Latest / De Wereld | BNR / ‘Wapenstilstand wordt voor Rusland met de dag minder aanlokkelijk'
Transcript
- 0:03Speaker 1: Welkom
- 0:11Speaker 2: bij het beste binnenlandse programma over het buitenland. Straks, het
- 0:14Speaker 2: aanstaande minderheidskabinet Jetten... heeft de oppositie nodig, ook voor het buitenlandbeleid.
- 0:19Speaker 2: Hoe wordt daarnaar gekeken? Dat bespreek ik met Katy Piri,
- 0:22Speaker 2: buitenlandvoorvoerder voor GroenLinks PvdA. Maar nu eerst, juist nu Oekraïne
- 0:27Speaker 2: het zo moeilijk heeft... laat de ene na de andere
- 0:30Speaker 2: Europese leider weten... dat een snel lidmaatschap voor
- 0:33Speaker 3: Oekraïne niet haalbaar is. Dat was de Belgische
- 0:46Speaker 2: premier Bart de Wever. Ook de Duitse bondskanselier Friedrich Merz
- 0:50Speaker 2: gaf aan... dat 2027 absoluut onhaalbaar is. En dan is er
- 0:54Speaker 2: nu nog de weerstand van de Hongaarse premier Viktor Orban.
- 0:58Speaker 2: Ik praat erover met Ben Knapen, oud-minister van Buitenlandse Zaken.
- 1:01Speaker 2: En bij mij is ook Europa-verslaggever Geertje Naan. Welkom beiden. Hallo. Ben.
- 1:08Speaker 2: Meneer Knape, Oekraïne heeft een zware periode achter de rug.
- 1:11Speaker 2: Waarom keren Europese leiders zich juist nu tegen dat idee...
- 1:15Speaker 2: van snel Oekraïns
- 1:16Speaker 4: lidmaatschap? Ik denk eerlijk gezegd, dat komt natuurlijk buitengewoon ongelukkig samen.
- 1:21Speaker 4: Maar ik denk eerlijk gezegd dat al geruime tijd duidelijk is...
- 1:26Speaker 4: dat weliswaar bij de Russische inval in Oekraïne... een grote
- 1:30Speaker 4: behoefte was aan een symbolische... richting Oekraïne van jullie zullen
- 1:36Speaker 4: in de toekomst lid zijn van de Europese Unie. Maar
- 1:38Speaker 4: ook op dat moment heeft niemand eigenlijk geloofd... dat dat
- 1:42Speaker 4: op heel korte termijn kan. En eerlijk gezegd kan het
- 1:44Speaker 4: ook niet op korte termijn. Het probleem is alleen wel
- 1:48Speaker 4: dat Oekraïne op dit moment... het buitengewoon moeilijk heeft. Een
- 1:53Speaker 4: half miljoen mensen hebben Kiev op vlucht. Het is daar
- 1:58Speaker 4: bar en boos. En eigenlijk is dit het moment dat je...
- 2:03Speaker 4: gebaren verwacht vanuit West-Europa richting Oekraïne. En zo'n gebaar kan
- 2:09Speaker 4: dan wel niet zijn... onmiddellijk lid worden van de Europese Unie.
- 2:12Speaker 4: Maar zo'n gebaar kan natuurlijk wel zijn... dat we veel
- 2:15Speaker 4: grotere inspanningen verrichten... om Oekraïne
- 2:18Speaker 2: op dit moment bij te staan. Ik blijf even op
- 2:21Speaker 2: dat thema van die toetreding. Een jaar geleden zei commissievoorzitter
- 2:26Speaker 2: van de Leiden... op de veiligheidsconferentie in München... dat Oekraïne
- 2:29Speaker 2: versneld lid... van de EU moest worden. U was daar ook.
- 2:35Speaker 2: Sprak ze voor de beurt.
- 2:37Speaker 4: Nou ja, kijk, als je de hele tekst leest... dan
- 2:40Speaker 4: staan er ook wel allerlei opmerkingen... die deze ene zin
- 2:44Speaker 4: enigszins relativeren. Maar je moet een paar dingen voor ogen houden.
