of waarom? In de BNR app kun je ook luisteren
- 0:13Speaker 2: naar onze podcast. Download de BNR app
- 0:15Speaker 3: en
- 0:18Speaker 2: blijf scherp. BNR Nieuwsradio. Zaken doen. Thomas van Zijl.
- 0:26Speaker 4: Dit is BNR Zaken doen voor economisch nieuws en zakelijke inzicht.
- 0:29Speaker 4: Zometeen het economenpanel over de lastige positie van de Franse overheid.
- 0:33Speaker 4: Om twaalf uur het laatste macro-economische nieuws... met Edin Moeijegietj
- 0:36Speaker 4: en Rut Peethoom komt langs. Nederlandse GGZ. Onder andere over
- 0:41Speaker 4: het tekort aan hoogspecialistisch psychisch zorgpersoneel. Nu eerst een ander
- 0:45Speaker 4: economisch nieuws van vandaag. En dat gaat over het snijden
- 0:48Speaker 4: in het ambtenarenapparaat. Het kabinet wil dat. Er moeten 25.000
- 0:52Speaker 4: voltijdbanen bij de overheid verdwijnen om zo'n 3,5 miljard euro
- 0:55Speaker 4: te besparen. Staat in een brief die Erik van den Burg,
- 0:58Speaker 4: de staatssecretaris van Slagvaardige Overheid, vandaag naar de Tweede Kamer stuurt.
- 1:02Speaker 4: Een algemene vacaturestop komt er niet, zou volgens Van den
- 1:05Speaker 4: Burg nog te rigoureus zijn. Als er iemand met een
- 1:07Speaker 4: cruciale functie vertrekt... moet het werk immers wel gewoon doorgaan.
- 1:11Speaker 4: Van den Burg vertelt dat de banen moeten verdwijnen... door
- 1:12Speaker 4: een combinatie van gedwongen ontslagen en natuurlijk verloop.
- 1:16Speaker 5: Die 25.000 banen waar u het over heeft... dat zal
- 1:19Speaker 5: in de komende acht jaar gebeuren. We hebben zo'n 160.000
- 1:22Speaker 5: ambtenaren waar dit over gaat. Dus als er elk jaar
- 1:25Speaker 5: gewoon mensen met ontslag gaan... omdat ze een andere baan
- 1:28Speaker 5: hebben gaan verhuizen, et cetera... dan vallen daardoor gewoon heel
- 1:31Speaker 5: veel vacatures vrij... die je dan voor een groot deel
- 1:34Speaker 5: kunt opheffen. Dat is één. We gaan ook stoppen met
- 1:37Speaker 5: bepaalde taken. Dat wordt nu door mijn collega's de komende
- 1:40Speaker 5: tijd ook allemaal uitgewerkt. Daar komen voorstellen voor.
- 1:43Speaker 4: In 2035 moeten er voor de mensen die nog overblijven
- 1:45Speaker 4: veel minder werkplekken zijn. Volgens Van den Burg is er
- 1:47Speaker 4: dan voor iedere twee ambtenaren nog één werkplek beschikbaar. Kijk
- 1:51Speaker 4: nog even naar de stand van de AEX. Althans, dat
- 1:53Speaker 4: was ik van plan, maar ik heb het alweer verruild
- 1:56Speaker 4: voor ander heet nieuws. Maar ik kom er toch nog op.
- 1:58Speaker 4: Het staat onveranderd. Blij dat ik het heb opgezocht op
- 2:01Speaker 4: 1131 punten. Om één uur meer van onze beursneurt. De
- 2:07Speaker 4: oppositiepartij Pro komt met een opvallend plan... om de quote
- 2:10Speaker 4: 500-leden extra te belasten. En wat betekenen de aankomende Franse presidentsverkiezingen...
- 2:14Speaker 4: voor de nu al penibele Franse overheidsfinanciën? Ik bespreek het
- 2:18Speaker 4: met Barbara Baarsma, hoofdeconom bij PwC... en hoogleraar economieverbonden aan
- 2:22Speaker 4: de Universiteit van Tilburg. En gevierd auteur, Rens van Tilburg,
- 2:26Speaker 4: van het boek Alles voor Elkaar. Hoofdeconom ook bij TNO
- 2:29Speaker 4: Energie en Materialentransitie. Fijn dat jullie er zijn
- 2:31Speaker 6: Dank je wel. Ik werk overigens bij de Universiteit van Amsterdam,
- 2:33Speaker 6: niet van Tilburg.
- 2:34Speaker 4: Maar ik snap de verspreking
- 2:37Speaker 6: Omdat je natuurlijk naar
- 2:38Speaker 4: Rens ging. Ik was al bezig met Rens.
- 2:40Speaker 6: Ontzettend grappig juist
- 2:41Speaker 4: die verspreking. Dat gaan we nog vaker doen. Allereerst misschien
- 2:45Speaker 4: niet helemaal voorbereid... maar dat nieuws om nu toch weer
- 2:47Speaker 4: eens flink te gaan snijden... in het ambtenarenapparaat, dat is
- 2:49Speaker 4: al vaker voorgesteld. Zien jullie dat echt gebeuren, Rens? Nou
- 2:53Speaker 4: ja
- 2:54Speaker 7: het is precies wat je zegt. Het is al veel
- 2:55Speaker 7: vaker voorgesteld. Het is eigenlijk nog nooit gelukt. En als
- 2:59Speaker 7: ik daar net eventjes de staatssecretaris of de minister hoorde...
- 3:03Speaker 7: dan mist eigenlijk nog steeds het plan. Dus er wordt
- 3:06Speaker 7: gezegd van ja, er gaan sowieso mensen weg. Nou, dat klopt.
- 3:09Speaker 7: Maar het allerbelangrijkste is natuurlijk de vraag van... wat ga
- 3:11Speaker 7: je niet meer doen? Ik heb zelf veel contact met
- 3:15Speaker 7: mensen bij ministeries. In mijn beleving wordt daar toch heel
- 3:19Speaker 7: hard gewerkt. En wat dat betreft, met minder mensen... dan
- 3:23Speaker 7: zul je ook een aantal dingen niet moeten gaan doen.
- 3:24Speaker 7: En als je dan hoort van ja, dat gaan we
- 3:27Speaker 7: nu uitwerken...
- 3:28Speaker 4: Er zijn ook veel dingen dubbel te doen. Dat heb
- 3:29Speaker 4: ik hem eerder horen zeggen. Dat je bij één loket
- 3:32Speaker 4: langskomt en dan ben je er nog niet helemaal. Dan
- 3:34Speaker 4: kom je bij een volgend loket. Dat kan allemaal efficiënter.
- 3:36Speaker 4: Dus hij is niet van een goedkope overheid. Zegt hij
- 3:38Speaker 4: maar van een slagvaardige overheid.
- 3:39Speaker 7: Nee, tuurlijk. En dat is ook hartstikke goed. En dat kan.
- 3:42Speaker 7: En er komt AI aan. Dus er zijn vast allerlei mogelijkheden.
- 3:46Speaker 7: En tegelijkertijd verwacht je van een overheid... dat die met
- 3:50Speaker 7: dit soort dingen eigenlijk altijd al bezig is. En gegeven
- 3:52Speaker 7: het feit dat we de afgelopen decennia... eigenlijk al een
- 3:55Speaker 7: paar van dit soort grote operaties hebben gehad... ben ik
- 3:58Speaker 7: toch wel een beetje sceptisch over wat we hier uitspreken.
- 4:00Speaker 4: CPB was dat eerder ook, want eerdere kabinetten... hebben soortgelijke
- 4:03Speaker 4: plannen voorgesteld. En hebben toen ook al naar bedragen aangekoppeld.
- 4:06Speaker 4: CPB zei toen in eerdere doorrekeningen... je kunt allemaal wel opschrijven,
- 4:08Speaker 4: maar je gaat het nooit realiseren. Barbara
- 4:11Speaker 6: Inderdaad, eerst zien dan geloven. Maar ik wil het wel
- 4:14Speaker 6: graag zien. Dus ik vind wel dat er nu over
- 4:16Speaker 6: gedacht wordt, vind ik wel goed. Want de overheid is
- 4:18Speaker 6: wel echt heel hard gegroeid. Ik denk wel dat je
- 4:21Speaker 6: een verschil moet maken... tussen enerzijds de uitvoeringsorganisaties... en anderzijds,
- 4:26Speaker 6: laten we zeggen, de beleidsdepartementen. En ik denk dat de uitvoeringsorganisaties...
- 4:31Speaker 6: hebben het nu al moeilijk. En hoe komt dat? Vooral
- 4:33Speaker 6: omdat de regelgeving die zij uitvoeren... buitengewoon complex is. En
- 4:39Speaker 6: enorm gestapeld is. Dus ik denk dat de staatssecretaris van
- 4:44Speaker 6: slagvaardige overheid... heeft ook een andere verantwoordelijkheid. En dat is
- 4:47Speaker 6: die regels verschillen.
- 4:48Speaker 4: Maar dan moet de Tweede Kamer naar zichzelf kijken voor
- 4:49Speaker 4: een belangrijke
- 4:50Speaker 6: regels. Ja, de Kamer moet naar zichzelf kijken om die
- 4:52Speaker 6: regels te versimpelen. Maar daar moeten ook de beleidsdepartementen naar kijken.
- 4:56Speaker 6: En dan kan je bij de uitvoeringsorganisaties misschien best wat...
- 5:01Speaker 6: zonder dat je publieke belangen gaat verminderen. En ik denk
- 5:06Speaker 6: dat aan de andere kant ook het politieke proces... het
- 5:08Speaker 6: democratische proces, zoals dat in de Tweede Kamer is... als
- 5:11Speaker 6: je maar ongebreideld kamervragen, ongebreideld moties... en heel veel van
- 5:16Speaker 6: de mensen die bij die beleidsdepartementen werken... die zitten gewoon
- 5:18Speaker 6: op de reservebank om te wachten... tot er weer een
- 5:20Speaker 6: politiek proces ergens gediend moet worden met hun arbeid. Dus daar,
- 5:26Speaker 6: ik weet dat Bontebal ooit heeft voorgesteld... een maximum op
- 5:29Speaker 6: het aantal moties en kamervragen. Dat lijkt me helemaal niet
- 5:32Speaker 6: zo'n slecht idee om daarover na te denken... als je
- 5:34Speaker 6: dit doel hebt.
- 5:35Speaker 4: voordat we in Franse toestanden terechtkomen. We gaan het wel
- 5:38Speaker 4: over Frankrijk hebben, want de Franse tienjaarsrente... doorbrak afgelopen week
- 5:41Speaker 4: voor het eerst sinds 2002 die grens van 5%. Hoe
- 5:44Speaker 4: problematisch is dat, Rens?
- 5:46Speaker 7: Nou ja, voor Frankrijk is dat behoorlijk problematisch. Want dat
- 5:48Speaker 7: betekent dat gewoon de kosten van de schuld... en hun
- 5:50Speaker 7: schuld is al heel erg groot. Drie keer zo groot
- 5:53Speaker 7: als de schuld in Nederland. En let wel, in Nederland
- 5:56Speaker 7: drie keer zo'n kleine schuld, veel lagere rente. En ook
- 5:59Speaker 7: hier hebben we een discussie over de hoge kosten, stijgende
- 6:02Speaker 7: kosten van schuld. Kredietwaardigheid ongemoeid gelaten door Moody's volgens mij eerder? Ja,
- 6:07Speaker 7: maar het
- 6:09Speaker 4: is
- 6:10Speaker 7: duidelijk, dus Frankrijk zit in een soort van vicieuze cirkel,
- 6:15Speaker 7: waarbij die rente oploopt en waarbij je ook ziet dat
- 6:19Speaker 7: in de samenleving daar nou niet echt men staat te
- 6:21Speaker 7: juichen om te doen wat er nodig is om die
- 6:23Speaker 7: begroting weer in evenwicht
- 6:25Speaker 8: te brengen. Ja
- 6:26Speaker 7: rent. Dus ik denk dat het wel degelijk heel erg
- 6:30Speaker 7: zorgelijk is. Maar tegelijkertijd denk ik... moeten we ook weer
- 6:34Speaker 7: niet te veel ernaar wijzen van... dat is Frankrijk en
- 6:36Speaker 7: dat zijn wij niet. Ik denk wat de dynamiek... die
- 6:40Speaker 7: je nu in Frankrijk ziet... is een dynamiek die je
- 6:42Speaker 7: eigenlijk in heel veel landen ziet. Ook een dynamiek die
- 6:44Speaker 7: ik in mijn boek ook beschrijf. Dus ook voor Nederland
- 6:48Speaker 7: geldt dat. Namelijk dat de grenzen een beetje bereikt zijn...
- 6:51Speaker 7: voor een groot deel van de bevolking... van wat er
- 6:53Speaker 7: van hen gevraagd mag worden. En dan heb ik het
- 6:55Speaker 7: dus eigenlijk over de onderkant van de samenleving. En dat
- 6:59Speaker 7: is natuurlijk een gevoel wat heel sterk is in Frankrijk
- 7:01Speaker 4: Het lijkt in Frankrijk ook een... gevoel te zijn dat
- 7:03Speaker 4: verandert tussen generaties. Een gerontonomie, dus veel te veel ingericht
- 7:07Speaker 4: op ouderen... het behouden van hun positie en de jongeren
- 7:10Speaker 4: die daarvoor moeten
- 7:11Speaker 7: knokken. Kijk, dat in Frankrijk de pensioenleeftijd omhoog moet... is
- 7:14Speaker 7: denk ik voor alles en iedereen helder. Maar ook
- 7:17Speaker 6: voor de
- 7:18Speaker 7: Fransen? Nee, ik denk dat voor heel veel Fransen dat
- 7:20Speaker 7: ook helder is. Kijk, wat ik hoor van de Fransen...
- 7:24Speaker 7: dus ik heb een Franse collega waar ik een keer
- 7:25Speaker 7: dit gesprek mee gevoerd heb... hele slimme jongen, en ik
- 7:28Speaker 7: dacht van die moet toch ook begrijpen... dat die pensioenleeftijd
- 7:30Speaker 7: daar omhoog moet. Zijn stelling was, wat we eerst nodig hebben...
- 7:35Speaker 7: is dat er ook van de meest vermogende Fransen... een
- 7:37Speaker 7: bijdrage gevraagd gaat worden. En op dat punt is Macron
- 7:41Speaker 7: dus eigenlijk toen hij net premier was geworden... helemaal de
- 7:44Speaker 7: mist ingegaan. Want wat was een van de eerste dingen
- 7:46Speaker 7: die hij deed? was het afschaffen van een heleboel vermogensbelastingen.
- 7:50Speaker 7: Juist op de financiële waardes. Vanuit een idee, een soort
- 7:53Speaker 7: van aanbod gedreven idee... van dan gaat er meer geïnvesteerd worden. Nou,
- 7:58Speaker 7: vijf jaar later is dat allemaal geëvalueerd. En dat is
- 8:01Speaker 7: niet gebeurd. Wat we wel hebben gezien is dat bedrijven
- 8:03Speaker 7: juist heel veel dividend hebben... want de dividendbelasting ging ook
- 8:06Speaker 7: naar beneden toe. En vanaf dat moment is er eigenlijk
- 8:10Speaker 7: breed in die Franse samenleving... de hakken in het zand gegaan.
- 8:14Speaker 7: Je kunt niet het geld weggeven aan de rijken... en
- 8:16Speaker 7: dan van de rest van de bevolking vragen dat ze
- 8:18Speaker 7: langer gaan werken. Zie jij het anders, Barbara?
- 8:20Speaker 6: Wat ik zie is... Nee, ik zie niet anders in
- 8:23Speaker 6: die zin. Ik zie dat er nu een soort van
- 8:26Speaker 6: perfecte storm aan het ontwikkelen is. Er is nog geen storm.
- 8:29Speaker 6: De kredietwaardigheid staat nog niet op het spel. Ze hebben
- 8:35Speaker 6: nog toegang tot de kapitaalmarkt. Dus laten we niet panieken.
- 8:38Speaker 6: En die 5% die ze nu betalen op hun staatsobligaties
- 8:41Speaker 6: 10 jaar... dat betalen de Amerikanen ook. Dus zullen we
- 8:44Speaker 6: het even wel in dat perspectief
- 8:45Speaker 4: zetten?
- 8:47Speaker 6: Zeker. En die schuld is daar trouwens ook van die
- 8:50Speaker 6: orde van grootte.
- 8:51Speaker 4: Ja, nog groter
- 8:52Speaker 7: hè?
- 8:52Speaker 6: Ja, maar federaal bedoel ik. En wat je ziet is
- 8:56Speaker 6: die perfecte storm. Je hebt enerzijds het wantrouwen van de
- 8:58Speaker 6: financiële markten. Dan komt er een verkiezing aan die de
- 9:02Speaker 6: boel echt op scherp zet. En je hebt een hervormingsblokkade.
- 9:06Speaker 6: Dus daar waar wij in Nederland gewend zijn aan een poldermodel...
- 9:09Speaker 6: waarin je hoopt samen eruit te komen. We zijn meer
- 9:10Speaker 6: een confrontatiemodel, wat we ook nu al zien. Maar ik
- 9:13Speaker 6: was onlangs in Frankrijk... om daar met een aantal grote
- 9:17Speaker 6: bedrijven te spreken... En zij gaven aan, laat die druk
- 9:22Speaker 6: van die financiële markten nog maar even aanhouden, want dan
- 9:25Speaker 6: hopen we dat het electoraat in ieder geval niet irrationeel stemt,
- 9:29Speaker 6: dus helemaal naar de flanken gaat, maar dat er in
- 9:31Speaker 6: het midden nog wat overblijft. En dat is nu denk ik,
- 9:34Speaker 6: als dat midden inderdaad helemaal geen kans maakt bij die verkiezingen,
- 9:38Speaker 6: die irrationele stem die ook hopelijk naar iets minder ongezonde
- 9:43Speaker 6: overheidsfinanciën gaat, Maar ik denk dat, en daar sluit ik
- 9:47Speaker 6: aan bij Rens... ja, we moeten iets doen aan die pensioenen.
- 9:52Speaker 6: Maar daaraan gekoppeld zijn ook andere dingen. En dat kan
- 9:55Speaker 6: te maken hebben met vermogensbelasting... maar ook bijvoorbeeld met alle
- 9:59Speaker 6: voordelen die bedrijven hebben. in Frankrijk krijgen. Veel mensen weten
- 10:02Speaker 6: dat niet, maar ook de laatste paar jaren... is er
- 10:05Speaker 6: ontstaan een klimaat van subsidies... allerlei kortingen op sociale premies
- 10:10Speaker 4: Is dat namelijk Frans of
- 10:12Speaker 6: niet? 270 miljard euro per jaar is dat. Nou, dat
- 10:15Speaker 6: is gigantisch. Dat is gewoon eigenlijk gedeeltelijk staatssteun. Maar ook,
- 10:21Speaker 6: wat ik al zei, belastingvoordelen en sociale premies.
- 10:24Speaker 4: Maar ze hebben in Frankrijk toch ook bedrijven nodig? Ze
- 10:27Speaker 4: hebben zeker bedrijven nodig,
- 10:28Speaker 6: maar de mate waarin de staat... dat mede financiert, die
- 10:33Speaker 6: is echt wel uit balans. Net zoals je kan zeggen
- 10:36Speaker 6: dat het uit balans is... dat zij met 62 jaar
- 10:39Speaker 6: en 9 maanden met pensioen gaat. Dus alles moet daar
- 10:41Speaker 6: even weer... de overheid moet daar echt een stukje kleiner.
- 10:53Speaker 4: doet het, als je kijkt naar wat we er allemaal
- 10:55Speaker 4: over roepen, nog best aardig. Het is gek als de
- 10:57Speaker 4: 200.000 miljard... Maar de staatsschuld is vooral een Frans probleem.
- 11:00Speaker 4: Het is heel anders opgebouwd dan in de eerdere fases...
- 11:02Speaker 4: toen we het hadden over Griekenland of over Italië. De
- 11:04Speaker 4: huishoudens houden nog geld over. En het idee dat iedere
- 11:06Speaker 4: Fransman op zijn vijftigste ermee ophoudt... is een cliché voor
- 11:09Speaker 4: een deel. Dus valt het nou mee of niet?
- 11:13Speaker 7: Het is geen hopeloze zaak in Frankrijk. Maar er moet
- 11:16Speaker 7: daar wel, om dat woord maar te gebruiken... een deal
- 11:20Speaker 7: gemaakt gaan worden. Want er moet wel echt iets gaan veranderen.
- 11:22Speaker 7: En ik denk op zich dat met de elementen die
- 11:24Speaker 7: Barbara en ik net inbrengen... dan brengt iedereen wat op
- 11:28Speaker 7: de tafel en neemt iedereen wat pijn. Dat zou eigenlijk
- 11:31Speaker 7: de deal moeten zijn. Er moet ook
- 11:32Speaker 4: een begroting komen. Volgens mij moet er dit jaar een
- 11:35Speaker 4: begroting zijn.
- 11:35Speaker 7: Ja, en wat mij dus zo verbaast is dat iemand
- 11:38Speaker 7: als Macron... die toch als het redelijke midden wordt gezien...
- 11:42Speaker 7: blijkbaar niet in staat is om een deal als dit
- 11:45Speaker 7: voor te stellen. Dus die tegenstelling in Frankrijk tussen links
- 11:48Speaker 7: en rechts... die is inderdaad ontzettend aan het oplopen. En
- 11:50Speaker 7: dat leidt ook tot een enorme trek naar de flanken toe...
- 11:54Speaker 7: Dus de twee grootste kandidaten nu voor het presidentschap volgend jaar...
- 11:59Speaker 7: dat is nummer één Marine Le Pen... en nummer twee Mélenchon,
- 12:04Speaker 7: een hele radicale linkse politicus. En daarachter is het heel
- 12:08Speaker 7: lang niks. Dus wat dat betreft is die dynamiek wel
- 12:12Speaker 7: echt heel gevaarlijk. En daarom zou ik Macron aanraden om
- 12:16Speaker 7: nu echt even alles op alles te zetten... om een
- 12:19Speaker 7: deal te sluiten nu het nog kan.
- 12:21Speaker 4: We gaan naar Nederlandse politiek en Nederlandse belastingen... die er
- 12:25Speaker 4: ook moeten komen, ook deze maand nog
- 12:29Speaker 9: Belastingplan
- 12:35Speaker 4: deadline 12 november. Barbara Baarsma, Rens van Tilburg zijn de
- 12:38Speaker 4: leden van het Economapanel. De grootste oppositiepartij Pro begon een
- 12:41Speaker 4: petitie onder het motto... belast de quote 500 niet-gewone mensen.
- 12:45Speaker 4: En daarmee verhoogt Pro de druk op het minderheidskabinet... in
- 12:47Speaker 4: aanloop naar de stem. Er zijn mensen die zeggen, nou
- 12:51Speaker 4: goed dat het gezegd wordt. Het FD heeft er een
- 12:54Speaker 4: hoofdredactioneel commentaar aan besteed, Barbara. En daar vinden ze het
- 12:57Speaker 4: nogal populistisch. Wat vind jij?
- 13:00Speaker 6: Ik vind ook dat de lasten op arbeid te hoog zijn.
- 13:02Speaker 6: Dus wat ik positief vind aan de petitie is dat
- 13:04Speaker 6: het oproept om de lasten op arbeid te verlagen. Alleen
- 13:08Speaker 6: de wijze waarop er wordt getracht dat bespreekbaar te maken,
- 13:12Speaker 6: vind ik, heeft een populistisch trekje. Ik denk dat, één,
- 13:16Speaker 6: de quote 500 bestaat uit 500 mensen. Als je die
- 13:19Speaker 6: hoger gaat belasten, ga je nooit de 8 miljard euro
- 13:22Speaker 6: bij elkaar vinden om te voorkomen dat de lasten op
- 13:25Speaker 6: arbeid verder verhogen
- 13:26Speaker 4: blijft. Waarvan 6 miljard volgens mij bij arbeid vandaan kwamen, toch?
