Latest / 8. Gün 25. Saat / Japonya’yı bir gecede süper güce dönüştüren o gizli devrim - Meiji Restorasyonu

Transcript

Japonya’yı bir gecede süper güce dönüştüren o gizli devrim - Meiji Restorasyonu · 8. Gün 25. Saat

• 0:09
  Sekizinci gün 25 saatten ne hepinize selamlar.
• 0:12
  Ben Fırat umarım iyisinizdir. Bu bölümde bugünkü masanızda
• 0:17
  dünyanın en düzenli kaoslarından biri var.
• 0:20
  Toku gava japonya'sı şöyle bir hayal edelim, takvimler 18.
• 0:24
  Yüzyılı 19. Yüzyılın başlarını gösteriyor.
• 0:27
  Avrupa'da devrimler sanayi buhar makineleri, top sesleri, yeni
• 0:32
  yeni ulus devletler, dünya ateş almış durumda.
• 0:35
  Ama pasifik'in öte tarafında adalar ülkesine çok tuhaf bir
• 0:39
  sakinlik var. Sanki biri durdur zamanı demiş
• 0:42
  ve Japonya o tuşa gerçekten basmış işte toku gava şogunluğu
• 0:46
  dediğimiz dönem tam olarak bu dışarıda fırtına var koparken
• 0:49
  içerde düzenli kontrollü biraz boğucu ama bir o kadar da
• 0:54
  huzurlu bir sessizlik bu bölümde.
• 0:56
  Mejiî restorasyonunu konuşacağız.
• 0:58
  Hazırsanız başlayalım. Tokuga düzeni kısaca söyleyeyim,
• 1:19
  herkes yerini bilsin. Kimse yerinden kıpırdamasın
• 1:22
  rejimi icat yapanı yakarım. Rejimi aslında en tepede
• 1:26
  imparator var ilahi dokunulmaz ama bir o kadar da politik
• 1:30
  olarak vitrin süsü, gerçek güç edo daki yani bugünkü tokyodaki
• 1:35
  şokun da askeri lider ama aslında ülkenin fiili Başbakanı,
• 1:39
  Cumhurbaşkanı, içişleri bakanı hepsi tek pakette onun altında
• 1:43
  dayım yiyorlar var bölgesel feodal beyler her biri ken.
• 1:47
  Bölgesinde küçük birer kral gibi altlarında samuraylar yalnız
• 1:51
  filmlerde izlediğimiz romantik kılıç ustaları değil.
• 1:53
  Bunlar aynı zamanda bürokrat, vergi memuru, yerel yönetici
• 1:57
  yani hem savaşçı, hem memur, sonra köylüler, zanaatkarlar ve
• 2:01
  en altta da büyük ironiyle tüccarlar.
• 2:04
  Ironi şu para tüccarlarda prestij samuraylarda yani
• 2:09
  günümüzde para kimdeyse prestijde ondadır.
• 2:11
  Orada tam tersi bir durum söz konusu.
• 2:14
  Toplum neredeyse lego kutusundan çıkmış gibi.
• 2:17
  Borize edilmiş herkesin kıyafeti, konuşma tarzı
• 2:20
  yaşayacağı mahalle evinin yüksekliği bile sosyal sınıfına
• 2:24
  göre belirlenmiş. Öyle ben kendimi aslında ruhen
• 2:27
  samuray hissediyorum demek yok. Sistem hissetmeyi bırak, vergi
• 2:31
  vermeye bak kardeşim. Kafasında bu katı yapı sürpriz
• 2:34
  bir şekilde büyük bir siyasi istikrar getiriyor.
• 2:36
  Aslında 100 yıllar boyunca büyük bir iç savaş yok.
• 2:40
  Merkezi otorite güçlü dayım yiyorlar.
• 2:42
  Yani bu feodal beyler showuna karşı palazlanmasın diye eduya
• 2:47
  düzenli olarak gelmek zorunda. Sanki kötü denen bu sistem bir
• 2:52
  nevi tarihsel dönemin zorunlu şehir dışı toplantısı gibi.
• 2:55
  Bu beyler edoya gelir orada kalır.
• 2:58
  Aileleri rehine gibi başkentte durur, böylece ayaklanayım gibi
• 3:01
  düşünürken 2 kez düşünürler. Sonuç ne oluyor?
• 3:04
  Japonya içeride oldukça sakin görece barış dolu uzun bir içe
• 3:09
  kapanma dönemine giriyor. Savaş meydanları susuyor.
• 3:12
  Kılıçların yerini hesap defterleri çeltik tarlaları
• 3:15
  tapına kabloları yani ne bileyim çay seremonileri falan alıyor
• 3:19
  ama bu sakinliğin bir bedeli var.
• 3:21
  Dünya hızla değişirken Japonya kendini adeta uçak moduna
• 3:25
  alıyor. Gelelim bir de kapalı liman
• 3:27
  meselesi var. Toku gava yönetimi diyor ki
• 3:29
  dışarıdan gelen her şeyi tehlikeli kardeşim, fikirler,
• 3:32
  silahlar, misyonerler, ticaret. Hele hele o misyonerler hiç
• 3:36
  gerek yok. Aman allahım uzak dursunlar
• 3:38
  bizden diyorlar ve bunun sonucu sak oku denen politika kelimenin
• 3:41
  tam anlamıyla kapalı ülke limana yanaşan her gemi hoş
• 3:45
  karşılanmıyor. Hollandalılara ve çinlilere
• 3:48
  belli sıkı kontrol edilen ticaret izinleri var.
• 3:50
  O kadar avrupa'nın geri kalanı için Japonya neredeyse 404 notu
• 3:54
  bu kapalı hal 2 uçlu bir bıçak, bir yandan ülkeyi sömürgeci
• 3:58
  güçlerden koruyor, iyi bir şey. Hollanda, ingiltere, Fransa
• 4:01
  okyanusları talan ederken Japonya biz yokuz.
• 4:05
  Modunda bekliyor. Beni aramayın, ben sizi ararım
• 4:07
  tavrı ama diğer yandan dünya yeni bir çağa girerken Japonya
• 4:11
  hâlâ eski yazılımı kullanıyor. Dışarıda buhar makineleri, demir
• 4:15
  yolları, telgraf içeride hanedanlar, pirinç vergisi
• 4:19
  taşıma hayvanları, kılıçlı bürokratlar, belki bugünün kuzey
• 4:22
  kore'ne bir nevi benzetebilirsiniz.
• 4:24
  Peki bütün bunların içinden Japon toplumu huzurlu ama içe
• 4:28
  kapanık derken neyi kastediyorum?
• 4:30
  Şimdi sevgili dinleyenler dostlarım burada huzur dediğimiz
• 4:33
  şey ihale yok, kavga yok türünden değil, daha çok düzenin
• 4:37
  normalleşmiş ağırlığı insanlar sabah kalkıyor, köylü ise
• 4:40
  tarlasına samuraysa kaleme sarılıyor.
• 4:43
  Tüccar ise dükkanını açıyor. Samuray deyince kalem deyince
• 4:46
  çok komik oldu değil mi aslında. Kılıç bekliyoruz ama öyle değil
• 4:49
  işte. Samuraylar popüler kültürde
• 4:52
  bilinen aksine aynı zamanda bürokratlar, yöneticiler isyan
• 4:55
  yok mu var? Ama lokal böyle yerel
• 4:57
  bastırılıyor. Hemen bastırılıyor ve sistem
• 5:00
  çökmüyor. Şöyle bir sahne kuralım,
• 5:02
  bayılırız sahne kurmaya eduda dar sokaklı bir mahalle, tahta
• 5:05
  evler, kağıt kapılar sabahın erken saatinde pirinç
• 5:09
  tanelerinin tıkırtısıyla açlan dükkanlar bir anda tüccar
• 5:12
  mallarını dizüyor. Diğer yanda düşük rütbeli bir
• 5:15
  samuray eskiyen kılıcını satıp defter almayı düşünüyor.
• 5:18
  Evet kılıcını çünkü savaş yok. Maaş düşük prestiji var ama cebi
• 5:22
  boş. Bu samuray statüsünü koruyup aç
• 5:25
  kalmakla tüccarlaşarak hayatta kalmak arasına sıkışmış, işte
• 5:29
  toplumsal gerilimlerin ilk çatlakları.
• 5:32
  Burada prestij başka yerde para başka yerde gelenek başka yönde.
• 5:36
  Gerçek hayatsa bambaşka bir yönde ilerlemekte tokuk hava
• 5:40
  japonya'sı aynı anda hem çok düzenli hem de çok kırılgan bir
• 5:44
  cam fanus gibi farklı sınıflar arası geçiş neredeyse imkansız.
• 5:47
  Ben çalışır, kendimi kurtarırım diyen modern birey fikri yok.
• 5:51
  Güç doğumla geliyor. Meritokrasi minimum da bu da
• 5:54
  toplumun derinlerine sessiz bir huzursuzluk olarak sızıyor.
• 5:58
  Aslında statü olarak yükselme imkanın çok çok düşük.
• 6:01
  Ama işin ilginç tarafı var. Sıradan bir köylü için hayat
• 6:04
  aslında tahmin edilebilir. Bugün ne yapacağını biliyor,
• 6:07
  yarın ne olacağını da biliyor. Dünyanın öbür ucuna neler olup
• 6:10
  bittiğini bilmiyor ve muhtemelen de bilmek de istemiyor.
• 6:14
  Yaşam ritüellerle, mevsimlerle, vergi zamanlarıyla ölçülen bir
• 6:18
  durumda bir anlamda güvenli ama dar bir ev gibi çatı akmıyor ama
• 6:23
  pencereden dışarı bakınca başka bir hayatta göremiyorsun, abi
• 6:26
  olduğun şeye bağlı kalmalısın ve bu bir anlamda güvenli liman
• 6:30
  batının gölgesi bu dönemde. Japonya'nın üzerine tam olarak
• 6:33
  dolaşmıyor. Daha çok ufuk çizgisinde beliren
• 6:36
  karabi, bulut gibi haberler çok dolaylı gelmekte.
• 6:40
  Ya işte avrupalılar şurayı işgal etti.
• 6:42
  Şurada ticaret tekeline girdi. Şurada limanları ele geçirmiş.
• 6:45
  Bu hikayeler japonya'ya ulaştığında bile tokugava
• 6:48
  elitleri çoğu zaman bunu biz kapalı olduğumuz sürece sorun
• 6:52
  yok diye okuyor ve belki bu hikayeleri kendi lehlerine,
• 6:55
  kendi çarlarına değiştiriyorlar. Uygun kelimeyi bulamadım ama
• 6:59
  klasik insanlık yanılgısı yangın komşunun evinde biz.
• 7:03
  Sıra gelmez düşüncesi var ama bir yandan tarih böyle
• 7:05
  işlemiyor. Sana gelmesi sadece an meselesi
• 7:09
  oluyor. Bu noktada mailiye doğru giden
• 7:11
  yolu anlamak için tokoga'nın başarısını da teslim etmek
• 7:14
  gerekiyor. Çünkü siyasi birlik sağlanmış.
• 7:16
  Az önce dediğim gibi iç savaş durdurulmuş, kültürel üretim bir
• 7:20
  anlamda coşmuş edebiyat, tiyatro çok güzel ilerlemelere sahne
• 7:25
  olmuş, bir yandan da bu edo döneminde ortaya çıkan bir Japon
• 7:28
  resim sanatı türü var. O kio e burada aslında tiyatro
• 7:32
  az önce dediğim gibi. Klasik edebiyat, şiir, yerel
• 7:35
  efsaneler, natürd, imparatorluk ve ya da imparatorluk ailesi ve
• 7:39
  din gibi birçok teması olan bir resim sanatı şöyle bir internete
• 7:43
  yazarsanız hemen karıştırırsanız ben bunu görmüştüm ya bu tarzı
• 7:47
  biliyorum işte o tarz okuyor et tarzı.
• 7:49
  Tabi burada güzel bir ironi var. Bu okuyon kelime anlamı içinde
• 7:54
  modern olmayı da barındırıyor ama edo dönemi japonya'sı tokuga
• 7:58
  buna hiç müsait değil. Böyle de bir gariplik söz
• 8:01
  konusu. Sanatın dilinde belki bu bir.
• 8:04
  Yetiştirimidir bilemiyorum. Sanatçılar tarafından ortaya
• 8:06
  sunulmuş o bir muamma yani şimdi ben muamma diyorum da bu noktayı
• 8:10
  çok araştırmadığım için de olabilir.
• 8:12
  Belki de kasten yapılmış bilinen bir gerçekliği vardır,
• 8:15
  araştırmak lazım. Neyse edo dönemi kısaca sanatta
• 8:19
  da güzel ilerlemelerin olduğu bir dönem aslında olumlu
• 8:22
  tarafından bakarsak tabi aynı zamanda Japon kültürünün
• 8:25
  çiçeklendiği bir çağı az önce söylediğim o tiyatro mesela
• 8:28
  kabuk i tiyatroları haiko şiirleri ya da gündelik hayatı
• 8:32
  anlatan resimler yani sistem. Dostlarım sadece bir baskı
• 8:36
  rejimi değil aynı zamanda çok yoğun bir kültürel damıtma
• 8:38
  süreci aslında bu ikisini bir arada çok sık görmeyiz.
• 8:41
  Yani bir baskı rejimi aynı zamanda sanatı da baskılar.
• 8:44
  Çünkü sanat eleştiri içindir. Burada sanat biraz daha günlük
• 8:47
  hayatı anlatmak üzerine olduğu için sanırım bunu tam tersi.
• 8:51
  Buradaki yöneticiler desteklemiş olabilir ama işte tam da bu
• 8:54
  yüzden kırılgan bir dönem. Bu dönem dünya değişirken sen
• 8:58
  aynı kalmayı seçersen bir gün seni uyandırmak için kapına
• 9:01
  gelenler çan çalarak gelmez. Topla gelir namlularıyla gelir
• 9:05
  bu bölümün açılışında tokuga düzeninin bu sessiz istikrarını
• 9:09
  kurmamın sebebi şu, maj restorasyonunu sadece
• 9:13
  modernleşme hamlesi olarak görürsek fotoğrafın yarısını
• 9:15
  kaçırırız. Asıl mesele şu, dostlarım
• 9:18
  yüzyıllardır denge diye kutsanan bir sistem, dışarıdan gelen bir
• 9:21
  şok dalgasıyla bir anda sorgulanmaya başlanacak ama o
• 9:25
  ana kadar Japonya kendini dünya sahnesinin kenarındaki konforlu
• 9:29
  hoca da sanıyor. Biz şu ana sahnenin ışıkları tam
• 9:31
  açılmadan önceki o loş anda duruyoruz.
