Latest / 8. Gün 25. Saat / Tarihin en sıra dışı dahi prototipi - Steve Jobs

Transcript

Tarihin en sıra dışı dahi prototipi - Steve Jobs · 8. Gün 25. Saat

0:09
Sekizinci gün 25 saatten selamlar.
0:12
Ben Fırat umarım iyisinizdir valla ne yalan söyleyeyim.
0:16
Bu bölümde öyle bir konuya dalıyoruz ki hani hayata baştan
0:19
sona bir film şeridi gibi. Hatta biz sinema serisi gibi
0:23
izlenecek bir adamın ilk perdesini açıyoruz.
0:26
Steve jobs, teknoloji dünyasının hatta modern dünyanın ta
0:30
kendisi'nin en tartışmalı, en vizyoner en gıcık ama aynı
0:34
zamanda en hayranlık uyandıran karakteri.
0:37
Şimdi bu adamın hayatı ölü dümdüz bir baş.
0:40
Hikayesi falan değil. Hani şu linkinde gördüğünüz 20
0:43
yaşında girişimci, 30 yaşında milyarder klişelerinden çok çok
0:47
uzak birisi bu adam bizzat silikon vadisi'nin DNA sını
0:51
yeniden yazan bir dahi bir nevi teknoloji dünyasının
0:55
prometheus'u hani ateşi tanrılardan çalıp insanlara
0:58
veren mitolojik figür gibi o da kullanıcı arayı yüzünü serux'un
1:02
laboratuvarlarından alıp tabiri caizse sokaktaki adamın masasına
1:07
koyan kişi. Peki kim bu adam seven?
1:10
Aslında her şey bir hata gibi başlıyor. 1.955 San Francisco
1:16
doğumlu biyolojik annesi juana shabill, babası ise Suriye
1:20
asıllı abdul fettah jandari. O zamanlar evli değiller, ilişki
1:24
biraz çalkantılı anne çocuğu evlatlık vermek zorunda kalıyor
1:28
ama bir şartı var. Çocuğu üniversite mezunları
1:31
alsın işte tam burada hayatın o meşhur ironik artı masaya
1:36
düşüyor. Hani derler ya hayat plan
1:38
yaparken başına gelenlerdir diye tam olarak.
1:41
O abi çocuğu alması beklenen avukat ve eşi son anda cayıyor
1:45
ve sahneye kim giriyor dersiniz? Lise mezunu makinist paul jobs
1:51
ve muhasebeci eşi kıları biyolojik anne başta itiraz
1:54
ediyor. Eğitim neler alacaktı hani diye?
1:56
Ama paul ve clara citywin üniversite masraflarını
1:59
karşılayacaklarına dair yemin edince anlaşma sağlanıyor.
2:03
Düşününce geleceği o anda bir avukatın vazgeçişiyle ve bir
2:07
çifttin sözüyle belirlenen bir gelecek kaderin cilvesi
2:11
dedikleri. Olsa gerek sevgili dinleyenler
2:14
işte hayata başlangıcı bu şekilde olan bir adamı ele
2:17
alacağız. Bu bölümde bir klasiği yerine
2:20
getirmeden başlamayalım. Çayınızı, kahvenizi kapın.
2:23
Sizleri burada bekliyorum. Steve jobs büyüdüğünde bu durumu
2:43
hiç dert etmiyor. Aslında bu ailevi durumu hatta
2:46
biyolojik ailesi için kullandığı bir laf var.
2:48
Bence bu laf adamın karakterini çok güzel özetliyor.
2:52
Aslında onlar sadece benim sperm ve yumurta bankam o kadar o paul
2:57
ve clarra'yı yüzde 1.000 ailesi olarak görüyordu.
3:00
Babası paul 10'a çıkart garajda mekaniği ve el işçiliğini
3:04
öğretiyor. Hani o bizim de izlediğimiz o
3:06
meşhur garajda başlayan apple efsanesinin fiziksel tohumları
3:10
daha çocukluktan atılıyor. Aslında cevap babasının o
3:13
işçiliğine her şeyi tamir etme yeteneğine hayran birisi bu
3:17
ileride apple ürünlerinin o mükemmelliyetçi tasarımına, yani
3:21
dış kasasının içindeki kadar önemli olmasına duyduğu o
3:24
saplantılı ilginin de ana kaynağı bana göre jobs kendini
3:28
hep bir hümanist olarak görüyor. Teknik bir adamdan daha çok
3:31
böyle görüyordu kendini zaten meşhur sözü var.
3:34
Paloid'in kurucusu edvenilendin lafından etkileniyor.
3:38
Insanlık ve bilimlerin kesişim noktasında durabilen insanlar
3:42
önemlidir işte jobsın bütün vizyonu bu arkadaşlar
3:45
teknolojiye sadece mühendislik değil aynı zamanda sanat şiir,
3:50
estetik katmak, bir kolej macerası da var.
3:53
Kısa ve öz 1.970 ikide reed kalça gidiyor. 6 ay sonra atıyor
3:58
kendini ama burada çok ilginç bir detay var.
4:01
Okulu bırakıyor fakat kampüste kalmaya devam ediyor.
4:04
Yani bu ne perhiz bu ne lahana turşusu diyesiniz geliyor
4:07
haklısınız ama arkadaşlarının odalarında yerde yatıyor, şişe
4:11
topluyor. Bedava yemek için hey kreşna
4:14
tapınaklarına gidiyor ve en önemlisi kaligrafi derslerine
4:17
kaçak giriyor. Şimdi burada bir duralım kalır.
4:20
Yani güzel yazı sanatı adam bir bilgisayar dehası olacak ama o
4:25
el yazısına kafa yoruyor bunu bir kenara.
4:27
Dün, çünkü yıllar sonra ilk macintoshu tasarlarken o güzel
4:32
fontları o estetik harf tiplerini koymasının sebebi ne
4:35
biliyor musunuz işte bu aldığı kaçak kaligrafi dersleri
4:38
hayatındaki her şeyin o anlamsız görünen detayların bile bir gün
4:42
birleşip o büyük resmi oluşturacağına dair inancı hani
4:46
o meşhur stanford konuşmasını anlattı kınaktında dağıt caniği
4:50
noktaları birleştirmek felsefesi tam olarak burada başlıyor.
4:55
Bu adamın vizyonu bu abi teknolojiyi insanileştirmek, onu
5:00
bir mühendislik ürünü olmaktan çıkarıp adeta bir sanat eserine
5:03
bir iletişim aracına dönüştürmek işte o asi çocuk o kaligrafi
5:08
aşığı genç adam daha yirmili yaşlarının başında appleı
5:12
kurarak bu vizyonun ilk adımını atacaktı.
5:15
Hani derler ya ağaç yaşken eğilir diye bizim Steve de baya
5:19
erken yaşta eğilip bükülmeye, daha doğrusu etrafını bükmeye
5:22
başlıyor. Silikon vadisinin o steril pla.
5:25
Çok uzakta tozlu garajlarda, asit partilerinde ve
5:29
hindistan'nın tozlu yollarında geçiyor.
5:32
Anlatacaklarım şimdi city jobs deyince aklımıza o siyah boğazlı
5:36
kazaklı sahnede devleşen adam geliyor ya o adamın çocukluğunu
5:40
düşünelim. Biraz daha tam bir baş belası
5:43
ama öyle böyle değil. Okulda sıkıntıdan patlıyor.
5:45
Hani dersler o kadar basit geliyor ki öğretmenlerle dalga
5:49
geçiyor, milletle şakalar yapıyor.
5:51
Bir keresinde bir öğretmenin sandalyesinin altına patlayıcı
5:54
koymuşluğu bile var. Bildiğin terör estiriyor bu adam
5:58
aman burada çok kritik bir detay var.
6:00
Babası paul şimdi bu adama geri dönersek bu adamı biraz
6:04
inceleyelim. Çok kısa bir şekilde tam bir
6:06
Anadolu esnafı kafasında efendi bir adam, bir yandan da Steve
6:09
okuldan atılma noktasına geldiğinde bile babası okulu
6:12
suçluyor. Çünkü diyor ki siz benim oğlumu
6:15
eğlendiremiyorsunuz. Suç sizde yani çocuk eğlenmek
6:18
istiyor. Babası da bu çocuğu
6:19
eğlendirmeniz lazım diyor. Eğitim değil yani.
6:22
Bu tabii ki bir yandan olumsuz bir durum ama diğer yandan
6:25
çocuğun öz güvenini patlatan da bir durum özgüven aşılıyor işte.
6:28
Steve'in o meşhur gerçekliği bükme sahasının temeli burda
6:32
atılıyor. Aile arkasında dağ gibi duruyor
6:35
ama bilinçli bir aile yani çocuğun yaptığı hayli
6:37
hazırlıklardan da tabii ki onlar da şikayetçi bir yandan.
6:41
Fakat bunu Steve hiç belli etmiyorlar diyebilirim.
6:44
Hatta redditte okuduğum bir detaya anlatayım.
6:47
Reddite çok takılıyorum. Böyle bilgilere edinmek için çok
6:50
geniş kapsamlı bilgiler verebiliyor insan.
6:53
Kaynaklarıyla birlikte Steve okulla zorbalığa uğruyor.
6:56
Ortaokulda kritenden ortaokulu diye bir yer var.
6:59
Biraz belalı bir bölge, bir gün eve geliyor.
7:02
Yedinci sınıfta falan anne babasına resti çekiyor ya beni
7:05
bu okuldan alıp başka yere taşırsınız ya da ben okulu
7:08
bırakıyorum abi düşünün 12, 13 yaşında bir velet bunu
7:12
diyebiliyor ve paul ile clarara ne yapıyor?
7:15
Dişlerinden tırnaklarından artırıp bütün birikimlerini
7:18
harcayıp los altosa o meşhur evini olduğu daha iyi bir muhit.
7:23
Sunuyorlar, sırf çocuk istedi diye bunu yapıyorlar ve o ev
7:28
apple'ın kurulacağı o meşhur garajın olduğu ev kader işte
7:32
ağları örüyor. Şimdi bu paul jobs yani babası
7:36
steve'in karakterindeki en büyük mimar adam tamirci giriş
7:39
yaparken de söyledim. Elleriyle her şeyi yapabiliyor.
7:42
Bir gün arka bahçeyi çit yapıyorlar.