- 2:48Speaker 4: Als Oekraïne met meer dan 40 miljoen inwoners... nu meteen lid
- 2:53Speaker 4: zou worden van de Europese Unie... dat zou simpelweg de
- 2:56Speaker 4: Europese Unie opblazen. Om een klein voorbeeldje te noemen... Alle landbouwsubsidies,
- 3:01Speaker 4: meer dan 300 miljard per jaar... zouden rechtstreeks naar Oekraïne moeten,
- 3:04Speaker 4: gegeven het enorme verschil. En zo zijn er echt honderden
- 3:09Speaker 4: regels die je niet zou kunnen toepassen. Dat is de
- 3:12Speaker 4: kant van Oekraïne. Dan heb je nog een andere kant.
- 3:16Speaker 4: De Europese Unie is pas in staat... dit soort grote,
- 3:19Speaker 4: gecompliceerde landen te laten toetreden... wanneer de Europese Unie zelf
- 3:23Speaker 4: hervormd is. Wanneer je meerderheidsstemmingen hebt... Wanneer je mogelijkheden hebt
- 3:28Speaker 4: om met een aantal landen maatregelen te nemen... zonder te
- 3:31Speaker 4: moeten wachten op de allerlaatste. En zo'n grote hervorming... daar
- 3:36Speaker 4: is de Europese Unie tot de dag van vandaag niet
- 3:38Speaker 4: toe in staat geblikken.
- 3:40Speaker 2: En dan praten we over het nemen van besluiten die
- 3:44Speaker 2: dan meestal... met algemene stemmen moeten, terwijl het beter zou zijn...
- 3:47Speaker 2: met
- 3:48Speaker 4: gekwalificeerde meerderheden. Dat is één ding. Al die veto's, daar
- 3:54Speaker 4: zou je van af moeten. Wat een ernstige aantasting zou
- 3:56Speaker 4: kunnen zijn... en ook is, van de soevereiniteit van iedere lidstaat.
- 4:00Speaker 4: Maar goed, dat is iets wat je ervoor over moet hebben...
- 4:03Speaker 4: als je denkt, er is een grote mate van urgentie.
- 4:06Speaker 4: Het andere punt... is natuurlijk dat je dan een veel
- 4:09Speaker 4: grotere Europese begroting moet hebben. Dus dan moeten wij met
- 4:11Speaker 4: z'n allen bereid zijn... om meer van onze belastingmiddelen collectief
- 4:15Speaker 4: aan te wenden... in plaats van op nationaal niveau. vergt
- 4:20Speaker 4: eigenlijk een gevoel van urgentie in de lidstaten... wat er
- 4:24Speaker 4: op dit moment zo helaas niet is.
- 4:27Speaker 5: En als ik een heel mooi voorbeeld mag geven... het
- 4:30Speaker 5: buurland van Oekraïne-Polen... dat zou binnen de huidige context dan
- 4:34Speaker 5: van rol veranderen. Is nu netto ontvanger, als Oekraïne lid
- 4:37Speaker 5: zou worden... zou het zomaar netto betaler kunnen worden. Dat
- 4:41Speaker 5: is ook al een reden dat ze zelfs in buurland
- 4:43Speaker 5: Polen zouden zeggen... dan gaan we niet zomaar akkoord. Dit
- 4:46Speaker 5: heeft consequenties voor alles en iedereen.
- 4:48Speaker 4: Maar kijk, wat op zichzelf natuurlijk wel heel goed mogelijk
- 4:51Speaker 4: zou zijn... is dat je op korte termijn de Europese
- 4:55Speaker 4: Unie zo hervormt... dat je diverse typen lidmaatschappen hebt... waarbij
- 5:00Speaker 4: je een voorportaal hebt tot het lidmaatschap A, tot het
- 5:03Speaker 4: lidmaatschap B. Waardoor je de opening en de onvermijdelijkheid van
- 5:07Speaker 4: de route... voor de Oekraïnse bevolking... wel duidelijk maakt en
- 5:11Speaker 4: ook vastlegt. Maar dat vergt een grote mate van bereidwilligheid...
- 5:16Speaker 4: en zoals ik zei een grote mate van een gevoel
- 5:18Speaker 4: van urgentie... onder de bevolkingen van de belangrijkste lidstaten in Europa...