- 13:29Speaker 4: Nou
- 13:29Speaker 6: ja, dus 8 miljard gaan in 2030. Maar als je
- 13:33Speaker 6: voor volgend jaar kijkt, inderdaad... is de totale lastenverzwaring 6 miljard.
- 13:36Speaker 6: En daarvan komt 97 procent op arbeid te liggen. Maar
- 13:39Speaker 6: wil je dat voorkomen, dan heb je eigenlijk... een veel
- 13:41Speaker 6: bredere belastingbasis nodig. Dus dan heb je het nodig, ook
- 13:46Speaker 6: in de vermogensbelasting... dan gaat het over, ja, toch, die
- 13:49Speaker 6: heilige huisjes. De eigen woning. Ja,
- 13:51Speaker 4: die wel. Het
- 13:51Speaker 6: pensioen, daar zul je naar moeten kijken. En je moet
- 13:54Speaker 6: kijken dat je naar minder verstorende belastingen gaat. Dus veel
- 13:59Speaker 6: meer op consumptie. Ja, toch de btw. Harmoniseer het wat
- 14:02Speaker 6: mij betreft op het hoge tarief. En die miljarden die
- 14:05Speaker 6: je daarmee vrijspeelt... gebruik die om daadwerkelijk de last op
- 14:08Speaker 6: arbeid te verlagen.
- 14:09Speaker 4: Dit wordt ongeveer net zo lang gezegd als besparen op ambtenaren, toch?
- 14:13Speaker 6: Ja, maar hier liggen daadwerkelijk goed doordachte plannen. Hier ligt
- 14:18Speaker 6: het recept klaar, alleen men durft het niet te bereiden.
- 14:22Speaker 6: En ik denk, laat die dan het effect hebben... dat
- 14:26Speaker 6: de modernisering van het belastingstelsel... waarbij je dus inderdaad die
- 14:30Speaker 6: grondslag verbreedt... waarbij je inderdaad van verstorende belastingen... naar minder verstorende,
- 14:36Speaker 6: zoals op consumptie en vervuiling gaat... Dan is dat in
- 14:39Speaker 6: ieder geval een stap in de goede richting. En dan
- 14:41Speaker 6: wil ik even nu wegblijven van populistisch of niet. Want
- 14:44Speaker 6: zij willen gewoon waarschijnlijk een beetje olie op het vuur
- 14:47Speaker 6: voor de onderhandelingen. Prima, maar daar ga ik even niet
- 14:49Speaker 6: in mee
- 14:50Speaker 4: Ja, jij zou kunnen zeggen, lees mijn boek. Er is
- 14:54Speaker 4: meer dan rijkdom en het streven naar meer geld. Maar
- 14:56Speaker 4: wat vind jij van deze petitie?
- 14:58Speaker 7: Nou ja, kijk, ik denk dat het Financieel Dagblad was
- 15:02Speaker 7: naast kritisch op het populisme, denk ik vooral ook instemmend
- 15:06Speaker 7: met het hele idee erachter. Dus eigenlijk alles wat Barbara
- 15:09Speaker 7: daar net over gezegd heeft. En die steun is ook
- 15:12Speaker 7: gewoon heel erg breed. En dat vond ik ook interessant
- 15:15Speaker 7: in de toelichting die GroenLinks dan gaf. Was het ook
- 15:18Speaker 7: eigenlijk van hoe we dit precies gaan doen. Nou, dat
- 15:20Speaker 7: staat eigenlijk nog allemaal open. Daar willen we over onderhandelen.
- 15:23Speaker 7: Daar willen we over praten.
- 15:25Speaker 4: Er is al wat gezegd door Pro in een eerder stadium,
- 15:27Speaker 4: namelijk een miljonairspartij. overwinst en belasting voor techbedrijven.
- 15:34Speaker 7: Maar ook het aanpakken van de hypotheekrente aftrekken... is iets
- 15:36Speaker 7: wat Pro natuurlijk al heel erg lang voorstaat. En overigens
- 15:40Speaker 7: dus ook iets wat D66 en CDA ook voorstaan. Dus
- 15:45Speaker 7: wat dat betreft zie je dat er wel een uniek
- 15:48Speaker 7: brede politieke coalitie... eigenlijk inmiddels is in Nederland... om inderdaad
- 15:53Speaker 7: wat te gaan doen aan de hoge vermogensbelasten... We zitten
- 15:58Speaker 7: alleen met een heel uniek probleem... dat er één partij
- 16:03Speaker 7: is die wel in de regering zit... die in zijn
- 16:06Speaker 7: programma ook had staan. Wij willen daar niets van weten.
- 16:09Speaker 7: Dus één van de twee moet gaan toegeven. En we
- 16:13Speaker 7: gaan het zien de komende tijd. Maar ik denk dat
- 16:15Speaker 7: het voor dit kabinet vrijwel onmogelijk gaat zijn... om meerderheden
- 16:19Speaker 7: te vinden en te doen wat ze willen doen... als
- 16:22Speaker 7: ze niet op dit punt gaan toegeven.
- 16:24Speaker 4: Ik kreeg in voorbereiding op dit panel nog wat stukken toegeschoven...
- 16:28Speaker 4: van jouw hand, over een neutraal en competitief belastingstelsel... met
- 16:32Speaker 4: zo weinig mogelijk verstoringen. Barbara, wat zegt dat tekstboek Economie dan?
- 16:37Speaker 4: Hoe ziet zo'n belastingstelsel eruit?
- 16:39Speaker 6: Bijvoorbeeld wat je net zei, wat Pro in het verleden
- 16:42Speaker 6: ooit een keer heeft voorgesteld, die miljonairsbelasting. Kijk, als je
- 16:45Speaker 6: de quote 500 inderdaad meer gaat belasten, kapitaal is ontzettend mobiel.
- 16:49Speaker 6: En dat bedoel je met verstorende kosten van belastingheffing. Mensen
- 16:52Speaker 6: reageren op belastingheffing. En zeker daar waar je dingen belast
- 16:56Speaker 6: die heel mobiel zijn, die gaan gewoon naar een laagbelastend
- 16:58Speaker 4: land. Dus er komt een kapitaalvlucht aan.
- 17:00Speaker 6: Ja, dat zou kunnen, afhankelijk van de manier waarop dat
- 17:03Speaker 6: gedaan wordt. Maar ook met arbeid zien we, dat is
- 17:06Speaker 6: ook heel verstorend. Want naarmate je op arbeid zwaarder belast,
- 17:11Speaker 6: dan ga je minder uren werken. Of je hebt te
- 17:15Speaker 6: weinig prikkel om weer te gaan werken.
- 17:16Speaker 4: Terwijl de tekst natuurlijk is, werken moet lonen.
- 17:19Speaker 6: Ja, en dat doet het nu zeker voor bepaalde groepen
- 17:21Speaker 6: middeninkomens onvoldoende. En die hebben onvoldoende prikkel om die meer
- 17:25Speaker 6: uren te gaan werken... of weer te gaan werken als
- 17:27Speaker 6: ze arbeidsongeschikt zijn... of werkloos zijn geweest. En dat bedoel
- 17:31Speaker 6: je met verstorende effecten. De gedragseffecten die uiteindelijk de belastingopbrengst...
- 17:37Speaker 6: verminderen in plaats van de schatkist verder te vullen. En
- 17:40Speaker 6: wat je wil, is dat je een manier van belast hebt...
- 17:43Speaker 6: waarbij je die verstorende effecten minimaliseert... en tegelijkertijd wel de
- 17:47Speaker 6: opbrengst voor de schatkist maximaliseert. En dat betekent meer op
- 17:51Speaker 6: die dingen die je niet kunt verplaatsen. Dus vastgoed, meer
- 17:54Speaker 6: op consumptie, vervuiling... om ook toekomstige groei mogelijk te maken...
- 17:59Speaker 6: En wat minder op arbeid. En bij vermogen moet je
- 18:02Speaker 6: het ontzettend slim doen. Want anders ben je het gewoon kwijt.
- 18:06Speaker 6: En daarom denk ik ook dat wat ik populistisch vond...
- 18:09Speaker 6: zo'n code 500, ik zei het al... 500 huishoudens kunnen
- 18:11Speaker 6: in een eentje nooit opleveren... wat nodig is om de
- 18:14Speaker 6: lasten op arbeid te verlagen. Of als je, dat was
- 18:17Speaker 6: een CPB-onderzoek... kijkt naar de 0,01 rijkste groep huishoudens... dat
- 18:22Speaker 6: zijn er zo'n ongeveer 1500... die hebben gemiddeld zo'n 72
- 18:25Speaker 6: miljoen euro... Maar ook, die kan je wel gaan belasten...
- 18:29Speaker 6: maar als dat vermogen niet al ergens gestald staat... dat
- 18:33Speaker 6: gaat dan gewoon weg. Dus je zult ook naar box
- 18:35Speaker 6: 2 bijvoorbeeld moeten kijken... om daar de prikkels voor het
- 18:37Speaker 6: geld wat daarin zit... en dat reageert heel sterk over
- 18:42Speaker 6: verstorende kosten gesproken... want toen in 2023... We hadden eerst
- 18:46Speaker 6: één tarief in Box 2. Toen werd dat gesplitst in
- 18:48Speaker 6: twee tarieven. En het hoge tarief was wat hoger. Toen
- 18:50Speaker 6: zag je een enorme winstuitkering uit Box 2. Dus ook
- 18:54Speaker 6: daar zitten enorm verstorende effecten. Maar je kan wel kijken
- 18:56Speaker 6: hoe we dat kapitaal weer productiever kunnen aanwenden.
- 19:00Speaker 7: Misschien de minst verstorende belasting die er is, die is
- 19:03Speaker 7: nog niet langsgekomen. De erfenisbelasting. En dat is natuurlijk ook
- 19:08Speaker 7: iets waar velen voor pleiten om die te gaan verhogen.
- 19:11Speaker 7: Juist ook nu, omdat we eigenlijk de afgelopen jaren enorm...
- 19:17Speaker 7: prijsstijging op de huismarkt hebben gehad. Je ziet ook een
- 19:19Speaker 7: enorme tweedeling in Nederland... tussen mensen die een eigen huis
- 19:23Speaker 7: hebben en de mensen die huren. Dus daar zitten de
- 19:25Speaker 7: echt grote vermogensverschillen. Dus dat is inderdaad niet alleen de
- 19:28Speaker 7: quote 500. Dat is echt een tweedeling in Nederland. En
- 19:31Speaker 7: die tweedeling dreigt dus nu van generatie op generatie... overgegeven
- 19:35Speaker 7: te worden. Maar er
- 19:36Speaker 4: zijn ook veel mensen die pleiten voor het behoud... van
- 19:40Speaker 4: die regelingen zoals ze nu zijn.
- 19:43Speaker 7: Nee, ik bedoel, economen pleiten voor het verhogen van die erfbelasting.
- 19:47Speaker 4: Ja, dat begrijp ik, maar in de politiek ligt dat gevoeliger. Ja,
- 19:49Speaker 4: in
- 19:49Speaker 7: de politiek ligt dat gevoeliger. gevoeliger, nee zeker. Dus de
- 19:51Speaker 7: erfbelasting heeft de naam een hele impopulaire belasting te zijn.
- 19:58Speaker 7: Als je daar dus dan induikt en je gaat mensen
- 20:00Speaker 7: vragen van... maar wat denk je dan dat de erfbelasting is?
- 20:03Speaker 7: Dan blijkt dus ook dat ze eigenlijk allemaal totaal overschatten...
- 20:07Speaker 7: hoe hoog die is en specifiek in hun eigen geval
- 20:09Speaker 7: hoe hoog die is. Want we
- 20:10Speaker 10: hebben in Nederland...
- 20:11Speaker 7: Best aardige vrijstellingen voor de erfbelasting. En daarna begin je
- 20:14Speaker 7: met een laag percentage... en pas later wordt dat een
- 20:17Speaker 7: hoog percentage. Dus op het moment dat mensen echt beseffen...
- 20:19Speaker 7: hoe die erfbelasting in elkaar zit... en wie daardoor getroffen
- 20:22Speaker 7: gaat worden... dan denk ik dat er heel veel mensen
- 20:25Speaker 7: daarvoor zijn
- 20:26Speaker 4: Afgelopen zomer uit het CPB. Erfenis mag volgens meerderheid zwaarder
- 20:30Speaker 4: belast worden.
- 20:30Speaker 7: Nee, zeker. Dat heeft het CPB toen bekeken. Maar het
- 20:33Speaker 7: is dus niet alleen niet verstorend... richting de mensen die
- 20:36Speaker 7: het geld al verdiend hebben... en die dus sterven en
- 20:39Speaker 7: over wiens erfenis het gaat. Maar wat ik minstens zo
- 20:42Speaker 7: belangrijk vind, is dat je daarmee voorkomt... dat de ene
- 20:45Speaker 7: helft van Nederland eigenlijk weet... ik ga toch wel een
- 20:48Speaker 7: hoop geld krijgen later. En de andere helft weet, ik
- 20:51Speaker 7: zit in de helft van Nederland die geen geld heeft.
- 20:54Speaker 7: Want dat is volgens mij wat nog het meest verstorende
- 20:56Speaker 7: is voor een land. Is als je op die manier
- 20:58Speaker 7: eigenlijk het land uit elkaar trekt.
- 21:01Speaker 6: Ik denk dat het helemaal klopt. Erfbelasting is een niet-verzorrende
- 21:05Speaker 6: manier om de schatkist te spekken. Echter. Laten we ons
- 21:10Speaker 6: daar niet te rijk rekenen. Je moet je realiseren dat
- 21:13Speaker 6: nu ongeveer de helft van wat de schatkist inkomt... komt
- 21:16Speaker 6: uit belasting op inkomsten op arbeid. En de sociale premies.
- 21:20Speaker 6: Dus wil je dan de lasten op arbeid kunnen verlagen...
- 21:24Speaker 6: dan heb je echt veel potten nodig. Dus alleen erfbelasting,
- 21:28Speaker 6: alleen iets in box 3 doen... waarvan ik echt waarschuw,
- 21:31Speaker 6: kijk nou uit met box 3... want je hebt alleen
- 21:33Speaker 6: maar kapitaalverlucht. En daarin boven wil ik nog iets aangeven...
- 21:36Speaker 6: dat meer over de toekomst gaat. Waar men nu pas
- 21:39Speaker 6: een beetje wakker op wordt. Ik heb daar het voorjaar
- 21:42Speaker 6: over gepubliceerd. Maar ons belastingstelsel is niet AI-proof. Als de
- 21:47Speaker 6: voorspellingen kloppen... dat een deel van de arbeid vervangen gaat
- 21:51Speaker 6: worden door AI... dan gaat dus ruim een helft van
- 21:56Speaker 6: de schatkist... die nu gevuld wordt met belasting op inkomsten...
- 21:59Speaker 6: op arbeid en sociale premies... die gaat naar beneden. Maar
- 22:02Speaker 6: we hebben nog geen alternatief. En AI... Dat belasten we
- 22:05Speaker 6: maar voor een heel klein deel. En daar moeten we
- 22:08Speaker 6: echt over gaan nadenken. Hoe maken we het belastingstelsel AI-proof?
- 22:11Speaker 7: Is het niet zo dat de winsten van bedrijven... dan
- 22:13Speaker 7: eigenlijk gewoon navenant stijgen... wat ze besparen op arbeid?
- 22:16Speaker 6: Dat is maar een zeer beperkt aantal bedrijven. Want als
- 22:18Speaker 6: tokens zo duur blijven... of misschien nog duurder worden... dan
- 22:22Speaker 6: heb je eigenlijk alleen de grote techbedrijven die hierop verdienen.
- 22:26Speaker 6: En die zijn moeilijk vast te pakken. En je hebt
- 22:30Speaker 6: de kosten van een extra AI-product of dienst... die zijn
- 22:36Speaker 6: vaak bijna nul. En daardoor is het heel moeilijk om
- 22:40Speaker 6: dat te pakken. Dus we zullen moeten kijken hoe we AI-kapitaal...
- 22:44Speaker 6: toch ergens op de balans kunnen krijgen... in plaats van
- 22:46Speaker 6: puur alleen als kosten op een verlies- en winstrekening.
- 22:48Speaker 4: We beginnen met de afkondiging van Rens van Tilburg. Rens
- 22:51Speaker 4: van Tilburg, hij werkt met TNO aan de energie- en materialentransitie.
- 22:54Speaker 4: En hij is de auteur van het boek Alles voor Elkaar.
- 22:56Speaker 4: En Barbara Baarsma, hoofdeconom bij PwC en hoogleraar Economie... aan
- 22:59Speaker 4: de Universiteit van Amsterdam. Leden van het panel, dank jullie wel.
- 23:03Speaker 4: Het is allemaal terug te luisteren als podcast, onder andere
- 23:05Speaker 4: via de app van BNR. Hoe is het gesteld met
- 23:08Speaker 4: de financiële gezondheid van Nederlandse ziekenhuizen? BDO deed er onderzoek
- 23:11Speaker 4: naar de resultaten, hoor je zo
- 23:13Speaker 1: BNR Zaken doen wordt mede mogelijk gemaakt door Atradius en Numbers. Numbers,
- 23:19Speaker 1: de business software voor facturatie, boekhouding, salaris en rapportage.
- 23:33Speaker 2: Thomas van Zijl.
- 23:34Speaker 4: Nederlandse ziekenhuizen scoorden vorig jaar gemiddeld een 6,3 voor hun
- 23:37Speaker 4: financiële gezondheid. Dat is iets hoger dan vorig jaar, blijkt
- 23:40Speaker 4: uit de jaarlijkse benchmark ziekenhuizen van accountancy en advieskantoor BDO.
- 23:45Speaker 4: Opvallend is dat kleine ziekenhuizen er merkbaar slechter voor staan
- 23:48Speaker 4: dan de grotere. Contact met Mike Daghaasje, hij is voorzitter
- 23:51Speaker 4: van de branchegroep Zorg bij BDO Nederland. Welkom. Goedemorgen. Het
- 23:57Speaker 4: goede nieuws, denk ik, toch met enige voorzichtigheid... is dat
- 24:00Speaker 4: die ziekenhuizen er financieel dus iets beter voor staan. Waar
- 24:02Speaker 4: komt dat door
- 24:05Speaker 11: Nou ja, je ziet over het algemeen dat ziekenhuizen er
- 24:08Speaker 11: beter voor staan. Wat wel meespeelt is dat er nog
- 24:11Speaker 11: altijd te weinig geïnvesteerd wordt. Dus als je de kosten
- 24:14Speaker 11: niet uitgeeft, dan kun je daarop besparen
- 24:17Speaker 4: Maar dan komt de klap dus later.
- 24:20Speaker 11: Ja, de klap komt later. En wat we tegenwoordig zien
- 24:23Speaker 11: is ook dat er een andere ontwikkeling gaande is, namelijk
- 24:26Speaker 11: de inzet op preventie. Dus als je gaat investeren als ziekenhuis,
- 24:30Speaker 11: waar ga je dan op investeren? Zeker als je het
- 24:32Speaker 11: gebouw voor 30 tot 40 jaar neerzet. Dus dat is
- 24:35Speaker 11: een belangrijk dilemma wat op dit moment speelt
- 24:38Speaker 4: Ik kwam in uw berichtgeving tegen dat u vindt dat er,
- 24:41Speaker 4: omdat er dus ook andere prioriteiten worden gesteld, anders moet
- 24:43Speaker 4: worden gekeken naar vormen van financiering. Waar doelt u dan op?
- 24:48Speaker 11: Nou, waar je bijvoorbeeld aan kunt denken is dat je... Kijk,
- 24:51Speaker 11: een ziekenhuis heeft een belangrijke functie in de regio. En
- 24:54Speaker 11: eigenlijk is het belangrijk dat je als regio bijvoorbeeld gezonder
- 24:56Speaker 11: wordt als bevolking. Dus dan zou je ook kunnen denken
- 24:59Speaker 11: aan bijvoorbeeld een populatiebekostiging of een regiobekostiging. En dat betekent
- 25:05Speaker 11: dus dat als je dan ziet dat de regio in
- 25:07Speaker 11: zijn algemeenheid gezonder wordt, dus dat je daardoor zorgkosten bespaart,
- 25:12Speaker 11: dat een deel van die besparing dan ook naar het
- 25:15Speaker 11: ziekenhuis toe vloeit. En ziet u dat gebeuren
- 25:36Speaker 11: Ja, dat gebeurt op dit moment nog veel te weinig.
- 25:38Speaker 11: We hebben in Nederland helaas nog een systeem wat ziekte beloont.
- 25:41Speaker 11: Dat is eigenlijk een heel raar systeem. En ja, we
- 25:44Speaker 11: willen eigenlijk als samenleving gezonder worden. Dus dan zou je
- 25:48Speaker 11: eigenlijk dus een systeem moeten opzetten... dat juist weer het
- 25:52Speaker 11: gezonder zijn beloont
- 25:54Speaker 4: Dan nog even naar het onderscheid dat u heel duidelijk ziet...
- 25:56Speaker 4: tussen grotere en kleinere ziekenhuizen. Dan heb je ook nog
- 25:59Speaker 4: weer de universitair medische centra. Daar zie je wel wat verschillen.
- 26:03Speaker 4: Hoe worden die verklaard?
- 26:06Speaker 11: Nou ja, je ziet eigenlijk dat vooral de kleinere ziekenhuizen
- 26:08Speaker 11: het minder goed doen. Die zijn in ons benchmark rapport
- 26:12Speaker 11: ook qua rapportcijfer omlaag gegaan. En daar noem ik eigenlijk
- 26:16Speaker 11: drie oorzaken waar dat aan kan liggen. Op de eerste
- 26:18Speaker 11: plaats heeft een kleiner ziekenhuis relatief hoge vaste kosten. Dan
- 26:23Speaker 11: moet je bijvoorbeeld denken, een klein ziekenhuis moet net als
- 26:25Speaker 11: een groot ziekenhuis beschikken over een SEA, over een OK-complex,
- 26:29Speaker 11: over laboratoriumfuncties en allerlei functies. En die kosten kunnen zij
- 26:34Speaker 11: over minder omzet verdelen. Een ander punt is, ze hebben
- 26:38Speaker 11: gewoon minder schaalvoordelen. Apparatuur beter benutten, personeel efficiënter inzetten. Dat
- 26:46Speaker 11: kunnen kleine ziekenhuizen wat minder. En ze hebben een lastigere arbeidsmarktpositie.
- 26:52Speaker 11: Dus schaarste aan verpleegkundigen of medisch specialisten en dure inhuur.
- 26:56Speaker 11: Dus dat maakt het allemaal wat lastiger voor kleine ziekenhuizen.
- 26:59Speaker 4: En dan ziet u ook nog dat de betere ziekenhuizen...
- 27:05Speaker 4: wel of net geen voldoende haalde er niet op vooruitgaan.
- 27:08Speaker 4: Dus de verschillen worden ook groter
- 27:11Speaker 11: De verschillen worden inderdaad groter. Je ziet over de hele
- 27:14Speaker 11: lijn dat een aantal ziekenhuizen... het nog meer dan vorig
- 27:17Speaker 11: jaar gewoon lastig hebben. Er spelen best wel wat problematieken.
- 27:22Speaker 11: Personeelsproblematiek is daar één van. Maar ook tegelijkertijd de investeringsproblematiek.