7:44
Paul çitin arkasını yani sokağa bakmayan kimsenin görmeyeceği
7:48
tarafı da özenle boyuyor. Zımpara alıyor, stil soruyor
7:51
tabi baba diyor orayı kimse görmeyecek ki.
7:54
Uğraşıyoruz. Babasının cevabı şu yıllar sonra
7:57
iphone'un içindeki vidaların bile neden estetik olması
8:00
gerektiğini açıklıyor. Sen göreceksin, gece rahat
8:03
uyumak istiyorsan kimse görmese bile işini düzgün yapmalısın iş
8:07
de arkadaşlar. Apple ürünlerinin kutusunu
8:10
açtığınızda o hissettiğiniz primyum duygusu var ya işte o
8:13
duygu paul jobsın o çiti boyarken oğluna verdiği dersten
8:18
geliyor. Olay sadece teknoloji değil,
8:20
olay zanaat. Bu işin raconu bu gelelim diğer
8:25
site steveweznik namı diğer vol. Peki bu kim bu ikili tanışıyor?
8:29
Tarihin en büyük zıt kutuplarının çekimi olayıdır.
8:33
Bu vos nikahtan bir mühendislik dehası, sosyal becerileri sıfır
8:37
içine kapanık lehim yapayım kod yazayım bana dokunmayın modunda
8:41
bir adam Steve jobs ise tam tersi az laf yapan vizyoner ama
8:46
teknik bilgisi vosnia kadar derin olmay.
8:49
Fırlama bunlar 1.971 civarında tanışıyorlar.
8:52
Voice o zamanlar blue box diye bir cihaz yapıyor.
8:55
Şimdi bu cihaz ne biliyor musunuz?
8:57
O zamanlar telefon sistemleri ses tonlarıyla çalışıyor.
9:01
Bu kutu o tonları taklit ederek bedava uzun mesafe görüşmesi
9:05
yapmanızı sağlıyor. Yani bildiğiniz preiking telefon
9:08
korsanlığı, yasa dışı yani bayağı suç vuzak bunu
9:12
eğlencesine bakın ne yaptım diye arkadaşlarına hava atmak için
9:15
yapıyor. Bizim jobs ne yapıyor peki hemen
9:18
kafada ampul yanıyor. Oğlum, vos biz bunu satarız ve
9:22
satıyorlar da üniversite kampüslerinde kapı kapı dolaşıp
9:25
bu yasa dışı cihazları satıyorlar.
9:27
Hatta size bombayı patlatayım. Boznyak bu cihazla Vatikan
9:31
ağrıyor kendini Henry kissinger olarak tanıtıp papa ile
9:35
konuşmaya çalışıyor. Şaka değil gerçekten yapıyorlar
9:38
bunu papa uyuyor diye bağlamıyorlar ama olay efsane
9:42
cevap yıllar sonra mavi kutular olmasaydı bu blue box'lar
9:46
olmasaydı apple olmazdı diyor. Neden?
9:49
Çünkü o kutular. Şunu öğretiyor, küçük bir
9:51
cihazla devasa şirketlere tabii o zamanın eğiti, NTC gibi
9:57
şirketlere kafa tutabilirsin, sistemi çomak sokabilirsin.
10:00
Bana göre bu özgüven apple'ın temeli tabii bizimki liseyi
10:04
bitiriyor. Üniversite olarak rid collec
10:06
diye sanat ağırlıklı pahalı biraz da hippivi okula gidiyor.
10:10
Giriş bölümünde bahsettim ama ailenin parası suyunu çekiyor.
10:13
Steve bakıyor ki annesinin babasının bir ömür biriktirdiği
10:17
para eriyor, okulu bırakıyor. Ama okuldan gitmiyor kaçak Göçek
10:21
derslere giriyor ve kaligrafi dersi de bu dönemde alınıyor.
10:26
Bu dönemde Steve tam bir hippi ayakkabı giymiyor, duş almıyor,
10:29
ciddiyim adam kokuyor, sadece meyve yiyor kendini frutaryan
10:34
yani meyveci sanıyor. Hatta sadece meyve yersem terim
10:37
kokmaz, duş almama gerek kalmaz gibi saçma sapan bir teorisi var
10:42
tabi ki kokuyor hem de leş gibi kokuyor ama.
10:45
Kimin umrunda ve tabii ki ESD Steve jobs ls kullanmayı
10:48
hayatındaki en önemli 2 veya 3 şeyden biri olarak tanımlıyor.
10:52
O dönemki kafa yapısı, algı kapılarını açması, farklı düşün
10:56
mottosunu. Kimyasal altyapısı diyebiliriz
11:00
buna ve bill gates için biraz asit atsaydı daha geniş vizyonlu
11:04
olurdu demişti bile var adamdaki laf sokma sanatı bu kadar işte
11:09
şimdiye gelelim. Magazin kazanının en çok
11:12
kaynadığı yere cevap atari'de işe giriyor.
11:15
O efsanevi oyun firmasında ama adam o kadar paspal ve kokuyor
11:19
ki patron nolan bushnel bunu gece vardiyasına veriyor.
11:24
Kimseyle muhatap olmasın gece gelsin, çalışsın diyorlar.
11:27
Burada bırakout diye bir oyun var.
11:29
Hani şu tuğla kırma oyunu boynun tasarlanması lazım.
11:32
Caps ben yaparım diyor ama aslında yapamayacağını biliyor.
11:36
Kim ağrıyor? Tabii ki sadık dostu vazni
11:41
vazeckart'ta gündüz çalışıyor ve gece gelip atari'de jobsın işini
11:45
yapıyor. 4 gün boyunca uyumadan gözleri kan çanağına dönerek
11:49
oyunu bitiriyor. Boznat atari caps'a bu iş için
11:52
5.000 $ bonus veriyor peki. Boznyaka'nın ediyor ya kanka 700
11:57
$ verdiler al bu da senin payın 350 $ bakın burası çok önemli
12:01
vol Nihat jobsın 5.000 $ aldığını yıllar sonra bir
12:05
kitapta okuyarak öğreniyor ağlıyor adam bana söyleseydi ben
12:08
parayı yine 10'a çıkart verirdim.
12:09
Paraya ihtiyacım yoktu ama bana yalan söyledi diyor işte bu olay
12:14
size jobsın o karanlık machiavellice tarafını
12:16
gösteriyor. Adam vizyoner mi evet dahi mi?
12:22
Evet ama aynı zamanda hedefine ulaşmak için en yakın arkadaşını
12:27
bile manipüle edebilecek kadar hırslı ve acımasız bir satıcı.
12:32
Bu hikaye jobsın melek olmadığını, onun da gri
12:34
bölgelerde dolaşan bir insan olduğunu, yüzümüze çarpan bir
12:38
hikaye. 1.974 civarına uçalım, sew kafayı aydınlanmaya takıyor.
12:44
Yanına kolej'den arkadaşı dağın kotke'yi alıp hindistan'a
12:48
gidiyor. Amaç ne guru bulmak?
12:50
Hayatın anlamını çözmek, nirvanaya ulaşmak falan filan
12:53
dikkat ettiyseniz Steve jobs, tam da günümüz spiritüel
12:57
insanları gibi bir kafa yapısında yani sürekli enerji,
13:02
evren, astroloji, burç fal grafoloji.
13:06
Bu sularda yüzen bir adam. Ama, Hindistan beklediği gibi
13:09
çıkmıyor. Sıcak toz fakirlik, dizanteri
13:13
bitleniyorlar, kafaları kazıtıyorlar.
13:15
Bir sürü guru geziyor ama aradığı o ilahi ışığı bulamıyor.
13:18
Hatta bir anısı var, bir baba ermiş kişi ama herhalde pis olsa
13:23
gerek ki diyor ki Steve jobs'a bana ne getirdin?
13:26
Bu da cebindeki tek şeyi bir kalıp sabunu veriyor.
13:29
Olaylar efsane absürt yani Hindistan dönüşü Steve şunu fark
13:33
ediyor, dünyayı değiştirmek için bir dağın tepesinde meditasyon
13:37
yapmak yetmez asıl büy. Bir şeyler üretmekte aslında
13:41
hindistan'dan alacağı şeyi almış bakıldığında dimi Thomas
13:44
edison'un hindistan'daki tüm gururlardan daha fazla insanlığa
13:47
katkı yaptığını düşünüyor ve o an ben teknolojiyle bir şeyler
13:52
yapacağım kafasına giriyor. Ruhani arayışı, yerini ticari ve
13:56
teknolojik bir misyona bırakıyor.
13:58
Ama o zen sadeliği o az çoktur. Lazis mor felsefesi apple'ın
14:04
tasarım diline sonsuza kadar kazınıyor.
14:06
Yani Hindistan boşa gitmiyor aslında.
14:10
Kodun o bembeyaz tuşsuz sadeliği var ya hah işte o hindistan'dan
14:14
zen bahçelerinden geliyor. Tabii bu adam henüz apple'ı
14:18
kurmadı. Henüz milyarder değil, henüz
14:20
kimse onu tanımıyor ama barut fırçası doldu.
14:23
Fitil ateşlendi. Boznia akın dehası, Justin hırsı
14:27
ve vizyonu birleşmek üzere. Ve o patlama anı 1 Nisan 1976
14:32
tarihe dikkat 1 Nisan şaka gibi ama şaka değil.
14:35
Apple computer resmen kuruluyor. Şimdi burada bir duralım.
14:40
Biz hep ikisi.tv biliyoruz değil mi?
14:42
Jobs ve Steve jobs vewosniag ama aslında masada üçüncü bir adam
14:46
daha var. Ronaldwayway bu bildiğimiz
14:48
appleın o ilk hani newton'ın kafasına elma düşen karmaşık
14:52
logosunu çizen ve şirket sözleşmesini daktiloda yazan
14:55
adam yaşı diğerlerinden büyük. Biraz daha büyüklerin dünyasını
15:01
bilen biri ama ronwayine bu 2 çılgın gencin özellikle de
15:05
jobsın o freni patlamış. Kamyon gibi giden risk alma
15:08
iştahından ürküyor. Borçlar benim üzerime kalır,
15:11
evime haciz gelir diye korkuyor ve ne yapıyor?
15:13
Kuruluşundan sadece 12 gün sonra sahip olduğu tüm hisseleri ki bu
15:18
appleın yüzde onuna denk geliyor.