- 5:23Speaker 4: om dit mogelijk te maken.
- 5:25Speaker 2: Gert-Jan Zelensky gaf vorige week nog aan... we moeten het
- 5:27Speaker 2: hebben over een concreet datum. En in welk model, dit
- 5:31Speaker 2: is natuurlijk een interessante gedachte... misschien kun je een A,
- 5:34Speaker 2: een B en een C-diploma uitreiken, zogezegd. Daarbij kwam, na
- 5:38Speaker 2: gesprek met de Oostenrijkse bondskanselier Stokker... tot de conclusie, 2027 wordt
- 5:43Speaker 2: het jaar van onze toetreding. Komt Zelensky nu een van
- 5:47Speaker 2: de koude kermis thuis? Is het gewoon gebeurd voor hem
- 5:51Speaker 5: Zelensky is altijd... laat ik het radicaal noemen in zijn uitspraken.
- 5:56Speaker 5: Wat wij niet durven te benoemen, benoemt Zelensky altijd wel.
- 6:00Speaker 5: Ook met het idee, ik vraag meer, meer, meer... en
- 6:02Speaker 5: dan geef je me tenminste een beetje. Eigenlijk, niet anders
- 6:05Speaker 5: dan buurland Rusland doet... heel maximalistisch in het onderhandelen, in
- 6:10Speaker 5: het inzetten... in het zeggen van wat je wil. Hij
- 6:12Speaker 5: heeft daar al ongelooflijk veel door binnengehaald... de afgelopen vier jaar.
- 6:17Speaker 5: Omdat er vanuit Europa maar geen duidelijkheid kwam over... wanneer
- 6:20Speaker 5: zou dat versnelde lidmaatschap dan een optie zijn... heeft Zelensky
- 6:23Speaker 5: zelf maar een datum op tafel gelegd. Ik heb zelf
- 6:26Speaker 5: ook gehoord binnen de commissie... dat er wordt nagedacht over
- 6:29Speaker 5: zo'n light lidmaatschap. Dat je een aantal dingen als het
- 6:33Speaker 5: ware uitkleedt en dan iets overhoudt. Dan doe je een
- 6:35Speaker 5: symbolische strik omheen en dan kun je tegen de Oekraïners zeggen... ja,
- 6:38Speaker 5: u wordt lid of u bent een soort van lid.
- 6:40Speaker 5: U bent de buitenste schil van de EU.
- 6:42Speaker 2: En dat gaat verder dan... want dat hebben ze wel al.
- 6:45Speaker 5: Ja, dat gaat verder dan dat, dat klopt. Maar wat
- 6:48Speaker 5: meneer Knaap ook zegt, we hebben de afgelopen jaren... bar
- 6:50Speaker 5: weinig gehoord over hoe de EU zichzelf dan hervormt... en
- 6:54Speaker 5: nadenkt over die financiering bijvoorbeeld... over al die fondsen en
- 6:57Speaker 5: subsidies die er zijn. Kijk, Zelensky wil altijd meer, meer, meer.
- 7:02Speaker 5: Maar hij weet ook, en dit moet je beseffen, Bernard...
- 7:04Speaker 5: dat als de oorlog stopt... En Oekraïne krijgt helemaal niks terug...
- 7:08Speaker 5: voor al die concessies die nu worden gedaan richting Rusland...
- 7:11Speaker 5: onder dwang van Amerika. Oekraïne is het slachtoffer. Als zelfs
- 7:15Speaker 5: EU-lidmaatschap of iets wat daarop lijkt... niet door hen wordt binnengehaald,
- 7:21Speaker 5: dan gaat ze kop eraf... en dan hebben wij aan
- 7:22Speaker 5: onze buitengrens een heel boos buurland.
- 7:25Speaker 2: Ja, en misschien geen democratisch buurland meer. Dat zijn gevolgen
- 7:29Speaker 2: die we nu
- 7:29Speaker 5: niet
- 7:29Speaker 2: goed
- 7:29Speaker 5: kunnen overzien... maar daar moet je wel over nadenken.