- 27:27Speaker 11: En waar ga je dan voor investeren is een belangrijke
- 27:31Speaker 4: tweede. Mike Tagage, hij is voorzitter van de branchegroep Zorg
- 27:35Speaker 4: bij BDO Nederland. Dank voor de toelichting. Staatssecretaris Erik van
- 27:43Speaker 4: den Burg wil binnen 10 jaar 25.000 banen bij de
- 27:46Speaker 4: Rijksoverheid wegbezuinigen. Dat moet een besparing van 3,5 miljard euro
- 27:50Speaker 4: gaan opleveren. Voorgestelde verdeling van hoeveel banen er per ministerie
- 27:54Speaker 4: gaan verdwijnen, dat is nog onduidelijk. Het is tijd voor advies,
- 27:57Speaker 4: ongevraagd advies zelfs aan de staatssecretaris. Dat komt van Eduard Schaapman, serieondernemer,
- 28:01Speaker 4: een van de oprichters van de ExperienceNet en lid van
- 28:03Speaker 4: ons bedrijvenpanel. Eduard, goedemorgen. Goedemorgen Thomas. Hoe
- 28:08Speaker 12: komt dit plan op jou over? Nou ja, Thomas de
- 28:11Speaker 12: Overhart is inderdaad de grootste werkgever van Nederland. Als je
- 28:14Speaker 12: alle publieke instellingen bij elkaar optelt, inderdaad. Alleen al bij
- 28:17Speaker 12: het Rijk werken er 168.000 mensen. Als je dat al
- 28:21Speaker 12: vergelijkt met de grootste onderneming in Nederland, Albert Heijn, zijn
- 28:24Speaker 12: dat er 125.000. En die werken dan ook nog in België,
- 28:27Speaker 12: Nederland en Luxemburg. Dus het is inderdaad een groot bedrijf.
- 28:30Speaker 12: Maar wat vooral opvalt is dat sinds 2021... We zijn
- 28:35Speaker 12: met 20% gestegen. Want in 2021 waren er 139.000 mensen.
- 28:39Speaker 12: Nu zijn er 168.000 mensen. Dus 30.000 mensen meer. En
- 28:42Speaker 12: zo waar wil onze Erik, die inderdaad nog even op
- 28:46Speaker 12: mijn LinkedIn-profiel keek van de week. Als hij op je
- 28:48Speaker 4: LinkedIn-profiel heeft gekeken, dan ben je op voornaam basis
- 28:51Speaker 12: vind ik hoor. Ja, daarom. Dan word je gewoon gevraagd
- 28:53Speaker 12: van breng maar ongevraagd advies aan hem uit. Nou, dat
- 28:55Speaker 12: doen we dadelijk dan ook heel erg graag. Want ja,
- 28:58Speaker 12: hij gaat 30.000 mensen extra, waren er in vijf jaar tijd,
- 29:02Speaker 12: en dan gaat hij 25.000 besparen. Hoe? Want dat moet
- 29:06Speaker 12: nog wel uitgewerkt. Nou ja, dat wordt natuurlijk op dit
- 29:08Speaker 12: moment allemaal uitgewerkt. Stelt hij dat hij op een aantal
- 29:14Speaker 12: ministeries fors wil gaan bezuinigen. Hij wil uiteindelijk in 2035
- 29:18Speaker 12: structureel zo'n 3,5 miljard euro besparen. 25.000 arbeidsplaatsen. Vooral bij
- 29:23Speaker 12: binnenlandse zaken, onderwijs en economische zaken. En hij laat eigenlijk defensie, politiek, rechtspraak...
- 29:29Speaker 12: dat laat hij grotendeels ontzien, hè? Maar nogmaals, het gaat
- 29:33Speaker 12: alleen maar om de Rijksambtenaren. Terwijl inderdaad de meeste mensen
- 29:36Speaker 12: die werken daar buiten... en onderwijzen al 500.000, en Defensie 700...
- 29:30Speaker 12: Maar we zijn in Nederland ook een radenrepubliek. We hebben
- 29:34Speaker 12: heel veel adviescolleges. Heel veel advies dat wordt uitgebreid.
- 29:45Speaker 4: Daar moet ook de Zijs doorheen begrijpen.
- 29:46Speaker 12: Ja, dat geeft hij ook heel duidelijk aan. Hij zegt van,
- 29:48Speaker 12: het is eigenlijk heel raar dat we 176 adviescolleges hebben.
- 29:52Speaker 12: Daar moeten we echt wat mee gaan doen. Daar moeten
- 29:53Speaker 12: we in snijden en daar moeten we in gaan veranderen. 176, Thomas,
- 29:58Speaker 12: dat is inderdaad wel behoorlijk wat, maar het ontmerkelijk is.
- 30:00Speaker 12: Hij zegt wel dat er minder moet worden
- 30:03Speaker 4: Het is erger dat jij in geen van die 176
- 30:04Speaker 4: adviescolleges een plekje hebt gevonden
- 30:06Speaker 12: Nee, dat klopt, inderdaad. Dat is het gewoon pijnlijk. Na
- 30:08Speaker 12: twaalf jaar BNR is dat nog steeds niet gelukt. Het
- 30:10Speaker 12: is ongelooflijk. Ongelooflijk, hè? Maar goed, inderdaad, je ziet dat
- 30:12Speaker 12: hij niet concreet wordt daarin. Dus uiteindelijk zegt hij wel
- 30:16Speaker 12: weer van, ja, 176 adviescolleges, we moeten er iets aan doen.
- 30:19Speaker 12: Maar ben dan concreet en zeg dan, oké, waar wil
- 30:22Speaker 12: je precies op gaan besparen? Welke adviescolleges? Nou, hij geeft
- 30:25Speaker 12: zichzelf ook nog wel een paar jaar de tijd natuurlijk. Ja,
- 30:27Speaker 12: maar ja, joh, je kunt er van tevoren ook al
- 30:28Speaker 12: op bedenken dat elke wet die er opnieuw aankomt, je
- 30:30Speaker 12: hebt weer een nieuw adviescollege nodig, een nieuwe toezichthouder en
- 30:33Speaker 12: weet ik van wat. Ja,
- 30:33Speaker 4: maar goed, dat is natuurlijk de kritiek die je vaker hoort. colleges,
- 30:37Speaker 4: al die ambtenaren, dat komt ergens vandaan. De politiek, de
- 30:40Speaker 4: Tweede Kamer, zou ook naar zichzelf kunnen kijken. En als
- 30:43Speaker 4: je bijvoorbeeld de uitvoering lastig maakt... en nog weer eens
- 30:45Speaker 4: een loketje inricht... vind je het toch gek dat die
- 30:47Speaker 4: overheid groeit?
- 30:48Speaker 12: Ja, dat klopt. We hoorden het vanmorgen ook al bij BNR. Inderdaad,
- 30:51Speaker 12: ook al bij jou. Inderdaad, dat je aangeeft van... het
- 30:53Speaker 12: is eigenlijk de politiek die zelf verantwoordelijk is... voor het
- 30:55Speaker 12: steeds maar weer meer krijgen van ambtenaren. En daar zit
- 30:58Speaker 12: inderdaad het probleem. Er komt een nieuwe wet, vervolgens komt
- 31:01Speaker 12: er een uitzondering, dan komt er een toezichthouder bovenop en
- 31:04Speaker 12: dan weer een adviescommissie. Dus vooral die nieuwe regels, daarvoor
- 31:07Speaker 12: zijn mensen nodig, die moeten we uitvoeren en controleren. Want nogmaals,
- 31:10Speaker 12: we hebben het een paar weken geleden ook al behandeld,
- 31:12Speaker 12: die 500 regels. Toen waren er opeens weer drie nieuwe
- 31:14Speaker 12: regels van Thierry Aartsen met de ZZP'ers en van mevrouw Boekholt,
- 31:18Speaker 12: die ook dacht van ik wil de makelaars aan banden leggen,
- 31:20Speaker 12: kwamen er ook weer zes nieuwe regels.
- 31:21Speaker 4: Maar er zijn misschien redenen om makelaars aan banden te leggen...
- 31:24Speaker 4: of toch nog eens te kijken...
- 31:25Speaker 12: Er zijn overal regels voor, maar in principe zouden we
- 31:28Speaker 12: moeten gaan kijken... want dat is uiteindelijk wel de oplossing.
- 31:30Speaker 12: Hoe kunnen we nou zorgen dat er minder regels gaan?
- 31:35Speaker 12: betekent inderdaad dat die regels gecontroleerd moeten worden. Dus je
- 31:38Speaker 12: kunt de overheid, de ambtenaren, niet kwalijk nemen... dat die
- 31:41Speaker 12: regels perfect moeten worden gecontroleerd. En dat is volgens mij
- 31:45Speaker 12: de crux waar we mee zitten. Want je kunt nu
- 31:47Speaker 12: blind noemen van... we gaan 25.000 ambtenaren besparen, dat is leuk.
- 31:51Speaker 12: Maar als dat werk er blijft bestaan... dan zal de
- 31:53Speaker 12: aanvraag voor jou voor een nieuw paspoort... niet drie weken
- 31:56Speaker 12: gaan duren, maar zes weken gaan duren
- 31:58Speaker 4: Van den Burghe heeft ook gezegd, als het begint bij
- 32:00Speaker 4: de wildgroei aan regels... Dan schrappen we die ook. 750
- 32:03Speaker 12: regels. Dat zegt hij inderdaad. We gaan 750 regels aanpakken.
- 32:06Speaker 12: Maar ja, de problematiek zit erin. En dat heb ik
- 32:08Speaker 12: al gezien bij de eerste regeltjes die werden opgelost. Dat
- 32:12Speaker 12: zijn hele kleine regeltjes. Dat zijn niet inderdaad de grote wetten...
- 32:15Speaker 12: die dan in één keer van de baan worden geschrapt.
- 32:17Speaker 12: En dat zorgt inderdaad voor duizenden uren werk minder. Dat
- 32:21Speaker 12: gebeurt niet. Het zijn allemaal die kleine wetjes of regeltjes
- 32:24Speaker 12: die worden afgeschaapt. Maar we moeten veel meer gaan kijken...
- 32:27Speaker 12: naar grote wetgeving die we kunnen afschaffen... en die dan
- 32:29Speaker 12: in één keer een hele hoop regels verminderen.
- 32:31Speaker 4: Maar goed, hij komt er zelf nog niet helemaal uit.
- 32:34Speaker 4: Dus een grote wet waar je dan toch gemakkelijk zonder kunt. Eduard,
- 32:39Speaker 4: ik ben
- 32:40Speaker 12: benieuwd. Uiteindelijk is het natuurlijk zo dat het minderheidskabinet... zit
- 32:44Speaker 12: met een groot probleem, dat is het belastingplan... en 12
- 32:47Speaker 12: november naar voren moet komen. Dus als je nou kijkt
- 32:49Speaker 12: naar de belastingwetgeving... daar werken 28.500 mensen. En als je
- 32:54Speaker 12: nu gaat zorgen dat daar iets gaat gebeuren... dan zou
- 32:56Speaker 12: je 200 regels kunnen afschaffen. En hoe zouden we dat
- 33:00Speaker 12: kunnen doen? Introduceer de flat tax. En dan ben je
- 33:05Speaker 12: in één keer af van die 200 fiscale regeltjes. Niet
- 33:08Speaker 12: alle 200 tegelijkertijd, maar je zou wel kunnen zorgen... dat
- 33:10Speaker 12: 4.450 arbeidsplaten bespaard worden op die 28.500... Iedereen is happy.
- 33:17Speaker 12: Heel Nederland is happy. Want uiteindelijk is het allemaal wat simpeler.
- 33:20Speaker 12: Nog nooit voorgesteld door Vlaktaks? Ik heb er vaak over gesproken.
- 33:25Speaker 12: Ik denk, daar zit de oplossing. Want uiteindelijk, als die
- 33:27Speaker 12: ministeries met elkaar gaan praten... als onze vriend Erik van
- 33:32Speaker 12: den Burgis gaat praten met Erenberg... van, luister, ik heb
- 33:35Speaker 12: misschien een briljant plan voor 12 november... Laten we toch
- 33:38Speaker 12: naar die vlaktaks gaan kijken. Laten we zorgen dat we
- 33:41Speaker 12: daarvoor evenwicht de voorstel in de Tweede Kamer gaan brengen.
- 33:44Speaker 12: We kunnen het niet in één keer uitwerken, maar het
- 33:45Speaker 12: zou een oplossing kunnen zijn. Eduard
- 33:46Speaker 4: Schaapman, verhefte stemmen, dat doet u echt niet altijd. Serie ondernemer,
- 33:51Speaker 4: een van de oprichters van de ExperienceNet, was hier voor
- 33:53Speaker 4: zijn ongevraagde advies. Dankjewel. Graag gedaan. Oktober, dat is de
- 34:01Speaker 4: Europese Cyber Security Month. Wel oppassen of hackers deze maand
- 34:07Speaker 4: ook echt hebben aangegrepen... om extra hun best te doen.
- 34:09Speaker 4: Met AI natuurlijk. Want hacken is makkelijker dan ooit tevoren.
- 34:13Speaker 4: Uiteraard praten we op maandag weer over tech. Vandaag met
- 34:16Speaker 4: een van onze vaste experts. Deborah Nas, technologie-expert-hoogleraar bij de
- 34:19Speaker 4: TU in Delft. de afgelopen weken weer volop gezien. Zeker.
- 34:30Speaker 4: Met welk sprekend voorbeeld zou je beginnen?
- 34:32Speaker 13: Wat ik een heel interessant nieuwsbericht vond... was dat onderzoekers
- 34:36Speaker 13: konden meekijken in een lifehack... van een Chinees sprekende hacker...
- 34:41Speaker 13: Die zelf vrij weinig deed, behalve wat eenvoudige instructies in
- 34:45Speaker 13: het Chinees. En zijn AI-agents, dat kun je zien als
- 34:48Speaker 13: een AI-brein met digitale handjes en voetjes... die gingen vervolgens
- 34:52Speaker 13: aan de slag. En in minder dan een maand hebben
- 34:55Speaker 13: ze zo'n 1200 websites geprobeerd binnen te komen. En bij
- 34:59Speaker 13: meer dan 100 bedrijven lukte dat ook. Onder weer bij
- 35:02Speaker 13: tractorfabrikant Deer en de huishoudapparatenmerk Shark Ninja... En dat betekent
- 35:08Speaker 13: niet dat van die bedrijven het hele bedrijfsnetwerk was gehackt.
- 35:11Speaker 13: Bij Shark Ninja ging het bijvoorbeeld maar om een aparte ondersteuningswebsite.
- 35:15Speaker 13: Maar het is wel heel interessant dat er eigenlijk gewoon
- 35:17Speaker 13: live meegekeken kon worden.
- 35:19Speaker 4: Ja, voor een prikkie ook nog,
- 35:21Speaker 13: hè? Ja, een geslaagde inbraak duurde zo'n 23 uur. Maar
- 35:25Speaker 13: de onderzoekers hebben uitgerekeld wat kostte dat dan aan AI-tokens.
- 35:29Speaker 13: En dat is zo'n 50 dollar per geslaagde inbraak
- 35:32Speaker 4: Ja, dat weten we natuurlijk al dat er een veel
- 35:34Speaker 4: groter plaatje is... dat dit op alle mogelijke manieren gaat gebeuren.
- 35:38Speaker 13: Ja, dat hacken wordt gewoon steeds goedkoper en daarmee ook schaalbaarder.
- 35:42Speaker 13: En daarmee groeit het aantal incidenten. Een ander recent voorbeeld
- 35:47Speaker 13: is ook heel interessant. Microsoft gaf aan dat een aan
- 35:51Speaker 13: de Chinese staat geleerde hackersgroep hun AI agents inzetten bij
- 35:56Speaker 13: een aanval via ConnectWise. En de aanvallers die misbruikten daarbij
- 36:01Speaker 13: gestolen digitale sleutels van backup toepassingen die al toegang hadden
- 36:05Speaker 13: tot de Microsoft 365 omgevingen van die klanten. En daarmee
- 36:08Speaker 13: probeerden ze bij meer dan 2000 klantomgevingen in te loggen.
- 36:12Speaker 13: En als ze dan eenmaal binnen zijn dan kunnen ze
- 36:14Speaker 13: vervolgens de toegangsrechten en de sleutels om toegang te behouden
- 36:17Speaker 13: eigenlijk veranderen. Dus dan kunnen ze er in de toekomst
- 36:20Speaker 13: ook nog bij. En Microsoft zag in een bredere campagne
- 36:23Speaker 13: dat aanvallers soms gewoon binnen drie uur verregaande toegang kregen.
- 36:28Speaker 13: En ja, als we even uitzoomen, dan zou je kunnen
- 36:30Speaker 13: zeggen met AI kunnen aanvallers dag en nacht heel veel
- 36:34Speaker 13: doelwitten tegelijk aanpakken. En als één leverancier wordt geraakt, ja,
- 36:39Speaker 13: dan heeft dat ineens effect op heel veel van die klanten.
- 36:45Speaker 4: Als je echt uitzoomt, dan kom je natuurlijk ook op
- 36:47Speaker 4: het nieuws van vorige week uit... namelijk die problemen bij PHP.
- 36:51Speaker 4: Is dat wat jou betreft onderdeel van hetzelfde... of toch
- 36:54Speaker 4: nog wel weer net een andere familie?
- 36:55Speaker 13: Ja, dat is toch wel net een andere familie. Ik
- 36:57Speaker 13: denk dat het grote voordeel van dat PHP-incident is... dat
- 37:02Speaker 13: het nu toch samen met wat er bij Albert Heijn
- 37:04Speaker 13: is gebeurd... bij heel veel bedrijven wel in de boardroom
- 37:07Speaker 13: een topic is geworden... In het kort, wat er bij
- 37:10Speaker 13: PHP gebeurde is dat er met behulp van AI twee
- 37:14Speaker 13: lekken werden gevonden in die programmeertaal die gebruikt wordt bij
- 37:17Speaker 13: ongeveer 70% van alle websites.
- 37:19Speaker 4: En die lekken die waren er al een tijdje, was
- 37:20Speaker 4: ook al bekend
- 37:21Speaker 13: geloof ik. Ja, maar goed, toen werden ze gevonden, er
- 37:23Speaker 13: is een oplossing gemaakt, maar voordat die oplossing uitgerold werd,
- 37:27Speaker 13: lekte het nieuws uit en konden hackers daarmee aan de slag.
- 37:31Speaker 13: En uit voorzorg gingen daardoor heel veel websites offline. Dus
- 37:35Speaker 13: niet zo dat al die bedrijven gehackt waren. Maar dat
- 37:37Speaker 13: was een voorzorgsmaatregel om eerst die update te kunnen uitvoeren.
- 37:44Speaker 13: Maar wat wel interessant is om dan te kijken... wat
- 37:46Speaker 13: gebeurde er dan parallel met die informatie over die kwetsbaarheid?
- 37:50Speaker 13: En toen zagen we wel toch veel aanvallen. Alleen al
- 37:53Speaker 13: bij klanten van het beveiligingsbedrijf... In Perva kwamen binnen 24
- 37:58Speaker 13: uur bijna een half miljoen verdachte verzoeken binnen, gericht op
- 38:01Speaker 13: 22.000 websites. En dat zijn aanvalspogingen, geen geslaagde inbraken. Maar
- 38:08Speaker 13: er zijn wel duidelijke aanwijzingen dat ook daar AI agents
- 38:11Speaker 13: werden ingezet. En een andere organisatie, Palo Alto Networks, die
- 38:16Speaker 13: onderzocht een aanval op onder andere Europese overheidsorganisaties en meer.
- 38:22Speaker 13: En ja, binnen twee uur na het binnendringen hadden hackers
- 38:25Speaker 13: wachtwoordgegevens en geheime codes voor sommige van die twee staps
- 38:29Speaker 13: verificatie buitgemaakt. Dus eigenlijk wat we nu zien met die agency,
- 38:33Speaker 13: als ze binnenkomen, kunnen ze ineens ook dingen doen... en
- 38:37Speaker 13: vrij autonoom aan de slag gaan... en kunnen ze gegevens
- 38:40Speaker 13: wijzigen en veiligstellen... ook voor de langere termijn.
- 38:43Speaker 4: Maar waarom kun je blijkbaar wel heel makkelijk met AI aanvallen...
- 38:47Speaker 4: en niet heel makkelijk met AI beveiligen?
- 38:50Speaker 13: Dat kan wel, maar er zijn nog niet zo heel
- 38:53Speaker 13: veel goede oplossingen voor. En ik denk in dat kader
- 38:57Speaker 13: misschien wel ander interessant nieuws... van deze maand op dit
- 39:00Speaker 13: vlak is dat het Canadese AI-bedrijf Coheer... dat is bezig
- 39:04Speaker 13: aan een fusie met het Duitse Aleph Alpha... een van
- 39:07Speaker 13: de grote Europese AI-bedrijven... om een Canadese Europese AI-defensie neer
- 39:13Speaker 13: te zetten... En zij hebben deze maand aangekondigd om een
- 39:18Speaker 13: start-up over te nemen... wat in mijn ogen een van
- 39:20Speaker 13: de meest veelbelovende start-ups op dit vlak is. Dat heet Aisle.
- 39:23Speaker 13: Een van de oprichters is ook een Nederlander. Gelukkig. Het
- 39:27Speaker 13: gebeurt gewoon hier. De voormalige CISO van KPN. En wat
- 39:32Speaker 13: AIL eigenlijk doet, is AI-agents inzetten... als een soort van
- 39:35Speaker 13: digitale slotenmakers. Dus ze doorzoeken de softwarecode op fouten... controleren
- 39:40Speaker 13: of die echt een misbruikers zijn... maken daar oplossingen voor,
- 39:44Speaker 13: stellen eigenlijk de reparaties voor... En hebben in hun eerste
- 39:47Speaker 13: bestaansjaar al meer dan 500 kwetsbaarheden gevonden. Doen het in
- 39:52Speaker 13: de AI Vulnerability Leaderboards ongelooflijk goed. En ja, het gaat
- 39:59Speaker 13: er eigenlijk steeds meer om... dat we continu aan het
- 40:04Speaker 13: automatisch speuren naar zwakke plekken zijn. En die proberen te
- 40:08Speaker 13: vinden voordat criminelen ze vinden... En het wordt dus eigenlijk
- 40:11Speaker 13: een wetloop tussen AI-agents... die proberen binnen te komen en AI-agents...
- 40:16Speaker 13: die die zwakke plekken proberen te vinden en te helpen repareren...
- 40:18Speaker 13: voordat die andere agents binnen zijn
- 40:21Speaker 4: Deborah Nas, technologie-expert verbonden aan de TU in Delft. Dank
- 40:24Speaker 4: je wel. Belangrijk moment vandaag voor Nederlandse amateurspelers in de musicalwereld.
- 40:33Speaker 4: Het is namelijk tijd voor de zesde editie van de
- 40:35Speaker 4: Amateur Musical Awards. En tijdens dat gala in Amsterdam worden
- 40:38Speaker 4: awards uitgereikt in verschillende categorieën. Beste musical, beste ensemble, presentatie
- 40:43Speaker 4: en natuurlijk ook beste hoofd en bijrol. Guido van Gent
- 40:46Speaker 4: is de initiatiefnemer van de Amateur Musical Awards. Goedemorgen
- 40:50Speaker 14: Hele goede morgen vanuit Rotterdam
- 40:52Speaker 4: Voor het laatst gehouden in 2019. Wat is er de
- 40:55Speaker 4: laatste jaren dan gebeurd of vooral niet gebeurd?
- 40:59Speaker 14: Nou, we hadden natuurlijk na 2019... waren we begonnen met
- 41:02Speaker 14: de opstart van de nieuwe gala. Maar toen brak corona uit.
- 41:06Speaker 14: En toen hebben we nog wel geprobeerd... om een coronaversie
- 41:09Speaker 14: te organiseren in Utrecht. Wat ook wel gelukt is. Maar
- 41:14Speaker 14: daarna is het er eigenlijk nooit meer van gekomen, tot
- 41:17Speaker 14: dit jaar
- 41:18Speaker 4: En als je het hebt over amateurmusical... hoe professioneel gaat
- 41:22Speaker 4: het er dan toch desalniettemin aan toe? Want er blijft
- 41:24Speaker 4: natuurlijk wel een avond, of misschien wel een serie avonden...