15:20
Diğer 2 ortağı toplamda 2.300 USD karşılığında devrediyor.
15:24
Satıyor. Ve 2.300 $ bugün o hisseler ne
15:31
kadar eder? Onlarca milyar dolar yani
15:34
ronwayine tarihin en pahalı ben bu işte yokum cümlesini kuran
15:38
adamıdır. Ortamlarda bu adam için dünyanın
15:41
en şanssız adamı başlıkları açılır hep ama adam
15:43
röportajlarında pişman değilim, o stresle yaşayamazdım.
15:47
Kalp krizinden giderdim diyor züğürt teselli mi dersiniz?
15:51
Hayat bilgeliğimi orası size kalmış.
15:54
Neyse buron gidiyor, meydan bizimkilere kalıyor.
15:58
Şimdi gelelim 10 meşhur garaj efsanesine.
16:00
Hani silikon vadisi'nin kutsal kasesi paul jobsın garajında
16:05
toplanıyorlar ama volniyak yıllar sonra bir itirafta
16:08
bulunuyor. Biz aslında garajda pek bir şey
16:10
tasarlamadık. Garaj sadece montaj ve kutulama
16:13
yeriydi. Asıl işler Steve jobsın odasında
16:16
ya da heweet hackertaki bu hewellt packert diyorum da bu
16:21
bildiğimiz hecy arkadaşlar yani ünlü teknoloji firması h.
16:25
Bahsediyorum diyor ki buradaki masamda yapardık diyor.
16:28
Garaj romantik garaj hikayesi biraz PR çalışması, biraz da
16:32
efsan eleştirme ama olsun yani bu işin ruhu orada.
16:36
Ilk ürün apple van yani apple bir bildiğin tahta bir kutu
16:41
klavyesi yok, ekranı yok. Sadece bir devre kartı.
16:44
Bunu o zamanın bilgisayar kulüplerinde satmaya
16:47
çalışıyorlar. Jobs'ın dehası burada devreye
16:50
giriyor. Volnayak bunu hobi olsun
16:52
insanlar şemalarını paylaşsın diye yapıyor.
16:55
Jobs ise hayır kardeş bunu satacağım.
16:57
Yerel bir dükkan olan tıbbi shoptan paul terle diye bir adam
17:01
bana bundan 50 tane yapın ama montajı bitmiş olsun diyor.
17:05
Cevap parayı kokluyor o anda ama asıl devrim 1.970 yedide
17:09
geliyor. Apple to şimdi bu apple 2 sadece
17:12
bir bilgisayar değil o zamana kadar bilgisayarlar.
17:15
Gri metal kutular yanıp sönen anlamsız ışıklar ve
17:19
kabloyağınları apple 2 ise plastik şık bej rengi bir kasaya
17:24
sahip renkli grafikleri var burada.
17:28
Jobsın o baba dersi devreye giriyor.
17:31
Tasarım estetik boznia içine yani devre kartlarına,
17:35
mühendisliğine odaklanırken jobs dışına insanların dokunduğu,
17:38
gördüğü kısma kafayı patlatıyor. Hatta kasada vida görünmesin
17:42
diye milleti çıldırtıyor. Güç kaynağının fanı çok ses
17:45
çıkarıyor diye fansız tasarım istiyor.
17:48
Mühendisler yanar bu alet diyor, jobs bir yolunu bulun diyor.
17:51
O gerçekliği bükme sahası dediğimiz şey tam gaz çalışıyor
17:55
yani ve sahneye. Mike mark kula giriyor.
17:59
Bu adam intell'den emekli olmuş parayı bulmuş bir yatırımcı
18:02
garaja geliyor. Bu 2 paspal genci görüyor ama
18:05
potansiyeli de görüyor. Ve şirkete 250.000 $ yatırıyor
18:09
ve yetişkin gözetimi olarak işin başına geçiyor.
18:12
Apple bir anda profesyonel bir şirkete dönüşüyor.
18:15
Sonra ne mi oluyor para hem de çuvalla para 1.900 seksende
18:20
apple halka arz ediliyor. Bir gecede bakın abartmıyorum.
18:22
Bir gecede city jobsın serveti 200.000.000 doların üzerine
18:26
çıkıyor. Daha 25 yaşında ve silikon
18:28
vadisi'nin prensi oluyor ama paranın ve şöhretin geldiği
18:31
yerde genelde insanlık biraz tatile.
18:37
Karya jobs'a da öyle oluyor. Gelelim işin en magazinsel ve en
18:42
karanlık kısmına lisa olayı diye bir olay var.
18:45
Jobs'on lise aşkı cry sun branen'ın hamile kalıyor.
18:49
Yıl 1.978 jabs ne diyor bu çocuk benden değil, mahkemelerde
18:54
süründürüyor kızı hatta mahkeme kayıtlarında ben kısırım çocuğum
18:58
olamaz diye yeminli ifade veriyor, DNA testi yapılıyor,
19:02
babalık olasılığı %94 nokta 41 çıkıyor, jobs yine de kabul
19:07
etmiyor. Istatistiksel hata diyor.
19:09
Düşünebiliyor musunuz? Adam 200.000.000 dolarlık
19:11
servetin üzerinde oturuyor. Kızı ve annesi sosyal yardımla
19:15
geçirmeye çalışıyor. Bazı forumlarda bazı
19:18
kullanıcılar şu görüş etrafında birleşmişler, Steve jobs bir
19:22
pislikti, bu başlıkların konuların ardı arkası kesilmez
19:26
hiçbir zaman ve işin en ironik, en trajikomikomik yanı ne?
19:30
O sırada apple'da yeni nesil devrimsel bir bilgisayar
19:33
geliştiriliyor. Adı da lisa gazeteciler soruyor,
19:36
Steve bu. Bilgisayarın adı kızından mı
19:40
geliyor? Jobs inkar ediyor ya yok canım o
19:42
diyor. Local integralet sistem
19:44
architecreın kısaltması diye teknik bir yalan uyduruyor.
19:48
Yıllar sonra biyografisini yazan valter ayzek sına yani evet tabi
19:53
ki kızımın adıydı diye itiraf edecekti.
19:56
Adamdaki bu inkar mekanizması kıl gıcık bir adam olma
20:00
mekanizması bu duygusal kopukluk, onun dehasının bedeli
20:04
gibi sanki neyse biz teknolojiye dönelim 1.979 yılı ap.
20:09
Tarihinin belki de bilgisayar tarihinin en büyük hırsızlığı ya
20:13
da kibarca diyelim esinlenmesi yaşanıyor.
20:15
Steve jobs ve ekibi zeroks park laboratuvarını ziyarete gidiyor.
20:20
Zeroks o zamanlar fotokopi makinesi devi parayı koyacak yer
20:24
bulamıyorlar. Bir ar gem merkezi kurmuşlar,
20:26
oradaki mühendisler geleceği icat ediyor, jobs içeri giriyor
20:30
ve 3 şey görüyor ilk ikisi çok umrunda değil.
20:33
Needwika'ları falan ama üçüncüsü.
20:36
Onu yerinden zıplatıyor grafiksel kullanıcı, arayüzü ve
20:39
fare bildiğimiz mouse o zamana kadar bilgisayar kullanmak için
20:44
c 2 nokta, slaş ran falan gibi kodlar yazmanız lazım.
20:48
Simsiyah ekrana yeşil yazılar, zeroks da pencereler var ikonlar
20:52
var ve bir ok var. Mouse bununla tıklıyorsun klasör
20:56
açılıyor. Jobs bunu görünce çıldırıyor.
20:59
Neden bunu piyasaya sürmediniz? Bu geleceğin ta kendisi diyor.
21:02
Altın madeninin üzerinde oturuyorsunuz diye bağırıyor.
21:06
Pablo picasso'nun meşhur bir lafı vardır.
21:08
Japs bunu çok sever, iyi sanatçılar, kopyalar, büyük
21:12
sanatçılar çalar diye japs zeroks'un fikrini alıyor.
21:16
Apple a getiriyor ve bunu yapacağız ama daha iyisini, daha
21:19
ucuzunu ve satılabilir olanını diyor işte mac in taş efsanesi
21:25
böyle doğuyor ama macin taş projesi öyle güllük gülistanlık
21:30
değil. Şirket içinde tam bir iç savaş
21:32
var. Jobs lisa projesinden kovuluyor.
21:35
Kendi kızının adını taşıyan projeden kovulmaz da ayrı bir
21:38
ironi, o da gidip macintoş ekibinin başına geçiyor.
21:41
Binanın tepesine korsan bayrağı çektiriyor.
21:44
Ekibine donanmaya katılmaktansa korsan olmak yiğidir diyor.
21:48
Şirket içinde 2 bölünme oluyor. Apple 2 ekibi bunlar parayı
21:53
kazananlar ve macinos ekibi japsın sanatçıları cevap
21:57
diğerlerini siz geçmişsiniz, biz geleceğiz muamelesi yapıyor,
22:01
contin de bile kavga çıkıyor abi öyle bir toksik ortam ve 1.984.
22:06
O eczaneyi reklam redly Scott hani alyanı blade runnerı çeken
22:11
yönetmen tarafından çekilen 1.984 reklamı süper bolda
22:16
yayınlanıyor. Bir kadın koşuyor elindeki
22:19
balyozu big brotherın ki o zamanlar ı BM oluyor bu ekranına
22:23
fırlatıyor. Mesaj net IBM sıkıcıdır, gridir
22:27
otoritedir, apple ise renklidir ac dir devrimdir macin taş
22:33
piyasaya çıkıyor sahne şovu muazzam bilgisayar kendi ken.
22:37
Konuşuyor merhaba, ben macintosh insanlar ağlıyor.
22:41
Ciddi ciddi ağlayanlar var, ayakta alkışlıyorlar.
22:44
Jobs bir rocky yıldız artık ama ve burada kocaman bir ama var.
22:48
Macintosh güzel, sevimli, hellove falan diyor ama yavaş
22:52
pahalı yazılımı az satışlar ilk başta patlıyor, sonra çakılıyor.
22:57
Şirket stoklarla boğuşmaya başlıyor işte tam bu noktada o
23:02
meşhur şekerli su diyaloğu devreye giriyor.