- 7:31Speaker 2: In Knapen gooien we Oekraïne voor de bus... Mijn
- 7:35Speaker 4: grootste zorg is eigenlijk... dat ook mede door die focus
- 7:40Speaker 4: nu op dat EU-lidmaatschap... dat wij alsmaar bezig zijn om
- 7:48Speaker 4: bepaalde verwachtingen te wekken... en dan die weer weg te masseren.
- 7:52Speaker 4: Neem de veiligheidsgaranties waarover wordt gesproken met Oekraïne. Die worden
- 7:58Speaker 4: beter en beter naarmate de tijd vordert... Maar ze worden
- 8:03Speaker 4: ook pas van toepassing... op het moment dat er een
- 8:05Speaker 4: wapenstilstand is met Rusland. Dus de aanlokkelijkheid voor Rusland om
- 8:09Speaker 4: een wapenstilstand te sluiten... wordt met de dag kleiner, omdat
- 8:12Speaker 4: een wapenstilstand betekent... dat er stevige veiligheidsgaranties voor de Oekraïne komen.
- 8:20Speaker 4: Terwijl de inzet van Rusland nou altijd geweest was... in
- 8:23Speaker 4: het slechtste geval een instabiel, labiel, chaotische Oekraïne... en in
- 8:28Speaker 4: het beste geval een Oekraïne wat onderdeel is van hun invloedssfeer...
- 8:32Speaker 4: Waar het in mijn ogen op dit moment werkelijk aan ontbreekt...
- 8:35Speaker 4: is dat wij Oekraïne te weinig helpen om Rusland duidelijk
- 8:42Speaker 4: te maken... dat die oorlog voor Rusland niet te winnen is.
- 8:45Speaker 4: Ik hoor bondskanselier Merz zeggen... dat lidmaatschap van de Europese
- 8:48Speaker 4: Unie gaat zomaar niet. Dat begrijp ik. Maar hij had
- 8:53Speaker 4: voor de verkiezingen de Oekraïners Taurus-raketten beloofd... waarmee je de
- 8:57Speaker 4: mogelijkheid hebt om in ieder geval... die lanceerbasis van die
- 9:00Speaker 4: raketten die nu Oekraïne in de kou zetten... om die
- 9:03Speaker 4: aan te vallen. Ze zijn er tot de dag van
- 9:05Speaker 4: vandaag niet gekomen. Hybride oorlogsvoering. Russen hebben overal mogelijkheden om
- 9:12Speaker 4: hybride oorlogsvoering te voeren. Wij doen verdraaid weinig om de
- 9:17Speaker 4: Oekraïners handvaten te geven... om dat op dezelfde manier terug
- 9:20Speaker 4: te doen. Het is niet zo dat in Moskou plotseling
- 9:24Speaker 4: het licht uitvalt... omdat iemand vanuit Kiev de systemen hekt...
- 9:30Speaker 4: Die capaciteiten om de Oekraïners iets meer handvaten te geven...
- 9:35Speaker 4: om dit te overleven, die zouden veel belangrijker zijn... dan
- 9:39Speaker 4: een discussie over de vraag of ze in 27 lid kunnen worden...
- 9:43Speaker 4: van de Europese Unie of niet. Want dat is toch
- 9:45Speaker 4: een grote maat van collectief
- 9:47Speaker 2: Geert-Jan, even over de militaire kant. Oekraïne heeft een nieuwe
- 9:50Speaker 2: EU-lening van 90 miljard gekregen. Maar als ik het goed begrijp,
- 9:54Speaker 2: komt het erop neer... dat dat voor een belangrijk deel...
- 9:57Speaker 2: bedoeld is om wapens te kopen in Amerika... zoals in
- 9:59Speaker 2: juni op die topconferentie in Den Haag is afgesproken... En
- 10:05Speaker 2: er is dan wel een akkoord over bereikt nu, over
- 10:08Speaker 2: die 90 miljard. Hoe zit dat in elkaar?
- 10:10Speaker 5: Ja, die 90 miljard euro, dat was de uitkomst van de
- 10:14Speaker 5: Europese top... een paar weken geleden in Brussel. Daar was
- 10:17Speaker 5: ik bij en om drie uur s'nacht zei Antonio Costa...