- 41:27Speaker 4: waar een decor moet komen, waar nagedacht moet worden... over
- 41:31Speaker 4: de techniek, over de kleding, over van alles en nog wat.
- 41:35Speaker 4: Dus daar kan een hele trits aan MKB'ers van profiteren.
- 41:40Speaker 14: Ja, zeker. Ik moest nog laatst terugdenken aan de keer...
- 41:43Speaker 14: dat ik zelf vroeger in een amateurproductie speelde. En dat
- 41:46Speaker 14: was altijd behoud je touwtje in elkaar gezet. We hadden
- 41:49Speaker 14: drie microfoons en als je dan een liedje had... dan
- 41:51Speaker 14: werd er een microfoon doorgegeven. Maar tegenwoordig zijn eigenlijk al
- 41:54Speaker 14: die amateurproducties in Nederland... helemaal geprofessionaliseerd met externe geluidsbedrijven... techniekbedrijven,
- 42:02Speaker 14: een externe regisseur of een choreograaf... die wordt ingehuurd met
- 42:05Speaker 14: allemaal professionals... die zich nu bemoeien met amateurproducties.
- 42:09Speaker 4: Dan wordt het tijd voor je comeback
- 42:12Speaker 14: Ja, nee, dat gaat niet meer gebeuren. Waarom niet? Organiseer
- 42:15Speaker 14: ik nu zelf dus deze award. En ik ben heel
- 42:18Speaker 14: blij dat ik dan ook niet nooit meer hoef te spelen.
- 42:21Speaker 14: Want ik vind het... Nee, mijn tijd, ik was nog
- 42:23Speaker 14: jong en...
- 42:25Speaker 4: Knap. Oh jongen
- 42:27Speaker 4: knap zelfs. Oké, heel goed. Ik ga je googlen hoor.
- 42:31Speaker 4: Hoe beoordeel je eigenlijk wat dan een goede amateurproductie is?
- 42:34Speaker 4: Want het heeft misschien toch ook wel iets te maken...
- 42:36Speaker 4: met hoeveel tijd mensen erin hebben gestopt... of toch nog
- 42:38Speaker 4: wel wat financiële middelen, rijp en groen. Het lijkt me
- 42:41Speaker 4: lastig om dat helemaal te wegen.
- 42:43Speaker 14: Nou, dat is het ook. En het allerlastigste is dat
- 42:46Speaker 14: we tussen de 50 en de 75 producties per jaar
- 42:49Speaker 14: moeten beoordelen. En dat doen we met een hele grote
- 42:53Speaker 14: groep mensen. Die zitten in de selectiecommissie en die gaan
- 42:56Speaker 14: alles bekijken. Daar zijn ze ook echt het hele jaar
- 42:58Speaker 14: mee bezig, druk mee bezig. En wij zeggen natuurlijk altijd
- 43:02Speaker 14: van ja, dit zijn niet de professionele musical awards. Dus
- 43:05Speaker 14: je kijkt toch met een ander oog naar hoe iemand
- 43:08Speaker 14: zo'n rol op het toneel brengt en of het Ja,
- 43:15Speaker 14: wat voor passie die meebrengt. En ja, het plezier. Het
- 43:21Speaker 14: gaat voornamelijk ook echt om het plezier wat we kunnen
- 43:23Speaker 14: laten zien. En daar is een heel palet aan genomineerden uitgekomen.
- 43:30Speaker 4: Die gaan een hele mooie avond tegemoet vanavond tijdens de aankomst.
- 43:41Speaker 4: MKB'ers die willen meepraten over de actualiteit... kunnen dat laten
- 43:44Speaker 4: weten via zaken.bnr.nl.
- 43:46Speaker 15: Het MKB Praat Mee wordt mede mogelijk gemaakt door Exact.
- 43:50Speaker 15: De bedrijfssoftware voor ondernemers en accountants.
- 43:53Speaker 4: Ook terug te luisteren als podcast natuurlijk via de app
- 43:55Speaker 4: van BNR. Zometeen Edi Moeijegietje met het laatste maken van
- 43:59Speaker 4: economische nieuws en een blik op de wereld.
- 44:01Speaker 1: BNR Zaken doen wordt mede mogelijk gemaakt door Atradius en Numbers. Numbers,
- 44:06Speaker 1: de business software voor facturatie, boekhouding, salaris en rapportages. BNR
- 44:13Speaker 1: Zaken doen wordt mede mogelijk gemaakt door Numbers en Atradius. Atradius.
- 44:19Speaker 1: Verzekerd van betaling. Wil
- 44:21Speaker 2: je weten wat er speelt en of waarom? In de BNR-app.
- 44:24Speaker 2: Luister je ook live naar onze programma's? Download de BNR-app.
- 44:28Speaker 2: En blijf scherp. BNR Nieuwsradio. Zaken doen. Thomas van Zijl.
- 44:38Speaker 4: Tweede uur van BNR Zaken doen. Zometeen een uitgebreid gesprek
- 44:41Speaker 4: met Rutte Peethoom... voorzitter van de branchevereniging De Nederlandse GGZ.
- 44:45Speaker 4: Maar nu eerst...
- 44:45Speaker 2: Macro met Moejakic.
- 44:48Speaker 4: Laatste macro-economische nieuws met Edi Mojegic. Edi, goedemiddag. Goedemiddag Thomas.
- 44:53Speaker 4: Gaan we het echt over hoge staatsschulden hebben?
- 44:55Speaker 16: Jazeker, maar op een manier waar wij het nog niet
- 44:57Speaker 16: over hebben gehad. Vogels in de lucht weten ondertussen staatsschulden
- 45:02Speaker 16: van landen als Frankrijk en Italië en Spanje zijn niet hoog.
- 45:06Speaker 16: Niet zeer hoog, maar tegenwoordig gevaarlijk hoog. En toch zijn
- 45:11Speaker 16: er ook een aantal dingen die daar niet in zitten.
- 45:14Speaker 16: die je eigenlijk mee zou moeten tellen. Een van de
- 45:17Speaker 16: voorbeelden daarvan... in dat soort landen worden pensioenen betaald... uit
- 45:22Speaker 16: belastingopbrengsten en premieopbrengsten elke maand. Dus de toekomstige pensioenbeloftes... zou
- 45:28Speaker 16: je eigenlijk moeten optellen bij de staatsschulden. Dan heb je
- 45:31Speaker 16: het echt over plus 4%. van BBP bij een land
- 45:35Speaker 16: als Frankrijk. Dat is in heel veel landen zo en
- 45:37Speaker 16: niet in Nederland. Dat is in bijna alle andere eurolanden zo,
- 45:41Speaker 16: behalve in Nederland. Dus daar zou je als belegger bijvoorbeeld
- 45:44Speaker 16: rekening mee moeten houden. Maar laten we het wat... wat
- 45:47Speaker 16: minder ver in de toekomst gaan zoeken. Als je op
- 45:50Speaker 16: de website van Eurostad gaat... dus het Europese Bureau voor
- 45:55Speaker 16: de Statistiek... zie je allerlei cijfers. En één daarvan heet overheidsgaranties.
- 46:01Speaker 16: Dus bedragen waarvoor de overheden garant staan. En dat zijn
- 46:06Speaker 16: gewoon voorwaardelijke verplichtingen. Mochten de zaken anders lopen dan men
- 46:12Speaker 16: hoopt dat die zouden gaan lopen, dan zou je die
- 46:15Speaker 16: sommen erbij moeten optellen. Een van de duidelijke voorbeelden voor Nederland.
- 46:19Speaker 16: Nederland heeft een behoorlijke som, 31% van het bbp. Denk
- 46:23Speaker 16: aan onze... Een nationale hypotheekgarantie. Dat is bijvoorbeeld zo'n... Het
- 46:32Speaker 16: loopt nog steeds verder op natuurlijk. Het loopt steeds verder op.
- 46:34Speaker 16: Bij Frankrijk moet je eigenlijk bij die staatsschuld... nog bijna 13%
- 46:39Speaker 16: van de BBP erbij optellen. Dat is waar de Franse
- 46:41Speaker 16: overheid garant voor staat. Voor Italië bijna 15% zelfs. Maar
- 46:50Speaker 16: je moet er rekening mee houden in de wereld van nu.
- 46:53Speaker 16: Het kunnen wel schulden gaan worden. En dan komt het
- 46:56Speaker 16: op niet een klein stapeltje, maar een behoorlijk stapel schulden.
- 46:59Speaker 16: We hebben het ook over, er is ook een reeks.
- 47:02Speaker 16: Dat zijn de overheidsschulden die eigenlijk schulden zijn... maar in
- 47:06Speaker 16: de off-balance sheet vehikels te vinden zijn. Wederom, om het
- 47:11Speaker 16: even duidelijk te maken... voor Nederland geldt dat bijvoorbeeld voor
- 47:13Speaker 16: de schulden van bedrijven... zoals de Gasunie of de Nederlandse Spoorwegen.
- 47:18Speaker 16: Daar is de staat 100% aandeelhouder van. Dus als het
- 47:20Speaker 16: daar misgaat, draai je daarvoor op. In het geval van
- 47:24Speaker 16: Frankrijk heeft het over 20% van het BBP... Om een
- 47:31Speaker 16: of andere reden worden er geen cijfers aangeleverd voor daarna.
- 47:34Speaker 16: Voor Italië hebben we het over 25% extra erbij.
- 47:37Speaker 4: Je dacht ik moet het toch nog even zwaar aanzetten.
- 47:39Speaker 4: Omdat anders niemand het ooit heeft over die Franse
- 47:40Speaker 16: staatsschuld. Omdat ik zelfs in het geweld van nieuws over
- 47:45Speaker 16: de Franse staatsschuld. Lees ik nog steeds af en toe
- 47:49Speaker 16: berichten die neerkomen. Of het valt allemaal mee. Of het
- 47:54Speaker 16: is niet zo erg als dat. Het is nog erger,
- 47:58Speaker 16: kun je in feite zeggen. En dan hebben we het
- 48:05Speaker 16: nog over een post... die niet zo lang geleden niet
- 48:08Speaker 16: relevant was... maar tegenwoordig steeds relevanter wordt. Namelijk, de Europese
- 48:13Speaker 16: Unie geeft ook... En tot voor kort was het een
- 48:17Speaker 16: zo'n klein bedrag dat het in de officiële statistieken van
- 48:21Speaker 16: Eurostat stond onder de post de rest van de wereld.
- 48:25Speaker 16: Maar door het corona herstelfonds bijvoorbeeld, de schuld van de
- 48:29Speaker 16: Europese Unie is bijna 6% van het bbp van de
- 48:33Speaker 16: hele Europese Unie. En voor een deel zijn dat de
- 48:36Speaker 16: schulden die... Kijk, als de Europese Unie geld leent en
- 48:40Speaker 16: vervolgens doorleent naar de lidstaten, dan zit het in die
- 48:42Speaker 16: cijfers van de nationale staatsschulden. Maar als het om giften gaat,
- 48:46Speaker 16: zit dat er niet bij. Maar je bent wel aansprakelijk
- 48:48Speaker 16: daarvoor als lid van de EU. Dat bedrag wordt steeds
- 48:52Speaker 16: groter en groter. Daar wordt achteraan gezet qua financiering. Misschien
- 49:02Speaker 16: moeten we samen gaan lenen. Dat zou je dus eigenlijk
- 49:05Speaker 16: bij die nationale staatsleden moeten opdoen. Ik denk dat dat
- 49:06Speaker 4: niet uit iedere hoofdstad even overtuigend klinkt. Dat we misschien
- 49:09Speaker 4: samen moeten gaan lenen.
- 49:10Speaker 16: Nee, maar het gebeurt ondertussen wel. De Europese Unie geeft
- 49:14Speaker 16: steeds meer gezamenlijke staatsleningen. uit en die schuldenberg die nu
- 49:19Speaker 16: nog heel klein is, kun je zeggen 5, 6% van BBP,
- 49:21Speaker 16: waar hebben we het over? Vijf jaar geleden was het
- 49:25Speaker 16: minder dan de helft daarvan.
- 49:26Speaker 4: Maar het staat toch op de agenda of dat juist
- 49:28Speaker 4: wel of juist niet moet worden voortgezet in de toekomst?
- 49:32Speaker 16: Het staat op de agenda, maar het stond vroeger ook
- 49:34Speaker 16: op de agenda en het gaat door. En het enige
- 49:36Speaker 16: wat er dan qua onderhandelingen anders kan zijn, is dat
- 49:39Speaker 16: het wat minder wordt dan wat er voorgesteld was.
- 49:43Speaker 4: Ja, ik wijs
- 49:44Speaker 16: er even naar. Ja, nee,
- 49:45Speaker 4: ik heb een hulplijn nodig. Het loopt namelijk regelmatig rond
- 49:49Speaker 4: in Straatsburg en in Brussel. Is dit inderdaad wat je
- 49:53Speaker 4: in de toekomst mag verwachten? Dat de Europese schulden alleen
- 49:55Speaker 4: maar gaan oplopen?
- 49:56Speaker 17: Nou, waarschijnlijk zullen we uiteindelijk wel meer met elkaar moeten
- 50:00Speaker 17: gaan lenen. Dat wordt inderdaad vaak gezegd, maar er is
- 50:02Speaker 17: altijd heel veel weerstand. En een probleem nu volgens mij
- 50:04Speaker 17: ook met de volgende begroting... is dat die schulden ook
- 50:06Speaker 17: weer allemaal afgelost moeten worden. En dat er eigenlijk geen
- 50:09Speaker 17: plan voor is bedacht. En dan wil ik naar het
- 50:11Speaker 17: rapport van Mario...
- 50:13Speaker 16: Het is niet afgesproken, maar het pakt goed uit. Het
- 50:16Speaker 16: rapport van Mario Draghi, honderden pagina's. Maar ergens, zelfs als
- 50:21Speaker 16: we niet doorgaan met lenen... het feit dat we zo'n
- 50:24Speaker 16: corona-herstelfonds hebben gefinancierd met staatsschulden... daarvan zegt dat rapport op
- 50:30Speaker 16: pagina 64... de Europese begroting is eigenlijk heel klein, 1%
- 50:34Speaker 16: van het bbp... terwijl de nationale lidstaten 50% gaan. Wordt
- 50:38Speaker 16: nu misschien 1,3, geloof ik. Maar op de pagina 64
- 50:40Speaker 16: staat dus... vanaf 2028 moet de Europese Unie... is de
- 50:49Speaker 16: Europese Unie zo'n 30 miljard euro per jaar kwijt... aan
- 50:52Speaker 16: het terugbetalen van dat geld in het coronaherstelfonds. En dan
- 50:57Speaker 16: zegt Mario Draghi, en ik citeer... zonder een besluit over
- 51:01Speaker 16: eigen middelen... gaat de EU of minder uitgeven aan andere zaken...
- 51:05Speaker 16: of er moet geld bij. En eigen middelen, dat is
- 51:08Speaker 16: gewoon diplomatiek... hoe iets in gang zetten, die eurobonds... om
- 51:15Speaker 16: corona-herstelfonds te gaan starten... dat gaat een eigen leven leiden.
- 51:19Speaker 16: Dat zorgt voor een sneeuwbaleffect. Waardoor je nu dus... omdat
- 51:23Speaker 16: je dat destijds zo hebt gedaan... misschien moet je naar
- 51:26Speaker 16: Europese belasting gaan. Anders gaan we minder uitgeven aan zaken...
- 51:31Speaker 16: die wij heel belangrijk vinden
- 51:33Speaker 4: En dan moet je iets. Dank je wel. En tot
- 51:35Speaker 4: later deze week. De medicaalse minister van Justitie tot Blijns
- 51:43Speaker 4: verdedigt de rechtsgang van de Trump-regering om de uitslag van
- 51:46Speaker 4: de midterms in Alaska te kunnen blokkeren. Buitenland-redacteur Luc de
- 52:03Speaker 4: Klerk blijft gewoon staan voor het volgende continent op zijn lijstje.
- 52:06Speaker 4: Goedemiddag Luc. Goedemiddag Thomas. Wat is voor Trump nu precies
- 52:08Speaker 4: de reden om dit zo te doen?
- 52:09Speaker 17: Ja, het gaat dus om dat er twee mannen met
- 52:12Speaker 17: dezelfde naam op het stembiljet staan in Alaska. Dan Sullivan beide.
- 52:15Speaker 17: De een is de zittende Republikeinse senator en de ander
- 52:17Speaker 17: is een man zonder politieke ervaring. En de zaak die
- 52:20Speaker 17: de ministerie van Justitie heeft aangespannen is om te voorkomen
- 52:23Speaker 17: dat de uitslag gecertificeerd kan worden. Want het ministerie zegt
- 52:26Speaker 17: dus kiezers kunnen in verwarring raken en op de verkeerde
- 52:29Speaker 17: kandidaat gaan stemmen. En dus zouden dan de uitslag niet
- 52:32Speaker 17: gecertificeerd moeten worden als die senator Sullivan verliest met een
- 52:37Speaker 17: marge die kleiner is dan het aantal stemmen dat die
- 52:39Speaker 17: uitdager Sullivan binnenhaalt. En er zou dan een onderzoek moeten
- 52:42Speaker 17: komen naar of mensen daadwerkelijk verward zijn door die tweezelfde namen.
- 52:47Speaker 17: Maar de echte reden is natuurlijk dat die... En senator
- 52:49Speaker 17: Sullivan kan waarschijnlijk verliezen van de democraat Mary Patola. En
- 52:54Speaker 17: in recente peilingen staat zijn klein beetje voor. Maar de
- 52:56Speaker 17: marge is nog wel echt klein. Dus je kunt het
- 52:59Speaker 17: eigenlijk nog niet zeggen wie er echt gaat winnen daar.
- 53:01Speaker 17: En die uitdager Sullivan maakt verder helemaal geen kans om
- 53:05Speaker 17: te winnen. Maar die snoept dus mogelijk wel een aantal
- 53:08Speaker 17: stemmen van die senator Sullivan af. En deze race kan
- 53:10Speaker 17: cruciaal zijn voor de meerderheid in de Senaat. Maar hoe
- 53:13Speaker 17: kan het dan, ja
- 53:14Speaker 4: goede vraag, dat er twee Dan Sullivan's zijn
- 53:17Speaker 17: Ja, nou die tweede Dan Sullivan die kondigde eigenlijk pas
- 53:20Speaker 17: relatief laat zijn kandidatuur. En toen Republikeinen meteen, dus een
- 53:23Speaker 17: complot van de democraten tegen ons om ons dwars te zitten.
- 53:26Speaker 17: Nou dat heeft eerder al tot een rechtszaak geleid, omdat
- 53:28Speaker 17: de lieutenant governor, dus degene die over de verkiezingen gaat
- 53:31Speaker 17: in Alaska, die zei nou dit mag niet. Maar toen
- 53:33Speaker 17: zei de hoogste rechtbank in Alaska nee het mag wel.
- 53:36Speaker 17: Dus uiteindelijk staat hij gewoon op het stembiljet. Hij zegt
- 53:38Speaker 17: zelf republikein te zijn. Hij ontkent ook telkens op meerdere plekken...
- 53:42Speaker 17: dat hij contact zou hebben met de democraten. En hij
- 53:45Speaker 17: zei in eerdere interviews dat hij eigenlijk ontevreden is... over
- 53:48Speaker 17: het leiderschap van de huidige senator... En eigenlijk daarom meer
- 53:52Speaker 17: als een soort van protest... tegen die zittende senator Sullivan
- 53:56Speaker 17: meedoet aan deze verkiezingen. En dat het dus niet per
- 53:58Speaker 17: se een soort complot van de democraten zou zijn... maar
- 54:00Speaker 17: gewoon een protest tegen de zittende Denzel. Maar als
- 54:03Speaker 4: je kijkt naar het stembiljet en de vraag is... raken
- 54:05Speaker 4: mensen hier nu door in verwarring, raken ze confuus... weten
- 54:08Speaker 4: ze niet meer welk kruisje ze waar moeten zetten. Is
- 54:10Speaker 4: daar een uitspraak over gedaan? Nee
- 54:13Speaker 17: maar de kans is eigenlijk vrij klein dat dit gaat
- 54:16Speaker 17: lukken voor Trump. Dat het enige kans van slaag heeft.
- 54:18Speaker 17: In de New York Times zeggen juridische experts... dit is
- 54:20Speaker 17: dus een van de zwakste verkiezingszaken die ik ooit heb gezien.
- 54:23Speaker 17: De slechtste aanklacht ooit. Dat soort quotes. En het ministerie
- 54:27Speaker 17: van Justitie gaat hier ook helemaal niet over. Want in
- 54:29Speaker 17: de grondwet staat dat verkiezingen zijn aan de staten. En
- 54:33Speaker 17: het is alleen het congres dat dat dan weer zou
- 54:35Speaker 17: kunnen veranderen. En ik heb nou nog even het stembiljet
- 54:37Speaker 17: ook bekeken. Hoe dat in Alaska er dan uitziet. en
- 54:40Speaker 17: dan kun je dus zien hoe verwarrend is het nou...
- 54:43Speaker 17: en dan zie je dus inderdaad die twee... Sullivans onder
- 54:44Speaker 17: elkaar staan... maar bij die zittende senator staat heel duidelijk achter...
- 54:48Speaker 17: dat hij de zittende senator is... en dat hij republikein is...
- 54:52Speaker 17: bij die andere Den Sullivan staat geen republikein achter... dus
- 54:55Speaker 17: op zich, je zou zeggen... het is niet te missen
- 54:56Speaker 17: wie wie is... En dan is er nog iets dat
- 54:59Speaker 17: ze in Alaska werken met gerangschik stemmen. Oftewel je mag
- 55:02Speaker 17: alle kandidaten op een volgorde zetten. Dus je kan zeggen
- 55:05Speaker 17: ik heb het liefst de uitdager Sullivan. Maar als hij
- 55:08Speaker 17: het niet redt dan is mijn tweede keuze de senator
- 55:10Speaker 17: Sullivan bijvoorbeeld. En ervan uitgaande dat niet iemand in één
- 55:14Speaker 17: keer 50% van de stemmen haalt. Dan wordt er dus
- 55:17Speaker 17: op zo'n manier geteld dat bij elke ronde degene met
- 55:20Speaker 17: de minste... de stem eigenlijk afvalt. En dan wordt er
- 55:22Speaker 17: gekeken wie hadden de kiezers van die kandidaten als nummer twee.
- 55:25Speaker 17: En zo kan het dus dat er stemmen van die
- 55:27Speaker 17: uitdagers zullen alsnog bij senator zullen terechtkomen. Of andersom, wat
- 55:31Speaker 17: je wil. Maar dus in theorie zou het helemaal niet
- 55:33Speaker 17: zo'n probleem moeten zijn voor hem. Maar in de
- 55:35Speaker 4: zwakste verkiezingszaak ooit... blijft Trump het dus maar proberen. En
- 55:40Speaker 4: schuift hij nu zijn minister van Justitie naar voren? Hij
- 55:43Speaker 4: wrijft in de vlek. Waarom zou hij
- 55:44Speaker 17: dat doen? Ik denk eigenlijk dat het helemaal niet zo
- 55:46Speaker 17: om dat winnen gaat. Het gaat toch niet lukken. En
- 55:50Speaker 17: we hebben het eigenlijk al vaker gezien... dat ook bij
- 55:52Speaker 17: zaken waar hij persoonlijke wraak probeert te nemen... Trump op mensen,
- 55:55Speaker 17: dus Lisa Cook of Letitia James, dat soort mensen... Dan
- 55:59Speaker 17: draait het er ook gewoon om die mensen het leven
- 56:01Speaker 17: zuur te maken. En niet per se, de uitkomst is
- 56:03Speaker 17: ondergeschikt daaraan eigenlijk. Dus dat is denk ik hier ook.