23:06
Jobs şirketi yönetsin diye. Hepsinin ciosu johns kale'yi
23:10
transfer etmişti. 10'a çıkart ne demişti hatırlıyor musunuz?
23:13
Hayatının geri kalanında şekerli sumu satmak istersin yoksa gelip
23:17
benimle dünyayı mı değiştirmek istersin?
23:19
Scari gaza gelip geliyor, şirkete katılıyor ve cevap ile
23:24
dinamik ikili gibiydiler. Baba oğul abi kardeş gibiler ama
23:27
işler kötüye gidince bu aşk bitiyor scari jobsın, Steve
23:32
jobsın disiplinsizliğinden, harcamalarından insanlara,
23:36
aşağılamasından bıkıyor. Jobs'a scari'nin teknolojiden
23:39
anlamadığını düşünür vaziyete geliyor. 1.980 beşin Mayıs
23:43
ayında ipler kopuyor. Jobs skaleyi yönetim kuruluna
23:47
şikayet edip darbe yapmaya çalışıyor ya o ya ben restini
23:50
çekiyor bunu sen getirdin abi yönetim kurulu yani paranın
23:54
sahipleri istikrardan yana. Scari seçiyorlar düşünün abi
23:58
kendi kurduğun şirket evinin garajında başlattığın ismini
24:02
verdiğin ruhunu üflediğin şirket seni kapının önüne koyuyor.
24:06
Jobs odasına kapanıyor. Hüngür şakırt ağlamalar falan 30
24:10
yaşında ve ölmüş hissediyor. Tüm kimliği apple üzerine
24:14
kurulu. Çünkü apple yoksa Steve jobs
24:16
kim? Bu olay be Yunan trajedisi gibi
24:19
kahramanımız jobs kibrine yani youbre yeniliyor ve kendi
24:24
yarattığı canavar şirket yönetim kur.
24:27
Tarafından yutuluyor ama hani filmlerde kahraman en dibe
24:31
vurur. Her şey bitti sanarız da aslında
24:33
bu bir son değildir. Ya jobs sonradan ne diyecek
24:36
biliyor musunuz? Apple'dan kovulmak başıma gelen
24:40
en iyi şeydi tabii abi sabah kalkıyorsun iş, bu kadar basit
24:43
olmuyor, aynaya bakıyorsun kurduğun imparatorluk artık sana
24:47
ait değil. Bu sadece işsiz kalmak da değil
24:49
bu bir kimlik bunalımı cevap 1.985 yazında apple'dan
24:54
kovulduğunda tam anlamıyla bir boşluğa düşüyor ama Steve job.
24:58
Steve jobs yapan şey düştüğü yerden kalkarken sadece üzerini
25:02
silkelemesi değil, düştüğü yeri de yeniden inşa eden birisi ve
25:05
ne yapıyor hırsından? O yönetim kuruluna olan
25:08
öfkesinden gidiyor. Elindeki tüm apple hisselerini
25:12
satıyor. Milyonlarca dolar değerindeki
25:14
hisseyi elden çıkarıyor ama sadece tek bir hisse bırakıyor
25:18
cebinde neden sırf hissedar toplantılarına katılıp yönetim
25:23
kurulunun suratına bakabilmek o yıllık raporları alıp ya bakın
25:27
kardeşim. Hale getirdiniz bu şirketi
25:29
diyebilmek için işte bu tam bir racondur arkadaşlar.
25:33
Bu ben bitti demeden bitmez mesajı ve sonra o sürgün
25:37
dediğimiz ama aslında teknoloji tarihinin en verimli bir anlamda
25:41
nadas dönemi başlıyor. Jobs yanına apple'dan güvenli
25:45
birkaç korsan mühendisi de alıp yeni şirketini kuruyor.
25:49
Tabi bunlar ilk dinamikweb sayfasını falan geliştirmiş bir
25:52
şirket olacak Amerikan teknoloji şirketi.
25:55
Kaderi ne oluyor biliyor musunuz?
25:56
Bu şirketin daha sonra apple bu şirketi alıyor.
25:59
Şimdi bu nex jobsın. Apple bensiz bir hiç.
26:03
Size gerçek bilgisayar nasıl yapılır göstereceğim deme şekli
26:06
ama burada yine o mükemmeliyetçi canavar devreye giriyor.
26:09
Abi bu next bilgisayarın nasıl anlatsam bir teknoloji ürünü
26:13
değil. Biz sanat eseri gibi simsiyah.
26:15
Kusursuz bir küp magnezyum bir kasa Steve jobs kasanın içindeki
26:20
vidaların bile kaplamalı olmasını istiyor.
26:22
Mühendisler maliyet artıyor. Stevedio o umurumda değil,
26:27
mükemmel olacak diyor. Hatta fabrikayı o kadar temiz ve
26:30
fütüristik yaptırıyor ki duvarların boyası defalarca
26:33
değiştiriliyor. O boyaların tonu tutsun diye
26:36
harcanan parayla küçük bir ülke doyardı herhalde.
26:40
O dönemler bir de logo hikayesi var efsane o dönemin en büyük
26:44
grafik tasarımcısı paul rende gidiyor.
26:46
Adam ıbem'in falan logosunu yapan efsane caps diyor ki bana
26:50
birkaç seçenek sun paul masaya yumruğu vuruyor.
26:53
Yok ben sana bir seçenek sunarım ister kullanırsın ister
26:57
kullanmasın bedeli de 100.000 $ adam revize falan almam diyor
27:01
yani beğenmezsen bana ne diyor jobs kabul ediyor ve o meşhur
27:06
açılı duran küp logosu çıkıyor ortaya.
27:08
Peki sonuç ne? Next bilgisayarı teknik olarak
27:11
bir canavar. Işletim sistemi next çağının 10
27:15
yıl ilerisinde ama fiyatı 6.500 $.
27:19
Bakın o dönem için konuşuyorum. Şimdiki dönem için bile pahalı o
27:22
dönemi düşünün o zamanın parasıyla servet üniversiteleri
27:26
satmaya çalışıyorlar ama kimse almıyor.
27:28
Ticari olarak tam bir fiyasko satışlar yerlerde sürünüyor,
27:32
kaderin cilvesi dedik. Yani bu başarısız bilgisayar
27:35
dünyanın kaderini değiştiriyor. Çünkü serrinde çalışan tim
27:39
Bernard lee adında ingiliz bir mühendis ben dün.
27:43
Bilgileri birbirine bağlayan bir ağ kuracağım diyor ve bu ağı
27:46
hepiniz biliyorsunuz yaniwordwap yaniwww buluyor ve bir next
27:53
bilgisayarında kodluyor. Bunu bugün internete
27:56
girebiliyorsak o pahalı küp sayesinde yani jobs ticari
28:00
olarak batırsa da dolaylı yoldan internetin babası sayılabilecek
28:05
makineyi yapıyor. Next cephesinde kan kaybederken
28:08
jobsın yan iş olarak gördüğü hobi olsun biraz grafik
28:11
teknolojisiyle oynayalım dediği başka bir macera başlıyor ve bu
28:16
macera onu daha fazla milyarder yapacak olan asıl şey pikar.
28:21
Hikaye şöyle, bu hepinizin bildiği bir şirkettir.
28:24
Hemen hemen pikar. George Lucas, hani şu
28:26
starwork'un yaratıcısı adam boşanma aşamasında nakit paraya
28:30
sıkışmış lukkas filmin bir bilgisayar grafikleri bölümü
28:34
var. Kimse bu bölümle ne yapacağını
28:36
bilmiyor. Cevap burayı kelepir bir fiyata
28:39
5.000.000 dolara satın alıyor. Şirkete de 5.000.000 $ sermaye
28:43
koyuyor. Ekti mi sana 10.000.000 $ yapsın
28:46
amacı şu, yine donanım satmak pikar images computer diye süper
28:51
güçlü bilgisayarlar yapıp hastanelere, mimarlara satacak
28:55
ama yine aynı senaryo makine harika ama kimse almıyor çok
28:59
pahalı şirket para yutuyor. Jobs her ay cebinden çek yazıp
29:03
maaşları ödüyor. Reddite eski pikar
29:05
çalışanlarının anlattığına göre. Cevap şirkete her geldiğinde
29:09
eyvah bizi kovacak dükkanı kapatacak diye tir tir
29:12
titriyorlarmış. Ama o şirketin içinde john
29:15
lensır diye bir animatör var. Bir dahi steveo bak kardeş bırak
29:20
şu bilgisayar satma işini biz bu aletlerle kısa kısa filmler
29:24
yapalım. Steve jobs başta alım yani ben
29:26
çizgi filmciyim lan modunda takılıyor adam ama lesetırın
29:30
yaptığı 10 meşhur lamba animasyonu lukxo jinerı görünce.
29:35
Içindeki sanat aşkı depresiyor, tamam diyor yap bakalım ve sonra
29:38
disney kapıyı çalıyor ya kardeş gel bir uzun metrajlı film
29:43
yapalım işte o film hepinizin bildiği bir film aslında toysori
29:47
oyuncak hikayesi burada çok acayip bir içeriden bilgi
29:51
vereyim size toysori'nin ilk senaryolarında voudie şerifwudi
29:56
tam bir pislik, diğer oyuncaklara kötü davranan
29:58
kıskançlık gıcık bir karakter. Disney bu film berbat İptal
30:03
ediyoruz diyor. Jobs devreye giriyor.
30:05
Prodüksiyonu durduruyor. Senaryo ekibini kampa sokuyor ve
30:09
vodiyi o sevdiğimiz lidere dönüştürüyorlar.
30:12
Jobs bu süreçte hayatının kumarını oynuyor.
30:14
Piksarı halka arz etmeye karar veriyor ama ne zaman film
30:18
vizyona girdikten hemen sonra eğer film tutmazsa jobs bitik
30:23
batıyor, 5 parasız kalacak birisi next zaten para yiyor.
30:27
Pikar da batarsa Steve jobs bir efsane olarak tarihe gömülecek.
30:31
1.990 5 Kasım ayı toy story vizyona giriyor gişeler.
30:36
Atlatıyor sinema tarihinin ilk tamamen bilgisayarla yapılmış
30:40
filmi eleştirmenler bayılıyor, çocuklar çıldırıyor, herkes
30:44
kendini oradan buraya atıyor falan ve pikar borsaya açılıyor.