- 10:20Speaker 5: we have a deal. Wij dachten allemaal, er is een
- 10:22Speaker 5: besluit genomen over Euroclear... over die Russische tegoede aanwenden, maar
- 10:25Speaker 5: er werd uiteindelijk dus omheen gewerkt... met het idee, op 90
- 10:30Speaker 5: miljard euro kunnen we ook met een soort lening... daar
- 10:33Speaker 5: kunnen we Oekraïne ook mee helpen. Dat bedrag is grotendeels
- 10:37Speaker 5: bedoeld om de Oekraïense economie te stutten. Om Oekraïne financieel
- 10:41Speaker 5: de komende twee jaar in leven te houden. Dan is 90
- 10:43Speaker 5: miljard niet genoeg. Maar een substantieel deel van die economie
- 10:46Speaker 5: is natuurlijk defensie tegenwoordig. En dus is er een soort verhouding.
- 0:00Speaker 5: 30 miljard is voor de begroting, 60 miljard voor defensie. En daarbinnen,
- 10:56Speaker 5: want dit is wel Europa, maken we het nog ingewikkelder.
- 10:59Speaker 5: Oekraïne kan niet zomaar die 60 miljard vrij besteden. Daar zijn
- 11:03Speaker 5: voorwaarden aan verbonden... Frankrijk wilde bijvoorbeeld dat er een soort...
- 11:06Speaker 5: by European keurmerk op zou komen, op dat bedrag. Uiteindelijk
- 11:10Speaker 5: hebben ik denk Rutte en Zelensky hier een rol in gespeeld.
- 11:13Speaker 5: En die hebben gezegd, nee, de Oekrines moeten ook van
- 11:15Speaker 5: dat geld... wapens uit Amerika en uit Groot-Brittannië bijvoorbeeld kunnen halen.
- 11:19Speaker 5: En eventueel ook nog uit Noorwegen en Canada. Kortom, een
- 11:22Speaker 5: hele constructie waarbij het voor Oekrinen vooral belangrijk is... dat
- 11:25Speaker 5: ze uit de landen die hun welgezind zijn... en ook
- 11:29Speaker 5: uit landen die bijvoorbeeld hele goede luchtafweer kunnen bieden... dat
- 11:32Speaker 5: ze daar de spullen kunnen kopen.
- 11:34Speaker 2: Meneer Kaper, kun je zeggen dat dit gaat dan over
- 11:38Speaker 2: financiële steun... en waar je wapens koopt en wat voor wapens...
- 11:42Speaker 2: en of die wel of niet geschikt zijn. Ik zou
- 11:45Speaker 2: maar zeggen, de greep die Amerika op dat geheel heeft
- 11:48Speaker 2: toch steeds. Maar je kunt ook zeggen, op deze manier...
- 11:53Speaker 2: we gaven het zelf al aan met die tafelsraket die
- 11:55Speaker 2: er maar niet komt... het is een gebed zonder eind.
- 11:58Speaker 2: Waarom zouden we überhaupt nog denken dat het voor Oekraïne
- 12:01Speaker 2: goed kan aflopen?
- 12:05Speaker 4: Ten eerste is tot nu toe het beeld eigenlijk... dat
- 12:11Speaker 4: de Oekraïners vastbesloten zijn... om zich niet door de Russen
- 12:17Speaker 4: te laten bezetten. En de haat die de afgelopen jaren
- 12:24Speaker 4: is gecreëerd tegen Rusland... die is van die naart dat
- 12:27Speaker 4: als er ooit twijfelen waren... over de natievorming in Oekraïne...
- 12:31Speaker 4: dan zijn die weggenomen door deze aanval. Daar zijn nu mensen...
- 12:34Speaker 4: Drie generaties, nu en in aantocht... die allemaal zwaar geïmpregneerd zijn...
- 12:41Speaker 4: met het gegeven dat Rusland een grote bedreiging is... En
- 12:46Speaker 4: zelfs als Rusland Oekraïne zou bezetten... dan zullen ze geconfronteerd
- 12:49Speaker 4: worden met een partisanenoorlog. Want dit is iets wat dermate
- 12:53Speaker 4: diep zit... dat het eigenlijk maakt dat de vraag stellen...