• 9:34
  Perde arkasında sahne dekoru hazır kapalı limanlar, sınıf
• 9:37
  sınıf, bölünmüş toplum, güçlü ama esnek olmayan bir yönetim
• 9:41
  huzurlu ama içe dönük bir halk. Şimdi o sahnenin dışını biraz
• 9:45
  artıralım. Ufuk çizgisine bakıyorsun ve
• 9:48
  orada daha önce görmediğin bir şey beliriyor.
• 9:50
  Siyah devasa gövdeli gemiler dumanlar salıyor, yelken değil
• 9:55
  bacaları var, top namlıları, kıyıya dönük japonların onlara
• 9:58
  verdiği isim çok basit ve çok yerinde kara gemiler diyorlar.
• 10:03
  1.853 yaz. Bir commodore var ismi matt'i
• 10:07
  perry, bu adamın komutasındaki Amerikan filoları ego körfezine
• 10:11
  girerken sadece gemi getirmiyorlar.
• 10:13
  Bambaşka bir çağın buharla çalışan bir dünyanın kapıları
• 10:16
  aç. Yoksa biz açarız.
• 10:18
  Dilinin bir anlamda ta kendisini getiriyorlardı.
• 10:21
  Şimdi toku gova elitlerinin gözünden de bakalım yüzyıllardır
• 10:25
  nispeten kontrol sende abi kimin girip çıktığını biliyorsun.
• 10:29
  Limanları sıkı tutuyorsun, içerideki dengeleri zor da olsa
• 10:32
  koruyorsun. Huzurun ağır ama tahmin
• 10:34
  edilebilir derken bir sabah haber geliyor efendim işte
• 10:38
  ufukta daha önce görmediğimiz türden gemiler var.
• 10:41
  Topları da bize dönük ve bizdeki toplar.
• 10:43
  Hani biraz eski model bu an Japon tarihinin alarm sesi
• 10:49
  perinnin gelişi basit bir ticaret yapalım mı?
• 10:52
  Ziyareti değil. Amerika'nın mesajı açık kardeş.
• 10:55
  Biz pasifik'te dolaşıyoruz. Kömür ve ikmal limanları
• 10:58
  istiyoruz. Japonya'da bu haritanın üzerinde
• 11:01
  yani sen kapalı falan kalamazsın yanında getirdiği mektuplar,
• 11:06
  hediyeler, teknolojik oyuncaklar var ama en güçlü argümanı
• 11:10
  arkadaki toplar ve buhar gücü diplomasi çok kibar görünen bir
• 11:14
  tehdidin içinde paketlenmiş durumda.
• 11:17
  Peki Japon toplumunda bu sahnenin yankısını düşünebiliyor
• 11:20
  musunuz? Kıyıya bakan sıradan biri için
• 11:22
  bu gemiler adeta dünya alışı bir teknoloji.
• 11:26
  Sen hâlâ rüzgarla giden ahşap teknelere alışmışsın.
• 11:30
  Karşındaki demir yığını rüzgar umursamadan dümdüz ilerliyor.
• 11:33
  Bu sadece teknik bir şok da değil aynı zamanda hayal gücü
• 11:37
  şoku ya demek ki dışarıda bizim hiç bilmediğimiz gibi bir güç
• 11:40
  birikmiş. Demek ki dünya bizim
• 11:42
  kapattığımız yerden çok daha öteye geçmiş abi toku gava
• 11:46
  yönetimi bu tabloyla yüzleşince şunu fark ediyor sakoku
• 11:49
  politikası yani kapalı ülke hali artık koruma kalkanı olmaktan
• 11:54
  çıkıp bir zafiyete dönüşmüş durumda.
• 11:56
  Sen kendini saklarken diğerleri seni okumaya devam.
• 12:00
  Sen dünyayı dışarda bıraktığını sanırken dünya senin kapının
• 12:04
  önüne kadar gelmiş durumda. Perinin gelişi tabii bu Japon
• 12:08
  elitleri ikiye bölüyor. Bir kanat diyor ki ya direneli
• 12:11
  mi abi? Bu bir tehdit bu yabancıları
• 12:13
  kovmalıyız, ülkeyi savunmalıyız. Diğer kanat daha soğukkanlı ya
• 12:17
  bir durun abi bu gemilerle savaşamayız bir mantık lazım
• 12:20
  kapıları kontrollü biçimde açıp bu teknolojiyi öğrenelim.
• 12:24
  Yoksa biz buhar çağında yelkenle dolaşan son romantikler oluruz
• 12:28
  içeride tartışma bir anda sadece dış po.
• 12:31
  Meselesi değil, rejim meselesine dönüyor.
• 12:33
  Çünkü şu soru soruluyor, kimin kararı abi bu ülkenin kaderini
• 12:37
  kim belirleyecek, showun mu belirleyecek imparator mu yoksa
• 12:40
  artık ulus denen yeni bir özne mi?
• 12:43
  Yani artık kararı halka mı bırakmalıyız düşüncesi burada
• 12:47
  devreye o meşhur slogan giriyor. Sonucoyi imparatoru yücelt,
• 12:51
  yabancıları kov başlangıçta bu slogan daha çok gelenekçi bir
• 12:55
  refleks, yabancılar dışarı imparator başa gibi basit
• 12:58
  dokunabiliyor ama zamanla çok daha ilginç bir dön.
• 13:01
  Yaşayacak genç samuraylar özellikle batıdaki çör şu ve
• 13:06
  saatsuma gibi hanlıklarda bu sloganı 2 yönlü kullanmaya
• 13:09
  başlıyorlar. Bir yandan yabancı baskısına
• 13:12
  karşı direniş mesajı var. Öte yandan şugunluğa karşı da
• 13:15
  dolaylı bir meydan okuma gerçek meşruiyet imparatordur.
• 13:19
  Sen kimsin oğlum olay bu yani batıya karşı tepki gibi görünen
• 13:22
  slogan içeride tokuga rejimini köşeye sıkıştıran bir siyasal
• 13:26
  dile dönüşüyor. Harika bir politik manevra hem
• 13:29
  gelenekçilerin duygusuna hitap ediyor hem de mevcut iktidara.
• 13:32
  Muhalefeti meşrulaştırıyor. Dolayısıyla bu iş imparatorun
• 13:36
  işine yaramış mı? Bir anlamda yaramış perinin
• 13:39
  gelişiyle birlikte imzalanan anlaşmalar sonraki yıllarda
• 13:42
  başka batılı devletlerin de sıraya girmesine neden oluyor.
• 13:46
  E madem amerika'ya ticaret imtiyazı verildi, bana niye yok
• 13:49
  abi? Böylece eşitsiz anlaşmalar
• 13:52
  dönemi başlıyor. Bu anlaşmalar japonya'ya
• 13:54
  limanlarını açmasını belirli bölgelerde yabancılara
• 13:57
  dokunmamak güvencesi vermesini, gümrük tariflerinde tam bağımsız
• 14:01
  davranamamasını daya. Bu da Japon elitleri arasında
• 14:05
  şöyle bir duyguyu besliyor, biz kendi evimizde ikinci sınıf
• 14:09
  olduk gerçeğine doğru gidiyoruz. Kağıt üzerinde bağımsızız ama
• 14:13
  pratikte baskı altındayız. Bu hissi iyi tanıyan çok millet
• 14:17
  var dünyada ama japonya'nın vereceği cevap çoğundan çok
• 14:21
  farklı olacak. Şimdi bir an durup sıradan
• 14:23
  insanların hayatına geri dönelim.
• 14:24
  Perinin gemileri edo körfezine demir 60 haber ülkenin 41 yanına
• 14:30
  yavaş yavaş yayılıyor. Köylü için ilk başta değişen pek
• 14:33
  bir şey yok. Gibi görünüyor, tarlaya gidiyor,
• 14:35
  pirincini ekiyor, vergisini ödüyor.
• 14:37
  Dünya yanmış kimin umrunda ama şehirlerde limanlarda, özellikle
• 14:41
  de eğitimli samuray kesimi arasında dedikodu kazanı
• 14:44
  kaynıyor. Bu yabancılar kim şovun ne
• 14:47
  yaptı, ne yapacak imparator ne diyor?
• 14:49
  Biz bu gemilere karşılık verebilecek durumda mıyız?
• 14:52
  Sorular çoğaldıkça tokugava düzeninin en sevmediği şey
• 14:56
  ortaya çıkıyor. Belirsizlik aslında bu hiçbir
• 15:00
  insanın bireysel olarak da hiçbir devletin kolektif olarak
• 15:03
  da sevmediği bir şey. Çünkü belirsizlik insanın içini
• 15:06
  böyle yiyip bitiren bir kemirgen gibidir.
• 15:08
  Yani bu hissiyatı çok tattım. Sizler de tatmışsınızdır.
• 15:12
  Belki de düşmanımın bile yaşamasını istemediğim şey bu
• 15:15
  belirsizlik hissiyatıdır. Bazen şey dersin yani ne
• 15:18
  olacaksa olsun da şu belirsizlik halinden kurtulayın, bunu en iyi
• 15:22
  böyle. Bakım önünde bekleyenler çok iyi
• 15:25
  bilir diye düşünüyorum. Neyse konu da almasın.
• 15:27
  Burada halkın kolektif bir belirsizlik içerisinde olması
• 15:32
  nasıl bir duygu durumla yol açabilecek?
• 15:34
  Bunu göstermeyi istiyorum. Aslında bu benzetmeyle
• 15:38
  yüzyıllardır her şey öngörülebilirken bir anda tarih
• 15:41
  tahmin edilemeyen bir hızla akmaya başlıyor.
• 15:44
  Bu sadece siyasi bir kriz değil, aynı zamanda az önce de
• 15:48
  söylemeye çalıştığım gibi bir zihinsel kriz biz kimiz, dünyada
• 15:52
  neredeyiz? Üçlü müyüz yoksa zayıf mıyız?
• 15:56
  Yarın bu adamlar bizi bir anda yok eder mi?
• 15:58
  Ne olur bilemiyoruz. Ben en iyisi koşayım.
• 16:01
  Bir ekmek alayım muhabbetine dönüyor kafalar bu sorular meci
• 16:05
  restorasyonun fikri zeminini hazırlayacak sorular aslında
• 16:09
  fark ettiniz mi bilmiyorum. Son 34 bölüm 20 dakika civarında
• 16:13
  oldu. Biraz hızlı geçmeye çalıştım
• 16:15
  çünkü oralarda asıl vermeye çalıştığım mesaj bir anlamda bir
• 16:18
  psikoloji mesajıydı ama. Buralarda doğrudan olayları
• 16:22
  anlatmaya çalışıyorum. Oralarda olaylar üzerinden arka
• 16:25
  planda bir mesaj verdi. Tabii ki burada da var.
• 16:27
  Bireysel olarak kişisel olarak edinmemiz gereken öğretiler,
• 16:31
  hikayeler, dersler olabiliyor. Bu anlatılardaki ben
• 16:34
  araştırırken bunları alıyorum, uyguluyor muyum?
• 16:37
  Muamma orası ama aktarmaya çalışırken keyif alıyorum işte.
• 16:41
  Bu bölüm biraz uzun olacak belki biz saati de geçebilir
• 16:43
  bilmiyorum tahminim ama yapmaya çalıştığım şey burada.
• 16:47
  Bu bölümü ayan beyan bütün gerçekliğiyle ortaya koymak
• 16:51
  olacak. O yüzden biraz uzun olabilir.
• 16:53
  Henüz daha mecli restorasyonuna geçmedik.
• 16:56
  Şimdi içinizden diyor olabilirsiniz.
• 16:57
  Lan 20 dakika oldu. Fırat ne zaman bu mecli
• 17:00
  restorasyonu başlayacak başlayacak.
• 17:02
  E şimdi abi adamlar için zor olmuş, onlarca yıl uğraşmışlar.
• 17:06
  Biz burada 20 dakikada bu dönemi kapatırsak ayıp olur.
• 17:09
  Yani ben öyle düşünüyorum. Tabi şokunluk bir yandan
• 17:12
  batılılara taviz veriyor. Bir yandan içerideki tepkiyi
• 17:14
  yatıştırmak için de yani merak etmeyin, kardeş kontrol bizde
• 17:18
  mesajı veriyor fakat bu denge oyunu giderek daha zoru hale
• 17:21
  geliyor. Çünkü her yeni antlaşma toku
• 17:23
  gava otoritesine bir çizik dağıtıyor.
• 17:26
  Halkın gözünde bizi koruyamayan iktidar algısı oluşuyor.
• 17:30
  Tam da burada imparator figürü yeniden siyaset sahnesine
• 17:33
  çağrılıyor. O güne kadar daha çok sembolik
• 17:36
  dini, kültürel bir merkez olan imparator yavaş yavaş alternatif
• 17:41
  siyasi meşruiyet kaynağına dönüşüyor.
• 17:43
  Genç samuraylar diyor ki, eğer bu ülkeyi gerçekten ayağa
• 17:46
  kaldıracaksak şu günlükla olmaz. Imparator öne çıkmalı, devlet
• 17:50
  yeniden kurulmalı. Bu cümle maci restorasyonun
• 17:53
  çekirdeği aslında bu kara gemilerin japonya'ya getirdiği
• 17:57
  şey sadece zorlu açılan limanlar değil, kapanmış aklın açılmak
• 18:02
  zorunda kaldığı bir tarih hanı tokugava düzeni uzun süre
• 18:06
  kendini dış etkenlerden koruyarak hayatta kalmıştı.
• 18:09
  Ama dünya artık öyle bir hale gelmişti ki, kıtanın öbür
• 18:12
  ucundaki sanayi devrimi senin limanına buhar bacası şeklinde
• 18:16
  dayanıyor. Perinin gemileri japonya'ya şu
• 18:19
  mesajı verdi, ya kendi kendine dönüştürürsün ya da kardeşim biz
• 18:23
  seni dönüştürürüz. Biz amerika'yız, keyfin bilir.