30:48
Jobs sabah kalktığında daha fazla zengin bir adam akşam
30:52
yattığında yeniden ve yeniden milyarder apple'dan
30:55
kazandığından çok daha fazlasını yan iş olarak gördü.
30:59
O çizgi film şirketinden kazanıyor.
31:01
Ve bu başarı onun egosunu da itibarını da tamir ediyor.
31:05
Artık o sadece kovulan çocuk değil. 1.000 medya patronu bu
31:09
dönemde özel hayatında da film gibi olaylar yaşanıyor.
31:11
Tabii 1.980 dokuzda sitenford'la bir konuşma yaparken en ön
31:16
sırada oturan sarışın bir kadına gözü takılıyor.
31:19
Lawren pavel diye bir kadın konuşması bitiyor.
31:23
Otoparkta arabasına biniyor kontağı çeviriyor.
31:26
Sonra diyor ki lan Steve bu geceyi iş toplantısıyla mı
31:29
geçirmek istersin yoksa o kad? Arabadan iniyor, kadına koşuyor
31:34
ve yemeğe davet ediyor ve o kadın hayatının sonuna kadar eşi
31:38
olacak kişi. Peki daha da bombası ne biliyor
31:41
musunuz? Biyolojik ailesini arayışı
31:44
annesini buluyor ve bir kız kardeşi olduğunu öğreniyor.
31:47
Mona simpson, ünlü bir yazar, bunlar new york'ta buluşuyorlar.
31:50
Düşünün 30 yaşına kadar teksiniz, sonra bir bakıyorsunuz
31:54
New York ta entelektüel sanatçı bir kız kardeşin var.
31:57
Genetik ne acayip bir şey değil mi?
31:59
Ikisi de sanat ve duyarlılık konusunda birbirinin.
32:03
Yası mona stewin o sert kabuğunu biraz olsun yumuşatan
32:06
insanlardan biri oluyor ama aklı hâlâ eski sevgilisinde.
32:11
Yani apple'da yıl 1.996 apple kan kaybediyor.
32:15
Arkadaşlar öyle böyle değil. Şirket 90 gün içinde iflas
32:19
edecek noktaya gelmişws 95 çıkmış dünyayı kasıp
32:23
kavuruyorlar. Apple'ın işletim sistemi ise
32:26
eskimiş dökülüyor. Kimse yüzüne bakmıyor.
32:29
Yeni bir işletim sistemi yazmaya çalışıyorlar ama coplant projesi
32:33
diye ellerine yüzlerine bulaştırıyorlarwindows yani
32:36
Microsoft cayır cayır satıyor. Apple CEO su cill amelo
32:40
chrissizce dışarıdan bir işletim sistemi satın almak istiyor. 2
32:44
aday var, biri jin Louis gassinin be osu, diğeri de Steve
32:50
jobs'ın next'i. Bu apple CEO su cill amelo
32:54
gezi'nin kapısını çalıyor. Adam tok satıcıyı oynuyor.
32:57
Fiyatın bu işine gelirse diyor. Bizim stewis'e yönetim
33:01
kurulu'nun karşısına çıkıyor ve hayatının sunumunu yapıyor.
33:04
Onlara sadece bir yazılım satmıyor, bir gelecek satıyor.
33:07
Next işletim sisteminin appleı nasıl kurtaracağını anlatırken
33:11
aslında ya kardeş beni geri alın, ben sizi kurtarırım
33:15
mesajını veriyor ve apple nexty 400.000.000 dolara satın alıyor.
33:21
Steve jobs 11 yıl önce kapı dışarı edildiği binaya danışman
33:26
olarak geri dönüyor. Truva atı içeri girdi
33:28
arkadaşlar. O an kimse farkında değil ama
33:31
cil amelo aslında kendi ölüm fermanını imzaladı.
33:35
Jops o binaya girdiği an ipleri eline almaya başlıyor bile
33:39
herhalde apple'da bu bir gelenek yani patron birini işe alır.
33:42
O patronu işinden mi eder ya da CEO falan Steve jobs'ta bu
33:46
şekilde gitmişti. Biliyorsunuz ki kendi davet
33:48
ettiği ceo tarafından herkes sadece bir danışman ola.
33:52
Tanıyor ama onun kafasına tek bir plan var.
33:54
Appleı geri almak hantal ruhsuz yapısından kurtarıp tekrar o
33:59
garajdaki isyancı ruhuna kavuşturmak next'in o
34:02
satılamayan teknolojisi ne oldu biliyor musunuz?
34:05
Bugün kullandığınız machos'un iphone'daki ıos'un
34:08
saatinizdekiwacheus'un temeli, yani jobs sürgündeyken aslında
34:13
geleceğin appleını inşa etmişti. Sadece dünyanın buna hazır
34:17
olmasını bekleyen birisiydi. Tabii şimdi sahne hazır kral
34:20
sürgünden döndü şirket batmak. Rakipler Michael dell mesela
34:25
appleı kapatıp parayı hissedarlara dağıtsınlar diyor.
34:28
Herkes apple öldü diyor Michael deli anlamışsınızdır.
34:32
Kim olduğunu del teknolojinin sahibi ama bu büyük babalarını
34:36
unuttukları bir şey var. Steve jobs'ın cebinde henüz
34:39
çıkarmadığı şarkılar var ipod yok. iPhone yok ımak yok hepsi
34:44
jobsın beyninde kilitli ve şimdi o kilitleri açma zamanı. 1.997
34:49
yılındayız. Sevgili dinleyenler danışma
34:51
sıfatıyla binaya giriyor ama üzerindeki.
34:53
Sürgün kral havası koridorlarda hemen hissediliyor.
34:57
Şirket tam bir kaos içinde ürün gamı o kadar karışık ki kimse ne
35:01
sattığını bilmiyor. Performanslar, kuadralar power
35:04
bookların 1.001 çeşidi raflar dolu ama kasa boş.
35:08
Stephen ilk icraatı ne oldu biliyor musunuz?
35:10
Yönetim kurulunu ikna edip o dönemin ceo'su çil amelo'yu
35:15
postalamak ve kendine çok acayip bir unvan alıyor.
35:18
ICEO aklınıza bir şeyler canlandı değil mi?
35:20
Geçici CEO demek yani bir interim maaş ne kadar dersiniz?
35:23
Yılda 1 $ sembolik bir ücret ben buraya para için gelmedim zaten
35:27
yeterince param var ben burayı kurtarmaya geldim diyor.
35:30
Tabi o iyi harfi sonradan aymak ipod iPhone derken appleın
35:35
alamet i farikası olacak ama o. Onlar sadece geçici demekti.
35:43
Yani bugün kullandığınız iphoneların başındaki iyi harfi
35:47
aslında buradan geliyor ve aslında appleın biraz olsun
35:50
tarihini bilenler tırpan operasyonuyla karşılaşmıştır.
35:53
Meşhur bir operasyon başlıyor. Bir gün bir ürün toplantısında
35:57
masadaki herkes şunu da katalım, bunu da yapalım diye konuşurken
36:00
cityvelline bir tebeşir alıyor. Tahtaya gidiyor ve kocaman bir
36:04
artı çiziyor. Tahtayı dörde bölüyor, üst
36:07
tarafa masaüstü alt tarafa taşınabilir yazıyor sol tarafa
36:11
tüketici. Sağ tarafa profesyonel yazıyor
36:14
ve dönüp diyor ki bitti sadece 4 bilgisayar yapacağız.
36:18
Geri kalan her şeyi çöpe atın. Odadaki sessizliği düşünsenize
36:22
abi yüzlerce proje milyonlarca dolarlık ar ge newton gibi
36:26
tablet denemeleri hepsi bir anda çöp oluyor insanlar şokta
36:31
mühendisler ağlıyor ama Steve haklı odaklanmak, hayır
36:35
diyebilme sanatıdır. Eğer bir şey mükemmel
36:37
yapamıyorsak hiç yapmayalım. Kafası bu bu dönemde bence apple
36:41
tarihinin en şok edici en nadi canım sen de dedirten olayı
36:46
yaşanıyor. 1.997 macwword fuarı Steve sahnede şirketin paraya
36:51
ihtiyacı var. Arkasındaki dev ekranda kim
36:54
bediriyor biliyor musunuz? Bill gates?
36:56
Seyirci yuh alıyor, salon yıkılıyor, yuhalanmaktan.
36:59
Çünkü o zamana kadar Microsoft büyük şeytan olarak görülüyordu.
37:03
Ama cityve o egoyu bir kenara bırakıp microsofttan 150.000.000
37:07
dolarlık yatırım alıyor ve o gün şu tarihi lafı ediyor.
37:11
Appleın kazanması için microsoft'un kaybetmesi
37:15
gerekmiyor. Bu olgunlaşmış Steve jobs'tır
37:18
işte kazan kazan durumu savaşı değil, hayatta kalmayı seçen.
37:23
Stratejist sonra sahneye o zamana kadar arka odalarda
37:26
unutulmuş. Sessiz sakin bir ingiliz
37:30
tasarımcı çıkıyor. Johnny efe bu ikili yani Steve
37:34
jobs ve ıve ruh ikiz gibi oluyorlar.
37:36
Biri fonksiyon biri form delisi ve 1.990 sekiz'de o gri
37:40
kutuların dünyasına atom bombası gibi düşen şey yapıyorlar.
37:45
Jetree hatırlayın, o bilgisayarı belki hatırlayanlarınız vardır.
37:49
Şeffaf, mavi, yumurta gibi bir şey arkasında tutmak oldu.
37:54
Var jobs'a soruyorlar, niye kulp koydun?
37:56
Kimse masaüstü bilgisayarı taşımaz ki jobs ne diyor,
37:59
insanlar teknolojiye dokunmaktan korkuyor.
38:02
Okul onlara bana dokunabilirsin. Ben korkutucu değilim mesajı
38:07
veriyor. Psikolojiye bakar mısınız ve
38:09
disket sürücüsünü kaldırıp atıyor.
38:11
Herkes diyor ki delirdin mi? Jobs gelecek internette ve cd de
38:15
diyor, haklı çıkıyor. Tabii ki aymak peynir ekmek gibi
38:18
satıyor. Apple iflas'tan kurtuluyor ama
38:22
asıl devrim bilgisayarın dışına çıkınca başlıyor.