- 12:58Speaker 4: van wat valt er voor Oekraïne nog te halen... eigenlijk
- 13:01Speaker 4: een vraag is die geen rekening houdt... met deze eigenlijk
- 13:05Speaker 4: hele wezenlijke werkelijkheid. En al het andere is in zekere
- 13:09Speaker 4: zin een afgeleide daarvan. En in die zin... heb ik
- 13:15Speaker 4: wel eens de indruk dat wij soms een beetje het
- 13:18Speaker 4: onderwerp Oekraïne beu zijn. Er kan wel niet iets anders komen.
- 13:21Speaker 4: Maar als je in Oekraïne woont en daar zit... en
- 13:25Speaker 4: daar iedere dag mee van doen hebt... is dat natuurlijk
- 13:28Speaker 4: zo levensvormend... dat we dat eigenlijk elke dag opnieuw niet
- 13:33Speaker 4: mogen onderschatten. Als je nu zit in die kou ook.
- 13:37Speaker 4: Ik heb zelf nogal wat van doen met... Wegens een
- 13:40Speaker 4: of andere activiteit. Met een aantal mensen die in Oekraïne werken.
- 13:43Speaker 4: Oekraïners overigens. Die zijn echt. Niet alleen des duivels. Maar
- 13:50Speaker 4: die zitten daar echt in. Onder het motto over my
- 13:52Speaker 4: dead body. Dat maakt Zalinski overigens ook zo ingewikkeld. Om
- 13:57Speaker 4: concessies te doen aan Rusland. Dat wordt weleens vergeten. Maar steun.
- 14:02Speaker 4: kan hij zomaar verliezen wanneer hij iets te ruimhartig tegenover
- 14:04Speaker 4: de Russen zou zijn
- 14:05Speaker 2: Met andere woorden, toegeven dat de Donbass gewoon naar Rusland moet.
- 14:08Speaker 2: Dat kan hij niet zeggen.
- 14:11Speaker 4: Dat is eigenlijk uit en boze, nog even afgezien van
- 14:14Speaker 4: het feit... dat hij dan het land openlegt voor de Russen.
- 14:16Speaker 4: Want
- 14:16Speaker 2: de
- 14:17Speaker 4: hele verdedigingsgordel ligt natuurlijk in de Donbass
- 14:20Speaker 2: Dit is Bernay de Wereld. Mijn gast is Ben Knapen,
- 14:22Speaker 2: oud-minister van Buitenlandse Zaken. En Geert-Jan Haan, Europese verslaggever, is
- 14:26Speaker 2: hier ook.
- 14:31Speaker 6: Het was president Trump die zei dat Poetin zijn woord hield...
- 14:36Speaker 6: door Kiev een week lang niet aan te vallen. Dat
- 14:38Speaker 6: is inmiddels ervraagd. Maar dat hij wil dat Poetin de
- 14:41Speaker 6: oorlog
- 14:42Speaker 2: beëindigt
- 14:59Speaker 2: Meneer Knapper, gisteren en vandaag zijn er weer vredesbesprekingen in
- 15:02Speaker 2: Abu Dhabi geweest. Daar is op een gevangen ruil na,
- 15:06Speaker 2: voor zover wij nu hebben gezien... bij de laatste berichten
- 15:09Speaker 2: niets nieuws uitgekomen. Wat wil Trump eigenlijk met Oekraïne
- 15:15Speaker 4: Ja, ik denk dat hij eigenlijk primair gewoon... ervan af wil,
- 15:19Speaker 4: van de sores af wil, van het gedoe eromheen ervan
- 15:22Speaker 4: af wil
- 15:22Speaker 2: En zegt hij dan, jongens, er is een oplossing, luister
- 15:25Speaker 2: nou maar naar die Poetin, die wilde dom was, doe
- 15:27Speaker 2: dat nou maar, dan zijn we eraf.
- 15:29Speaker 4: Ja, maar hij heeft ten opzichte van de Europese bondgenoten
- 15:32Speaker 4: niet de positie om dat te realiseren. Dat is simpelweg
- 15:36Speaker 4: voor Europese bondgenoten een brug te ver. En dat maakt
- 15:41Speaker 4: eigenlijk dat het een onderwerp is wat bij hem opkomt
- 15:44Speaker 4: en dan weer even verdwijnt, en weer even opkomt en
- 15:47Speaker 4: dan weer even verdwijnt. als een beetje een zeurende irritatie...