- 56:06Speaker 17: Het gaat er gewoon om twijfel te zaaien over die verkiezingen.
- 56:10Speaker 17: En er is dus zoals ik zei al eerder een
- 56:11Speaker 17: rechtszaak geweest. Die zei dat Sullivan wel mee mocht doen.
- 56:15Speaker 17: Nou ja, dan kun je dat weer aanhalen. Van zie je,
- 56:17Speaker 17: er was eerder al een rechtszaak. Toen heeft de lieutenant
- 56:20Speaker 17: governor gezegd dat hij niet mee mocht doen. Dus dat is...
- 56:22Speaker 17: Het zorgt alweer allemaal voor verwarring. Dat noemt Todd Blanch,
- 56:24Speaker 17: de minister van Justitie, nu ook. Maar het feit is,
- 56:27Speaker 17: de rechter heeft al gewoon eerder geoordeeld... en hij mag meedoen.
- 56:30Speaker 17: En je ziet nu ook dat er in Alaska in
- 56:32Speaker 17: wat ruralere gebieden... stembureaus later opengaan waar je al vervroegd
- 56:36Speaker 17: zou kunnen stemmen. En dat zijn ook weer gebieden die
- 56:38Speaker 17: cruciaal zijn voor de democraten. De democraten geven dan weer
- 56:41Speaker 17: de republikeinen de schuld van... En je ziet überhaupt in
- 56:44Speaker 17: het hele land dat democraten zich ook al voorbereiden op
- 56:48Speaker 17: mogelijke inmenning van Trump. Dus vorige week was er nog
- 56:51Speaker 17: nieuws dat ministers van justitie in 24 staten, democraten allemaal,
- 56:55Speaker 17: zich voorbereiden op mogelijke chaos die Trump kan creëren. En
- 56:59Speaker 17: zelfs mensen vanuit binnen de Trump-regering helpen staten ook daarbij voorbereiden.
- 57:03Speaker 17: Dus wat in Alaska hier dan gebeurt, is waarschijnlijk ook
- 57:05Speaker 17: meer een voorbode op wat Trump nog allemaal kan doen
- 57:08Speaker 17: om chaos te zaaien richting de midterms over de uitslag.
- 57:11Speaker 17: Luc Duclercq, onze buitenlandredacteur. Dank
- 57:13Speaker 4: voor jouw blik op de wereld
- 57:18Speaker 4: Tijd om belangrijk zakelijk nieuws van dit moment door te nemen...
- 57:20Speaker 4: samen met Jos Versteegh van Insinger Gillissen... en Rut Peter,
- 57:23Speaker 4: voorzitter van de brancheorganisatie... de Nederlandse GGZ. Goedemiddag.
- 57:27Speaker 18: Goedemiddag.
- 57:28Speaker 4: Begin bij Jos, want dan komen we vanzelf in een
- 57:30Speaker 4: volgend continent uit... namelijk in China, voor het vijfde plenum.
- 57:34Speaker 4: Dat is een belangrijke besloten vergadering... voor honderden hoge functionarissen
- 57:39Speaker 4: van de partij. Waar gaan ze het over hebben?
- 57:41Speaker 19: Ja, dat is een punt. Normaal zou dat eigenlijk meer
- 57:45Speaker 19: gaan over de economie. Maar er is wat vertraging in gekomen...
- 57:48Speaker 19: en daarom zijn die onderwerpen een beetje opgeschoven. En waarschijnlijk
- 57:52Speaker 19: gaat het nu voor een heel groot gedeelte... over de
- 57:54Speaker 19: consolidering van de macht van Xi Jinping... Hij is natuurlijk
- 57:59Speaker 19: nu als derde termijn bezig. Volgend jaar komt er waarschijnlijk
- 58:02Speaker 19: een vierde termijn. Dat wordt dan in oktober 2027 besproken.
- 58:06Speaker 19: En als je kijkt naar die plenaire vergadering... waar iedereen
- 58:10Speaker 19: bij aanwezig is... dan zijn er al behoorlijk wat mensen verdwenen...
- 58:15Speaker 19: Hij zegt, vanochtend is er een document ingediend... waarin gezegd
- 58:20Speaker 19: wordt dat er meer aandacht moet komen voor corruptie. En
- 58:24Speaker 19: met beschuldigingen van corruptie... zijn heel veel mensen uit het
- 58:27Speaker 19: Centraal Comité verdwenen
- 58:29Speaker 4: Dat is al langere tijd onderdeel van zijn agenda, toch? Corruptiebestrijding?
- 58:35Speaker 19: En ook een goed punt om mensen die hem niet
- 58:37Speaker 19: helemaal welgevallig zijn... te laten verdwijnen. Het gaat dus vooral
- 58:43Speaker 19: over consolidatie van zijn macht. En minder over beleid om
- 58:48Speaker 19: de economie wat aan te zwemmen. Maar het is niet
- 58:49Speaker 4: zo dat die economie dat niet nodig zou hebben. Want
- 58:51Speaker 4: ze hebben daar volgens mij de groeidoelstellingen naar beneden bijgesteld.
- 58:53Speaker 4: Naar 4,5 procent. Het gaat al heel lang over de
- 58:56Speaker 4: binnenlandse consumptie die wat achterblijft.
- 58:58Speaker 19: Ja, en dat is dus voor beleggers interessant. Want dan
- 59:00Speaker 19: gaat het om dat je eigenlijk niet te veel moet verwachten...
- 59:03Speaker 19: dat er hele grote stimuleringsmaatregelen komen.
- 59:06Speaker 4: Dus eigenlijk kunnen ze zich dit niet veroorloven, maar mag
- 59:09Speaker 4: er dan... op economisch vlak niet zo heel veel van
- 59:11Speaker 4: worden verwacht?
- 59:12Speaker 19: Nee, dat denk ik wel. Xi Jinping heeft ook vaak
- 59:14Speaker 19: heel duidelijk gezegd van... verwacht niet te veel hulp, het
- 59:17Speaker 19: wordt tijd om de broekrima te halen. En ja, we
- 59:20Speaker 19: zullen het zelf moeten doen. Hij wil ook niet te
- 59:22Speaker 19: veel schulden creëren, nog meer schulden creëren. Hij wil ook
- 59:27Speaker 19: niet te veel gaan stimuleren... omdat hij bang is onder
- 59:29Speaker 19: andere voor inflatie. Dat hebben we in westerse landen gezien,
- 59:32Speaker 19: daar is het toch wel een puntje. Of dat nou
- 59:35Speaker 19: zo direct toe te passen is, dat kun je je afvragen.
- 59:37Speaker 19: Maar hij is er in ieder geval erg bang voor.
- 59:39Speaker 19: En daarom hoeven we daar voorlopig niet op te rekenen
- 59:41Speaker 19: dat er grote stimuleringsmaatregelen komen.
- 59:43Speaker 4: Van de communistische partijen in China naar het feest van
- 59:45Speaker 4: de democratie in andere landen. Rutte, jij wilde het graag
- 59:47Speaker 4: hebben over allerlei verkiezingen die dit weekend hebben plaatsgevonden. Die
- 59:51Speaker 4: later deze week en nog weer iets later dit jaar
- 59:53Speaker 4: gaan plaatsvinden. Onder andere in Servië, Brazilië natuurlijk de afgelopen dagen.
- 59:57Speaker 4: Waar wil je mee beginnen?
- 59:58Speaker 18: Ja, kijk het naar die verkiezingen. Er staat natuurlijk ongelooflijk
- 1:00:01Speaker 18: veel op het spel. Het is ook echt heel spannend.
- 1:00:04Speaker 18: En er gebeurt ontzettend veel. In Servië is er een
- 1:00:07Speaker 18: studentenbeweging die zich meldt... die echt met overgrote meerderheid wint...
- 1:00:14Speaker 18: We hebben Brazilië gezien waarin eigenlijk Lula... een ontzettende eindsprint
- 1:00:19Speaker 18: heeft genomen. Waar zit dat nou in? En je ziet
- 1:00:22Speaker 18: toch dat daar de rol van jongeren echt ontzettend groot is.
- 1:00:26Speaker 18: En van social media, maar wel op een positievere manier...
- 1:00:30Speaker 18: dan we misschien elders nu zien. Want
- 1:00:33Speaker 4: kijk naar de opkomstpercentages die verrassen... Dat maakt in positieve
- 1:00:35Speaker 4: zin
- 1:00:36Speaker 18: In Bulgarije overigens niet. Er waren ook verkiezingen dit weekend.
- 1:00:38Speaker 18: Een all-time low, 20 procent is daar opgekomen. Maar je
- 1:00:43Speaker 18: ziet waar mensen een beetje hoop krijgen. Een beetje moed.
- 1:00:46Speaker 18: Het idee dat het anders kan. Daar komen ze wel op.
- 1:00:49Speaker 18: Wij kijken hier ondertussen in de studio. Er speelt de CNN.
- 1:00:51Speaker 18: Die doet een countdown naar de midterms. Ja, die zijn
- 1:00:54Speaker 18: al
- 1:00:54Speaker 4: een paar weken bezig
- 1:00:55Speaker 18: Ja, ik zag ook hier Barack Obama op het scherm.
- 1:00:58Speaker 18: Die natuurlijk in Ohio een fantastische speech heeft gehouden. Zo
- 1:01:02Speaker 18: kennen we hem. Met daarin eigenlijk, jongens, ik ben eigenlijk
- 1:01:07Speaker 18: helemaal fed up met al die woede, met al die verdeeldheid.
- 1:01:12Speaker 18: Laten we gewoon kijken naar gemeenschappelijke waarden en hoe we
- 1:01:14Speaker 18: de problemen samen op kunnen lossen. Want wat ons bindt,
- 1:01:17Speaker 18: dat is belangrijker dan de dingen waar we het niet
- 1:01:18Speaker 18: over
- 1:01:19Speaker 4: eens hebben. Maar de verkiezingen die al hun schaduw ver vooruitwerpen,
- 1:01:22Speaker 4: dat zijn de verkiezingen in Frankrijk, waar je ziet dat
- 1:01:24Speaker 4: het toch wel zich gaat afspelen. Zo lijkt het althans
- 1:01:27Speaker 4: op de flanken.
- 1:01:28Speaker 18: Ja, en je ziet tegelijkertijd allemaal scholieren die de straat opgaan...
- 1:01:32Speaker 18: eigenlijk voor hun toekomst. En dat op een of andere
- 1:01:36Speaker 18: manier niet alleen omarmen... want het lijkt alsof je het
- 1:01:39Speaker 18: plat knuffelt, maar serieus nemen. En toekomstperspectief geven, dat is
- 1:01:44Speaker 18: denk ik waar mensen op zitten te wachten. En dat is...
- 1:01:47Speaker 18: Zijn in
- 1:01:48Speaker 4: Frankrijk niet alleen maar scholieren inmiddels?
- 1:01:49Speaker 18: Nou ja, kijk, dat maken mensen natuurlijk nog heel erg
- 1:01:52Speaker 18: zorgen om. Ik had iemand die was vorige week in
- 1:01:54Speaker 18: Parijs op vakantie. En dan zie je tussen die scholieren...
- 1:01:57Speaker 18: die gewoon heel braaf met hun bordje op weg zijn
- 1:01:59Speaker 18: naar de demonstratie... soms ook zwart uitgedoste mannen lopen met wapens.
- 1:02:04Speaker 18: En dat is dus het enge, dat het ook helemaal
- 1:02:08Speaker 18: gekaapt wordt. En in zo'n tijdspanne zitten we natuurlijk... dat
- 1:02:12Speaker 18: dingen heel erg gepolariseerd raken op de flanken. Dat met
- 1:02:15Speaker 18: iemand oneens zijn, dat het meteen je vijand is... En
- 1:02:18Speaker 18: ik geloof er altijd nog wel in de macht van
- 1:02:22Speaker 18: gewone mensen... die opkomen voor een toekomst van hunzelf en
- 1:02:26Speaker 18: van hun kinderen.
- 1:02:27Speaker 4: Dan zien we nog een beetje normale cijfers. Jost, dan
- 1:02:30Speaker 4: komen we toch weer op de financiële markt uit. Dan
- 1:02:32Speaker 4: komen we bij AI uit de winstgroei in Amerika.
- 1:02:35Speaker 19: Ja, die is vrij extreem en ook heel geconcentreerd. Als
- 1:02:37Speaker 19: je kijkt naar de groei van de winst van de
- 1:02:40Speaker 19: S & P 500... en dan in absolute bedragen... dan
- 1:02:42Speaker 19: komt ongeveer een derde van twee bedrijven. Van Micron en
- 1:02:47Speaker 19: van Nvidia. En van Micron is het wel het meest extreem.
- 1:02:50Speaker 19: Want daarmee gaat de winst van 3 miljard naar ongeveer
- 1:02:53Speaker 19: 33 miljard. Dus 30 miljard erbij, ongeveer tien keer zoveel.
- 1:02:56Speaker 19: Dus ruim tien keer zoveel. Bij Nvidia is het ook veel,
- 1:03:00Speaker 19: maar niet zo extreem als bij Micron, die geheugenproducent, waar
- 1:03:03Speaker 19: die geheugenprijzen verveelvoudigd zijn. Maar bij Nvidia gaat de winst
- 1:03:07Speaker 19: ruimschoots verdubbelen. En dat is dus een derde van de winstgroei.
- 1:03:10Speaker 19: En als je dan de top 10 bekijkt, dan zorgen
- 1:03:13Speaker 19: die 10 bedrijven, dat zijn voornamelijk AI-bedrijven en een paar oliebedrijven,
- 1:03:16Speaker 19: want die olieprijs werkt ook heel gunstig uit voor de
- 1:03:18Speaker 19: winst van die oliebedrijven. En dan zijn die 10 bedrijven
- 1:03:21Speaker 19: verantwoordelijk voor twee derde. Ja, dat is natuurlijk een behoorlijk risico,
- 1:03:25Speaker 19: want als het daar misgaat, en dat hebben we natuurlijk
- 1:03:26Speaker 19: vorige week gezien toen Zuckerberg vertelde dat de meta nog
- 1:03:31Speaker 19: fors doorgaat met die investeringen, dat die waren al heel
- 1:03:33Speaker 19: erg hoog, daar kwam wel even schrik van. Er was
- 1:03:37Speaker 19: een mooie quote van een analist, Ed Giardani, die zei van,
- 1:03:40Speaker 19: je hebt natuurlijk altijd het risico dat die datacentra omgebouwd
- 1:03:44Speaker 19: worden tot tennishallen. Nou, ik zie dat niet zo snel gebeuren.
- 1:03:47Speaker 19: Het moet
- 1:03:47Speaker 4: überhaupt nog wel gebouwd kunnen worden... zonder
- 1:03:49Speaker 19: dat iedereen op de achterste been gaat staan. Dat hebben
- 1:03:51Speaker 19: we het al zeer erover gehad. Dat is denk ik
- 1:03:53Speaker 19: ook wel het voordeel... dat er niet zo heel makkelijk
- 1:03:55Speaker 19: een enorme overcapaciteit komt. Want het moet allemaal gebouwd worden,
- 1:03:58Speaker 19: de stroom moet er komen... de chips moet je hebben,
- 1:04:00Speaker 19: de financiering moet rond. Dus de kans dat het net
- 1:04:02Speaker 19: zoals met glasvezelkabels... heel snel een hele grote overcapaciteit wordt gebouwd...
- 1:04:07Speaker 19: die is gewoon in dit geval veel minder groot.
- 1:04:10Speaker 4: Ik neem niet weg dat dit een spraakje is van een...
- 1:04:12Speaker 4: Ongezonde concentratie.
- 1:04:13Speaker 19: Of zeg je dat niet? Er zijn twee gunstige dingen
- 1:04:16Speaker 19: kun je daar nog van zeggen. De eerste is dat
- 1:04:19Speaker 19: als je die tien grote bedrijven weghaalt... dat de rest
- 1:04:22Speaker 19: van die bedrijven ook nog een heel aardige winstgroei heeft.
- 1:04:24Speaker 19: Ongeveer tien procent. Dat is heel mooi voor een bullmarkt
- 1:04:28Speaker 19: zoals we dat noemen... die al vier jaar oud is.
- 1:04:30Speaker 19: Meestal zie je dan die groei een beetje verbieteren. Dat
- 1:04:33Speaker 19: is nu nog steeds niet het geval. De Amerikaanse economie
- 1:04:35Speaker 19: is heel gezond. En de bedrijven hebben een hele mooie
- 1:04:37Speaker 19: gezonde winstgroei. En het tweede is, en dat is ook
- 1:04:39Speaker 19: heel grappig... dat zie je niet zo vaak. is dat
- 1:04:41Speaker 19: die winstgroei harder gaat dan de koersen. Dus je ziet
- 1:04:45Speaker 19: de koers-winstverhouding van de S & P 500 behoorlijk dalen.
- 1:04:48Speaker 19: Er was in het begin van het jaar ongeveer 22
- 1:04:49Speaker 19: keer de winst. En nu is dat ongeveer 19 keer
- 1:04:52Speaker 19: de winst. En daarmee zit je onder het vijfjarig gemiddelde.
- 1:04:55Speaker 4: Jos Versteegh van Insing en Gillissen, dank voor jouw blik
- 1:04:58Speaker 4: op de beurs. Ik kijk nog even naar de stand
- 1:04:59Speaker 4: van de AE. Ik zal een paar uur weinig aan
- 1:05:01Speaker 4: de hand. 1130 punten, een tiende van een procent in
- 1:05:04Speaker 4: de min. Zometeen gaat het over de GGZ, dan gaat
- 1:05:07Speaker 4: het natuurlijk ook over de wachtlijsten en over misschien een
- 1:05:09Speaker 4: andere manier om de boel te financieren. Iets overzichtelijker, met
- 1:05:12Speaker 4: iets meer aandacht voor wat er echt nodig is
- 1:05:15Speaker 1: BNR Zaken doen wordt mede mogelijk gemaakt door Atradius en Numbers. Numbers,
- 1:05:21Speaker 1: de business software voor facturatie, boekhouding, salaris en rapportages.
- 1:05:35Speaker 2: Thomas van Zijl. De top van Nederland
- 1:05:45Speaker 4: Verwarde mensen die overgaan tot geweld. Lange wachtlijsten en een
- 1:05:49Speaker 4: maatschappij vol prestatiedruk en prikkels. De mentale zorg in Nederland
- 1:05:53Speaker 4: wordt geplaagd door misstanden en crisis. Soms tot rechtszaken aan toe.
- 1:05:56Speaker 4: De branchevereniging, de Nederlandse GGZ... moet samen met de politiek
- 1:06:00Speaker 4: oplossingen vinden... binnen een complex stelsel van zorgwetten, politieke keuzes... personeelstekorten...
- 1:06:07Speaker 4: en de patiënten ondertussen soms maanden op hulp moeten wachten.
- 1:06:10Speaker 4: Ik vraag het aan Ruth Peethoom, voorzitter van de branchevereniging...
- 1:06:12Speaker 4: de Nederlandse GGZ. Welkom. Goedemiddag. Is het zo somber als
- 1:06:16Speaker 4: ik het nu opzom?
- 1:06:19Speaker 18: Het is wel heel zorgelijk, laat ik het zo zeggen.
- 1:06:22Speaker 18: Aan de andere kant zijn er heel veel mensen in Nederland...
- 1:06:25Speaker 18: met mentale problemen, met mentale aandoeningen. 3,3 miljoen, dan tellen
- 1:06:28Speaker 18: we alleen maar de volwassenen. 3,3 miljoen? Ja, die hebben
- 1:06:31Speaker 18: een psychische aandoening. En dat is natuurlijk, daarvan hebben we
- 1:06:35Speaker 18: ongeveer 1,5 miljoen... hebben een behandeling en de rest heeft
- 1:06:39Speaker 18: gewoon een aandoening. En dat tellen we de kinderen en
- 1:06:42Speaker 18: de jongeren nog niet mee. Dus tot 18 is dat
- 1:06:46Speaker 18: de verantwoordelijkheid van de gemeente. En die hebben eigen lijsten
- 1:06:49Speaker 18: waarop ze dingen bijhouden. Dus ja, het is een flink probleem.
- 1:06:53Speaker 18: Ik denk dat iedereen in Nederland zelfmentale problemen of iemand
- 1:06:57Speaker 18: kent in zijn omgeving. En
- 1:06:59Speaker 4: er zijn verschillende soorten GGZ. Staan die allemaal ook in
- 1:07:03Speaker 4: gelijke mate onder druk? Of zeg je nou, het verzamelt
- 1:07:06Speaker 4: toch vooral bij bijvoorbeeld forensische GGZ... of bij verslavingszorg, is
- 1:07:12Speaker 4: volgens mij ook een onderdeel van GGZ. Hebben die allemaal
- 1:07:14Speaker 4: in gelijke mate dezelfde uitdagingen of niet?
- 1:07:17Speaker 18: Wij zijn een brancheorganisatie van zo'n 100 GGZ-aanbieders. Eigenlijk alle
- 1:07:25Speaker 18: grote en een aantal andere, ook soms specialistische. Inderdaad, forensisch, verslavingszorg,
- 1:07:30Speaker 18: maar volwassenenzorg en jeugd. Dat zijn de grootste poten. En ja,
- 1:07:35Speaker 18: als je gewoon kijkt, wat staat daar onder druk? Dat
- 1:07:38Speaker 18: is de zorg voor de mensen met de meest complexe aandoeningen.
- 1:07:43Speaker 18: En ook vaak mensen met heel veel problemen tegelijk. En
- 1:07:46Speaker 18: voor die mensen moet echt die specialistische... geestelijke gezondheidszorg beschikbaar blijven.
- 1:07:52Speaker 18: En dat is het probleem. Dat we nu zien dat
- 1:07:55Speaker 18: er ook zoveel menskracht nodig is... voor mensen die met
- 1:08:00Speaker 18: lichtere aandoeningen... dat die mensen met zware aandoeningen veel te
- 1:08:05Speaker 18: lang moeten wachten
- 1:08:06Speaker 4: En het feit dat daar de grootste problematiek is... is
- 1:08:09Speaker 4: dat omdat dat dus zo moeilijk is? Of is dat
- 1:08:12Speaker 4: ook omdat er op een zeker moment... moment keuzes gemaakt
- 1:08:14Speaker 4: moeten worden en er dan ook een rekensom aan te
- 1:08:17Speaker 4: pas komt, waaruit blijkt dat je voor die complexe zorg
- 1:08:19Speaker 4: uiteindelijk heel veel kosten maakt en dat niet altijd terugverdient.
- 1:08:22Speaker 18: Dat klopt. Het is, als je het hebt over, de
- 1:08:25Speaker 18: zorg zit natuurlijk in een marktmodel en daarbij gaat het
- 1:08:28Speaker 18: erom dat ook zorg rendabel zou moeten zijn. En juist
- 1:08:32Speaker 18: die zorg voor de mensen met de meest complexe problemen
- 1:08:35Speaker 18: is niet rendabel en ook niet rendabel te krijgen. Nooit.
- 1:08:39Speaker 18: Dat moeten we
- 1:08:39Speaker 4: loslaten.
- 1:08:40Speaker 18: Dat We hebben een interdepartementaal beleidsonderzoek gehad. De Tweede Kamer
- 1:08:46Speaker 18: geeft er af en toe opdrachten voor. Van allerlei problemen
- 1:08:49Speaker 18: kunnen doorgelicht worden... onder verantwoordelijkheid van het ministerie van Financiën.
- 1:08:55Speaker 18: Het heet het zogenaamde IBO, interdepartementaal beleidsonderzoek. En daaruit komt een...