38:25
Yıl 2.001 müzik sektörü kan ağlıyor, napster çıkmış, herkes
38:29
empati indiriyor. Korsan almış başını gitmiş
38:32
cihazlar berbat ya çok büyükler ya da içine 10 şarkı anca
38:37
alıyorlar. City sahneye çıkıyor, kot
38:39
pantolonu ve siyah kazayla ki bu üniforma artık bir ikon elini
38:43
cebine atıyor ve küçücük beyaz bir kutu çıkarıyor.
38:47
Elinizde 1.000 şarkı ipod bakın ipod sadece bir müzik çalar
38:51
değil, ipod apple'ın havalı olma bileti, o beyaz kulaklıkları
38:55
takmak, bir statü sembolü sokakta yürürken metrobüste o
38:59
zamanlar yoktu ama anladınız siz o beyaz kabloyu gören herkes bu
39:04
adam farklı düşünüyor diyordu. Bu sloganı kafasına
39:08
yerleştiriyordu. Bir de ay Tunus Store olayı var,
39:11
silgi diyor o devasa hantal müzik şirketlerinin
39:14
patronlarını, o plaza abilerini tek tek ikna ediyor.
39:17
Parkları tane tane 99 sente satacağız diyor.
39:20
Adamlar başta görüyor ama steveonlara bakın korsanla baş
39:24
edemezsiniz ama insanlara sudan daha kolay ulaşabilecekleri bir
39:29
sistem verirseniz para öderler ve müzik endüstrisini tek başına
39:33
kurtarıyor. Bir bilgisayar firması dünya
39:36
müziğinin patronu oluyor. Şaka gibi değil mi?
39:38
Amactive durmuyor çünkü o paronayak bir vizyoner ipod
39:43
satışları tavan yapmışken herkes ohh be parayı vurduk derken o
39:47
ekibine ne diyor biliyor musunuz?
39:49
Bir bizim öğle yemeğimizi yiyecek kim diyorlar?
39:52
Cep telefonları diyor, telefonlar akıllandıkça içine
39:55
müzik çalar koyacaklar ve kimse yanına ayrıca bir aypot almak
39:58
istemeyecek. Kendi katilimizi kendimiz
40:01
yaratmalıyız ve işte o an tarihin kırılma noktası. 2.007 9
40:06
ocak 2007 Moskova Center. TV yine sahnede bugün size 3.
40:12
Devrimsel ürün tanıtacağım diyor.
40:14
Bir geniş ekran dokunmatik bir ipod alkış kıyamet
40:19
dokunabiliyorsun artık 2 devrimsel bir cep telefonu daha
40:23
çok alkış 3 çığır açan bir internet iletişim cihazı sonra
40:29
duruyor, gülümsüyor ve o bombayı patlatıyor.
40:31
Bunlar 3 ayrı cihaz değil, bunlar tek bir cihaz ve biz 10'a
40:36
çıkart iPhone diyoruz. Şimdi durun gidin youtube'da
40:39
falan. O anı izleyin, ben onu canlı
40:42
izlemedim. Tabii ki daha çocuk sayılacak
40:44
yaştaydım ama her izlediğimde videosunu tüylerim diken diken
40:48
oluyor. O gün nokianın blackberry'nin
40:51
motor alanın ölüm fermanının imzalandığı gündür. 10 dakikalık
40:55
bir video kesinlikle izlemeniz lazım.
40:58
Moscon Center 2.007 yazın direkt çıkıyor zaten.
41:01
Tabi işin mutfağında çok acayip olaylar var mesela o lansman
41:05
sırasında iPhone aslında çalışmıyordu.
41:07
Evet redditteki mühendislerin anlattığına göre telefon o kadar
41:10
proto. Aşamasındaymış ki stevein
41:13
sahnede belli bir sırayı takip etmesi gerekiyormuş.
41:15
Önce maile gir sonra şarkı aç, sonra fotoğraf eğer sırayı
41:19
şaşırırsa telefon çöküyor. Arka planda mühendisler böyle
41:22
viski falan içip dua ediyorlar. Ne olur çökmesin diye sevgs
41:26
sahnede o kadar rahat ki kimse durumu çakmıyor buna golden pats
41:31
altın yolluyorlar. Bir de ekran meselesi var
41:33
lansmana haftalar kala city bakıyor plastik ekran cebindeki
41:37
anahtarla çiziliyor, çıldırıyor ben çizilen ekran satmam diyor
41:41
hemen. Corning şirketinin ceo'sunu
41:43
arıyor, bana cam lazım. Kırılmayan cam adam bize
41:47
gorillah glass diye bir şey var ama sadece laboratuvarda üretimi
41:51
yok diyor. Steve 10 meşhur bakışına atıyor,
41:54
telefonda bile hissedersiniz. O bakışı korkma, kardeş
41:57
yaparsın. 6 haftan var ve yapıyorlar.
42:00
Bugün hepimizin telefonundaki o sağlam camlar citywin bir gece
42:04
yarısı bu çiziliyor diye kriz geçirmesi sayesinde var. iPhone
42:08
çıkıyor. Microsoft ceo'su Steve balmor
42:11
gülüyor. Tabii bu gülen adam şu an
42:13
dünyanın en zengin ilk konumdan biri yanılmıyorsam gülüyor ama
42:17
yani bir bildiği de var haklı bir şekilde diyor ki ya kardeş
42:20
500 dolara telefon mu olur? Klavyesi bile yok diyor.
42:22
Blackberry yöneticileri bu yalan bataryası bir saat bile gitmez,
42:27
bizi kandırıyorlar diyorlar, inanmıyorlar.
42:29
Teknolojinin gerçek olduğunu ama insanlar insanlar apple
42:32
mağazalarının önünde günlerce yatıyor, çadır kuruyorlar, sonra
42:36
appstore geliyor. Bu asıl devrim bu aslında yani
42:39
bir telefonun akıllı olmasını sağlayan devrim bu bağım.
42:42
Geliştiriciler önceden telefonla oyun yüklemek için operatöre
42:46
mesaj atardın. Saçma sapan işler appstore ile
42:49
uygulama ekonomisi doğuyor. Bugün milyonlarca yazılımcı
42:52
buradan ekmek yiyorsa sebebi o vizyon ve son büyük perde ipad
42:57
yıl 2.010 stiwarttıg zayıf hastalık kendini belli ediyor
43:01
ama enerjisi yerinde sahneye çıkıyor.
43:03
Elinde büyük bir ekran herkes başta dalga geçiyor.
43:06
Bu ne ya dev gibi bir iPhone bu diyorlar, kamerası yok, USB
43:10
girişi yok bu tutmaz. Teknoloji editörleri böyle diyor
43:13
ama Steve neyi biliyordu? Insanların tüketim için bir
43:16
cihaza ihtiyacı olduğunu koltuğa uzanıp film izlemek, gazete
43:20
okumak için bilgisayar çok resmi telefon, çok büyük ipad tam
43:24
arası ve tabii ki yine aklı çıkıyor.
43:26
Ipad tablet pazarının tek başına yaratıyor.
43:29
Annelerimiz, babalarımız, çocuklar herkesin elinde bir
43:32
tablet bu dönem. 997 2.011 arası Steve jobs'ın sadece biz CEO
43:38
değil, modern dünyanın baş mimarı olduğu dönem düşünün.
43:42
Müziği nasıl dinlediğimizi, telefonu nasıl kullandığımızı,
43:45
internete nasıl girdiğimizi, bilgisayarın nasıl taşıdığımızı,
43:48
hatta filmleri nasıl izlediğimizi pikar sayesinde o
43:51
değiştirdi ama güneş batmaya başlıyor dostlar tüm bu
43:55
başarılarını o parıltılı lansmanların bir şey daha
43:58
sürprizlerinin arkasında sinsi bir gölge büyüyor. 2.003 yılında
44:03
pankreasında. Tümör bulunuyor.
44:05
Steve o inatçı o gerçekliği büken kafasıyla doktorları
44:09
dinlemiyor, ameliyatı reddediyor.
44:11
Ben diyor. Özel diyetlerle havuç suyuyla,
44:13
meditasyonla bunu yenerim böyle sanıyor.
44:16
Vücudunu da bir makine gibi görüyor iradesiyle tamir
44:19
edebileceğine inanıyor maalesef biyoloji mühendislikten farklı
44:23
çalışan bir alan gerçeklik bükülmüyor bazen.
44:26
Hani filmin sonunda kahramanımız en büyük düşmanıyla yüzleşir ya
44:31
Steve jobs için bu düşman ne ı BM ne Microsoft ne de Google
44:35
düşman kendi biyolojisi ve maalesef bu savaşı gerçekliği
44:39
bükme sahasıyla kazanamadı. 2.003 yılındaki o kritik andan
44:42
bahsedeyim. Steve pankreas kanseri teşhisi
44:45
konuyor ama şanslı evet, kanser ve şans kelimeleri yan yana
44:48
gelmez ama doktorlar diyor ki bu çok nadir görülen bir nörro.
44:52
Endokrin tümör ameliyatta alırsak kurtulursun,
44:55
kemoterapiye bile gerek kalmayabilir diyorlar.
44:57
Yani piyango vurmuş adama şansızlığın içerisinde ölümcül
45:01
olan ok klasik pankreas kanseri değil bu.
45:04
Peki dünyanın en zeki en rasyonel adamlarından biri ne
45:09
yapıyor? Ameliyat olmıycam herkes şokta
45:12
eşi lavrın dostları, doktorlar yalvarıyor.
45:15
Bak cityve yapma kardeşim bu işin şakası yok diyorlar ama
45:18
Steve ne yapıyor? 9 ay boyunca ameliyatı
45:21
reddediyor, havuç suyu içiyor, akupunktur yaptırıyor,
45:24
medyumlara gidiyor. Çok spiritüel ya internetten
45:27
bulduğu garip diyetleri uyguluyor.
45:29
Neden biliyor musunuz? Çünkü o site jobs kuralların
45:32
kendisi için geçerli olmadığına inanan birisi ve her zaman kıl
45:36
biri olmuş vücudunu bir makine gibi görüyor.
45:39
Yazılımı düzel. Sen donanım da düzelir.
45:41
Kafasında kontrolü bırakmak istemiyor.
45:44
Vücudunun kesilmesine açılmasını istemiyor ama biyoloji dediğim
45:48
gibi yazılım değil biyoloji affetmiyor.