• 18:26
  Kafa bu ve Japonya tarihin belki de en ilginç tercihlerinden
• 18:30
  birini yapacaktı. Kendi kendimi dönüştüreceğim ama
• 18:34
  bu dönüşümü sizin kopyanız olmak için değil, sizinle rekabet
• 18:38
  edebilmek için yapacağım. Burada çok kritik bir nokta var.
• 18:41
  Bu dönüşümden hemen hemen bütün dünya ülkeleri toplumları
• 18:44
  geçmiştir. Biz de zamanında birçok devlet
• 18:46
  kurmuş. Olduğumuz için birçok devletimiz
• 18:50
  ya da toplumumuz bu dönüşümden ister istemez geçti.
• 18:53
  En yakın zamanda osmanlıda bunun tartışması başladı.
• 18:56
  Birçok fikir akımı ortaya çıktı. Batıcılık, osmanlıcılık gibi
• 19:01
  gibi. Yani devleti nasıl kurtarır
• 19:03
  tartışmaları oldu. Ama Japonya bunlardan şunu
• 19:06
  alıyor, ben diyor, kendi kültürümü koruyacağım ama
• 19:09
  teknolojik de ilerleyeceğim. Yani batılılaşmaktan ziyade
• 19:13
  modernleşeceğim. Çünkü modernleşme batının
• 19:16
  oyuncağı değil diyor adamlar. Modernleşme bir olgu ve ben bu
• 19:20
  olgunun üzerine gideceğim. Bir insan hem kültürünü koruyup
• 19:23
  hem de modernleşebilir. Bana göre de böyle doğru olanı
• 19:26
  seçiyorlar. Bir anlamda aslında
• 19:27
  bakıldığında. Çünkü sen teknolojide
• 19:31
  ilerleyeceğim diyerek kopyalamaya çalışırsan bir
• 19:33
  şeyleri batılılaşmış oluyorsun. Modernleşmiş olmuyorsun ve
• 19:37
  batılılaşmak bir olgudan ziyade aslında modern bir içine modern
• 19:42
  geçiyor ama modern bir kölelik durumu benim görüşüm bu şekilde
• 19:45
  siz ne düşünüyorsunuz bilemiyorum bizim hikayemiz.
• 19:48
  Meci restorasyonun fitilini ateşleyen kıvılcım tam olarak
• 19:52
  burda yanıyor. Dediğim gibi kara gemiler edo
• 19:55
  körfezinden ayrılırken arkalarında sadece bir iz
• 19:58
  bırakmıyorlar. Aynı zamanda koca bir
• 20:00
  imparatorluğun zihninde açılan o rahatsız edici sorularında
• 20:04
  dumanını bırakıyor. Şimdi sahneyi.
• 20:06
  Biraz daha karartmak gerekiyor. Sevgili dostlar kara gemiler
• 20:09
  gitti ama bıraktıkları soru işaretleri kalıyor.
• 20:12
  Tabii ki tam tersine edonun dar sokaklarında kaligrafi yapılan
• 20:16
  odalarda samurayların içten içe kay.
• 20:19
  Sohbetlerinde büyümeye başlıyor ve bir ulus uyanacak tokuga
• 20:23
  düzenini hatırlayalım. Üste imparator ama vitrin gibi
• 20:27
  gerçek güç edodaki şovunda yüzyıllardır kimse bu dengeyi
• 20:30
  ciddi ciddi sorgulamamış ta ki dışarıdan gelen zor içerideki
• 20:35
  biz ne yapıyoruz? Sorusunu tetikleyene kadar mativ
• 20:38
  perry ve ondan sonra gelen yabancı heyetler sadece antlaşma
• 20:41
  imzalatmıyor. Toku gabaoğlu, uluslaritesinin
• 20:43
  üzerindeki o yenilmez aurasının da çizik çizik ediyor.
• 20:46
  Halk şunu görmeye başlıyor. Ya bu şok'un bizi koruyamıyor,
• 20:49
  abi kapılar açıldı, eşitsiz antlaşmalar imzalandı.
• 20:52
  Dışarıya taviz üstüne taviz veriliyor.
• 20:54
  O zaman bu düzen neye yarar işte tam bu noktada yüzyıllardır daha
• 20:58
  çok ritüellerde anılan sarayında sessizce oturan imparator figürü
• 21:04
  birden bire siyasetin merkezine doğru çekilmeye başladı ama
• 21:07
  kendiliğinden değil, onu oraya çeken çoğu genç olan hafif böyle
• 21:11
  yanık kokan kafa sıkarışık ama gözü kara bir grup sam'dı.
• 21:16
  Şimdi sahneyideğiştirelim.edu. Batıdaki hanlıklara geçelim.
• 21:19
  Özellikle 2 isim önemli çöl şu ve sadsma.
• 21:23
  Buralarda yetişen genç samuraylar hem kendi
• 21:25
  geleneklerine bağlılar hem de dünyanın gidişatını az buçukta
• 21:29
  olsa fark etmeye başlamış durumda.
• 21:31
  Bazıları gizlice batı bilimiyle ilgileniyor.
• 21:33
  Bazıları top teknolojisi öğreniyor.
• 21:35
  Bazıları hollandalıların getirdiği kitapları okuyup
• 21:38
  kafasında yeni bir dünya resmi kuruyor.
• 21:40
  Bu gençler şunu fark ediyor, eğer Japonya bu haliyle kalırsa
• 21:43
  sıradaki sömürge biz olabiliriz. Toku gava düzeni tepkisiz ağır
• 21:47
  yavaş ve bir şey yap. Hashak başkaları bize bir şey
• 21:50
  yapacak işte burada sönü julie sloganı devreye giriyor.
• 21:54
  Imparatoru yücelt yabancıları kov başta kulağa çok geleneksel
• 21:57
  geliyor değil mi? Yabancılara karşıyız, imparator
• 22:00
  başa geçsin ama bu genç samuraylar bunu politik bir
• 22:03
  tornadan geçiriyor. Diyorlar ki show'un yabancılara
• 22:06
  boyun eğiyor. O halde gerçek meşruiyet ondan
• 22:08
  alınmalı ve imparatoru geri verilmeli.
• 22:10
  Biz de imparator adına hareket eden bir güç olabiliriz.
• 22:13
  Yani slogandaki yabancıları kol kısmı zamanla, onlarla nasıl baş
• 22:17
  edeceğimizi biz belirleyelime. Nato'yu yücelt kısmı ise
• 22:21
  şovunluk rejimini tasfiye edelim evriliyor.
• 22:24
  Tabii politik zeka burada gizli isyan etmek istiyorsun ama ben
• 22:27
  şu güna karşıyım dersen hainsin. Ben imparatorun yanındayım
• 22:30
  dersen bir anda gelenekçi meşru bir pozisyona geçersin.
• 22:34
  Dışarıdan bakınca imparator koruyan sadık samuraylar gibi
• 22:37
  görünüyorsun, içeriden baktığında aslında rejim
• 22:40
  değişikliğinin zeminin hazırlıyorsun.
• 22:42
  Bu politik tarihin en ince kılıç darbelerinden biri görüntüde
• 22:46
  sadakat özde devrim. Aslında imparatoru bir anlamda
• 22:51
  kullanmaya çalışıyor. Samuraylar bu arada kyötedeki
• 22:54
  imparator sarayında da hava değişiyor.
• 22:56
  Tabii imparatordan hiç bahsetmedik.
• 22:58
  Yani ismen bahsetmedik köme'yi var.
• 23:00
  Meciden hemen önceki imparator yabancı baskısına karşı daha
• 23:03
  sert bir tavırda. Bu adam gelen antlaşmalardan
• 23:06
  memnun değil. Tokuga yönetimine de tam
• 23:08
  güvenmiyor. Şimdi sarayın çevresinde
• 23:10
  imparatorun etrafında toplanan reformist ve kimi zaman fanatik
• 23:14
  gruplar kyoter sokaklarını da ısıtmaya başlıyor.
• 23:17
  Suikastler, sokak, çatışma. Gece karanlığında yabancı
• 23:20
  yanlısı olduğu düşünülen yetkililerin kılıçtan
• 23:23
  geçirilmesi falan yani ülke toku gava döneminin o sakin dengeli
• 23:27
  ya kardeş herkes yerinde otursun, hır gür çıkmasın
• 23:30
  görüntüsünden hızla uzaklaşmakta, zihinler açıldıkça
• 23:34
  kılıçlarda kından daha sık çıkmaya başlıyor.
• 23:36
  Bu karmaşanın ortasında showunluk sistemi de adım adım
• 23:40
  çözülüyor. Yani antlaşmalar ekonomik
• 23:42
  dengeleri bozuyor daim yolar arasına huzursuzluk başlıyor.
• 23:46
  Samuray sınıfı hem ekonomik olarak sıkışmış hem de prestij
• 23:49
  kaybına uğramış durumda. Şimdi bir samurayın gözünden
• 23:52
  bakalım, çocukluğundan beri ülkeyi kılıcıyla koruyacağı,
• 23:55
  onuruyla ayakta duracağı öğretilmiş ama sahneye
• 23:58
  çıktığında görüyor ki savaş yok. Maaş yetmiyor, kararları batılı
• 24:03
  elçiler ve yaşlı bürokratlar veriyor.
• 24:05
  Kendi sözünün ağırlığı giderek azalıyor ve teknoloji gelişiyor.
• 24:09
  Kılıya ihtiyaç azalıyor. Bu hayal kırıklığı siyasi öfkeye
• 24:12
  dönüşüyor. Eğer şugun bu ülkeyi
• 24:15
  koruyamıyorsa o zaman meşruiyet hakkı başkasına yani imparatore
• 24:18
  aittir fikri de güç kazanıyor ve işte sahnemiz açılıyor.
• 24:21
  Kümeyiden sonra imparator köpeğinden sonra gelen imparator
• 24:25
  meyve döneme restorasyona adını veren isim asıl adı mat
• 24:30
  suitoğlan genç bir imparator tahta geçtiğinde daha çocuk
• 24:33
  denecek yaşta ama etrafını saran danışmanlar, özellikle de satma
• 24:37
  ve köy şu kökenli reformcu samuraylar onu sadece.
• 24:41
  Politik bir lider olarak bırakmaya niyetli değil.
• 24:43
  Plan şu, tokuka, hava şokunluğunu tarihsel görevini
• 24:46
  tamamlamış ilan etmek, siyasi gücü imparatorun etrafına
• 24:49
  toplanan yeni bir merkezi yönetime aktarmak ve bu yeni
• 24:52
  merkezi gücü kullanarak ülkeyi batının teknolojisini ithal eden
• 24:57
  ama kendi kimliğini koruyan bir modern devlete dönüştürmek yer
• 25:00
  yer çok idealist yer yer çok bırakmatik ama kesinlikle pasif
• 25:04
  olmayan bir vizyon bu elbette toku gava tarafı.
• 25:07
  Peki tamam kardeşim saklısınız, biz de çekilelim demiyor bu iş.
• 25:11
  Üzerinde sessiz sedasız bir yetki devriyle olmuyor.
• 25:15
  Araya boş in savaşı giriyor. Imparator yanlısı güçler
• 25:18
  şokunluğa sadık askerler arasında yaklaşık bir yıl süren
• 25:22
  1.868 ve 1.869 yılları arasında süren iç savaş, bu savaş modern
• 25:28
  japonya'nın doğum sancıları gibi bir anda eski düzeni koruyalım
• 25:31
  diyenler, diğer yanda imparator önderliğinde yeni bir Japonya
• 25:34
  kuralım diyenler, bu çatışmanın sonucunda tokuga şokunluğu
• 25:38
  devriliyor. Yani aslında her şey çok daha
• 25:40
  hızlı gelişiyor ve başkenti edu'dan tokya'ya dönüşüyor ama
• 25:43
  bu dönüşüm sadece harita üzerinde bir isim değişikliği
• 25:46
  değil, zihinsel bir merkez de değişiyor.
• 25:48
  Aynı zamanda şokunun sarayı artık imparatorun modern
• 25:51
  başkentinin bir parçası. Yani eski güç merkezinin mekânı
• 25:55
  bile yeni rejimin dekoruna dahil oluyor.
• 25:58
  Şu noktada durup bir ulusun uyanışı lafının altını doldurmak
• 26:02
  istiyorum. Uyanış burada gece uyuyorduk,
• 26:04
  sabah kalktık gibi hızlı bir şey değil.
• 26:06
  Yani daha çok yıllarca loş bir odada yaşayıp.
• 26:09
  Dışarıda güneş olduğunu unutmak gibi platon'un mağara alegorisi
• 26:13
  gibi sonra bir perdeyi aralıyor. Önce gözlerin kamaşıyor abi
• 26:17
  sonra yavaş yavaş etrafı seçmeye başlıyorsun.
• 26:19
  Japonya için bu perdeyi aralayan şey, dış baskı kadar içerideki
• 26:24
  samurayların, aydınların, düşünürlerin kardeşim.
• 26:27
  Biz ne yaptık bugüne kadar diyayı sormaya başlaması bu
• 26:30
  sorgulama önce dağınık ve öfkeli sonra yavaş yavaş stratejik ve
• 26:35
  örgütlü bir hale geliyor. Imparatorun dönüşü de burada
• 26:38
  simgesel bir anlam kazanıyor. 100 yıllardır siyasi olarak arka
• 26:41
  planda bırakılan daha çok dini ve kültürel bir figür olan
• 26:45
  imparator, ulus devlet fikrinin merkezine çekiliyor.
• 26:48
  Diyorlar ki Japonya artık sadece hanlıklar federasyonu değil,
• 26:52
  imparator etrafında birleşmiş bir millet olacak.
• 26:55
  Bu hem politik bir manevra hem de o dönemin dünyasında
• 26:58
  milliyetçiliğin arttığı bir dünyada hayatta kalması
• 27:01
  stratejisi. Bu noktadan sonra olanları
• 27:03
  şöyle, kısa bir çerçeveyle özetleyebilirim, toku gaba şu
• 27:06
  gün. Sabancı baskısı karşısına
• 27:08
  zayıfladıkça meşruiyet erozyonuna uğruyor.
• 27:11
  Genç samuraylar imparatoru merkeze alan yeni bir siyasi
• 27:14
  yapı tahayyül ediyor sönüşe sloganı var.
• 27:16
  Önce yabancı düşmanlığı gibi görünse de zamanla modelleşme
• 27:20
  için kullanılacak bir köprüye dönüşüyor.