- 15:54Speaker 4: die afleidt van andere dingen. Waarvoor hebben de Amerikanen natuurlijk
- 15:59Speaker 4: andere prioriteiten... dan een regionaal Europees conflict, zoals zij dit beschouwen? Jawel,
- 16:03Speaker 4: maar
- 16:03Speaker 2: traditioneel en ook bij de oprichting van de NAVO in 1949...
- 16:06Speaker 2: was het hele idee dat de Verenigde Staten Europa moeten beschermen...
- 16:11Speaker 2: tegen het gevaar uit het oosten. En wat dat betreft,
- 16:14Speaker 2: het heet allemaal wel een beetje anders... maar er is
- 16:16Speaker 2: niet zo verzekerd veel aan gewerkt. En nu vinden ze
- 16:18Speaker 2: dat niet meer,
- 16:19Speaker 4: de Amerikanen. Nee, ja, goed, kijk... De prioriteit voor de
- 16:23Speaker 4: Verenigde Staten is natuurlijk China. En Rusland is ook... Ze
- 16:28Speaker 4: hebben verontrustend veel kernwapens... maar het is natuurlijk geen wereldmacht meer.
- 16:34Speaker 4: En voor het eerst in eeuwen is het ook een land...
- 16:36Speaker 4: wat niet China de les leest, maar het is omgekeerd.
- 16:41Speaker 4: Dus die verhoudingen zijn zo veranderd... dat het niet alleen
- 16:45Speaker 4: voor de Verenigde Staten... maar ook voor Rusland en China
- 16:47Speaker 4: een heel ander context heeft gekregen. Geert-Jan, hoe kijk jij hiernaar?
- 16:52Speaker 5: Nou, allereerst het laatste nieuws rond die vredesbesprekingen. Want Zelensky
- 16:56Speaker 5: had vanmiddag een persconferentie... samen met Donald Tusk, de Poolse premier.
- 17:00Speaker 5: En er was een verslaggever bij van het Oekraïnse persbureau Unian.
- 17:04Speaker 5: En die heeft de woorden van Zelensky hierover opgetekend. En
- 17:07Speaker 5: wat belangrijk is om nog even te benoemen... want meneer
- 17:09Speaker 5: Knaap had het al over de veiligheidsgaranties. Dat is dus
- 17:12Speaker 5: wat anders dan de vredesbesprekingen. Maar die hebben wel met
- 17:15Speaker 5: elkaar te maken. En die rijden elkaar af en toe
- 17:18Speaker 5: in de wielen. En nu zegt Zelensky... Ik wil eerst
- 17:23Speaker 5: de veiligheidsgaranties ondertekenen met Amerika... en dan pas de vredesbesprekingen afronden. Waarom?
- 17:30Speaker 5: Omdat hij bang is dat de Donbass door de Amerikanen
- 17:32Speaker 5: wordt ingezet... als ruilmiddel. dat ze zeggen tegen Oekraïne, wij
- 17:37Speaker 5: geven jullie veiligheidsgaranties... als jullie de Donbass aan de Russen afstaan.
- 17:41Speaker 5: Dus Zelensky neemt nu de vlucht naar voren en zegt...
- 17:44Speaker 5: die volgorde wil ik niet hanteren. Verder denk ik dat
- 17:47Speaker 5: Zelensky inderdaad, als ze dood is... dat Trump hem voor
- 17:50Speaker 5: de bus gooit en uiteindelijk Oekraïne laat vallen. Waarbij het
- 17:54Speaker 5: Kremlin ook weer de lachende derde is. Want Oekraïne heeft
- 17:57Speaker 5: natuurlijk nog best wel wat steun vanuit Amerika. Niet zozeer financieel,
- 18:01Speaker 5: maar wel qua... Inlichtingen, militaire capaciteit.
- 18:04Speaker 2: Ja, zeker. Satellieten
- 18:06Speaker 5: Ja, bijvoorbeeld. En we zeggen natuurlijk ook allemaal... we denken
- 18:11Speaker 5: eigenlijk allemaal ook hier van... hoe kan het nou dat
- 18:14Speaker 5: Trump niet zwaarder inzet op het aanpakken van Poetin... het
- 18:20Speaker 5: onder druk zetten van Poetin. Want dan zou een einde
- 18:23Speaker 5: van de oorlog misschien ook dichterbij zijn. Maar die urgentie
- 18:26Speaker 5: voel je niet.