45:50
O 9 ayda kanser yayılıyor ve steil sonunda ya tamam tamam,
45:55
ameliyat olacağım dediğinde iş işten geçmişti.
45:58
Karaciğerine sıçramıştı bile. Yıllar sonra biyografisini yazan
46:02
valter ayzeksona çok pişmanım diyecekti.
46:05
O pişmanlık. Gözlerindeki o hüzün düşünsenize
46:08
dünyayı değiştirdiniz ama kendi hayatınızı kurtaracak o basit
46:12
kararı gururunuz yüzünden veremediniz.
46:15
Çok acı bir ders bu. Sonraki yıllar tam bir kedi fare
46:18
oyunu. Steve zayıflıyor insanlar
46:20
dedikodu yapıyor. Apple hissevere düşmesin diye
46:23
sağlık raporları gizleniyor. Hormonal dengesizlik diyorlar,
46:26
basit bir virüs diyorlar ama adam sahnede eriyor. 2.000
46:30
dokuzda bir karaciğer nakli olayı var, o da tam bir
46:32
Hollywood aksiyonu. Cwin, kaliforniya'da sıra
46:35
beklemesi imkansız çok uzun. Ne yapıyor?
46:38
Özel uçağına atılıyor ta tenisiye menfie gidiyor.
46:42
Orada bekleme listesi daha kısa. Hatta oradan bir ev alıyor ki
46:45
ikametgahı orada görünsün. Yasal olsun bu olay çok fazla
46:49
tartışılıyor. Parası olan Yaşar olmayan ölür
46:52
diye haksıza sayılmazlar hani ama bir yandan da adamın yaşama
46:55
tutulma azmine bakıyorsunuz iyileşir iyileşmez daha nekahat
46:59
yani güç kazanması gereken dönemdeyken.
47:02
Hastane odasında ipad'in ilk tasarımlarını inceliyor.
47:06
Durmuyor abi oksijen maskesi takılırken bile hemşire bu
47:09
maskenin tasarımı berbat bana başka maske getirin.
47:12
Bunun tipini beğenmedim diye fırçalamış bir adam.
47:14
Son nefesine kadar tasarımcı ve gıcık ve tim cook meselesi.
47:18
Steve jobsın en büyük mirası ne diye sorsalar çoğu kişi iPhone
47:23
der ama bence en büyük mirası apple'ın kendisi ve onu emanet
47:28
ettiği sistem timok stewing tam zıttı.
47:31
Steve sanatçı, tim, mühendis, step tim düzen, Steve duygu tim.
47:36
Excel tablosu neden onu seçiyor? Çünkü Steve şunu biliyordu,
47:40
benden sonra benim gibi bir deli gelirse bu gemi batar.
47:42
Bu gemiye artık sağlam bir kaptan lazım. 2.011 ağustos'un
47:47
da artık gücünün tükendiği o gün yönetim kurulu'na o meşhur
47:50
mektubu bırakıyor. Apple CEO su olarak görevlerimi
47:53
artık yerine getiremeyeceğim. Günün geleceğini hep
47:56
söylemiştim. Maalesef o gün geldi ve bayrağı
47:59
timoka devrediyor. O gün herkes apple bitti, Steve
48:03
gitti, ruh gitti dedi ama timok stewing kurduğu o temeli alıp.
48:07
Şirketi, dünyanın ilk 3 trilyon dolarlık şirketi yaptı.
48:11
Cityve haklıydı. Gelelim o son günlere.
48:14
Ekim ayı 2.011 senesi Steve palu altuğdaki evinde artık yataktan
48:18
çıkamıyor. Etrafında ailesi eşi lawrenın
48:20
çocukları reed eair ve eev bir de yıllarca reddettiği kızı lise
48:25
var. Lise ile arasını düzeltmeye
48:27
çalışıyor. Son demlerinde seni o
48:29
mahkemelerde süründürdüğüm için sana babalık yapmadığım için
48:32
üzgünüm miyim? Valinde konuşmalar geçiyor, geç
48:34
kalınmış bir özür ama hiç yoktan iyi kız.
48:38
Kardeşim 10'a çıkart simpson cenaze töreninde steve'in son
48:40
anlarını anlatıyor. Bu kısım beni hep bitirir.
48:43
Steve son anlarında gözlerini açıyor.
48:45
Önce çocuklarına bakıyor sonra eşi lavrını bakıyor.
48:48
Uzun uzun bakıyor sonra bakışlarını onların ötesine
48:52
sanki odanın duvarlarının arkasına bir şey görüyormuş gibi
48:55
uzaklara dikiyor ve son sözleri şu oluyor, vay canına, vay,
48:59
canına, vay canına 3 kere aynı kelimeyi söylüyor.
49:02
Ne gördü acaba o an ne hissetti bilinmezliğin eşiğinde ve o
49:06
sonraki büyük şeyimi gördü. Yoksa sadece huzurumu.
49:08
Bunu asla bilemeyeceğiz ama bir teknoloji gurursunun hayatı
49:13
rasyonalizmle geçmiş bir adamın hayata vay canına diyerek veda
49:17
etmesi bence oldukça şiirsel 5 ekim 2011 haber düşüyor, dünya
49:21
duruyor sanki insanlar apple mağazalarının önüne akın
49:24
ediyorlar. Ellerinde çiçekler, mumlar
49:26
ısırılmış elmalar, mağazaların camlarına pozitiflerle
49:29
teşekkürler. Steve yazıyorlar, bir siyasetçi
49:32
ölmüyor, bir pop star ölmüyor, bir iş adamı ölüyor.
49:37
Bir CEO ölüyor ama dünya sanki john lenna'nın ölmüş gibi bir
49:41
yaz tutuyor. Neden?
49:42
Çünkü Steve jobs bizim hayatımıza dokunan biriydi.
49:45
Sabah alarmımızı o çaldırıyordu. Sevgilimize mesajı onun
49:49
cihazıyla atıyorduk. Popülist bir karakterdi
49:52
müziğimizi onunla dinliyorduk, cebimizdeydi.
49:54
Adam mahremiyetimizdeydi. Peki geriye ne kaldı?
49:58
Bakın hep o bugün hala zirvede olabilir ama bir şeyler değişti.
50:01
Teknoloji forumlarında hep şu geyiği görürsünüz, Steve olsa
50:04
buna izin vermezdi mesela apple pensilın.
50:07
Ediliş şekli megiçi mouse'un altından şarj edilmesi, 2
50:11
kullanırken şarj edemiyorsun saçmalık insanlar diyor ki
50:14
stevese o fareyi tasarlayan mühendisi o sahneye kovardı.
50:18
Haklılar mı? Muhtemelen stewin 10 manyak
50:21
derecesindeki mükemmeliyetçiliği gitti, yerine daha ticari daha
50:25
satılabilir bir mükemmellik geldi ve appleın da kalitesi
50:29
harbiden gitgide düşüyor. Bunun son kullanıcı olarak
50:32
bizler de çok rahat görebiliyoruz ama apple diğer
50:35
yandan da kazanmaya devam ediyor.
50:36
Mesela telefon piyasasında. Bir numara oldu olacak diye
50:40
biliyorum. Yani emfilia microsoft'tan sonra
50:43
4 trilyon dolar barajını aşan üçüncü şirket oldu.
50:47
Apple sonuçta kazanmaya devam ediyor ama bir kalite düşüşü söz
50:50
konusu. Bence bilmem siz nasıl
50:52
düşünüyorsunuz? Neyse bu başka bir mesele bu
50:56
city jobsın mirası sadece bu cihazlar değil, odaklanma
50:59
sanatını da bıraktı. Geriye 1.000 şeye hayır demek
51:03
sadece bir şeye evet demek adamın mirası basitlik bir
51:06
cihazın kullanma kılavuzuna ihtiyaç.
51:09
Olması gerektiği fikri bugün 2 yaşındaki çocuk ipad
51:12
kullanabiliyorsa bu Steve jobsın başarısıdır.
51:15
Onun mirası o meşhur stanford konuşmasındaki söz siteyi
51:19
hungrie State aç kal budala kal yani doyuma ulaşma hep daha
51:25
fazlasını iste ve risk almaktan aptal durumuna düşmekten korkma.
51:28
Çünkü dünyayı değiştirenler bunu yapabileceklerini düşünecek
51:32
kadar çılgın olanlardı ve bir de kapalı bahçe mevzusu var.
51:36
Steve bize güvenli, virüssüz şık bir bahçe sunu.
51:40
Duvarların dışına çıkmayacaksın. Benim kurallarımla oynayacaksın
51:43
dedi. Kimisi buna dijital faşizm
51:45
diyor. Kimisi mükemmel kullanıcı
51:47
deneyimi androidçilerle applecıların kavgası bitmez.
51:50
Hatta Steve Android için ne demişti?
51:52
Hazırlıyor musunuz? Android çalıntı bir üründür.
51:55
Bu hırsızlığı düzeltmek için son nefesime kadar apple'ın
51:58
bankadaki son kuruşuna kadar harcayacağım.
52:01
Androide termon savaş açacağım, o kadar tutkuluydu işte bu kadar
52:05
kinci ve o kadar sahiplenici bir adam.
52:08
Peki niye bunu demiş ya sen de gittin?
52:10
Park laboratuvarından mouse'u çaldın.
52:12
Yani çok da önemli değil. Sonuç olarak dostlar Steve jobs
52:15
bir aziz değil hatta çoğu zaman zor bir insan çalışanlarını
52:19
ağlatan kızını reddeden park yeri bulmaya üşendiği için
52:23
engelli yerine park eden bunu cidden yapıyordu.
52:25
Arabasının da plakası da yok. Bu arada bencil bir adam ama
52:29
bize hayal kurmayı hatırlatıyor. Bize teknolojinin soğuk metal
52:32
yığınları değil, insan ruhunun bir uzantısı olabileceğini
52:36
gösteriyor. Bize garajda başlayan bir
52:38
hayalin dünyanın en değerli şirketi ola.
52:41
Geleceğini kanıtlıyor. Şimdi sona gelirken bir de işin
52:44
kültürel tarafına bakmak istiyorum.
52:46
Az önce bahsettiğim gibi citywolsa buna izin vermezdi.
52:50
Geyik'i steveolsa o çantiyi ekranın tepesine koymazdı.