• 27:21
  Bu slogan ve boş in savaşıyla birlikte eski düzen resmen
• 27:25
  tasfiye ediliyor ve menaje dönemi başlıyor.
• 27:28
  Bundan sonrası kelimenin tam anlamıyla bir estet hikayesi
• 27:31
  düşünün. Yüzyıllardır feodai sınıflı,
• 27:34
  kapalı bir düzende yaşayan bir toplum, henüz birkaç 10 yıl
• 27:37
  içinde merkezi bir ulus devlete modern bir orduya evrensel
• 27:42
  eğitim sistemine, hatta ve hatta anayasaya ve parlamentoya ve
• 27:46
  bunun yanı sıra sanayi altyapısına geçecek.
• 27:49
  Üstelik bunu yaparken biz japonuz kardeşim vurgusunu da
• 27:53
  hiç bırakmayacak, işte bu yüzden mecli restorasyonu sadece
• 27:57
  teknolojik modernleşme. Görmek, hikayeyi yarıda bırakmak
• 28:01
  gibi olurdu. Asıl meselemiz zihinsel bir
• 28:03
  sıçrama. Yüzyıllardır böyle geldik ama
• 28:06
  böyle gitmek zorunda değiliz. Imparatorun dönüşü tam da bu
• 28:09
  cümlenin siyasal çerçevesi. Sarayın duvarları artık sadece
• 28:13
  törenler için değil, yasalar, reformlar, kurumlar, okullar ve
• 28:17
  fabrikalar içinde kullanılacak. Biz de şimdi bu hikayede o
• 28:20
  hassas eşiğe geldik. Eski dünya resmen kapanıyor,
• 28:23
  yeni dünya ise henüz tam şekil kazanmamış bir taslak gibi
• 28:27
  zihinlerde dolaşıyor şim. Hikâyenin bu kısmına kadar daha
• 28:31
  çok yıkım tarafını konuştuk. Tokuga düzeninin çatırdaması,
• 28:35
  kara gemiler, iç savaş, imparatorun sahneye çekilişi.
• 28:38
  Şimdi şu sorunun tam ortasına dalacağız, bu iş bir devrim mi
• 28:42
  yoksa ustaca gizlenmiş bir reform mı?
• 28:45
  Yani menşi dönemi masaya yumruk vuran radikal bir kırılma mıydı
• 28:48
  yoksa eski yapının içinden sızarak kendini yenilemesi mi?
• 28:51
  Çünkü restorasyon bir anlamda yenileme demek.
• 28:54
  Tarih kitapları bu döneme menajer restorasyonu diyor ama
• 28:57
  tuhaf bir kelime sanki eski bir tabloyu temizleyip.
• 29:00
  Ne asıyormuşsun gibi değil mi? Yani bir şey bozulmuştu.
• 29:02
  Biz 10'a çıkart aslına döndürdük havası var ama sahnenin arkasına
• 29:06
  geçtiğinde gördüğün şey bambaşka yani tabelada imparatorluk geri
• 29:09
  döndü yazıyor ama binanın içi komple yeniden inşa ediliyor.
• 29:13
  Duvarlar yıkılıyor. O odalar başka amaçlara
• 29:15
  ayrılıyor. Eski sahipler pencere
• 29:17
  kenarındaki sandalyelere alınıp sessizce oturtuluyor.
• 29:21
  Restorasyon kelimesinin içinden kocaman bir devrim yürüyor
• 29:24
  aslında. Şimdi mecio liderlerinin zihnine
• 29:26
  girelim. Biraz işin başında küçük bir
• 29:28
  ekip var, satma ve çığ şu köken. Savaş görmüş politik kurnazlığı
• 29:33
  yüksek çoğu samuray kökenli adamlar isimlerin tek tek
• 29:36
  saymaya gerek yok. Bizim için önemli olan şu, kaldı
• 29:39
  ki isimlerini saymaya çalışsam yamuk yumuk telaffuz ediyorum.
• 29:43
  Zor yani telaffuzu. O yüzden önemli olan şu, bu
• 29:47
  insanlar şunu fark etmiş durumda, tokuga düzeni ile devam
• 29:50
  edemeyiz abi ama fransa'daki gibi gotinli halk devrimi de
• 29:54
  bize uygun değil. O kadar parçalı, o kadar feodal,
• 29:57
  o kadar sınırlı bir toplumuz ki tamamen kaosa dönebilir.
• 30:00
  O halde ne yapacağız? Cevap basit reform gibi görünen
• 30:04
  bir devrim, yani sloganlarda geleneği övelim fiiliyatta her
• 30:08
  şeyi baştan yazalım. Bak nasıl yapıyorlar adım adım
• 30:11
  gidelim. Bir politik çerçeveyi yeniden
• 30:13
  boyuyorlar. En başta yaptıkları iş şu bakın
• 30:16
  diyorlar. Biz yeni bir rejim kurmuyoruz.
• 30:18
  Aslında tarihsel hak ettiği yere yani imparatorun merkezde olduğu
• 30:22
  düzene geri dönüyoruz. Bu muhafazakar kulağı çok hoş
• 30:25
  geliyor biz. Atalarımızın düzenini İade
• 30:29
  ediyoruz, havası var ama perde arkasında olan şu anlık sistemi
• 30:32
  kaldırılacak daim yoların. Yani bu feodal beylerin siyasi
• 30:36
  gücü budanacak, feodal parçalanmış yapı yerine merkezi
• 30:39
  bir ulus devlet kurulacak imparatoru artık sadece törensel
• 30:43
  bir figür değil. Anayasal siyasi, ideolojik bir
• 30:47
  merkeze dönüşecek ki imparator genç eğip bükebilirsin de yani
• 30:51
  aynı kelimelerle bambaşka bir düzen anlatılıyor.
• 30:54
  Bu kelime oyunuyla yapılan bir rejim mühendisliği.
• 30:57
  Ikincisi hanlıkları eritip vilayete çevirmek.
• 31:00
  Eskiden Japonya onlarca hanlıktan oluşan bir feodal
• 31:04
  haritaydı. Herhan kendi askerine, kendi
• 31:07
  vergi düzenine, kendi kurallarına sahip meji yönetimi,
• 31:10
  önce hanların sadık desteğini alıyoruz.
• 31:12
  Havası veriyor, sonra da yavaş yavaş onları fes ediyor, daimi
• 31:16
  yollara diyorlar ki gel kardeşim bak şimdi sen bugüne kadar
• 31:19
  ülkeye hizmet ettin. Şimdi modernleşme çağı başladı
• 31:22
  hanını devlete devret. Biz sana maaş bağlayalım.
• 31:27
  Soylu statünü koru ama artık merkezi hükümete bağlı
• 31:30
  vilayetler olacak. Bu kılıcı çekmeden yapılan ince
• 31:34
  bir darbe aslında bir sabah uyanıyorsun.
• 31:36
  Küçük kral değil, emekli bir ileri gelensin.
• 31:38
  Toprağın gitmiş ordun yok ama onurunu okşayan daha büyük
• 31:43
  unvanların var. Merkezin eli güçlenirken
• 31:45
  periferinin dişleri sökülüyor. Şimdi samuraylar yüzyıllardır
• 31:49
  Japon toplumunun omurgasıydı. Savaşçı, yönetici, vergi,
• 31:53
  toplayıcı, kültürel bir model ama menji döneminde 2 büyük
• 31:57
  problem var. Abi artık savaş yok.
• 32:00
  Yani sürekli bir savaş yok ve modern ordu sadakatini şahıslara
• 32:05
  değil, devlete duyacak askerlerden oluşmalı.
• 32:08
  Samura ay sınıfı yeni devlet için hem değerli bir insan
• 32:11
  kaynağı hem de potansiyel tehdit.
• 32:13
  Çünkü ellerinde kılıç var, onurları yüksek ekonomik olarak
• 32:18
  sıkışmışlar. Düzen değişirken biz nerede
• 32:20
  olacağız diye soruyorlar. Meci yönetimi bunu da 2 aşamalı
• 32:23
  çözüyor. Önce samuraylara bürokrasi ve
• 32:26
  ordu içinde yer açıyor. Gelin devlete hizmet edin,
• 32:29
  kılıcınızı alın ama artık imparatorun modern ordusunun
• 32:33
  parçası olun. Sonra kılıç taşıma ayrıcalığını
• 32:35
  da kademeli olarak kaldırıyor. Kılıç, bir sınıfın nişanı
• 32:38
  olmaktan çıkıp yavaş yavaş sembolik bir nesneye dönüşüyor.
• 32:42
  Bu süreç sancısız değil tabi satsuma isyanı gibi büyük
• 32:45
  patlamalar yaşanıyor ama uzun vadede olan şu samuraylık bir
• 32:49
  sınıf olarak tarihten siliniyor ama onun disiplin.
• 32:52
  Fatih, fedakarlık gibi idealleri modern Japon yurttaşı kimliğinin
• 32:56
  içine taşınıyor. Yani bir anlamda kişiye bağlı
• 32:59
  savaşçı gidiyor. Devlete bağlı vatandaş asker
• 33:03
  geliyor. Devrim mi bu bence devrim ama
• 33:06
  biz sadece sistemi güncelliyoruz diye paketlenmiş bir devrim,
• 33:09
  üçüncüsü buydu. Peki dördüncü adım ne?
• 33:12
  Eğitim sistemini baştan yazmak bir ülkeyi gerçekten dönüştürmek
• 33:15
  istiyorsan, müfredatı değiştirirsin.
• 33:17
  Meci liderleri bunu gayet iyi biliyordu.
• 33:20
  Eskiden eğitim sınırlı sayıda samuray ailelerinin,
• 33:24
  tapınakların, özel hocaların etrafında şekillenen klasik çin
• 33:27
  metinlerine yaslanan bir yapıdaydı.
• 33:29
  Konfüçyüs ahlak itaat hiyerarşi falan fişman klasik metinlere
• 33:34
  ezberleyip. Iyi bir bürokrat olmam
• 33:35
  bekleniyordu. Olay buydu.
• 33:37
  Yani ezbere dayalı çok çok geleneksel bir yöntem ta ilk
• 33:41
  toplumlardan beri olan bir yöntem majiyle birlikte sahneye
• 33:44
  şu fikir çıkıyor, bizim okula ihtiyacımız var.
• 33:47
  Herkes için kız içinde erkek içinde.
• 33:49
  Çünkü modern ulus cahil vatandaşlarla yürümüyor lafın
• 33:52
  ağırlığına bakar mısınız? Modern ulus cahil vatandaşlarla
• 33:56
  yürümüyor. Mükemmel bir söz bir süre sonra
• 33:59
  ülke çapında okullar kuruluyor. Temel okuryazarlık, matematik,
• 34:02
  coğrafya, ahlak eğitimi, devlet ideolojisi hepsi bi paketin
• 34:07
  içine konuyor. Burada kritik nokta şu, bir
• 34:09
  yandan batı bilimi ve teknikleri getiriliyor.
• 34:12
  Diğer yandan Japon kimliği, imparatora sadakat, ulusal
• 34:16
  birlik fikri işleniyor. Yani eğitim sadece bilgi
• 34:19
  dağıtmıyor, yeni bir insan tipi yetiştiriyor.
• 34:21
  Kendini bir hanın değil Japon ulusunun parçası olarak gören
• 34:25
  imparatoru, baba figürü gibi benimseyen gerektiğini de
• 34:28
  kendini ülke için feda etmeyi doğal sayan bir insan.
• 34:32
  Bunun uzun vadeli sonuçlarını biliyoruz.
• 34:34
  Hem hızlı modernleşme hem de ileride aşırı militarizme zemin
• 34:38
  hazırlayan bir ideolojik altyapı.
• 34:40
  Ama şu gerçek, daha önce köyünden çıkmamış bir çocuk
• 34:43
  artık devletin gözünde potansiyel asker, işçi, memur,
• 34:46
  öğrenci, bu fe. Mantıktan kopuştur kağıt üstüne
• 34:50
  reform ruhunda devrim ve bir anlamda eskiden olan kast
• 34:54
  sisteminin de yıkılması demek tam olarak temelinden sarsılması
• 34:59
  demek ve ekonomi beşinci adım bu ekonomi ve sanayi pirinçten
• 35:03
  fabrikaya giden bir yol tokuga döneminde zenginliğini, ölçüsü
• 35:07
  büyük oranda pirinç üretimiydi. Feodal vergi sistemi, çeltik
• 35:10
  tarlaları, köylü emeği, bunlar etrafında dönen bir ekonomik
• 35:14
  altyapı var. Meci yönetimi dünyaya baktığında
• 35:17
  şunu görüyor, tarih artık. Sırada değil fabrikada
• 35:20
  yazılmakta. Bu yüzden devlet önce doğrudan
• 35:22
  sanayiye yatırımlarına giriyor. Demir yolları, tekstil
• 35:26
  fabrikaları, gemi yapımı, madenler bir süre için bizzat
• 35:29
  devlet girişimci rolüne soyunuyor.
• 35:32
  Sonra bu işletmelerin bir kısmı özel ellere devrediyor.
• 35:34
  Size tanıdık geldi mi ortaya? Zayıf su denen dev ekonomik
• 35:38
  yapılar çıkıyor. Bu cumhuriyetin ilk kuruluş
• 35:41
  yıllarında da özel sektörde para olmadığında bireylerin elinde
• 35:45
  devletin politikasıyla, kendi eliyle fabrikalar açması,
• 35:49
  kurumlar açmasıyla bağdaştı mı? Bence bağdaştı.
• 35:52
  Aynı şey burada da var ve bu işletmelerin bir kısmını dediğim
• 35:56
  gibi özel ellere bırakıyorlar. Ortaya da az önce söylediğim
• 36:00
  zayıbad su denen dev ekonomik yapılar çıkıyor.
• 36:02
  Büyük aile şirketleri, bankalar, sanayi kuruluşları, devlet diyor
• 36:06
  ki siz büyüğün biz sizi koruruz, siz de ülkeyi büyütün.
• 36:10
  Bu noktada Japonya klasik feodal tarım ekonomisinden devlet
• 36:14
  destekli özel sektör sanayisine geçiyor.
• 36:16
  Birkaç 10 yıl içinde tren yolları, buhar gemileri,
• 36:19
  fabrikalar, modern limanlar yine soruyu soralım, bu bir küçük
• 36:23
  ayarlama mı yoksa anampirinç çekiyordu?