- 1:09:00Speaker 18: die conclusie inderdaad... dat die complexe zorg niet rendabel is
- 1:09:05Speaker 18: te krijgen. Past het dus dan ook niet in het
- 1:09:10Speaker 18: systeem van financieren zoals wij dat hebben? En moet dat
- 1:09:12Speaker 18: echt
- 1:09:13Speaker 4: anders? Want hoe ziet die financiering op dit moment in elkaar?
- 1:09:16Speaker 4: Ik heb geprobeerd dit weekend om daar wijs uit te worden.
- 1:09:19Speaker 4: Misschien tot op de helft gekomen. Maar in ieder geval
- 1:09:21Speaker 4: is het zo dat er met bepaalde omzetplafonds wordt gewerkt.
- 1:09:25Speaker 18: Ja, dat is zo, maar dat gaat over de zorgverzekeringswet.
- 1:09:28Speaker 18: Dus dat is alles wat behandeling is. Maar we hebben
- 1:09:30Speaker 18: nog vijf andere wetten in de GGZ waarmee we moeten dealen.
- 1:09:34Speaker 18: Ook de wet maatschappelijke ondersteuning, dat de gemeenten dus doen.
- 1:09:38Speaker 18: De wet voor de forensische zorg. We hebben de wet
- 1:09:44Speaker 18: langdurige zorg. We hebben de wet voor de publieke gezondheid
- 1:09:46Speaker 18: en de jeugdwet
- 1:09:47Speaker 4: En dat zal je nooit meer op deze manier organiseren
- 1:09:49Speaker 4: als je
- 1:09:49Speaker 18: er opnieuw aan begint? Nee, absoluut niet. Want het maakt
- 1:09:51Speaker 18: allemaal schotten. Zowel in wet- en regelgeving als in financiering.
- 1:09:57Speaker 18: En dus ook degene die daar verantwoordelijk voor zijn. En
- 1:09:59Speaker 18: mensen zijn nog eenmaal niet in schotten in te delen.
- 1:10:02Speaker 18: En sommige heb je met al die verschillende financieringen tegelijkertijd
- 1:10:05Speaker 18: te maken. Hoe ingewikkeld wil je het hebben? En dat
- 1:10:08Speaker 18: betekent ook dat mensen die werken in de zorg vaak
- 1:10:10Speaker 18: veel tijd kwijt zijn. Aan de wegwijs worden. Wat financieren
- 1:10:14Speaker 18: we op welke manier? En wie is dan aansprakelijk?
- 1:10:17Speaker 4: Maar er is ook een zorgplicht. En we hebben volgens
- 1:10:18Speaker 4: mij een inspectie die daarop moet toezien.
- 1:10:20Speaker 18: Dat die zorgplicht ook goed is. wordt ingevuld. Ja, dat
- 1:10:23Speaker 18: is zo. En dat staat dus echt op gespannen voet.
- 1:10:25Speaker 18: En er zijn twee economen van de Erasmus Universiteit... Marco
- 1:10:30Speaker 18: Varkenfis en Erik Schut... die een uitgebreid onderzoek hebben gedaan.
- 1:10:33Speaker 18: Die zeggen, ja, al die voorwaarden voor het goed functioneren
- 1:10:36Speaker 18: van een markt... is voor deze GGZ gewoon niet uit
- 1:10:40Speaker 18: te voeren. Dus dat moet echt anders.
- 1:10:41Speaker 4: Maar als je de markt parkeert en zegt... het is
- 1:10:44Speaker 4: nu al duidelijk dat dat niet functioneert... wat komt er
- 1:10:47Speaker 4: dan voor in de plaats?
- 1:10:48Speaker 18: Nou, we hebben voor twee soorten zorg. Sinds ik in
- 1:10:53Speaker 18: de zorg ben, er zijn allemaal afkortingen. Maar we hebben
- 1:10:57Speaker 18: HIC en IAT. Dat staat voor High Intensive Care and
- 1:11:00Speaker 18: Intensive Home Treatment. Dat zijn behandelmethoden die mensen met ernstige,
- 1:11:03Speaker 18: complexe problemen kunnen krijgen... Maar daar horen nog andere... en
- 1:11:08Speaker 18: dat gaan we nu op een andere manier financieren. Via budgetbekostiging.
- 1:11:11Speaker 18: Dat is het plan en dat zou er per 1
- 1:11:13Speaker 18: januari 2028 in moeten gaan
- 1:11:15Speaker 4: En budgetbekostiging betekent
- 1:11:17Speaker 18: Dat je dus niet meer kijkt naar zorgprestaties... en dat
- 1:11:21Speaker 18: je dat gefinancierd krijgt, maar je krijgt er een bepaald budget.
- 1:11:25Speaker 18: En dat mag je inzetten voor de hulp voor deze
- 1:11:28Speaker 18: complexe mensen. En als dat niet toegekend zou
- 1:11:30Speaker 4: zijn?
- 1:11:31Speaker 18: Ja, dat is natuurlijk iets wat we onderling moeten afspreken.
- 1:11:34Speaker 18: En dan heb je het meteen over de uitvoering. Dat
- 1:11:37Speaker 18: is nooit makkelijk. Maar ik ben heel blij met deze stap.
- 1:11:40Speaker 18: Dat je alleen al zegt, voor deze vormen van zorg...
- 1:11:43Speaker 18: zou je dus een andere financiering in moeten zetten. En
- 1:11:45Speaker 18: wij hopen ook wel dat dat ook nog wat breder
- 1:11:47Speaker 18: ingezet kan worden. Want mensen zijn er niet met alleen
- 1:11:50Speaker 18: een behandeling. Maar die hebben ook zorg nodig vaak... En
- 1:11:55Speaker 18: dan toch zorg die je op en af kan schalen.
- 1:11:58Speaker 18: Dus dan heb je, dat heet de zogenaamde fact teams. Jawel,
- 1:12:02Speaker 18: daar gaan we volgende afkorting. Maar dat is een combinatie
- 1:12:06Speaker 18: van mensen uit verschillende disciplines. Verpleegkundigen, mensen in het sociaal domein.
- 1:12:10Speaker 18: Maar ook natuurlijk psychiaters, psychologen. Die de goede zorg in
- 1:12:13Speaker 18: dat team kunnen leveren. Voor mensen die thuis kunnen blijven wonen.
- 1:12:16Speaker 18: Maar die wel hulp en ondersteuning en ook behandeling.
- 1:12:19Speaker 4: En deze budgetfinanciering, daar is dus iedereen mee akkoord. Er
- 1:12:24Speaker 4: zijn uitvoerders mee gebaat, er zijn verzekeraars akkoord mee... Daar
- 1:12:28Speaker 4: schiet de patiënt iets mee op?
- 1:12:29Speaker 18: Ja, voor die high intensive care. Het zou mooi
- 1:12:32Speaker 4: zijn als dit een eerste verkenning is... en dat dat
- 1:12:34Speaker 4: leidt
- 1:12:34Speaker 18: tot een bredere invoering. Op dat debatueel beleidsonderzoek heeft het
- 1:12:39Speaker 18: kabinet een brief over geschreven. Wat ze daarmee gaan doen,
- 1:12:43Speaker 18: er komt nog een debat ergens begin 27. Maar daarin
- 1:12:48Speaker 18: staat ook echt dat ze willen zoeken naar die andere...
- 1:12:53Speaker 18: ook wel financieren... maar het is wel morrelen aan het stelsel.
- 1:12:57Speaker 18: En dat willen ze via praktijk toetsen... dan kijken, als
- 1:13:00Speaker 18: we dan stappen doen... wat betekent dat in de praktijk?
- 1:13:03Speaker 18: En wij hopen wel heel erg... dat we het niet
- 1:13:05Speaker 18: te lang op zijn beloop zullen laten... en maar blijven
- 1:13:08Speaker 18: wachten op weer de uitkomst... van een project. Maar dat
- 1:13:11Speaker 18: we het echt met elkaar... aan kunnen pakken, want de
- 1:13:13Speaker 18: problemen zijn groot zat.
- 1:13:15Speaker 4: Misschien zat ik net een straatje verderop, maar ik noemde
- 1:13:17Speaker 4: net die omzetplafonds. Die spelen namelijk een rol in verschillende
- 1:13:20Speaker 4: rechtszaken die nu spelen. Het feit dat er gewerkt wordt
- 1:13:23Speaker 4: met omzetplafonds... en dat dat niet betekent dat als zo'n
- 1:13:26Speaker 4: plafond is bereikt... dat dan ook meteen de capaciteit volledig
- 1:13:29Speaker 4: is gebruikt. Dus dat er feitelijk meer ruimte is om
- 1:13:31Speaker 4: mensen te behandelen... dan dat er uit het rekensommetje blijkt.
- 1:13:34Speaker 18: Ja, en dan aanbinden ze het niet meer voor goed.
- 1:13:37Speaker 18: Dus dan kun je zorg leveren. Het mooie is... Ik
- 1:13:41Speaker 18: ben nu vijf jaar voorzitter en ik zie gewoon hoe mensen...
- 1:13:45Speaker 18: zowel in de behandelkamers en bij de instellingen... maar ook
- 1:13:52Speaker 18: de bestuurders, die gaan dit doen omdat ze een verschil
- 1:13:55Speaker 18: willen maken. Omdat ze echt iets voor andere mensen willen doen.
- 1:13:59Speaker 18: Maar ergens zegt de CFO dan, het kan wel zo zijn,
- 1:14:01Speaker 18: maar het gaat dus op. Als dat plafond is bereikt
- 1:14:05Speaker 18: en je kan het niet meer doen... want natuurlijk probeer
- 1:14:07Speaker 18: je het te plooien, maar als je... het resultaat al
- 1:14:12Speaker 18: zo is dat je winst gewoon... maximaal 2%, dan doe
- 1:14:18Speaker 18: je het al goed in de GGZ. Maar dan heb
- 1:14:20Speaker 18: je gewoon geen geld voor investeringen of innovatie. En dat
- 1:14:24Speaker 18: levert grote problemen.
- 1:14:26Speaker 4: Er is de stichting Recht op GGZ. Daar voeren ze
- 1:14:29Speaker 4: nu een rechtszaak tegen de staat. Omdat ze tabak hebben
- 1:14:32Speaker 4: van die lange wachttijden. Omdat ze het probleem alleen maar
- 1:14:35Speaker 4: groter zien worden. Dat stond vorige week. Inderdaad, in de
- 1:14:42Speaker 4: GGZ heel veel mensen die het verschil willen maken... maar
- 1:14:44Speaker 4: die worden in de weg gezeten door managers... gedreven door
- 1:14:47Speaker 4: financiële motieven en met weinig kennis van zaken
- 1:14:49Speaker 18: Ja, en dat zwart-wit... Ik ken me nog goed, dus
- 1:14:55Speaker 18: we hebben het er ook over. We zijn het eens
- 1:14:56Speaker 18: over de analyse. Dan mag
- 1:14:57Speaker 4: je ook zeggen wat je ervan vindt
- 1:14:59Speaker 18: We zijn het eens over de analyse. We denken wat
- 1:15:02Speaker 18: verschillend over de oplossingen. Kijk, met een rechtszaak aanspannen... dan
- 1:15:05Speaker 18: kun je gelijk krijgen, maar dan is het probleem nog
- 1:15:07Speaker 18: niet opgelost. En dat zie je bijvoorbeeld ook bij alles
- 1:15:10Speaker 18: rond asielopvang. Dan wordt het COA inderdaad... krijgt de opdracht
- 1:15:19Speaker 18: om dingen te doen, maar ze kunnen het niet. En
- 1:15:21Speaker 18: dan zijn de problemen ondertussen... heb je in de rechtszaal
- 1:15:23Speaker 18: je gelijk gekregen... maar ondertussen is het probleem nog niet opgelost.
- 1:15:26Speaker 18: En ik hoop heel erg dat die gang naar de rechter...
- 1:15:30Speaker 18: die recht op GGZ kiest, dat is... Zij zegt
- 1:15:38Speaker 4: bijvoorbeeld, er bestaat zoiets als een beschikbaarheidsbijdrage. Je moet zo
- 1:15:41Speaker 4: af en toe toch een ventiel kunnen loslaten. Als er
- 1:15:44Speaker 4: echt heel veel problemen zijn en het geld is op,
- 1:15:47Speaker 4: zou je toch nog moeten kunnen zorgen voor zorg die
- 1:15:51Speaker 4: er is voor mensen die dat dringend nodig hebben. Ze
- 1:15:53Speaker 4: noemt ook bijvoorbeeld de brandwondenzorg waar dat geldt. regelen voor
- 1:15:59Speaker 4: de GGZ?
- 1:15:59Speaker 18: Nou, en dit zijn dingen die bijvoorbeeld via die praktijktoetsen
- 1:16:03Speaker 18: kunnen worden uitgezocht. Dus ik heb, het mooie is wel,
- 1:16:08Speaker 18: een heleboel GGZ-problematiek. Je hebt natuurlijk de echte hardcore GGZ-problematiek,
- 1:16:13Speaker 18: maar een heleboel Problemen waar mensen ook mee aankomen zijn
- 1:16:18Speaker 18: eigenlijk maatschappelijke problemen die zorgen worden. Geen dak boven je hoofd, schulden,
- 1:16:23Speaker 18: problemen op je werk of met je buren. Die vergen
- 1:16:29Speaker 18: een andere aanpak. Dan kun je er nog zoveel goede
- 1:16:32Speaker 18: GGZ-zorg tegen aangooien. Maar als deze dingen niet zijn opgelost
- 1:16:35Speaker 18: en je hebt geen dak boven je hoofd, Dan kom
- 1:16:37Speaker 18: je misschien wel uit je behandeling. Maar je weet, de
- 1:16:39Speaker 18: straat is voor niemand goed. Dan ben je binnen de
- 1:16:41Speaker 18: kortste keren
- 1:16:41Speaker 4: weer helemaal terug. Dus de GGZ is gebaat bij het
- 1:16:43Speaker 4: oplossen van de wooncrisis. Bij het oplossen van de asielcrisis.
- 1:16:47Speaker 4: Maar dan vraag je nogal wat.
- 1:16:48Speaker 18: Ja, maar dan zou je met je handen omhoog kunnen
- 1:16:51Speaker 18: gaan zitten. Er is toch niets aan te beginnen. In
- 1:16:54Speaker 18: de Anigordiaanse knoop. Maar wij vinden heel veel moeten gaan
- 1:16:58Speaker 18: trekken aan de eindjes die er zijn. Voor een heleboel
- 1:17:00Speaker 18: mensen zijn die problemen niet zo... ongelooflijk gecompliceerd. Maar leveren
- 1:17:08Speaker 18: wel hele grote problemen op, ook voor Nederland. Als je
- 1:17:11Speaker 18: bijvoorbeeld kijkt naar ziekteverzuim... dan is meer dan een derde
- 1:17:15Speaker 18: van het ziekteverzuim... heeft psychische oorzaak. Als je kijkt naar
- 1:17:18Speaker 18: de arbeidsongeschiktheid... dan is 42 procent van de arbeidsongeschiktheid... te
- 1:17:22Speaker 18: wijten aan psychische factoren.
- 1:17:24Speaker 4: Maar toch merken we dan dat de temperatuur van het
- 1:17:26Speaker 4: water steeds oploopt. Want dit zeggen we al jaren tegen elkaar.
- 1:17:29Speaker 18: Ja, en dat betekent dat je dit probleem ook maar
- 1:17:32Speaker 18: alleen gezamenlijk kan oplossen. Dus dat de GGZ dat ook
- 1:17:35Speaker 18: niet alleen kan of moet willen. Maar wel heel erg
- 1:17:39Speaker 18: in samenwerking met anderen... waar het gaat om mensen met
- 1:17:42Speaker 18: ernstige psychische problemen... gaat het dus ook om schuldhulpverlening bij gemeenten.
- 1:17:46Speaker 18: Het gaat om dingen die je gewoon in het sociaal
- 1:17:51Speaker 18: domein zou kunnen oplossen. Het gaat om goede samenwerking met woningbaarcoöperaties,
- 1:17:56Speaker 18: met huisartsen. Als het gaat om arbeidsmarkt en ziekteverzuimende... dan
- 1:18:01Speaker 18: is het ook werkgevers en werknemers die elkaar moeten
- 1:18:03Speaker 4: aankijken. Maar wat de GGZ natuurlijk, omdat je ook met
- 1:18:05Speaker 4: handen en voeten gebonden bent... en omdat het ook maar
- 1:18:07Speaker 4: een beperkt plek is... wat de GGZ noodgedwongen laat liggen,
- 1:18:11Speaker 4: komt terecht bij de huisarts, denk ik.
- 1:18:13Speaker 18: Nou ja, dat is niet wat we willen.
- 1:18:14Speaker 4: Maar is het wat er gebeurt
- 1:18:17Speaker 18: Dat is het mooie. Sinds een paar jaar zitten wij
- 1:18:20Speaker 18: met elkaar echt structureel om de tafel. Niet af en
- 1:18:23Speaker 18: toe als er een incident is... maar echt om te
- 1:18:25Speaker 18: kijken hoe lossen we dit met elkaar duurzaam op. En
- 1:18:28Speaker 18: daarvoor zijn ook akkoorden gesloten. Het Integraal Zorgakkoord, het Afvullend Zorg-
- 1:18:32Speaker 18: en Welzijdakkoord... Waar overigens ook de gemeenten aan tafel zitten.
- 1:18:35Speaker 18: Heel bijzonder. Want het is eigenlijk geen zorgpartij. Maar omdat
- 1:18:38Speaker 18: het zo ontzettend aankomt. Om daar ook mensen te helpen.
- 1:18:43Speaker 18: En het zo in elkaars verlengde ligt. Moeten we samen
- 1:18:47Speaker 18: afspraken maken. Maar dat
- 1:18:49Speaker 4: is inmiddels twee kabinetten geleden. Zegt iets over hoe lang
- 1:18:51Speaker 4: een kabinet nog zit?
- 1:18:52Speaker 18: Nou, dat wou ik zeggen. Want die afspraken zijn in
- 1:18:54Speaker 18: volle uitvoering op dit moment. We hebben ook heel erg
- 1:18:56Speaker 18: gepleit dat dat ook niet afgebroken zou worden... met een
- 1:18:59Speaker 18: nieuw kabinet. En als je het bijvoorbeeld hebt over mentale gezondheidsnetwerken...
- 1:19:04Speaker 18: dat is een prachtige titel, maar daarachter gaat schuil... inderdaad, die...
- 1:19:09Speaker 18: hopelijk naadloze samenwerking in de toekomst... tussen huisartsen, GGZ, sociaal domein...
- 1:19:15Speaker 18: om de problemen van mensen op te lossen. En je
- 1:19:17Speaker 18: ziet bijvoorbeeld, ik kom zelf uit Oost-Groningen... daar in Stadskanaal
- 1:19:22Speaker 18: heb je een initiatief dat heet De Voorzorg... met structurele financiering.
- 1:19:27Speaker 18: Dus dat is mooi, niet een project dat afloopt... maar
- 1:19:30Speaker 18: afgegeven voor een periode van dertig jaar... waar je kunt
- 1:19:33Speaker 18: zien dat die structurele samenwerking... leidt tot een enorme... Vermindering
- 1:19:38Speaker 18: van vraag naar GGZ-zorg. En dat betekent dat je je
- 1:19:41Speaker 18: zorgprofessionals die je hebt... kunt inzetten voor die mensen met
- 1:19:44Speaker 18: die echte ernstige problemen.
- 1:19:46Speaker 4: Dus het integraal zorgakkoord heeft al geleid tot kortere wachtlijsten?
- 1:19:50Speaker 18: Nou,
- 1:19:50Speaker 4: niet overal
- 1:19:52Speaker 18: Er zijn plekken aan te wijzen waar dat zo is.
- 1:19:55Speaker 18: En wat mij betreft rollen we dus... succesvolle initiatieven. Maar
- 1:20:00Speaker 18: vooral kijken we naar... waarom werkt dat nou? Want dat
- 1:20:04Speaker 18: kun je ook op allerlei andere plekken gebruiken... om inderdaad
- 1:20:08Speaker 18: je zorg veel toegankelijker te maken... en beter te laten
- 1:20:11Speaker 4: werken. Nog één laatste observatie van die stichting... die dus
- 1:20:13Speaker 4: naar de rechter is getrokken. De woordvoerder zei in de
- 1:20:16Speaker 4: Volkskrant dat de VVD de afgelopen 20 jaar een stempel
- 1:20:20Speaker 4: heeft gedrukt op VWS. En die partij zegt dat ze
- 1:20:22Speaker 4: relatief ver af van patiënten met ernstige psychische aandoeningen staat.
- 1:20:25Speaker 4: Mensen die met moeite de supermarkt halen en die blij
- 1:20:28Speaker 4: zijn dat er weer een dag voorop zit. Hoe zie
- 1:20:31Speaker 4: jij dat?
- 1:20:33Speaker 18: Nou, het laatste wat we doen is met de vinger
- 1:20:35Speaker 18: wijzen naar anderen. Dan wijs je altijd met water op
- 1:20:37Speaker 18: de vingers of naar jezelf. Maar ik denk dus, het
- 1:20:40Speaker 18: gaat nu om hoe lossen we met elkaar de boel op.
- 1:20:41Speaker 18: Je ziet geen
- 1:20:42Speaker 4: VVD-stempel dat de GGZ in de weg gezeten heeft. Ik
- 1:20:44Speaker 18: zie op dit moment allerlei partijen die ook in de
- 1:20:47Speaker 18: Kamer samen willen werken om er inderdaad werk van te maken.
- 1:20:51Speaker 18: En nou... De ministers van VWS hebben samen met hun
- 1:20:56Speaker 18: collega's van wonen, sociale zaken, justitie en veiligheid en binnenlandse
- 1:21:01Speaker 18: zaken hun handtekening gezet. En nu moet dat in de
- 1:21:03Speaker 18: praktijk worden gebracht
- 1:21:05Speaker 4: We gaan naar een dilemma in dit gesprek. Als je
- 1:21:06Speaker 4: wil kiezen, heel graag, dan mag je dat achteraf nuanceren.
- 1:21:11Speaker 4: We diagnostiseren en medicaliseren in Nederland te veel en te snel.
- 1:21:14Speaker 4: Of nee hoor, diagnose en medicatie is in Nederland bepaald
- 1:21:17Speaker 4: niet overdreven. Je mag het achteraf nuanceren.
- 1:21:20Speaker 18: Ik vind dat er te veel gemedicaliseerd wordt. Ik vind
- 1:21:23Speaker 18: het te gek voor woorden dat je een stempel nodig hebt...
- 1:21:27Speaker 18: van jij hebt ADD of ADHD... of jij bent dyslectisch
- 1:21:31Speaker 18: om extra tijd te krijgen op school.
- 1:21:32Speaker 4: Dus er staat iets tegenover. Als je dus een stempel krijgt,
- 1:21:35Speaker 4: een label krijgt... dan krijg je extra tijd of een vergoeding...
- 1:21:40Speaker 18: Ja, en ik vind dat je gewoon... Dat is een samenlevingsvraagstuk, hè?
- 1:21:44Speaker 18: Dat vraag je als samenleving. Dus wij kijken ook in
- 1:21:48Speaker 18: samenwerking met onderwijs. Hoe kunnen we dat anders doen? Dat
- 1:21:50Speaker 18: je bijvoorbeeld, kijkend naar een bepaalde leerling... zegt, die heeft
- 1:21:54Speaker 18: extra tijd nodig. Ongeacht een label dat er zou zijn.
- 1:21:59Speaker 18: Een diagnose kan helpen. Omdat je bijvoorbeeld ook meer medicatie krijgt.
- 1:22:04Speaker 18: En daar heb je natuurlijk wel een diagnose voor nodig.