52:54
Haksız sayılmıyorlar. Gerçekten Steve jobs bir ürün
52:57
adamıydı. Tim cook ise bir lojistik ve
52:59
operasyon adamı tim cook şirketi inanılmaz büyüttü, kârı katladı,
53:04
hissedarları zengin etti ama o sihir owai.
53:08
Dedirten büyü işte o biraz kayboldu gibi.
53:11
Steve zamanında lansmanlar bir rock konseri gibi şimdi ise
53:14
biraz daha nasıl diyelim? Kurumsal bir sunum havasında
53:18
steveis kalırdı. Kulaklık girişini kaldırıyorum
53:21
derdi ve kıyamet kopsa da geri adım atmazdı.
53:24
Şimdiki apple biraz daha temkinli piyasayı kokluyor,
53:27
sonra adım atıyor mesela o meşhur apple arabası Project
53:31
titan yıllardır konuşuluyor, milyarlar harcandı ama ortada
53:35
araba yok dedikodulara göre proje İptal.
53:38
Diyor ki, Steve yaşasaydı o arabayı ya 5 yıl önce çıkarırdı
53:42
ya da projeyi ilk haftada çöpe atıp herkesi kovardı.
53:45
Bu arafta kalma durumu jobsın. O keskin kılıcının eksikliğinden
53:49
kaynaklanıyor olabilir. Gerçekten de bir de dediğim gibi
53:52
kültürel boyuta bakalım. Steve jobs col kavramını
53:55
değiştirdi. Eskiden CEO dediğin adam takım
53:57
elbise giyer. Kravat takar sıkıcı konuşmalar
54:00
yapardı. Jobs siyah boğazı kazağı ki
54:03
bundan yüzlerce varmış dolabında liwice 501 kotu ve new balansa
54:07
ayakk. Konuyla sahneye çıkan birisi
54:10
sonuç ne oluyor? Şimdi silikon vadisi'nde herkes
54:13
Steve jobs oynuyor. Her startup kurucusu her garajda
54:17
kod yazan genç kendini o zannediyor.
54:20
Ben de uyumsuzum ben de deliyim o zaman ben de dahiyim sınırsız
54:23
oluştu. Bunun en kötü örneği kim biliyor
54:25
musunuz? Elizabeth homs hani şu teranos
54:29
dolandırıcılığı var ya kadın Steve jobs'a o kadar takıntılı
54:32
ki sesini kalınlaştırıyor. Sadece siyah boğazlı kazak
54:36
giyiyor. Ofisindeki mobilyaları bile
54:38
jobsın ofisiyle aynı seçen birisi.
54:40
Ben tıp dünyasının Steve jobs'ıyım diyordu.
54:43
Sonuç milyar dolarlık bir dolandırıcılık ve hapis yani
54:46
Steve jobsın tarzını kopyalayabilirsiniz ama vizyonlu
54:49
kopyalamak o başka bir seviye o kazakla olmuyor.
54:53
Yani o işler güzel kardeşim miras demişken.
54:57
Türel bir miras demişken, hukuk dünyasındaki mirasını da
55:00
unutmamak lazım. Adam yuvarlatılmış dikdörtgen'in
55:03
patentini aldı. Ya şaka değil, telefonun
55:05
köşeleri sivri değil de yuvarlak diye.
55:08
Samsunga milyar dolarlık dava açtılar.
55:11
Swin o meşhur android'e termonikler savaş açacağın lafı
55:15
ölümünden sonra da devam ediyor. Apple ve Samsung mahkemelerde
55:18
birbirini 7 bitirdi. Bu kavga teknoloji dünyasında
55:22
fikri mülkiyet kavramını tasarımında bir patent konusu
55:25
olabileceğini herkese öğreten. Eskiden donanıma patenti
55:29
alınırdı. Jobs tasarıma o bak ve rahatla
55:33
dediğimiz hisse patent almış bir adam.
55:35
Bir de biyolojik mirası var. Çocukları eşi laverın.
55:39
Paul jeops dünyanın en zengin kadınlarından biri oldu ama o
55:42
parayı yatlar katlar almak yerine hammersın kolektif diye
55:46
bir vakıf kuruyor. Eğitim, göçmen hakları, çevre
55:49
konularına devasa işler yapıyor. Kadın Steve ne kadar hayır işi,
55:52
saçmalık ben iş yaparak dünyaya katkı sağlıyorum dediyse karısı
55:56
tam tersini yapıyor bir nevi. Karmasını temizliyor gibi en
56:00
küçük kızı iyi ve jobs çok başarılı bir binici ve modellik
56:04
yapıyor. Stewone için biyografisinde ne
56:06
diyor? Apple ya da amerika'yı bir gün o
56:08
yönetecek kızla babasının o fırlama o keskin zekası var
56:12
diyorlar ya ınstagram'da iPhone 14 çıktığında bu iPhone 10 üçün
56:16
aynısı diye dalga geçen bir mim paylaşmıştı.
56:19
Düşünün babasının şirketini trolleri kız Steve görse gurur
56:23
duyardı bence o isyankarlığı severdi ve lisa o reddedilen
56:27
yıllarca babasız bırakılan kız. Büyüdü yazar oldu small free
56:32
diye bir kitap yazdı. Babasını affetti ama onu aziz de
56:35
ilan etmedi. Kitapta steve'in ne kadar cimri
56:38
ne kadar duygusuz ama bazen de ne kadar kırılgan olabildiğini
56:41
anlattı. Lisannın mirası da boğuldu.
56:44
Gerçeği tüm çıplaklığıyla anlatmak.
56:47
Steve jobs'ın takıntılı olduğu bir tasarım dili de vardı, skeo
56:51
morfizm yani dijital şeylerin gerçek hayattaki nesnelere
56:54
benzemesi not defteri uygulamasının sarı kağıt gibi
56:57
görünmesi, takvimin deri kaplama.
57:00
Durması Steve buna bayılıyordu ama o öldükten sonra ne oldu?
57:04
Tasarımın başındaki johnny ave ya yeter kardeşim, bu da çok
57:08
demode dedi ve ıos 7 ile her şeyi dümdüz yaptı.
57:12
Flat dizayn o deri kaplamalar, o dikiş izleri gitti yerine neon
57:16
renkler basit fonlar geldi bazılarına göre apple o gün
57:20
ruhunu kaybetti, bazılarına göre ise modernleşti ama şu bir
57:23
gerçek ki, sivil o gerçeklik hissi veren tasarım takıntısı
57:27
onunla birlikte mezara girdi şim.
57:30
Sonra gelirken bu büyük soruyu soralım, Steve jobs iyi bir
57:34
insan mıydı? Iyi insan tanımınıza göre
57:37
değişir bence eğer iyi insan ailesine vakit ayıran,
57:40
çalışanlarına nazik davranan yasalara plaka takmak gibi basit
57:44
yasalara bile uyan, yardımsever biriyse hayır.
57:47
Steve jobs iyi bir insan değildi.
57:49
Hatta çoğu zaman bir pislikti çalışanların asansörde
57:53
karşılayıp sen ne iş yapıyorsun diye sorup cevabı beğenmezse
57:56
oracıkta kovan bir adamdan bahsediyoruz garsona bu yemek
58:00
berbat diye bağıran bir. Damdan ama eğer iyi insan
58:03
tanımınız, insanlığın potansiyelini yukarı çeken
58:06
hayatımızı kolaylaştıran bize güzellik ve estetik sunan
58:09
dünyayı bulduğundan daha iyi bir yer olarak bırakan biri ise o
58:13
zaman Steve jobs çağımızın en büyüklerinden biri.
58:15
Bana göre iyi bir insan değil ama çalışkan bir insan.
58:19
Bisiklet metaforunu çok seven birisi bir röportajına şöyle
58:22
diyor, akbaba gibi hayvanları hareket verimliliğine göre
58:26
sıraladığınızda insan listede epey aşağılardadır ama insana
58:31
bir bisiklet verirseniz. Denilen tepesine çıkar işte
58:34
bilgisayar zihnimiz için bir bisiklettir.
58:36
Bize o bisikleti verdi abi zihnimizin daha hızlı gitmesini,
58:40
daha yükseğe uçmasını sağlayan o aletleri vermiş bir adam dostlar
58:45
bu uzun yolculuğun bu maratonun sonuna geldik.
58:47
Yetimhaneden çıkan şişe toplayarak karnını doyuran
58:50
garajda aleyhim yapan, kendi şirketinden kovulan sonra geri
58:53
dönüp dünyayı değiştiren o çıplak ayaklı hippinin
58:56
hikayesini anlatmaya çalıştım. Belki de Steve jobsın hayatından
59:00
alacağımız en büyük ders şudur. Mükemmel olmak zorunda
59:03
değilsiniz. Sevilmek zorunda da değilsiniz
59:05
ama kardeşim tutkulu olmak zorundasınız.
59:09
Sabah yataktan kalktığınız aynaya bakıp bugün hayatımın son
59:12
günü olsaydı yapacağım şeyi yapmak ister miydim?
59:15
Diye sorun cevap üst üste çok kez hayır ise bir şeyleri
59:19
değiştirmek vakti gelmiş de geçiyordur bile.
59:23
Sevin o meşhur çılgınlar manifestosu ile veda ediyorum.
59:26
Size ezbere bildiğim bir şey. Her okuduğumda tüylerimi diken
59:30
diken eden o sözlerle işte çılgınlar.
59:32
Uyumsuzlar asiiler sorun çıkaranlar, karideliklerdeki
59:37
yuvarlak çiviler, kurallardan hoşlanmazlar ve statükoya
59:40
saygıları yoktur. Onlardan alıntı yapabilirsiniz,
59:43
onlara katılmayabilirsiniz. Onları yüceltebilir veya
59:46
kötüleyebilirsiniz. Yapamayacağınız tek şey, onları
59:50
görmezden gelmektir. Çünkü onlar bir şeyleri
59:52
değiştirirler, insanlığı ileriye taşırlar ve bazıları onları deli
59:56
olarak görse de biz onlarda dahi görürüz.
59:59
Çünkü dünyayı değiştirebileceğini düşünecek
1:00:02
kadar çılgın olan insanlar bunu gerçekten yapanlardır.
1:00:06
Farklı kalın, aç kalın, hoşça kalın kendinize iyi bakın.