• 36:25
  Ben fabrikada çalışıyorum düzeyinde bir kırılma mı?
• 36:28
  Açıkçası bu bir yaşam biçimi devrimi ama mecnunin dilinde
• 36:32
  hala. Imparatorun ülkesini güçlendirme
• 36:35
  gibi tanıdık bir kılıf içinde ve 6.
• 36:38
  En önemlisi bence batı gibi olup batı olmamak strateji bu mevcut
• 36:43
  dönemi liderlerinin belki de en parlak tarafı bu.
• 36:46
  Tamam batıdan öğreneceğiz abi ama kopya olmayacağız.
• 36:49
  Onlar gibi giyinebiliriz, onların topunu tüfeğini
• 36:51
  kullanabiliriz ama kimliğimiz bizde kalmalı ve kalacak.
• 36:55
  Bu yüzden bir anda fransız'dan hukuk, almanya'dan, anayasa,
• 36:58
  ingiltere'den Denizcilik, amerika'dan eğitim modelleri
• 37:01
  ithal ediliyor. Diğer yanda şinto inancı,
• 37:04
  imparator kültü kokuteyi denen devletin ruhu kavramı
• 37:08
  güçlendiriliyor. Yani dışarıdan bakınca kravat,
• 37:10
  ceket, tren, fabrika içeriye bakınca kutsal bir milletiz.
• 37:14
  Imparator tanrısal bir merkez birlikten ayrılma, yani batı
• 37:18
  teknolojisi artı Japon ruhu ve bunu biz de gördük.
• 37:22
  Geçmişimizde cumhuriyetin kuruluşunda yahut osmanlı'nın
• 37:25
  son yıllarındaki modernleşme ataklarında da gördük.
• 37:28
  Biz bunları hemen hemen aynı aşamalardan geçiyor, tüm
• 37:32
  toplumlar. Ben sadece böyle siyasi bir şey
• 37:34
  konuşmayı sevmem zaten de hani siyaset olsun.
• 37:37
  Şu olsun ideoloji olsun, yahut herhangi bir konuya herhangi bir
• 37:41
  yaklaşım olsun. 2 aşırı uçta kalmayı sevmem her zaman merkeze
• 37:45
  daha yakın olurum. Çünkü merkez demek hibrit
• 37:48
  demektir. Yani 2 tarafında olumlu
• 37:50
  yanlarını almak demektir. Radikal uçlardan kaçınmak
• 37:54
  demektir. Çünkü radikal uçlar belki bazı
• 37:56
  anlarda kısa vadeli çok büyük artılar sağlarken uzun vadede o
• 38:00
  gaus seyircisinin darmaduman edebilecek bir.
• 38:03
  Bu da olabiliyor. O yüzden de burada bir hibrit
• 38:06
  bir anlamda hibrit strateji benimseniyor.
• 38:09
  Kültürel şoku azaltıyor, modernleşmeyi ihanet gibi değil,
• 38:13
  sadakat gibi gösteriyor ve bütün bu hamleleri üst üste koyduğunda
• 38:16
  ortaya ilginç bir tablo çıkıyor. Sevgili dinleyenler, dostlarım,
• 38:20
  feodal hanlık sistemi bitmiş samuray sınıfı erimiş, tarım
• 38:24
  ağırlıklı ekonomi, sanayiye dönmüş, eğitim yaygınlaşmış,
• 38:28
  ulusal kimlik inşa edilmiş ve imparator yeni bir devlet
• 38:32
  ideolojisinin merkezi. Hukuk, ordu, bürokrasi, takvim,
• 38:36
  hatta kıyafetler değişmiş ama hala biz kökenlerimize döndük.
• 38:41
  Imparatorumuzu hak ettiği yere koyduk deniyor.
• 38:44
  Bu ne bayağı bayağı, üstü örtülü bir devrim reform kıyafetleri
• 38:48
  giymiş bir rejim değişikliği. Peki niye sessiz abi?
• 38:51
  Çünkü menci liderleri işi karanlık bir halk devrimi gibi
• 38:54
  değil, kontrolü bir yeniden kurulum gibi yapmaya çalıştı.
• 38:57
  Eski elitleri tamamen yok, etmediler, dönüştürüp sistemin
• 39:01
  içine atıyorlar. Geleneksel sembolleri de
• 39:03
  yıkmıyorlar içlerinin fark. Insanlarla dolduruyorlar.
• 39:05
  Bir yandan eskinin devamı imajını sürdürürken, diğer
• 39:08
  yandan yepyeni kurumlar kuruyorlar.
• 39:11
  Ebu sayede toplumsal direnç minimum da tutuluyor.
• 39:13
  Biz kabuk değiştiriyoruz algısı yahut biz kökümüzü kaybediyoruz,
• 39:17
  paniğine dönüşmüyor. Fakat tarihin ironisi şu, bu
• 39:20
  kadar hızlı ve kararlı modernleşme japonya'yı kısa
• 39:23
  sürede sadece yakalamaya çalışan ülke olmaktan çıkarıp bölgesel
• 39:27
  bir güç haline getiriyor ve bu güç ilerleyen yıllarda
• 39:31
  emperyalist bir etikete dönüşecek ikinci Dünya Savaşı
• 39:34
  travmalar. O kadar da gidecek yani
• 39:36
  menajinin sessiz stratejisi hem bir başarı hem de sonraki
• 39:40
  yıkımların da zemininini oluşturmuş.
• 39:42
  Aslında çift taraflı bir miras samuraylar hep benim ilgimi
• 39:45
  çekmiştir. Hatta birkaç anime dizi ve onun
• 39:49
  filmini falan da izledim. Roy'i cansh'in çok severim, çok
• 39:52
  böyle akıcı gider aksiyonu akıl zeka her şey bir araya geçmiş
• 39:56
  durumda. Dram yanı da var, bayağı bayağı
• 39:58
  benim en sevdiğim Japon sanatlarından biridir.
• 40:02
  Ikention o yüzden ayrı bir ilgim var.
• 40:03
  Samuraylara şimdi o yüzden biraz daha onların üstüne eğilmek
• 40:06
  istiyorum. Imparator, saray, reformlar ve
• 40:09
  yasalar bunlar güzel büyük resim bu ama tarih çoğu zaman büyük
• 40:14
  laflardan değil, tek tek insanların hayatlarının
• 40:17
  kırılmasından anlaşılıyor. O yüzden spot ışığını şimdi bir
• 40:21
  kişinin üzerine çevirelim. Bir samuraya çocukluğundan beri
• 40:24
  onu öğretilen bir 10 15 dakika önce de söylediğim gibi kılıcını
• 40:28
  nasıl taşıyacağını efendisine nasıl sadık kalacağını onur'un
• 40:32
  hayatından önemli olduğunu, gerektiğinde hiç tereddüt
• 40:35
  etmeden canını vereceğini, sen bu ülkenin omurgasısın denmiş.
• 40:39
  Barış olduğunda da savaş olduğunda da sen varsın denmiş.
• 40:42
  Şimdi mecli dönemi geliyor. Ve fiilen 10'a çıkart şunu
• 40:45
  söylüyor ki, mensu dönemini hazırlayan da bu samuraylar
• 40:47
  kardeşim, teşekkürler hizmetlerin unutulmaz ama yani
• 40:51
  artık kılıca değil, tüfeğe, samuraya değil sıradan asker
• 40:55
  sınıf ayrıcalığına değil de orduya ulusal bir orduya
• 40:58
  ihtiyacımız var. Gel sen istersen memur ol
• 41:00
  istersen öğretmen ol, subay ol ama eskisi gibi farklı bir insan
• 41:04
  türü değilsin. Yani olan bu kardeş böyle
• 41:08
  diyorlar işte ben buna samurayların son dansı diyorum.
• 41:11
  Bu çelişkinin dramatik bir sahnesi samuraylık sa.
• 41:14
  Bir meslek de değildi. Dediğim gibi başlı başına bir
• 41:17
  kimlik teknolojisi, yani seni baştan sona biçimlendiren bir
• 41:20
  sistem. Sistem seni Samuel yapıyor,
• 41:22
  nasıl oturacaksın, nasıl konuşacaksın, kime nasıl
• 41:25
  eğileceksin, neye saygı duyacaksın ve neyi hakaret
• 41:28
  sayacaksın? Bunların hepsini sana yükleyip
• 41:30
  bir anda diyor ki ya sistem değişti.
• 41:32
  Kusura bakma seni de böyle bir insan yaptık ama hakkını helal
• 41:35
  et ve en önemlisi hayatın anlamı nedir?
• 41:38
  Sorusuna verdikleri cevap çok net efendine sadakat ve onurunu
• 41:42
  korumak şimdi mecli dönemi geliyor.
• 41:45
  Anlam haritası paramparça oluyor.
• 41:47
  Artık efendi olarak han beyni değil, soyut bir şeyi devleti
• 41:50
  ulusu imparator gösteriyorlar. Eskiden bir adama bağlıydın,
• 41:53
  şimdi bir fikre bağlısın diyorlar.
• 41:55
  Aslında daha yıkılmaz bir şey, çünkü efendin ölebilir ama bir
• 41:59
  fikrin ölmesi neredeyse imkansız.
• 42:02
  Bunun modern siyaset teorisinde adı çok havalı yurttaşlık
• 42:05
  bilinci falan ama günün samurayı için bu şöyle bir şey ben kime
• 42:09
  bağlayayım abi kimin için öleceğim, kimin için
• 42:11
  yaşayacağım? Hâlâ fiziki bir nesne arayışında
• 42:15
  bu soruların cevabı netleşmeden elinden kılıcını da almaya
• 42:18
  kalkınca iş ister istemez. Patlıyor maj yönetimi, samur
• 42:23
  ayların maaşlarını ve ayrıcalıklarını kademeli olarak
• 42:25
  kaldırmaya başlıyor. Zaten az maaş alıyorlar.
• 42:28
  Eskiden atanmış statü artık piyasaya uyum göster, kendini
• 42:31
  yeniden bu mesajına dönüşüyor, işkur abi, ticarete gir memur ol
• 42:36
  subay yol deniyor ki kaldı ki ticarete girmek eskinin tokuga
• 42:40
  japonya'sındaki gibi alt kesim vatandaş olarak gösterilmiyor.
• 42:43
  Artık hem para onda eskiden sadece para onlardaydı, prestij
• 42:47
  değildi hem para onlarda ve hem de prestij onlarda iş kurabilir.
• 42:51
  Deniyor ama 600 yıllık samuray kültüründen geliyorsun.
• 42:54
  Bir sabah biri sana kalkıp diyor ki ya hadi tekstil işine gir
• 42:57
  oğlum kolay mı değil yani ben samuray değilim ama yarın
• 43:00
  tekstil işine giremem yani adam samuray olarak yetiştirilmiş,
• 43:03
  tamamen başka yapabildiği bir şey yok belki ama bu işi yap
• 43:08
  deniyor tabi ki yapmaz ya da yapamaz istese bile kılıç da
• 43:11
  büyümüşsün. Onur'un üzerine yemin etmişsin
• 43:13
  bir anda hesap makinesine bakıp bugün kaç rulo kumaş satmam
• 43:16
  lazım hesabını yapabiliyor. Bu sadece ekonomik bir değişim
• 43:20
  değil. Başlı başına bir varoluş krizi
• 43:22
  benim gözümde kimi samuray tabii buna uyum sağlıyor, bürokrat
• 43:25
  oluyor, öğretmen oluyor, zengin iş adamına dönüşüyor ama bir
• 43:28
  kısmı için bu kabullenmesi imkansız bir aşağılanma gibi ve
• 43:32
  işte tam burada tarih sahnesine çok önemli bir sahne çıkıyor.
• 43:36
  Az önce de adı geçtiği gibi satsuma isyanı satma meji
• 43:40
  dönüşümünün başat aktörlerinden biriydi.
• 43:43
  Aslında düşünün dün rejimi değiştirirken ön safsın bugün
• 43:46
  kurulan yeni düzende yerini bulmakta zorlanan eski
• 43:49
  savaşçılardan birisin. Malı ünlü samuray saigo
• 43:54
  takamuri, tam bu çelişkinin sembolü mecnunin doğmasına
• 43:57
  yardım edenlerden ama sonra majinin gidişatından rahatsız
• 44:01
  olanlardan. Çünkü 10'a çıkart göre
• 44:02
  modernleşme tamam abi ama bu işte bir şey eksik ruh ve
• 44:05
  sadakat samuraylık ruhu japonya'nın kalbi kılıcı eğitimi
• 44:09
  kültürü sadece işlevsiz bir eski eşya gibi göremezsiniz aslında
• 44:14
  samuraylar edo şogonunu bertaraf edip imparatoru ön plana
• 44:18
  çıkarırken beklentileri muhtemelen şuydu, samura ile.
• 44:22
  Eski gücüne kavuşturmak prestijinin yanında ekonomik bir
• 44:25
  rahatlıkla eklemek ve samuraylığı devam ettirmek,
• 44:28
  bunun yanında diğer bütün alanlarda modernleşme gelmeli.
• 44:32
  Çünkü samuray bir anlamda kültürün bir parçası ve öyle
• 44:36
  kalmalı. Muhtemelen bunu düşünüyorlardı.
• 44:38
  Ama bu modernleşmenin gerisinde kalacaklarının da belki farkında
• 44:42
  değillerdi. Elleriyle yetiştirdikleri o
• 44:44
  menji dönemi bu arkadaşların bir anlamda sonu olacaktı.
• 44:49
  Tabi merkezi hükümet başka bir yerden bakıyor.
• 44:51
  Eğer her samur. Onur koduna göre hareket etmeye
• 44:54
  devam edersen modern devlet kurulamaz.
• 44:56
  Bu mantık mı? Bu da çok mantıklı kuralları
• 44:59
  bireyler değil, yasalar belirlemeli.
• 45:01
  Ordu efendisine değil, emir komuta zincirine ve devlete
• 45:05
  bağlı olmalı. Bu gerilim 1.870 yedide büyük
• 45:08
  bir patlamaya dönüşüyor. Az önce adından da bahsettiğim
• 45:10
  satsuma isyanına bu saigo takamuri ve 10'a çıkart katılan
• 45:14
  binlerce samuray yanlış yöne gidiyoruz diyerek
• 45:17
  silahlanıyorlar. Devletse artık kendi kurduğu
• 45:19
  modern orduyu kullanarak eski düzenin sembollerine karşı sa.