- 1:22:08Speaker 18: En die medicatie kan echt helpen. Maar ik vind dat
- 1:22:10Speaker 18: we te ver hebben doorgevoerd. Dat je bijna een stempel
- 1:22:14Speaker 18: moet hebben. Om bepaalde faciliteiten
- 1:22:16Speaker 4: te krijgen. Maar die 3,3 miljoen Nederlanders. Die zijn er
- 1:22:19Speaker 4: wel echt.
- 1:22:21Speaker 18: Die zijn er echt, ja. En daar hoor ik over
- 1:22:23Speaker 18: zelf ook bij, want ik heb ADHD. En waar
- 1:22:28Speaker 4: uitzicht dat in
- 1:22:29Speaker 18: Nou, dat ik... Oh joh, als je straks een telefoon vindt,
- 1:22:31Speaker 18: dan is die gegarandeerd van mij. Ik ben ook wat
- 1:22:34Speaker 18: chaotisch aangelegd. En dat was vooral in mijn studententijd heel
- 1:22:37Speaker 18: erg lastig. Ik heb er ook heel lang over gedaan.
- 1:22:39Speaker 18: Maar in die tijd had dat nog geen naam. Dat
- 1:22:42Speaker 18: was je gewoon zo. En ik zie nu... Het is
- 1:22:46Speaker 18: hartstikke erfelijk. Mijn kinderen hebben ook daar een slag van.
- 1:22:50Speaker 4: We kennen elkaar niet heel goed hoor. Maar je kunt
- 1:22:54Speaker 4: toch prima functioneren of niet
- 1:22:55Speaker 18: Ja, maar het heeft in mijn studietijd echt wel tot
- 1:22:58Speaker 18: problemen geleid. En ik vind dat we dat dan ook
- 1:23:01Speaker 18: serieus moeten nemen. Maar het betekent niet dat je voor
- 1:23:04Speaker 18: je hele leven een bepaald stempel hebt. En ik vind
- 1:23:06Speaker 18: wel dat onze samenleving is veel... intenser en drukker geworden.
- 1:23:13Speaker 18: Terwijl wij met elkaar praten komen er 350 berichten binnen.
- 1:23:16Speaker 18: En overal zijn beeldschermen, zijn er prikkels. Je staat de
- 1:23:20Speaker 18: hele tijd aan. Pesten bijvoorbeeld op school, dat was vroeger iets.
- 1:23:24Speaker 18: Dat was klaar als je thuis kwam. Maar nu gaat
- 1:23:26Speaker 18: het 24 uur per dag door via social media. Dat
- 1:23:29Speaker 18: legt een enorme druk op jongeren. En als je een
- 1:23:31Speaker 18: bepaalde aanleg hebt, dan wordt dat dus ook wel getriggerd.
- 1:23:34Speaker 18: En ik denk, is dat erg? Het is een fact
- 1:23:37Speaker 18: of life waar we wel heel alert op moeten zijn.
- 1:23:39Speaker 18: Want voor je het weet zijn mensen afgebrand. En dat
- 1:23:41Speaker 18: zie je dan bijvoorbeeld terug in dat ziekteverzuim. Of in arbeidsongeschiktheid.
- 1:23:45Speaker 18: Als je
- 1:23:45Speaker 4: het over jongeren hebt en over pesten hebt... echt verkeerd gaat,
- 1:23:48Speaker 4: dan kom je terecht in jeugdzorg. Dat is de afgelopen
- 1:23:50Speaker 4: jaren bepaald niet altijd vlekloos verlopen. Er zijn excuses aangeboden,
- 1:23:54Speaker 4: onder andere door het kabinet... maar ook door gemeenten. Is
- 1:23:57Speaker 4: dat genoeg? Er was ook een geldbedrag aangekopt. Ik geloof
- 1:24:00Speaker 4: een paar miljoen, twaalf miljoen
- 1:24:02Speaker 18: Als je kijkt wat er met jongeren is gebeurd, dan
- 1:24:05Speaker 18: breekt je hart. Dat is natuurlijk echt... Er zijn dingen echt...
- 1:24:10Speaker 18: goed fout gegaan en dat er excuses voor zijn aangeboden,
- 1:24:13Speaker 18: dat vind ik dapper ook van de minister. En weet je,
- 1:24:17Speaker 18: elk geldbedrag, het is nooit genoeg om het leed te
- 1:24:20Speaker 18: kunnen compenseren.
- 1:24:20Speaker 4: Waarom is het dapper? Want het staat En
- 1:24:25Speaker 18: wat moet er echt anders en beter? Nou, wat betreft...
- 1:24:53Speaker 18: Jeugdzorg is niet alleen jeugd GGZ. Het is ook jeugdhulp.
- 1:24:57Speaker 18: Het is veel breder dan GGZ-zorg alleen. Ik vind dat
- 1:25:04Speaker 18: als je kijkt naar wat jongeren nodig hebben... en dat
- 1:25:09Speaker 18: je daar op een andere manier aan tegemoetkomt... ook als
- 1:25:14Speaker 18: het heel problematisch is met jongeren... ik zie dat investeringen
- 1:25:18Speaker 18: in langdurige relaties... in niet het stoppen met hulp op
- 1:25:23Speaker 18: het moment dat jouw verantwoordelijkheid ophoudt... Dat is
- 1:25:27Speaker 4: domeinoverstijgend.
- 1:25:29Speaker 18: Dat is nog
- 1:25:29Speaker 4: niet ingebakken in het hele land.
- 1:25:31Speaker 18: Ja, maar dat moet het wel worden, Thomas. Dat moet
- 1:25:33Speaker 18: het echt worden. En we zien ook binnen de jeugdzorg, jeugdhulp...
- 1:25:39Speaker 18: dat daar stappen voor komen. Te laat, als te laat,
- 1:25:43Speaker 18: altijd te weinig. Maar je moet ergens beginnen om grote
- 1:25:46Speaker 18: problemen aan te pakken
- 1:25:48Speaker 4: Tijd om al je berichten weer te kunnen checken. Rut Peter,
- 1:25:50Speaker 4: dank voor je komst. TV Gelderland 2021 Zometeen is ASML
- 1:26:20Speaker 4: onderweg om nieuwe Randstad te worden. En daarmee de graadmeter
- 1:26:24Speaker 4: van het Nederlandse BPP. Je hoort het zometeen in BNR
- 1:26:26Speaker 4: Zaken
- 1:26:27Speaker 1: doen. BNR Zaken doen wordt mede mogelijk gemaakt door Atradius
- 1:26:31Speaker 1: en Numbers. Numbers, de business software voor facturatie, boekhouding, salaris
- 1:26:36Speaker 1: en rapportages. BNR Zaken doen wordt mede mogelijk gemaakt door
- 1:26:41Speaker 1: Numbers en Atradius. Atradius. Laatste half uur van BNR Zaken
- 1:26:47Speaker 2: doen. Tijd
- 1:26:47Speaker 1: voor
- 1:26:47Speaker 2: een analyse van de financiële markten.
- 1:27:11Speaker 4: Economie-redacteur Sam van Zuilen is hier onze beursnerd van vandaag. Sam,
- 1:27:14Speaker 4: de AEX, wat laat hij zien
- 1:27:16Speaker 20: Hij staat op 1131,5 punten. Dat is een stijging van
- 1:27:19Speaker 20: welgeteld 0,0. Dus er gebeurt niet zo heel erg veel vandaag.
- 1:27:23Speaker 20: Is het
- 1:27:23Speaker 4: jouw laatste beursnerd aller tijden of niet? Want dan had
- 1:27:25Speaker 4: ik je toch een schokkender cijfer
- 1:27:27Speaker 20: gegund. Ja, sorry. Misschien aller tijden. Wie weet. Wie weet
- 1:27:30Speaker 20: wat ik over tien jaar doe. Maar voor de toekomende tijd...
- 1:27:35Speaker 20: De laatste. En daarom heb ik zo'n spetterende beursnerd op
- 1:27:39Speaker 20: een dag. Je hebt een
- 1:27:39Speaker 4: andere baan geaccepteerd. Verder is er niet heel veel spannend
- 1:27:41Speaker 4: bij BNR aan de hand. Maar dat is zo.
- 1:27:43Speaker 20: Ja, precies. Nee, dat klopt. En vandaar heb ik ook
- 1:27:46Speaker 20: iets heel spannend opgeschreven. Want er is eigenlijk niks aan
- 1:27:48Speaker 20: de hand. Maar ik moet het wel nog even volpraten.
- 1:27:50Speaker 20: Dus als laatste, knaller. De Ajax, even kijken. ASML, agendapuntje.
- 1:27:56Speaker 20: Ik zal het gras niet wegmaaien voor de voeten van
- 1:27:59Speaker 20: Bert verder. Maar staat op 1,4% in de plus, noteert
- 1:28:03Speaker 20: vandaag ex-dividend. Heineken die daalt sterk vandaag met 1%. Komt
- 1:28:07Speaker 20: waarschijnlijk door de verkiezingen in Brazilië. Toch een hele grote
- 1:28:11Speaker 20: markt voor de bierbrouwer. En met de winst van Lula
- 1:28:13Speaker 20: zijn beleggers toch bang voor een lagere Braziliaanse munt. Wat
- 1:28:16Speaker 20: dan weer effect heeft op de handel. En Shell daalt
- 1:28:19Speaker 20: met 1,8 procent vandaag. En dat komt omdat de olieprijs
- 1:28:22Speaker 20: na vier maanden stijgen afdaalt van een piekje.
- 1:28:26Speaker 4: Als het binnen de AEX allemaal niet zo spannend is,
- 1:28:28Speaker 4: dan maar de midcap.
- 1:28:29Speaker 20: Ja, dat doet het ietsje beter. Stijgt met 1,2 procent vandaag.
- 1:28:34Speaker 20: En dat komt dan vooral door Basic Fit. Want die
- 1:28:36Speaker 20: plus vandaag goed met 5,7 procent. Na afgelopen week natuurlijk
- 1:28:39Speaker 20: door cijfers gezien. Nieuwe plannen. Gaan franchisen. Valt goed bij beleggers.
- 1:28:45Speaker 4: Van de midkap naar Meta, dat kan gewoon. Ja, dat
- 1:28:47Speaker 4: kan
- 1:28:47Speaker 20: gewoon in één
- 1:28:47Speaker 4: keer. Het social media bedrijf heeft aangegeven meer aandelen uit
- 1:28:51Speaker 4: te gaan geven.
- 1:28:52Speaker 20: Ja, voor 35 miljard dollar aan aandelen komen de markten op.
- 1:28:56Speaker 20: Meta heeft het geld nodig voor nog meer AI-investeringen. In
- 1:28:59Speaker 20: totaal hebben ze 95 miljard dollar nodig. Voor beurs staat
- 1:29:05Speaker 20: het aandeel ietsje lager, maar dat is misschien ook wel
- 1:29:07Speaker 20: te verwachten met een beetje verwatering.
- 1:29:09Speaker 4: Einde van oktober in zicht. Er komen allemaal cijfers over
- 1:29:11Speaker 4: het derde kwartaal. Maar hoe is het de afgelopen weken verlopen?
- 1:29:13Speaker 4: Alvast een analyse op losgelaten, geloof ik
- 1:29:15Speaker 20: Ja, precies. Het FD heeft het heel netjes opgetekend. En
- 1:29:17Speaker 20: dat neem ik dan weer eventjes mee naar mijn beursnerd.
- 1:29:19Speaker 20: Maar het is natuurlijk best wel onrustig geweest. De afgelopen
- 1:29:22Speaker 20: drie weken zijn ook de tech-aandelen flink gedaald. Dus je
- 1:29:24Speaker 20: krijgt een beetje een rare opzooming. Maar Basie staat bijvoorbeeld
- 1:29:28Speaker 20: aan kop van de daling met 24 procent. ASM is
- 1:29:31Speaker 20: 21 procent gedaald in oktober. En ASML met bijna 12 procent.
- 1:29:35Speaker 20: Sorry Bert. En dat terwijl Wolters Kluwer dan weer met 30%
- 1:29:39Speaker 20: is gestegen. Randstad steeg met 17% en Shell ook met 15%.
- 1:29:42Speaker 20: Dus het zijn dan vooral de traditionele aandelen... die het
- 1:29:45Speaker 20: heel erg goed hebben gedaan in oktober
- 1:29:46Speaker 4: Dat ligt allemaal achter ons. Maar de agenda voor de
- 1:29:49Speaker 4: komende dagen, de komende weken... die is goed gevuld.
- 1:29:51Speaker 20: Ja, zeker. Ik zit een beetje in het oog van
- 1:29:53Speaker 20: de storm. Want vandaag dus niet zo heel veel, maar
- 1:29:54Speaker 20: vorige week wel... en de rest van de week ook.
- 1:29:56Speaker 20: De afgelopen weken hebben natuurlijk heel veel van die AI-zorgen geweest.
- 1:29:59Speaker 20: Deze week is het daarom extra belangrijk... Er komen meer
- 1:30:02Speaker 20: dan 100 cijfers uit de S & P 500 deze week...
- 1:30:05Speaker 20: waaronder Alphabet, Microsoft en Amazon. Woensdag is de beurt aan
- 1:30:10Speaker 20: Alphabet en Microsoft. Donderdag is het Amazon. Van die drie
- 1:30:14Speaker 20: reuzen willen beleggers eigenlijk heel graag weten... hoe de capex
- 1:30:16Speaker 20: eruit ziet, hoeveel is er in AI geïnvesteerd... en hoeveel
- 1:30:20Speaker 20: gaat dat opleveren. Ook de clouddiensten van de drie zijn interessant.
- 1:30:23Speaker 20: Die zijn de afgelopen kwartalen hard gegroeid. Dat moeten ze
- 1:30:26Speaker 20: natuurlijk wel volhouden. Daarnaast staan er vijf rentebesluiten op de
- 1:30:29Speaker 20: agenda deze week... Die van de Fed, de ECB en
- 1:30:32Speaker 20: de Bank of Japan zijn daarvan de interessantste. Maar van
- 1:30:35Speaker 20: alle drie wordt er niet zo heel veel verwacht deze maand.
- 1:30:38Speaker 20: Want de oplopende kapitaalmarktrente heeft het werk eigenlijk wel voor
- 1:30:41Speaker 20: de banken gedaan. Vooral voor de ECB natuurlijk. Behalve als
- 1:30:45Speaker 20: Lagarde wat zegt over vervroegd terugtreden. Of dat de ECB instapt.
- 1:30:50Speaker 20: Zal ik toch wel iets zeggen over Frankrijk? Of denk
- 1:30:52Speaker 20: je dat het helemaal voorbij laat gaan? Ik durf het
- 1:30:55Speaker 20: niet te voorspellen. Als er wat zegt, dan wordt het
- 1:30:57Speaker 20: voorpagina nieuws. Anders dan laten we deze vergadering een beetje
- 1:31:00Speaker 20: aan ons voorbij gaan.
- 1:31:02Speaker 4: Een Nederlandse agenda
- 1:31:03Speaker 20: Ja, dus we hebben de cijfers van Shell. Ik noemde
- 1:31:05Speaker 20: het net al eventjes. Daarvan mogen we wel vanuit gaan
- 1:31:08Speaker 20: dat ze goede cijfers presenteren dit kwartaal. Iedereen die aan
- 1:31:11Speaker 20: de pomp staat, die zal dat niet verrassen. Ook Unilever
- 1:31:14Speaker 20: en ING doen de boeken open. En dan voor onze
- 1:31:16Speaker 20: eigen AI-cijfers. ASM laat morgen ook weten hoe het afgelopen
- 1:31:20Speaker 20: kwartaal is verlopen. Dus er is echt nog heel erg
- 1:31:23Speaker 20: veel te doen deze week. Sam van Zuilen
- 1:31:25Speaker 4: onze beursnerd van vandaag. Misschien al voor het laatst, maar
- 1:31:28Speaker 4: het was een genoegen. Dankjewel, Thomas.
- 1:31:33Speaker 9: Ik
- 1:31:38Speaker 4: zal een paar keer naar hem verwezen. Hoofdeconom van ING Nederland,
- 1:31:42Speaker 4: Bert Kolijn. Bert, goed dat je er bent. Goedemiddag. En
- 1:31:44Speaker 4: niet omdat wij nu samen de cijfers van ASML... nog
- 1:31:46Speaker 4: eens met elkaar gaan doornemen... maar wel het belang van
- 1:31:48Speaker 4: ASML gaan onderstrepen... als je kijkt naar de totale Nederlandse economie.
- 1:31:51Speaker 4: Want als ASML groeit, dan groeit de Nederlandse economie
- 1:31:55Speaker 21: Nou, inmiddels is het zulke vorm aan het aannemen... dat
- 1:31:58Speaker 21: je er in ieder geval wel op moet gaan letten, inderdaad, ja. A.Z. meldt,
- 1:32:01Speaker 21: in het tweede kwartaal hadden ze hun verwachtingen dusdanig naar
- 1:32:05Speaker 21: boven bijgesteld. En dat ook met redelijke zekerheid gepresenteerd. Dat
- 1:32:09Speaker 21: wij er toch naar keken, op het Nederlands bbp heeft
- 1:32:12Speaker 21: dat echt al wel impact. Welke impact is dat dan?
- 1:32:15Speaker 21: Die aanpassing die ze daar deden, als je die letterlijk vertaalt,
- 1:32:18Speaker 21: dan heb je het gewoon over 0,2, 0,3 procent bbp erbij.
- 1:32:21Speaker 21: Dat is natuurlijk echt, voor een economie die groeit met
- 1:32:24Speaker 21: zo'n 1,5 procent per jaar, is dat echt wel wezenlijk.
- 1:32:29Speaker 4: Ja, want als je de hele Nederlandse economie neemt... dus
- 1:32:31Speaker 4: het hele Nederlandse bbp... voor welk deeltje, mag ik toch hopen,
- 1:32:36Speaker 4: is ASML dan verantwoordelijk
- 1:32:37Speaker 21: Nou, dan heb je zeg maar puur ASML. Dus 1,6,
- 1:32:40Speaker 21: 1,7 procent ongeveer. En 2,2 procent als je daar ook
- 1:32:43Speaker 21: de toelevering bij neemt. En dat is natuurlijk belangrijk. Want
- 1:32:46Speaker 21: ASML is natuurlijk voornamelijk een heel sterk cluster ook. Met
- 1:32:49Speaker 21: bedrijven eromheen die heel veel toeleverantie doen. Ook binnen Nederland
- 1:32:53Speaker 21: zit er een heel groot gedeelte daarvan. Dus als je
- 1:32:55Speaker 21: dat bij elkaar optelt, dan is dat toch al 2,2
- 1:32:57Speaker 21: procent van het bbp. Ja. Je
- 1:32:59Speaker 4: ziet volgens mij ook van het CBS wel eens hoe
- 1:33:01Speaker 4: de industrie het doet. En dat hebben ze dan weer
- 1:33:02Speaker 4: onderverdeeld in machinebouw, geloof ik. Als dat zo heet, die categorie.
- 1:33:07Speaker 4: Dan zie je ook, nou, dat spuit vooruit. Maar goed,
- 1:33:10Speaker 4: als je daar dus wat dieper op
- 1:33:12Speaker 21: ingaat... dan is dat dus ook Veldhoven, dan is dat
- 1:33:14Speaker 21: ook ASML. Dat is in hele grote mate het ASML.
- 1:33:16Speaker 21: Dus ongeveer de helft daarvan is inmiddels dat ASML. Dus ja, machinebouw,
- 1:33:20Speaker 21: dat klinkt heel oldschool. Ja, je denkt er heel iets
- 1:33:23Speaker 21: anders mee. En dat is dus in grote mate inmiddels ASML, ja.
- 1:33:27Speaker 4: En dat is iets om vooral blij mee te zijn.
- 1:33:30Speaker 4: Of is dat iets om zo in de gaten te
- 1:33:31Speaker 4: houden dat je denkt... jeetje, als ASML ze een keertje
- 1:33:33Speaker 4: minder kwartaal heeft... dan gaan we dat dus ook merken
- 1:33:36Speaker 21: Nou, dat is natuurlijk zo. Iets wat steeds belangrijker wordt.
- 1:33:39Speaker 21: Dat gaat natuurlijk ook als het een keertje wat tegen zit...
- 1:33:41Speaker 21: ga je dat natuurlijk ook wat meer merken. Maar ik
- 1:33:43Speaker 21: denk dat het in eerste instantie vooral iets is om
- 1:33:45Speaker 21: heel blij mee te zijn. Nederland... is een land waarvan
- 1:33:49Speaker 21: je kan zeggen... binnen Europa maken wij echt de grote technologieboom...
- 1:33:54Speaker 21: die we wereldwijd zien. Daar plukken wij via ASML echt
- 1:33:57Speaker 21: de vruchten van. Er zijn veel andere landen in Europa
- 1:34:00Speaker 21: die daar heel jaloers op zullen zijn. Waar je dat
- 1:34:02Speaker 21: absoluut niet ziet. En wat intrigerend is, is dat het IMF...
- 1:34:05Speaker 21: die heeft net hun jaarlijkse meetings achter de rug. En
- 1:34:08Speaker 21: daar presenteren ze hun World Economic Outlook. Daarin hebben ze
- 1:34:12Speaker 21: het vooral over hoe je enorme verschillen ziet... tussen landen
- 1:34:15Speaker 21: in economische groepen... De groeiende landen waar zij enorme positieve
- 1:34:18Speaker 21: bijstellingen voor gedaan hebben de afgelopen tijd, zijn eigenlijk allemaal
- 1:34:21Speaker 21: landen die profiteren van die techcycle. En daar zie je
- 1:34:24Speaker 21: dus Taiwan in, Zuid-Korea, maar ook heel duidelijk Nederland staat erbij.
- 1:34:28Speaker 4: Stel je voor dat het sentiment wereldwijd een beetje keert.
- 1:34:31Speaker 4: Er zijn al wat spanningen over of die AI-boom wel
- 1:34:34Speaker 4: kan blijven voortduren en of de investeringen die nu worden
- 1:34:37Speaker 4: gedaan op de lange termijn houdbaar zijn. Ja, dan kan
- 1:34:39Speaker 4: waar je nu van profiteert ook wel in één keer
- 1:34:42Speaker 4: een klif blijken te zijn.
- 1:34:43Speaker 21: Ja, maar tegelijkertijd is het natuurlijk ook wel zo... dat
- 1:34:45Speaker 21: chips in een heleboel dingen zitten. En je ziet nu
- 1:34:47Speaker 21: dat er natuurlijk een enorme focus op AI is. En
- 1:34:51Speaker 21: daar zijn natuurlijk altijd mogelijkheden... dat je daar een keer
- 1:34:55Speaker 21: een correctie op ziet. Tegelijkertijd denk ik toch ook dat
- 1:34:58Speaker 21: de technologie op langere termijn... dat je daar toch echt
- 1:35:00Speaker 21: wel van kan zeggen... dat dat een flinke impact gaat hebben.
- 1:35:03Speaker 4: Wat waren bedrijven of sectoren waar je voorheen op moest letten...
- 1:35:06Speaker 4: als je wilde weten hoe de Nederlandse economie het deed?
- 1:35:09Speaker 4: Want ik noemde al een paar keer Randstad. Dat zegt
- 1:35:11Speaker 4: dan vooral iets over de arbeidsmarkt, neem ik aan... en
- 1:35:13Speaker 4: niet
- 1:35:13Speaker 21: over het
- 1:35:13Speaker 4: bedrijf
- 1:35:14Speaker 21: Als je het hebt over, zeg maar, als je naar
- 1:35:15Speaker 21: kwartaalcijfers kijkt... dan werd er vroeger nog wel naar Randstad gekeken...
- 1:35:19Speaker 21: om een beetje een idee te krijgen hoe de economie
- 1:35:20Speaker 21: het doet. Omdat daar natuurlijk veel mensen met tijdelijke contracten...
- 1:35:24Speaker 21: via geplaatst werden. Nou, als dat minder wordt, dat is
- 1:35:27Speaker 21: een indicatie... dat het met de economie wat later ook
- 1:35:30Speaker 21: wat minder kan gaan. Maar dit gaat echt over gewoon...