• 45:23
  Bu sembolik olarak çok güçlü bir sahne.
• 45:26
  Aslında bir tarafta tüfekli üniformalı devlet maaşlı
• 45:30
  askerler, diğer tarafta hafif zırhlı, kılıçlı, geleneksel
• 45:34
  samuraylar. Bu bir anlamda gelecek ile
• 45:36
  geçmişin meydan muharebesi. Sonuç belli abi yani top tüfek
• 45:40
  örgütlü ordu kahramanlığı olan ama teknolojisi geride kalmış
• 45:45
  bir savaşçı sınıfını elbette Yener.
• 45:47
  Yani bir taraf kılıç kullanıyor, bir taraf barut fark burada yer
• 45:50
  alıyor zaten. Hani desen ki ikisi de tüfek
• 45:52
  kullanıyor ama biri daha düz. Belki bir şansı var.
• 45:55
  Gelenekçi tarafın ama yok yani bir taraf daha onların üstüne
• 45:59
  gitmeden kurşun yayıp ölüyor. Öyle bir sahne saego takam
• 46:02
  orinin hikayesi trajik bitiyor. Hem mejinnin doğumunda payı olan
• 46:06
  hem de meisiye karşı isyan eden samuray lideri olarak Japon
• 46:10
  kolektif hafızasında aslında son samuray figürüne dönüşüyor.
• 46:14
  Bugün bile filmlerde, romanlarda o onurla kaybeden adam imajı
• 46:18
  saygo üzerinden anlatılır Japon anlatılarında.
• 46:21
  Peki bu isyanın asıl anlamı ne? Birincisi devlet.
• 46:25
  Savaşçı sınıfına teşekkürler, buraya kadar demiş oluyor artık
• 46:28
  kılıcın değil, tüfeğin, feodal bağlılığın değil, ulusal ordunun
• 46:32
  çağına geçirdi. Resmen tescilleniyor.
• 46:34
  Ikincisi menji yönetimi diyor ki, kendi modernleşme hızımı
• 46:37
  yavaşlatamam, bunun yerine daha sert bir şekilde devam edeceğim
• 46:40
  diyor. Bu ve bunu gösteriyor.
• 46:42
  Bu yoldan geri dönüş yok imajı ve mesajı veriyor.
• 46:45
  Üçüncüsü samura aylık bir sınıf olarak tarihten siliniyor ama bu
• 46:49
  yenilgiyle de romantikleştiriliyor ve efsane
• 46:51
  haline geliyor kaybeden ama onurlu eski ama gururlu geçmiş.
• 46:56
  Ama efsanevi ve bu ilerleyen yıllarda militarist ideolojinin
• 47:00
  de malzemesi olacak. Yani bakın atalarınız kendini
• 47:03
  nasıl feda etti? Siz de bu ülke için aynısını
• 47:06
  yapmalısınız diyen bir dil doğdu.
• 47:08
  Yani samuraylık sahneden indi ama ruhu başka kostümlerle geri
• 47:13
  gelecek. Tabi bu savaş ve samurayların bu
• 47:15
  son dansı bir yüzü savaş alanında diğer yüzüyse zihninde
• 47:19
  yaşanan bir olaydı. Çünkü mecli dönemin sadece kılıç
• 47:22
  mu, tüfek mi tartışması da değil insanın değeri nereden gelir?
• 47:25
  Sorusunu da kökten değiştiriyor. Eskiden değer bildiğiniz gibi
• 47:28
  tokogavada doğumla geliyordu. Samuraysan zaten diğerlerinden
• 47:31
  üstünsün abi köylüysen ne yaparsan yap.
• 47:34
  Sınırın belli meciiyle birlikte kağıt üzerinde şöyle bir şey
• 47:37
  deniyor, artık herkes imparatorun tebaası herkes
• 47:40
  eğitim görebilir, herkes asker olabilir.
• 47:43
  Herkes yükselip devlet için çalışabilir.
• 47:45
  Tabi pratikte sınıfsal farklar devam ediyor ama zihinsel
• 47:48
  çerçevede değişiyor. Bu da samuraylığın moral
• 47:51
  üstünlüğünü elbette zedeliyor. Niye sadece sen onurlusun, niye
• 47:54
  sadece sen fedakarlık yapacaksın?
• 47:56
  Ulus denilen şey tek bir sınıfın değil, herkesin sahnesi sen
• 48:00
  kılıcını kullanarak onurlu bir davranış yaparak vatanına hizmet
• 48:04
  ediyorsan doktorda neşlerini kullanarak bunu yapıyor.
• 48:07
  Kafa bu ya tabii ki bu kültür tamamen yok olmuyor.
• 48:10
  Bushido denilen savaşçı ahlakı yeniden yazılıyor.
• 48:13
  Bushdo yani savaşçının yolu tokuka hava döneminde zaten
• 48:16
  vardı ama daha sınırlı ve yerel bir etik çerçeveydi.
• 48:20
  Sonraki yıllardaysa bu ahlak kodu yeniden paketlenip ulusal
• 48:24
  bir ideolojiye dönüştürülüyor. Yani şöyle deniyor, eskiden
• 48:27
  samuray böyle Yaşar ve ölürdü. Şimdi her Japon kendi alanında
• 48:31
  bu ruhla yaşamalı askersen savaşta işçiysen, fabrikada
• 48:35
  öğrenciysen, okulda memursan, devlet dairesinde.
• 48:38
  Sadakat artık efendiye değil, imparator devlet bütününe
• 48:42
  fedakarlık artık han savaşına değil, ulusal davaya dolayısıyla
• 48:45
  onur artık tek bir savaşçı sınıfının tekelinde değil, iyi
• 48:48
  vatandaş olmanın temel kriteri bugün japonya'ya baktığımızda ne
• 48:52
  kadar disiplini, ne kadar çalışkan özverili diyoruz ya
• 48:55
  kökenleri burada atılıyor işte sevgili dostlar.
• 48:58
  Peki biz samurayların gözünden de baktık bu dünyaya hep
• 49:02
  yukarıdan anlattık show'un gitti imparator geldi samuray sınıfı
• 49:05
  tasfiye edildi. Ordu eğitim, ekonomi değişti
• 49:08
  falan filan. Bu tarihin basın bülteni
• 49:10
  versiyonu gibi abi bir de işin şu tarafı var.
• 49:13
  O dönem japonya'da sıradan bir insan olsaydın.
• 49:16
  O dönem japonya'da Fırat yaşasaydı.
• 49:18
  Hayatı nasıl değiştirdi? Çünkü ülke modernleşti cümlesi
• 49:21
  kulağı havalı geliyor ama içini doldurunca evini değiştiriyor,
• 49:25
  işini değiştiriyor, mahalleni değiştiriyor.
• 49:28
  Aileni hayallerini korkularını bile değiştiriyor işte bu yüzden
• 49:31
  ben bu kısmını adını modernliğin bedeli koydum.
• 49:35
  Şimdi sahneyi şöyle kuralım, tokugava döneminde ben bir köy.
• 49:39
  Köylü Fırat babam ne iş yapıyorsa ben de onu yapıyorum.
• 49:43
  Pirinç ekiyorum, vergi veriyorum efendim yani hanımı tanıyorum.
• 49:47
  Dünya haritası benim için köyüm ve buna en yakın pazar yeri
• 49:52
  hayat zor ama hayatımı tahmin edilebilir.
• 49:54
  Sonra mail dönemi geliyor. Bir bakıyorum abi devlet yeni
• 49:58
  bir vergi sistemi getirmiş, çocuğum okula gidecek öyle dendi
• 50:01
  bana. Bir de diyor ki askere gel
• 50:03
  kardeşim bir bakıyorum ertesi sene köyümün yanından demir yolu
• 50:07
  geçiyor üstünde giden buharlı bir şey var kömürlü bir şey.
• 50:10
  Artık her neyse şehirlerde fabrikalar açılıyor.
• 50:13
  Tekstil, gemi maden ortalıkta bir sürü yeni kelime.
• 50:16
  Birileri diyor ki ya Fırat kardeş bak görüyor mu?
• 50:19
  Bu iyi ülkemiz güçleniyor ama benim zihnimde ilk his çoğu
• 50:24
  zaman şu benim hayatımın oldu abi işte burada modernleşmenin
• 50:28
  ilk faturası ekonomide çıkıyor. Feodal sistem çözülürken eski
• 50:33
  denge bozuluyor. Vergi artık yalnızca pirinçle
• 50:35
  değil, nakit para üzerinden de alınmaya başlıyor ve bu köylü
• 50:38
  Fırat için büyük bir şok çünkü pirince.
• 50:41
  Kim olabilirsin? Yağmur toprak emek ama para
• 50:44
  şehirle piyasayla tüccarla ilişkili bir şey.
• 50:47
  Ben buna yabancıyım. Yani hayatın bir anda hiç
• 50:50
  tanımadığım bir mekanizmaya bağlanabiliyor.
• 50:53
  Köyde kalırsam ben hala toprakla uğraşıyorum ama vergim para
• 50:56
  üstünden hesaplanıyor. Kötü bir yıl geçirirsem
• 50:59
  borçlanıyorum, borçlanınca toprağımı kaybetme ihtimalim
• 51:02
  ortaya çıkıyor ve benim gibi bazı köylüler bu yükü
• 51:05
  taşıyamayıp şehre göç ediyor. Japonya'nın köylü fıratı olarak
• 51:09
  gittim, şehre gürültülü sokaklar ka.
• 51:11
  Kanlar kirli hava uzun mesai fabrika sirenleri ya benim köyüm
• 51:17
  sakindi abi yoksuldu bu hayat şehrin gürültülü ama para dönen
• 51:21
  dünyasına açıldı. Yani bu geçiş köylü Fırat için
• 51:25
  sadece coğrafi değil, fikirsel ve kimliksel de bir göç ve
• 51:29
  şehirler menji döneminde adeta hızlandırılmış çekim gibi
• 51:32
  büyüyor. Eda yani başkent artık Tokyo
• 51:34
  kamusal alanlar caddeler, batı tarzı binalar, sokak lambaları,
• 51:39
  tren istasyonları burası tam modernliğin vit.
• 51:42
  Devlet bu vitrine çok önem veriyor.
• 51:44
  Bak kardeş biz de uygarlık sahnesindeyiz demek istiyor.
• 51:47
  Hem halka hem dünyaya ama vitrinin önünde duranlar kadar
• 51:51
  vitrinin arkasında çalışanlar da var.
• 51:53
  Uzun saatler düşük ücret, yeni bir tür yorgunluk, işçi fıratın
• 51:57
  yorgunluğu, feodal dönemin köylüsü fiziken çok yoruluyordu
• 52:01
  ama günü güneşle birlikte başlıyor.
• 52:03
  Güneşle birlikte yavaşlıyordu. Şimdi fabrika işçisi sirenle
• 52:07
  başlıyor, sirenle bitiriyor. Zaman artık doğanın akışından
• 52:10
  değil, makinenin ritminden hesaplanıyor.
• 52:13
  Bu da modernliğin en sert kırılmalarından biri.
• 52:16
  Zaman duygusunun değişmesi ki bunu avrupa'da yaşadı.
• 52:20
  Bir de orta sınıf hikayesi var. Her dönem her şeyin kahrını
• 52:23
  çeken sınıf neden böyle dedim çünkü orta sınıf her zaman
• 52:27
  ileriye çıkma ihtimali olan ama hiçbir zaman çıkarılamayan bir
• 52:31
  sınıftır. Küçük memurlar, öğretmenler.
• 52:33
  Düşük rütbeli subaylar şehirli esnaflar, yeni eğitim görmüş
• 52:37
  gençler bunlar mailiyle birlikte oluşmuş yeni toplumsal
• 52:41
  katmanların parçaları bunlar köylü değil ama eski samuray da
• 52:45
  değiller. Arada bir yerde modern
• 52:47
  japonya'nın sıradan kahramanları bu sınıf mejinin ideolojisini
• 52:51
  taşıyan ana grup haline geliyor. Çünkü okuma yazma biliyorlar.
• 52:55
  Devletle doğrudan ilişkileri var.
• 52:56
  Ulusal bilinç Japon olmanın gururunun propagandasını
• 53:00
  yapıyorlar ama içlerinde hep bir gerilim var.
• 53:02
  Biz kimiz abi? Çünkü bir şeyin ilki onlar eski
• 53:05
  düzenin neresinden geldik? Bu yeni düzenin neresindeyiz?
• 53:08
  Kimi eski samuray kökenli ama artık maaşlı memur, kimi köyden
• 53:12
  gelmiş eğitimle yukarı çıkmış bu karışım modern Japon toplumunun
• 53:17
  DNA sını oluşturuyor. Tabi bütün bu dönüşüm olurken
• 53:20
  kimlik krizi kaçınılmaz bir anda batıdan gelen yeni kavramlar,
• 53:24
  hadi bunları sayalım millet. Anayasa parlamento, birey hak,
• 53:28
  özgürlük ve diğer yanda geleneksel bağlamlar, aile
• 53:31
  bağları, sınıf hiyerarşisi, grup sadakati, onur ve en önemlisi
• 53:36
  itaat. Bu 2 dünyanın çatışması sadece
• 53:39
  siyaset teorisi kitaplarında değil, çok somut bir yerde
• 53:42
  yaşanıyor. Evlerin içinde sen şimdi biraz
• 53:44
  da sen. Japon ol sen eğitim almış genç
• 53:47
  bir adam ya da kadınsın. Tokyo'da gazete okuyorsun, yeni
• 53:50
  fikirlerle tanışıyorsun. Belki liberal düşünceler belki
• 53:54
  sosyalist tartışmalar, sonra köydeki ailenin yanına
• 53:57
  gidiyorsun. Baban hala eski dilde eski
• 53:59
  referanslarla konuşuyor. Ya işte oğlum kızım bizim han
• 54:02
  şöyleydi, efendimiz böyleydi, atalarımız şuna böyle yapardı.
• 54:06
  Aradaki kuşak farkı bu dönemde sadece yaş farkı değil zaman
• 54:10
  farkı. Sanki senin baban, Japon baban
• 54:13
  başka bir dünyada başka bir yüzyılda doğmuş sanki sen onun
• 54:17
  oğlu kızı Japon sen bambaşka bir 100 yıla zıplamış gibisin.
• 54:21
  Bu modernleşmenin en sessiz ama en derin bedellerinden biri
• 54:25
  tanıdık geldi mi bilmiyorum. Adoslar kuşakların birbirini
• 54:29
  anlamakta zorlanması. Tabi bir de gelenek modernite
• 54:32
  çatışmasının sembolik tarafı var, kıyafetler değişiyor, kim
• 54:36
  onu yerini yavaş yavaş batı tarzı takım elbiseye bırakıyor.
• 54:39
  Çok tanıdık gelen şeyler değil mi mesela?
• 54:42
  Modelleri değişiyor, şapka giriyor hayatlara şapka ev
• 54:45
  mimarisi değişiyor. Tahtak ayar kapılar, kağıt
• 54:47
  duvarlar tata mi odalarına ek olarak batı tarzı salonlar,
• 54:51
  sandalyeler, masalar. Bütün bu değişiklikler dışarıdan
• 54:56
  bakınca estetik detaylar gibi görünse de aslında zihni yeniden
• 54:59
  biçimlendiren değişiklikler nasıl oturduğun, nasıl
• 55:02
  yürüdüğün, nasıl baktığın bile değişiyor.
• 55:04
  Geleneksel kesim için bu bir yabancılaşma hissi yaratıyor.
• 55:08
  Sanki evimizin içine başka bir kültür taşınmış gibi
• 55:11
  modernleşmeyi savunanlar. Şunu söylüyor, bunlar sadece ara
• 55:14
  şabi esas olan içimizdeki japonluk elbise değişti diye
• 55:17
  ruhumuz değişmez ki. Bence bu daha mantıklı bir
• 55:21
  düşünce oldu. Tarih boyunca tarihin ince
• 55:23
  ironisi şurada kıyafetler, binalar, okullar, fabrikalar
• 55:27
  değiştikçe ruh da gerçekten değişiyor.
• 55:30
  Çünkü insan sadece içten ibaret değil, çevresiyle birlikte
• 55:33
  şekilleniyor işte hem kendimi eleştirdim hem onları eleştirmiş
• 55:37
  oldum. Tarihin ironisi de bu evet
• 55:39
  ikinci daha mantıklı ama yüzyıllar boyunca uygulandığında
• 55:42
  ruhunuz. Kalabiliyor tabii devlet bunları
• 55:45
  görüyor mu? Görüyor.
• 55:46
  Yönetmek için ideolojik bir yapıştırıcı kullanmaya
• 55:48
  çalışıyor. Ulusal birlik ve impara sadakat
• 55:51
  altını çokça çizdim zaten. Peki kültüre ne oldu abi ne
• 55:54
  yapıyor? Kültür bütün bunların ortasında
• 55:56
  ilginç bir şekilde mail dönemi büyük bir edebi ve sanatsal
• 56:00
  dönüşüm dönemini de aynı zamanda getiriyor.
• 56:03
  Romanlar, gazeteler, dergiler, tiyatrolar, karikatürler, yeni
• 56:06
  türler doğuyor, eski türler evriliyor.
• 56:09
  Bir yazar şehirdeki yalnızlığı anlatıyor, bir diğeri köyden
• 56:12
  kente göç eden bir gencin kır. Yerlerini yazıyor.
• 56:14
  Bir başkası samurayı artık nerede durmalı diye soruyor.
• 56:18
  Yani modernliğin bedeli sadece ekonomi tablolarında değil,
• 56:21
  öykülerde, şiirlerde, sahnede, resimlerde de işleniyor.
• 56:25
  Dolayısıyla sanat toplum içindir.
• 56:27
  Hadi bu doğru ama sanat toplumdan esinlenir.
• 56:31
  Çok doğru. Çünkü aynılarını bizler de
• 56:33
  yaşadık. Atıyorum. 1.900 ellilerde köyden
• 56:36
  şehre göç dalgalarını konu alan romanlarımız olmadı mı oldu?
• 56:40
  Cumhuriyetimiz yeni kurulurken cumhuriyetin kuruluşunu ele alan
• 56:44
  ana. Üzerinden bu temayı işleyen
• 56:46
  romanlarımız, öykülerimiz olmadı mı oldu?
• 56:49
  Yahut küreselleşirken köşe yazılarımız buna göre evrilmedi
• 56:52
  mi? Dolayısıyla aynı şeylerden
• 56:54
  herkes geçiyor. Nasıl ki bireyin gelişimi
• 56:57
  evrenselse, ülkelerin, kurumların, yapıların ve
• 57:00
  oluşumların gelişimleri de evrensel.
• 57:02
  En önemli kısım burası bence yeni bir Japonya güneş yeniden
• 57:06
  doğuyor. Şimdiye kadar anlattığım her şey
• 57:08
  biraz şuna benziyordu. Sevgili dinleyicilerim ev de
• 57:11
  büyük bir tadilata girdik. Duvarları yıktık, odaları
• 57:14
  birleştirdik, eşyalar değişti. Elektrikte eş saatinde
• 57:18
  yeniledik. Şimdi kapının önüne çıkma
• 57:19
  zamanı. Bu yeni halimizle dünyaya nasıl
• 57:23
  görünüyoruz? Asıl soruları bu mecio
• 57:26
  japonya'sı artık sadece kendi içinde reform yapan bir ülke
• 57:29
  değildi. Bir noktadan sonra sahneye yeni
• 57:31
  bir karakter olarak çıkıyor. Kendini keşfetmiş gücünün
• 57:34
  farkına varan ve tamam, ben de buradayım diyen bir devlet ve bu
• 57:38
  kısmı konuşurken şunu akılda tutmak önemli bir ülke, hızla
• 57:41
  güçlenirse sadece kendi ayakta kalma modunda kalması çok zor
• 57:45
  bir yerden sonra istemese bile etki alanı meselesi başlıyor
• 57:48
  yani. Ben sadece kendimi
• 57:50
  savunmayacağım. Çevremi de şekillendireceğim.
• 57:52
  Meclis i sonrasında japonya'nın yaptığı tam olarak bu çevresine
• 57:55
  bakınca ne görüyor? Çin var?
• 57:57
  Yüzyıllardır bölgenin kültürel süper gücü ama 19.
• 58:01
  Yüzyılda batılı güçler tarafından defalarca tokatlanmış
• 58:05
  hasta imparatorluk muamelesi görüyor.
• 58:07
  Kore var. Tarih boyunca çin ve Japonya
• 58:09
  arasında kalmış stratejik bir yarımada Rusya var, kuzeyden
• 58:13
  aşağı sarkan dev gibi pasifik'e daha fazla inmek istiyor.
• 58:16
  Avrupa güçleri ve Amerika var. Limanları zorla açtırmış
• 58:20
  imtiyazlar koparmış haritayı sanki masa oyununda gibi yeniden
• 58:25
  çiziyorlar. Japonya bu manzaraya bakıp şunu
• 58:27
  düşünüyor, biz toku gava döneminde kapalı kaldık, ölümden
• 58:30
  döndük. Bir daha o köşeye sıkışmış
• 58:33
  edilgen ülke olmayacağız. Bu sahnede aktif oyuncu
• 58:37
  olacağız. Bu hem anlaşılır bir refleks hem
• 58:39
  de tehlikeli bir dönüm noktası. Bana göre modernleşmeyle
• 58:43
  birlikte ordu tamamen yeniden yapılandırıldı demiştim ya işte
• 58:46
  o ordu çok kısa sürede sadece. Alma için değil, güç gösterisi
• 58:50
  için de kullanılmaya başlandı. Önce 1.894 ve 90.
• 58:55
  Beşte birinci çin Japon savaşı patlıyor.
• 58:57
  Yangın nerede? Kore çevresinde kabaca mesele
• 59:00
  şu, sevgili dostlar kore üzerinde hem çin hem Japonya
• 59:04
  nüfus sahibi olmak istiyor. Çin kendini tarihsel abi gibi
• 59:07
  görüyor. Japonya'ysa burası stratejik,
• 59:09
  ben de bölgesel güç oldum, söz hakkım var diyor ya bir dur daha
• 59:13
  geçen yıl sen rejimini değiştirdin bir sakin ol dimi
• 59:16
  yani yok abi. Başın sonucu bölgedeki herkesi
• 59:20
  için şoke edici. Yüzyıllardır büyük görülen çin
• 59:23
  beklenenden çok daha zayıf çıkıyor.
• 59:25
  Japonya ise asya'dan çıkıp batılı devletleri yenen ilk ülke
• 59:30
  olma potansiyelini gösteriyor. Ve bu savaşın sonunda Japonya
• 59:34
  tayivanı elde ediyor. Kore üzerindeki etkisini
• 59:37
  artırıyor ve en önemlisi şu, kendine güveni güya fırlıyor, bu
• 59:41
  psikolojik eşik önemli. Çünkü mecli japonyasının
• 59:44
  zihninde şu denklem pekişiyor. Batının tekeline mahkum değilim,
• 59:48
  onların silahını öğrenirsem onları yenebilirim.
• 59:51
  Hatta bizim çevremizdeki zayıflamış imparatorluklar
• 59:53
  üzerinde biz de söz sahibi olabiliriz ve bu mağduriyet
• 59:57
  bilincinin yavaş yavaş güç bilincine dönüşmesi bir anlamda
• 1:00:01
  sonra durmuyorlar. 1.900 4.900 beşte rus Japon savaşı geliyor.
• 1:00:06
  Dünya tarihinde bayağı büyük bir kırılma bu olay, yani küçük bir
• 1:00:10
  savaş değil. Rusya pasifik'te daha fazla söz
• 1:00:12
  sahibi olmak istiyor işte mançur yağ, kore limanlar, sıcacık
• 1:00:16
  denizlere inelim hayali var. Biz çok biliyoruz değil mi?
• 1:00:19
  Bu lafları Rusya sıcak denizlere inmek istiyor, oralara da inmek
• 1:00:22
  istiyor. Japonya ise kore benim güvenlik
• 1:00:25
  alanım seni buraya sokmam diyor söz değil, kurşun konuşuyor ve
• 1:00:29
  savaşın sonucunda şoke olan dünya şu manzaraya bakıyor.
• 1:00:33
  Koskoca rus imparatorluğu küçük görülen bir asya devleti
• 1:00:37
  tarafından askeri olarak yenilgiye uğruyor.
• 1:00:40
  Port arthur tuşu syma gibi muharebeler tarih kitaplarına
• 1:00:44
  geçiyor. Japonya büyük güç statüsünde
• 1:00:47
  ciddi ciddi masaya oturuyor. Askeri bir zafer de değil,
• 1:00:50
  simgesel olarak da şöyle bir mesaj asya sırf asya olduğu için
• 1:00:55
  yenilmek zorunda değil. Batının teknolojisini ve
• 1:00:57
  organizasyonunu öğrenen bir ülke batılı devletleri yenebilir.
• 1:01:01
  Japonya için bu güneş. Ben doğuyor hisinin zirvesi ama
• 1:01:05
  aynı anda başka bir hissi de besliyor.
• 1:01:08
  Demek ki biz de imparatorluk kurabiliriz işte bu noktadan
• 1:01:11
  sonra o savunmacı modernleşme çizgisinden yavaş yavaş
• 1:01:14
  yayılmacı modernleşmeye doğru kaymaya başlıyorlar.
• 1:01:17
  Kore faktik olarak bir vasal devlete dönüşüyor.
• 1:01:21
  Bu ne demek yani olgusal olarak ve gerçeklikte bağımlı bir
• 1:01:25
  devlete dönüyor. Ve 1.900 onda resmen Japon
• 1:01:28
  imparatorluğuna ilhak ediliyor. Tayvan zaten daha önce alındı.
• 1:01:32
  Pasifikteki bazı adalar ilerleyen yıllarda Japon
• 1:01:35
  etkisine giriyor. Bu tabloyu şöyle düşünebiliriz,
• 1:01:38
  bir zamanlar batılı devletlerin kendisine dayattığı yöntemleri
• 1:01:41
  şimdi Japonya yakın çevresindeki komşularına uygulamaya başlıyor.
• 1:01:46
  Sokak hava döneminde sak oku yani kapalı ülke diyen toplum
• 1:01:49
  şimdi başka ülkelere kapı kapatıyor.
• 1:01:51
  Kültürel asimilasyon, sömürü, askeri baskı gibi yöntemlere
• 1:01:55
  başvuruyor. Yani bir zamanlar mağdurdum.
• 1:01:57
  Şimdi aynı oyunun aktörüyüm. Tarihte çok sık gördüğümüz o
• 1:02:02
  klasik rol değişimi gücü eline alan başlıyor.
• 1:02:05
  Başka kapıları tokmaklamaya burada bir soru sessizce havada
• 1:02:08
  asılı duruyor. Mecnunin başındaki hayatta kalma
• 1:02:12
  stratejisi ne zaman büyüme hırsına dönüştü?
• 1:02:14
  Net bir tarih vermek zor bu. Süreç ama şunu söyleyebilirim,
• 1:02:18
  araştırdığıma göre önce amaç batıya yem olmayalım, sonra
• 1:02:21
  batıyla eşit olalım. En sonunda batılı güçler ne
• 1:02:24
  yapıyorsa biz de onu yapalım abi.
• 1:02:25
  Hatta bazı yerlerde onlardan iyi olalım, acımasız olalım işte
• 1:02:29
  güneşin yeniden doğması. Metaforu bu yüzden çift anlamlı
• 1:02:32
  bir yanda haklı bir gurur. Öte yandan gölgesinin nereye
• 1:02:35
  düştüğüne dikkat etmeyen bir yükseliş.
• 1:02:38
  Tabii menjiyle doğan yeni nesiller var ve bunlar güçlü
• 1:02:41
  Japonya fikrini artık doğallık olarak kabul ediyorlar.
• 1:02:44
  Düşünün bir çocuk olarak okulda sana japonya'nın modern
• 1:02:47
  başarıları anlatılıyor. Harita da ülkenin topraklarının
• 1:02:50
  büyüdüğünü görüyorsun. Gazetelerde batılı devletleri
• 1:02:53
  dize getiren Japon donanması haberleri törenlerde imparatorun
• 1:02:57
  ve ordunun görkemi bu çocuk için Japonya kendini dünyaya
• 1:03:00
  kanıtlamış, hızla büyüyen örnek bir ulus ama aynı zamanda
• 1:03:04
  kendini başkalarından üstün görme riskini de taşıyor mu?