- 1:35:33Speaker 21: De economie zelf en één bedrijf. Dus dat is natuurlijk
- 1:35:36Speaker 21: een andere manier om daarna... Dat
- 1:35:37Speaker 4: wordt natuurlijk ook wel erkend als je kijkt naar project Beethoven.
- 1:35:40Speaker 4: Dat is toch ook bedoeld om de boel verder te
- 1:35:41Speaker 4: kunnen faciliteren. De innovatiebox, daar gaat het in Nederland wel
- 1:35:44Speaker 4: eens over. Een paar bedrijven profiteren wel heel veel van
- 1:35:47Speaker 4: die regeling voor innovatie. Maar dat dat dan bij ASML terechtkomt...
- 1:35:51Speaker 4: als je kijkt naar het belang van ASML voor de
- 1:35:53Speaker 4: Nederlandse economie... is te verdedigen.
- 1:35:55Speaker 21: Je ziet dat daar zoiets bijzonders gebeurt. Dat het natuurlijk
- 1:36:00Speaker 21: best te verdedigen is dat je daar ruimte voor maakt.
- 1:36:03Speaker 21: En er zijn natuurlijk altijd afwegingen die je erin moet maken.
- 1:36:07Speaker 21: Maar tegelijkertijd denk ik van ja, het is ons gegeven
- 1:36:12Speaker 21: dat het in Veldhoven staat. Laten we er wel wat
- 1:36:14Speaker 21: aan doen om dat inderdaad hier te houden. Om die
- 1:36:16Speaker 21: groei te kunnen waarborgen. We maken ons allemaal zorgen om
- 1:36:19Speaker 21: de verdiencapaciteit van Nederland. Nou ja, daar zit een grote
- 1:36:23Speaker 21: mate zit dat natuurlijk daar ja.
- 1:36:25Speaker 4: Bert Kolijn, hoofdeconom van ING Nederland. Fijn dat je er was.
- 1:36:33Speaker 4: Misschien staat het nieuwe ASML wel hier in de studio.
- 1:36:35Speaker 9: Als
- 1:36:35Speaker 4: ondernemer sta je elke dag voor keuzes die invloed hebben
- 1:36:38Speaker 4: op je bedrijf. En als je dan heel impulsief een
- 1:36:40Speaker 4: knoop doorhakt... of juist na lang wikken en wegen een
- 1:36:42Speaker 4: beslissing neemt... is het maar de vraag of het allemaal
- 1:36:44Speaker 4: wel zo goed uitpakt. In de rubriek Dagboek van een
- 1:36:47Speaker 4: ondernemer praat ik met Boudewijn Boonman. Hij is ondernemer en
- 1:36:50Speaker 4: redacteur van dit programma... over wat hij meemaakt met zijn bedrijf,
- 1:36:53Speaker 4: het zoet en het zuur. En als we het hebben
- 1:36:55Speaker 4: over zijn bedrijf... dan hebben we het natuurlijk over wat
- 1:36:57Speaker 4: je doet voor het familiebedrijf. Maar je bent ook oprichter
- 1:36:59Speaker 4: van het babymerk Lidl... We gaan het namelijk wat specifieker
- 1:37:05Speaker 4: hebben over Little Rhino. Daar hebben we het al een
- 1:37:07Speaker 4: hele poos over. Ja, we hebben het een tijdje niet
- 1:37:11Speaker 4: over gehad. Maar het is al vanaf het begin dat
- 1:37:12Speaker 4: jij aanschuift over je ondernemersavonturen. Ja, dat is dan toch
- 1:37:15Speaker 10: al wel een tijdje. Het gaat nu goed. Nou, goed, goed, goed.
- 1:37:20Speaker 10: We hebben het een beetje weer een nieuw leven ingeblazen.
- 1:37:26Speaker 10: Op een gegeven moment ga je toe naar een soort tweede...
- 1:37:29Speaker 10: En dan denk je, hoe ga je dat aanpakken? En
- 1:37:35Speaker 10: ik werd de afgelopen tijd wel getriggerd... door als ik
- 1:37:38Speaker 10: met mensen erover praat... als het gaat over creatieve uitingen
- 1:37:41Speaker 10: voor Little Rhino. Little Rhino is een fotoboek waarmee je
- 1:37:44Speaker 10: in drie maanden... door middel van twaalf foto's een fotoboek maakt.
- 1:37:50Speaker 10: En dat doe je door middel van die foto's naar
- 1:37:52Speaker 10: WhatsApp te versturen. Dan komen ze allemaal automatisch in een
- 1:37:55Speaker 10: fotoboekje terug
- 1:37:56Speaker 4: Dat idee daar is flink aan geschaafd.
- 1:37:57Speaker 10: Toch, als je kijkt naar de oorsprong? Eerst was het
- 1:38:00Speaker 10: veel groter. Toen wilde ik nog allemaal marktplaatsen aan elkaar
- 1:38:03Speaker 10: gaan koppelen. Allemaal producten eraan gaan doen. Maar dat was
- 1:38:07Speaker 10: het toch niet. Ik dacht veel te groot en ik
- 1:38:09Speaker 10: moest het toch eerst wat kleiner houden. Als ik toch
- 1:38:12Speaker 10: eerst nu met mensen ga praten... als het gaat over
- 1:38:15Speaker 10: creatieve uitingen of het gaat over development... dan zeggen ze van,
- 1:38:19Speaker 10: kan AI dat niet? Kan AI niet jouw code gaan genereren?
- 1:38:23Speaker 10: Kan AI niet jouw bepaalde afbeeldingen gaan genereren... Als jij
- 1:38:27Speaker 10: nu gewoon... op Amsterdam langs een paar restaurantjes loopt, dan
- 1:38:32Speaker 10: zie je heel vaak ook gewoon dezelfde soort posters overal.
- 1:38:35Speaker 10: Alles is maar gewoon een beetje door AI als een
- 1:38:37Speaker 10: soort dagmenu. AI-slop. Je gaat het ook herkennen. Ja, je
- 1:38:42Speaker 10: ziet het gelijk. En natuurlijk denk ik dat ze zeggen...
- 1:38:45Speaker 10: wat zegt die jongen nou allemaal over vijf jaar? Ziet
- 1:38:46Speaker 10: dat er allemaal veel beter uit? En dat wil ik
- 1:38:48Speaker 10: ook echt wel geloven. Maar de volledige authenticiteit van een bedrijf...
- 1:38:53Speaker 10: of van je creatieve uitingen wordt zo drastisch minder.
- 1:38:57Speaker 4: Ik zit nu op jouw website. Ik zie een moeder
- 1:39:00Speaker 4: met een baby... En dat zijn echt de mensen? Nee,
- 1:39:04Speaker 4: dit is
- 1:39:05Speaker 10: gewoon AI-ge genereerd. Maar uiteindelijk, je ontkomt er gewoon bijna
- 1:39:11Speaker 10: niet aan dat je toch ook wel wil gaan testen.
- 1:39:13Speaker 10: Maar als je dan uiteindelijk test, als je een authentieke
- 1:39:15Speaker 10: foto neerzet tegenover zo'n, nou het ziet er vrij gelikt uit,
- 1:39:18Speaker 10: zo'n foto ziet er chique uit. Maar het wint het
- 1:39:22Speaker 10: niet aan het vertrouwen van de consument, denk ik. En
- 1:39:26Speaker 10: dat vind ik toch wel moeilijk als ik daar met
- 1:39:28Speaker 10: andere mensen over praat. Je bent bijna een soort van
- 1:39:30Speaker 10: slechte ondernemer als je niet iets met AI doet. Het
- 1:39:34Speaker 10: toverwoord AI moet ergens in haar voren komen, anders doe
- 1:39:37Speaker 10: jij het niet. Je doet er toch ook dingen mee, blijkbaar? Ja,
- 1:39:39Speaker 10: maar ik denk toch wel, vooral als we
- 1:39:41Speaker 4: het
- 1:39:41Speaker 10: nu over de doelgroep hebben, Een zwangere vrouw bijvoorbeeld. Een
- 1:39:49Speaker 10: emotionele fase. Die zoeken toch ook wel een soort authenticiteit.
- 1:39:53Speaker 10: Dat ze denken van. Bij dit bedrijf wil ik horen.
- 1:39:56Speaker 10: Hier herken ik mezelf in. Maar als je dat allemaal
- 1:40:00Speaker 10: door die AI slop heen haalt. Dan denk ik niet.
- 1:40:03Speaker 10: Dat ik dat op een manier. Op de lange termijn.
- 1:40:07Speaker 10: Een korte klap zou misschien nog wel lukken. Om snel
- 1:40:09Speaker 10: te produceren. Snel dingen te testen. Maar op de lange termijn.
- 1:40:12Speaker 10: Denk ik niet dat dat standhoudt.
- 1:40:14Speaker 4: Jij noemde net je tweede lancering, want de eerste lancering
- 1:40:18Speaker 4: is dus blijkbaar op niets uitgelopen. Althans, er was een
- 1:40:20Speaker 4: tweede lancering nodig om Little Rhino toch weer aan het
- 1:40:23Speaker 4: bredere publiek te presenteren. Wanneer besluit u dat je er
- 1:40:27Speaker 4: nog een keer voor gaat, maar dan wel met een
- 1:40:29Speaker 4: andere koers
- 1:40:31Speaker 10: Naarmate ik dus met de doelgroepen ben gaan praten, toen
- 1:40:34Speaker 10: dacht ik van nu moet ik hier gewoon op doorgaan.
- 1:40:38Speaker 10: Ik heb ook een onderzoek gelezen van de Tilburg University.
- 1:40:43Speaker 10: En dat onderzoek kwam uit midden september. En dat toont
- 1:40:46Speaker 10: aan dat kunstmatige intelligentie zorgt voor minder diversiteit en creatieve uitingen.
- 1:40:52Speaker 10: En een aantal interessante bevindingen daarvan vond ik. Sommigen vermijden
- 1:40:56Speaker 10: de technologie bewust om hun eigenheid en diversiteit te bewaren.
- 1:41:01Speaker 10: Ik dacht van, nou, kijk. En de anderen zeggen ook
- 1:41:03Speaker 10: van andere instantenbevindingen... AI helpt gebruikers om zwakke ideeën al
- 1:41:08Speaker 10: vroeg uit te filteren. Maar dat gaat soms ten koste
- 1:41:11Speaker 10: van innovatieve concepten. Toen dacht ik ook wel van ja,
- 1:41:14Speaker 10: inderdaad is het ook in dat maakproces... als je alles
- 1:41:17Speaker 10: er maar ingooit, zo'n AI-systeem kan ook... net dat ene
- 1:41:22Speaker 10: kleine dingetje, je totale creativiteit... Ben je al
- 1:41:24Speaker 4: ergens opgestuurd waarvan je denkt... dit doet gewoon afbreuk aan
- 1:41:27Speaker 4: mijn merk, of dat niet? Qua AI en het toepassen
- 1:41:31Speaker 4: daarvan
- 1:41:31Speaker 10: Nee, ja. Als je nu naar mijn site kijkt. Ik
- 1:41:36Speaker 10: ben gewoon letterlijk je propositie gaan intypen. Er komt iets
- 1:41:40Speaker 10: prachtigs uit. Je kan het goed in kolommen verdelen. Maar
- 1:41:44Speaker 10: uiteindelijk denk ik van. Als dit niet leeft met echte
- 1:41:47Speaker 10: reviews van klanten. Of echte mensen die hierover vertellen. Als
- 1:41:52Speaker 10: ze in een winkel zijn. Waarom zou iemand dan zich
- 1:41:54Speaker 10: willen verbinden aan mijn bedrijf? Ik denk niet dat dat
- 1:41:57Speaker 4: werkt. Oké, nieuwe fase voor Little Rhino. Ik begon er
- 1:42:01Speaker 4: net mee te zeggen dat ik het idee heb... dat
- 1:42:03Speaker 4: we toch al best wel lang over Little Rhino praten.
- 1:42:05Speaker 4: Met soms een pauze omdat er minder gebeurt... of omdat
- 1:42:07Speaker 4: het even op zijn gat ligt. Waarom denk je dat
- 1:42:10Speaker 4: het deze keer zal gaan vliegen? Waarom gaat het lukken?
- 1:42:12Speaker 4: En waarom staan we hier niet over drie maanden... met
- 1:42:15Speaker 4: de conclusie dat je dingen opnieuw moet gaan bekijken
- 1:42:17Speaker 10: Het grootste nadeel hiervan is... dat ik altijd eigen middelen
- 1:42:23Speaker 10: moet financieren. En... Soms ben ik dan ook wel eens jaloers.
- 1:42:27Speaker 10: Als ik hier mensen voorbij zie komen. En denk van
- 1:42:28Speaker 10: daar komen een paar miljoen vandaan. Dan komt weer een
- 1:42:30Speaker 10: family of is je daar. Er komt er zoveel geld beschikbaar.
- 1:42:34Speaker 10: Maar als je inderdaad. Waar ik nu eigenlijk net over vertel.
- 1:42:38Speaker 10: Als je bepaalde woorden niet in je. in je bedrijfsplan
- 1:42:41Speaker 10: hebt staan... dan kom je eigenlijk niet eens aan tafel terecht.
- 1:42:44Speaker 10: Je moet echt heel hard op deuren gaan kloppen. Wil
- 1:42:46Speaker 10: je überhaupt financiering krijgen? Dan moet je al helemaal niet
- 1:42:49Speaker 10: beginnen bij de banken. En als je dan voor mkb-financiering
- 1:42:54Speaker 10: bij andere instanties moet gaan kijken... dan zit je tegen
- 1:42:57Speaker 10: een hartstikke hoge rente aan. Dus daarom ben ik eigenlijk
- 1:42:59Speaker 10: heel blij dat ik het vanuit eigen middelen kan doen.
- 1:43:01Speaker 10: Maar dat zegt wel dat alles veel trager gaat. Stel
- 1:43:04Speaker 10: dat
- 1:43:05Speaker 4: je 50.000 euro meer had gehad... Was je dan veel
- 1:43:08Speaker 4: verder geweest met je bedrijf?
- 1:43:09Speaker 10: Ja, want je kan veel meer met hagel schieten op
- 1:43:11Speaker 10: een of andere manier. Met hagel schieten? Is dat het recept?
- 1:43:15Speaker 10: Dat weet ik niet, maar ik ben er wel echt
- 1:43:19Speaker 10: achter gekomen... dat ik meer dingen had moeten proberen misschien.
- 1:43:24Speaker 10: Je kan wel alles op één paard gaan zetten, maar
- 1:43:27Speaker 10: als je... Als je kijkt, dan wil je een bepaalde
- 1:43:32Speaker 10: advertentie gaan neerzetten. Maar als je die advertentie op drie
- 1:43:36Speaker 10: variaties maakt, dan zie je wel dat daar wordt wel
- 1:43:38Speaker 10: op geklikt. Maar daar heb je wel de mankracht voor
- 1:43:41Speaker 10: nodig om überhaupt al die advertenties iedere dag te bekijken.
- 1:43:44Speaker 10: En daar kan AI dan bijvoorbeeld wel mee helpen. Maar
- 1:43:47Speaker 10: dan moet je toch al goed zeggen aan die AI
- 1:43:50Speaker 10: van hoe jouw bedrijf in elkaar zit. Anders kan hij
- 1:43:53Speaker 10: totaal niet weten wat hij moet gaan produceren.
- 1:43:56Speaker 4: Als je het hebt over dat je alles met eigen
- 1:43:58Speaker 4: middelen moet doen... en dat wat extra's misschien van buiten
- 1:44:01Speaker 4: wel zou kunnen schelen... al moet je dan maar afvragen
- 1:44:03Speaker 4: of je dit ook echt wil... zie ik je niet
- 1:44:06Speaker 4: gewoon in een klimtmarkt? Worden er niet ook relatief weinig
- 1:44:08Speaker 4: baby's geboren?
- 1:44:10Speaker 10: Ja, dat vind ik een hele goeie. Ik heb daardoor bewustgekeken...
- 1:44:15Speaker 10: er worden minder baby's geboren, maar waar zit dus al
- 1:44:17Speaker 10: wel de groei? Nou, de on-demandmarkt, dus de print- en fotoboeken...
- 1:44:21Speaker 10: Het is een veel grotere markt. Als je vooral ziet
- 1:44:23Speaker 10: in Mexico, in Amerika. Het is gigantisch hoe het daar
- 1:44:27Speaker 10: aan het groeien is. En we weten alles wat Amerika
- 1:44:30Speaker 10: uiteindelijk groot wordt. Dat waait in de zekere zin ook
- 1:44:33Speaker 10: weer naar Europa. Dus je bent een pionier? Nou, ik denk,
- 1:44:35Speaker 10: als ik zie ook de aantal bedrijven de afgelopen tijd
- 1:44:40Speaker 10: die een print-on-demand service hebben, die zijn flink aan het groeien.
- 1:44:44Speaker 10: Dus ik denk van, als je een vorm van die
- 1:44:47Speaker 10: authenticiteit die ik aan het zoeken ben, als je die opzoekt,
- 1:44:50Speaker 10: nou hoe kan dat? Door middel van een fotoboek, nou
- 1:44:52Speaker 10: als mensen toch iets van waarde nog willen hebben in
- 1:44:55Speaker 10: hun producten, in een boekenkast of aan willen laten zien
- 1:44:58Speaker 10: aan een opa en oma... dan zit dat toch wel daarin.
- 1:45:03Speaker 10: Want daar kun je toch al een stukje van je
- 1:45:04Speaker 10: gevoel van jezelf in kwijt. Dus daarom denk ik van, ja,
- 1:45:07Speaker 10: het is een krimpende markt... maar het heeft toch wel
- 1:45:10Speaker 10: een bepaald soort vliegwiel... omdat die print-on-demand-markt het grote doel is.
- 1:45:14Speaker 10: Volgende
- 1:45:14Speaker 4: belangrijke beslissing die er op jouw bordje ligt... de komende
- 1:45:18Speaker 4: tijd voor Little Rhino
- 1:45:21Speaker 10: Nou... Wat ik ook eerder heb gezegd. Ik doe niks
- 1:45:24Speaker 10: meer met zzp's. Ik ben er toch weer op teruggekomen.
- 1:45:28Speaker 10: Ik dacht. Ik ga niet alles gooien in de AI.
- 1:45:31Speaker 10: Om het design te laten maken. Want als je bijvoorbeeld
- 1:45:33Speaker 10: een fotoboek hebt. Met een liggende foto. Een staande foto.
- 1:45:36Speaker 10: Die moet toch allemaal in een mooi format terechtkomen. Dus
- 1:45:38Speaker 10: als je daar een designer goed in laat kijken. Hoe
- 1:45:40Speaker 10: komt een foto. Zowel horizontaal als verticaal. Hoe komt die
- 1:45:43Speaker 10: er mooi uit. Dan moet je er toch gewoon iemand
- 1:45:46Speaker 10: aan laten kijken. Die daar verstand van heeft. En daar
- 1:45:47Speaker 10: passie voor heeft. Dus iemand uit de doelgroep. En iemand
- 1:45:50Speaker 10: die verstand heeft van fotoboeken
- 1:45:53Speaker 4: Boudewijn Boonman was hier ondernemer. En als redacteur van BNR
- 1:45:56Speaker 4: Zaken doen ook mijn collega. Dank voor het delen van
- 1:45:59Speaker 4: al je ervaringen. Over twee weken dan spreken we elkaar weer. Nou,
- 1:46:14Speaker 4: zit je hoog in je adem, Nina?
- 1:46:15Speaker 22: Nee, maar mijn koptelefoon zit niet eens ingeplucht. Dan hoor
- 1:46:18Speaker 22: je niks. Dat is heel raar.
- 1:46:20Speaker 23: De beurs in Brazilië is behoorlijk aan het dalen... na
- 1:46:23Speaker 23: de Isis-overwinning van president Lula. Die is net opengegaan. Misschien
- 1:46:28Speaker 23: ook wel het feit dat Bolsonaro zich daar nog niet
- 1:46:29Speaker 23: mee
- 1:46:30Speaker 4: verzoent. Of heb ik wat gemist
- 1:46:32Speaker 23: Ik denk dat het meer te maken heeft met de
- 1:46:34Speaker 23: linkse signatuur van Lula. Wij duiken er verder in. Want
- 1:46:38Speaker 23: Brazilië is toch een heel groot exportland uit Zuid-Amerika. Van
- 1:46:42Speaker 23: de BRICS. Van de Briggs. Ja,
- 1:46:44Speaker 4: je wordt niet alleen maar de B van
- 1:46:45Speaker 23: Briggs. Maar goed, ze zitten daar met twee fenomenen inderdaad.
- 1:46:49Speaker 23: Bolsonaro legt ze nog niet bij het verlies neer. Zijn
- 1:46:52Speaker 23: partij beheerst de kamers van het parlement. Dus je krijgt
- 1:46:55Speaker 23: een soort hung... Hoe noem je dat ook weer? Hungparlement?
- 1:46:59Speaker 23: Of
- 1:46:59Speaker 22: hangende
- 1:47:00Speaker 23: situatie
- 1:47:01Speaker 22: Je krijgt niks van elkaar als je het even vertaalt
- 1:47:05Speaker 23: Maar wat betekent dit voor de band met de EU ook? Mercosur,
- 1:47:08Speaker 23: et cetera. Dus daar duiken we in elk geval in.
- 1:47:10Speaker 22: Ja. En ASML gaan we het over hebben, want dat
- 1:47:12Speaker 22: gaat dus een steeds grotere onderdeel uitmaken van onze bruto
- 1:47:15Speaker 22: binnenlands product. 2,2 procent. Ja, ik hoorde het net van
- 1:47:17Speaker 4: Bert Colijn, ja.
- 1:47:18Speaker 22: Precies. Nou, wij hebben Han de Jong daarover, want die
- 1:47:20Speaker 22: hebt natuurlijk kansen in. Kijk naar Novo Nordisk, Denemarken, et cetera.
- 1:47:24Speaker 22: Maar je hebt er ook heel veel risico's in. En
- 1:47:25Speaker 22: wij vonden het ook leuk om daar een wethouder bij
- 1:47:27Speaker 22: uit te nodigen van Eindhoven. De wethouder Stijn Steenbakkers van
- 1:47:31Speaker 22: de Breenpoortregio. En die gaan we natuurlijk vragen, omdat hij
- 1:47:35Speaker 22: met heel zijn inwoneraantal... heel erg afhankelijk is van ASML,
- 1:47:38Speaker 22: daar als lokale, regionale wereldwerkgever. Dus wat gaat hij merken daarvan?
- 1:47:43Speaker 22: En wat voor risico's ziet hij? En hoe gaat hij
- 1:47:46Speaker 22: die aftekken
- 1:47:47Speaker 4: Niels, je doet wel je bril op, maar het zit
- 1:47:49Speaker 4: erop voor
- 1:47:50Speaker 23: nu. Ja, ik dacht al, voor het geval je het
- 1:47:51Speaker 23: gaat
- 1:47:51Speaker 4: vragen. Nee, ga ik zeker niet doen.
- 1:47:54Speaker 22: Hele leuke
- 1:47:54Speaker 4: dingen hoor nog. Ja, er komen hele leuke dingen aan.
- 1:47:56Speaker 4: In de avondspits vanaf vier uur. Morgen dan nog. topman
- 1:48:01Speaker 4: van AI-cybersecuritybedrijf Hadrian... over de voordelen van AI en of
- 1:48:05Speaker 4: die opwegen tegen de grote cyberrisico's... die AI ook met
- 1:48:09Speaker 4: zich meebrengt. Dat allemaal morgen in BNR Zaken doen. Zo
- 1:48:12Speaker 4: meteen Boekestein in de Wijk. Veel plezier, tot dan.