• 1:03:07
  Tabi ki biz çal. Disipliniz, disipliniz ne ya bu
• 1:03:11
  arada doğru olabilir ya. Japonya disiplinli değil, direkt
• 1:03:14
  disiplinin kendisi de olabilir. Yani yanlış söyledim ama doğru
• 1:03:18
  gibi oldu. Yani disiplinliyiz, cesuruz
• 1:03:20
  diyorlar, sahadaız diyorlar. O yüzden güçlü olduk.
• 1:03:23
  Bu cümle çok kolay. Biz diğerlerinden üstünüze
• 1:03:26
  kayabiliyor ve menajinin sonlarına doğru bu hissiyat
• 1:03:29
  belirginleşmeye başlıyor. Tabii her şeyin bir olumsuz yanı
• 1:03:33
  da var. Içerde başka bir gerilim de
• 1:03:35
  sürüyor. Modernleşme dalgasını başlatan
• 1:03:37
  idealistler, başlangıçtaki vizyonlarını güç ve fetih
• 1:03:40
  yarışına sıkışmış görmekten rahatsızlar.
• 1:03:42
  Aynı son samurayın yaşadığı rahatsızlık gibi tabii bazı
• 1:03:46
  düşünürler diyor ki biz modernleşmeyi, kendimizi
• 1:03:49
  kurtarmak, halkımızı eğitmek, adaletli bir düzen kurmak için
• 1:03:52
  istemiştik. Şimdi sadece toprak büyütmek
• 1:03:55
  için mi yaşıyoruz? Yani diğer tarafta daha
• 1:03:57
  pragmatik ve milliyetçi kanat güçsüzsen ezilirsin, güçlüysen
• 1:04:01
  hükme dersin. Dünya böyle.
• 1:04:02
  Biz sadece oyunu kurallarına göre oynuyoruz diyor.
• 1:04:06
  Tabii bu tartışma meclis sonrasında da devam edecek ve
• 1:04:09
  20. Yüzyılda japonya'nın militarist
• 1:04:11
  çizgiye kaymasının arka planında hep bu gerilim olacak.
• 1:04:14
  Ama bizim bu potkes bölümünde durduğumuz tarihsel kesitte
• 1:04:18
  meclis sonrası Japonya henüz o uç noktaya gelmiş değil.
• 1:04:21
  Şu an gördüğümüz şey bir ülke kendisini yeniden icat etmiş,
• 1:04:24
  sanayileşmiş, kendi bölgesine büyük güç olmuş, kendine güveni
• 1:04:28
  tavan yapmış ama bu gücün sınırlarının nereye çizeceğini
• 1:04:32
  pek düşünmemiş durumda. Şimdi yavaş yavaş ışıkları
• 1:04:35
  kısalım dediğim gibi belki de podcast programımızın en uzun
• 1:04:38
  bölümü dolmuş olabilir ama çok okudum.
• 1:04:41
  Çok araştırdım bence bu süreyi hak etti diye düşünüyorum.
• 1:04:45
  Şokun gitti, imparatorluk geldi. Kılıçlar kanından çıkıyor, sonra
• 1:04:49
  müziğe kaldırılıyor, trenler, yollar, fabrikalar, savaş
• 1:04:53
  kazanılıyor, kaybediliyor. Peki bütün bu hengamenin
• 1:04:56
  ardından geriye ne kalıyor? Meci restorasyonun sahnesinden
• 1:05:00
  çıktığımızda bugün Japonya diye baktığımız yerde hâlâ o dönemin
• 1:05:04
  gölgesini, izini bazen de hayaletini görebiliriz.
• 1:05:08
  Bu son kısım biraz hesaplaşma gibi.
• 1:05:11
  Vizene bıraktı sorusunun etrafında dolaşacağız ilk miras
• 1:05:15
  modern devlet fikri toku gava döneminde Japonya bir haritaydı
• 1:05:19
  belki ama tam anlamıyla ulus devlet değildi.
• 1:05:21
  Hanlar yerel güçler, parçalı sadakatler var menji bunun
• 1:05:25
  üzerine kalın bir çizgi çekiyor ve şunu diyor, artık biz hepimiz
• 1:05:29
  imparator etrafında birleşmiş tek bir milletiz.
• 1:05:32
  Bu zorunlu askerlikte zorunlu eğitimle merkezileştirilmiş
• 1:05:35
  bürokrasiyle ne bileyim tek tip takvim, para ölçü sistemiyle
• 1:05:40
  gerçeğe dönüştürülen bir şey sadece sloganlı olmuyor.
• 1:05:42
  Bugün japonya'ya baktığında trenlerin dakikliği
• 1:05:45
  belediyelerin işleyişi, kimlik kartlarının düzeni, devlet ve
• 1:05:49
  vatandaş arasındaki o soğuk ama işleyen mesafe büyük ölçüde meci
• 1:05:54
  döneminde döşenen o idari rayların üzerinde gidiyor.
• 1:05:57
  Bence bunu çoktan fark ettiniz. Bu bir saatte anlattıklarımla ve
• 1:06:00
  modern devlet sihirli bir çözüm değil ama işleyen bir makine.
• 1:06:04
  Japonya bu makineyi 19. Yüzyılda kurdu ve hala aynı
• 1:06:09
  motor çalışıyor. Belki 1.000.000 kilometreyi
• 1:06:11
  devirmiştir bilemem yani devletlerin mercedes'i diyebilir
• 1:06:14
  miyiz? Japonya için belki diyebiliriz,
• 1:06:17
  reklam değildir. Ikinci miras eğitim takıntısı
• 1:06:20
  toku gavada okuma yazma oranı düşük birçok yerine göre fena
• 1:06:23
  değildi. Aslında dönemin birçok yerine
• 1:06:26
  göre ama çok düşüktü. Majii okul ulusun fabrikasıdır
• 1:06:29
  diyerek işi bambaşka yere taşıyor.
• 1:06:31
  Bugün japonya'yı kitap rafları, sınav maratonları, çalışma
• 1:06:36
  kültürü, üniversite yarışı olmadan düşünmek mümkün değil.
• 1:06:39
  Baskıcı, yorucu, bazen aşırıya kaçan ama bir yandan da bilim,
• 1:06:43
  teknoloji, edebiyat, tasarım üreten eğitim düzeni, mecinin
• 1:06:47
  bıraktığı mirasın. Görünür uzantılarından biri
• 1:06:50
  tahtaya yazılan ilk menji formülü şuydu, eğitime eşittir
• 1:06:55
  güç. Bu formül hala japonya'nın
• 1:06:57
  zihninin arka planında çalışan bir fikir ve üçüncüsü teknolojik
• 1:07:03
  ile gelenek arasına kurulan gariptenge.
• 1:07:05
  Üçüncü miras da bu mecli döneminde atılan temel şuydu,
• 1:07:08
  teknolojide, batıdan, ruhta bizden olalım.
• 1:07:11
  Bu cümle bugün togyasosoklarında hâlâ görünüyor.
• 1:07:14
  Aslında bir metro istasyonu'nda otomatik kapılar, dijital
• 1:07:17
  panolar, kartlı sistemler, vending mak.
• 1:07:20
  Yanında hemen tapına kabloları ahşap kapılar, fesleğen, tütsü
• 1:07:24
  kokusu, geleneksel festival kalabalıkları ikisi aynı
• 1:07:28
  kadrajda duruyor ve olabiliyormuş değil mi?
• 1:07:30
  Mesela Japon animelerindeki o klasik sahne var ya gökyüzünde
• 1:07:33
  dev robotlar uçarken sokakta okul üniformalı çocuklar köşede
• 1:07:37
  küçücük bir tapınak duvarda kırmızı bir thori kapısı işte o
• 1:07:41
  görüntünün aynısı mecide atıldı. Geçmişi atmadan geleceğe koşmak
• 1:07:46
  iddiası bazen harika sonuçlar veriyor.
• 1:07:48
  Estetik minimalizm zana. Kültürü, tasarım mükemmeliyeti
• 1:07:52
  yani düşünün adamlar teknolojide ve ekonomide çağ atlamışlar ama
• 1:07:56
  bugün Japon bir yöneticinin mekanına gittiniz.
• 1:08:00
  Oldukça minimalist tasarımlarla karşılaşırsınız.
• 1:08:02
  Çünkü hem o kültürden gelen mütevazılığı devam ettiriyorlar
• 1:08:06
  hem de bir yandan dışarıya adımını attığında teknoloji
• 1:08:09
  dünyasında hissediyorsun kendini.
• 1:08:11
  Bazen bu durumlar tabii insanı ikiye bölüyor.
• 1:08:14
  Ben geleneksel miyim model miyim?
• 1:08:16
  Sorusuna aslında cevap ikisinden birini seçmek değil, ikisi de
• 1:08:20
  hani sor. Ya çocukken annen mi daha çok
• 1:08:22
  seviyorsun, babanı mı bu bunun gibi bir şey, ikisi de abi kabul
• 1:08:26
  edin. Yani bu cevabı ikisini de
• 1:08:27
  seviyorum ve ikisi de olabilirim.
• 1:08:29
  O yüzden aşırı radikal uçlar yerine ortalıkta bulunmak her
• 1:08:33
  zaman daha iyiydi benim için yani ideolojik bakımdan değil
• 1:08:36
  bütün her şeyde böyle bu hatta bilirsiniz işte.
• 1:08:39
  Kuramsal tartışmalar da her zaman üçüncü bir fikirle.
• 1:08:43
  Son bulur birisi der ki abi ben şu uçtayım, öteki 10'a çıkart
• 1:08:47
  karşı çıkar. Hayır, bu böyle.
• 1:08:49
  Sonra ikisinin de iyi yanlarını birleştiren karma bir görüş de
• 1:08:52
  erkek kardeşim bu daha önemli ve o görüş tutulur.
• 1:08:55
  Aslında üçüncünün yaptığı bir şey yok.
• 1:08:56
  Ikisinin de iyi yanlarını birleştirmek.
• 1:08:58
  Bu böyle bir şey ve beşinci miras da kimlik sorusu artık ben
• 1:09:03
  kimim sorusunun cevabı şu olmuştu, abi ben kimliğimi neden
• 1:09:06
  statümde arıyorum ki gerek yok. Ben japon'un önemli olan bu.
• 1:09:11
  Bu cümlenin içine dil, tarih, işte gelenek, hatta kişi olarak
• 1:09:16
  imparator, toprak, ortak kader gibi öğeler yerleştirildi.
• 1:09:20
  Bugün hala japonya'da çok güçlü bir biz duygusu görüyorsak
• 1:09:23
  topluluk önceliklidir. Hissi bu kadar yaygınsa sokakta
• 1:09:26
  yere çöp atılmaz. Çünkü burası bizim ali'nin,
• 1:09:29
  ahmet'in, mehmet'in de burada hakkı var.
• 1:09:31
  Refleksi varsa bunların kökleri mecli dağıtıldığıtıldı ama aynı
• 1:09:35
  soru hala çınlıyor, ben japon'un cümlesini kurarken bireysel
• 1:09:38
  arzular farklılık. Lar itirazlar nereye konucak ve
• 1:09:42
  altıncı miras estetik ve düzen takıntısı benim en sevdiğim
• 1:09:46
  kısım bu. Japonya'yla alakalı meclisten
• 1:09:48
  beri Japonya, dünyaya kendini biraz da şu imajla tanıttı.
• 1:09:51
  Temiz, düzenli sade ve işlevsel tabi bu sadece derli toplu ülke
• 1:09:56
  meselesi de değil. Yüzyıllar boyunca şekillenmiş
• 1:09:59
  bir estetik anlayışının beraber modern tasarım, mimari, şehir
• 1:10:04
  planlaması, endüstriyel. Ürünlere taşınması şimdi adam
• 1:10:08
  tren istasyonunda çizgileri nerede duracağını biliyor.
• 1:10:11
  Bir objenin sade ama ince detaylarla işte bezenmiş olması
• 1:10:14
  bir kutu açarken bunu tasarlayan adam belli ki tek tek düşünmüş
• 1:10:18
  hissi sokakta kablolar bile kaosun içinde bir düzen hissi
• 1:10:22
  veriyor. Bunlar modern Japonya imajının
• 1:10:25
  büyük bir kısmı bugün animeden otomobile mutfak bıçağından tren
• 1:10:28
  kompartımanına kadar japonya'ya ait neye baksan meciden kalan şu
• 1:10:32
  cümleyi duyarsın, bu bölümden sonra lütfen duyun bir şeyi iyi
• 1:10:36
  yapmak başlı başına bir görevdir.
• 1:10:38
  Şimdi sekizinci gün 25 saatimi o.
• 1:10:41
  Gerinde duruyoruz. Günün tarihin zihnin bittiğini
• 1:10:45
  sandığınız yerde hikaye aslında yeni başlıyor.
• 1:10:48
  Kapalı kalmak mı, açılmak mı, yavaş yaşamak mı?
• 1:10:52
  Hızla büyümek mi, yahut gelenek mi, modernlik mi, güç mü, adalet
• 1:10:56
  mi bu soruları ben yazdım ama birçok insanın zaman zaman
• 1:11:00
  sorduğu yahut ülkelerin kolektif olarak birçok kez sorduğu
• 1:11:03
  sorular bunlar, belki sen de siz de kendi hayatınıza bir tür
• 1:11:07
  minici yaşıyor olabilirsiniz. Eski alışkanlıklarınızı geride
• 1:11:11
  bırakıp yeni bir düz. Geçmeye çalışırken ben kimdim,
• 1:11:14
  şimdi kim oluyorum diye düşünürken işte bu yüzden majür
• 1:11:17
  restorasyonu sadece Japon hikayesi değil.
• 1:11:20
  Benim gözümde aynaya biraz yaklaşırsak sevgili dostlar
• 1:11:23
  insanın kendini dönüştürme hikayesi de aynı zamanda bir
• 1:11:26
  bölümün daha sonuna gelirken mecinin bize fısıladığı cümleyi
• 1:11:30
  şöyle çevirebiliriz, kendini değiştirmek zorundasın ama kime
• 1:11:33
  dönüşeceğin sana kalmış ve işte asıl kritik yer de tam.
• 1:11:39
  Burası bir başka bölümde görüşmek üzere.
• 1:11:41
  Sekizinci gün 25 saatten hepinize sevgiler selamlar.
• 1:11:46
  Kendinize iyi bakın, hoşça kalın.