- 18:27Speaker 2: Nee
- 18:29Speaker 4: Zeg maar, meneer Knaap... Nee, dat is zo. Bovendien in
- 18:34Speaker 4: de termen van prioriteit... is voor de Verenigde Staten het terugdringen...
- 18:43Speaker 4: van Poetin en van Rusland van minder belang... dan een
- 18:50Speaker 4: gebalanceerde verhouding met China. En daar moet dit voor werken
- 18:54Speaker 2: Ja. De oorlog is nu bijna vier jaar oud, meneer Kaper.
- 18:59Speaker 2: Als we de balans opmaken. Zelensky verliest militair. Simpelweg ook
- 19:04Speaker 2: omdat zo langzamerhand zijn soldaten op zijn. Zelensky verliest het
- 19:10Speaker 2: Europese perspectief. Zelensky verliest Amerikaanse steun. Eigenlijk ook een beetje
- 19:15Speaker 2: Europese steun. De rest van de wereld wil zich er
- 19:18Speaker 2: niet meer aan branden. Hoe
- 19:20Speaker 4: loopt dit af
- 19:22Speaker 4: Nou... Die opsomming is wel buitengewoon pessimistisch. Ten eerste moet
- 19:29Speaker 4: nog blijken of Oekraïne dit militair verliest. Het is natuurlijk
- 19:34Speaker 4: ook wel altijd een propagandatoel geweest van Rusland... om te
- 19:37Speaker 4: suggereren dat er een enorme vooruitgang aan het front wordt gemaakt.
- 19:40Speaker 4: Die vooruitgang is natuurlijk heel beperkt...
- 19:42Speaker 2: Ik las een prachtig zinnetje, misschien nu ook in een
- 19:44Speaker 2: van de kranten... misschien in de New York Times, en
- 19:46Speaker 2: dat luidde ongeveer... in 1411 dagen is Rusland in de Tweede Wereldoorlog...
- 19:52Speaker 2: nu vier jaar opgeschoven van Moskou naar Berlijn... En in
- 19:55Speaker 2: deze oorlog in vier jaar zijn ze 35 kilometer
- 19:59Speaker 4: opgeschoten. Ik geloof dat we nu ook thuis zijn. Dus
- 20:03Speaker 4: wij moeten ons wat dat betreft ook niet slachtoffer maken...
- 20:07Speaker 4: van Russische propaganda. Alsof Oekraïne aan de vooravond staat van omvallen.
- 20:14Speaker 4: Dus daar ben ik wat minder somber over. En ik
- 20:19Speaker 4: heb nog altijd wel de hoop dat de belangrijkste Europese landen...
- 20:24Speaker 4: toch een gevoel van urgentie ook onder hun bevolkingen weten
- 20:27Speaker 4: te creëren... om dit in hal toe te roepen. En
- 20:30Speaker 4: Europeanen kunnen, zoals ik al aangaf... op allerlei terreinen toch
- 20:34Speaker 4: echt wel wat meer doen dan nu gebeurt. En dat
- 20:36Speaker 4: is niet alleen een kwestie van financiën, maar ook een
- 20:38Speaker 4: kwestie van... Wat voor risico's durf je te nemen
- 20:41Speaker 2: Even een dingetje. Je kunt Europa bekijken als EU, maar
- 20:46Speaker 2: ook gewoon als NAVO-leden. En die hebben iets meer ruimte
- 20:50Speaker 2: om voor zichzelf te beslissen... wat ze wel en niet
- 20:52Speaker 2: aan hulp verlenen.
- 20:53Speaker 4: Zeker. Wat men altijd zegt, de coalitie van de ebel
- 20:57Speaker 4: en de willing... degene die in staat zijn en bereid zijn...
- 21:01Speaker 4: dat is een serieuze coalitie. En logischerwijze is dat... Als
- 21:04Speaker 4: het om Cyprus of Spanje of Portugal gaat... geringer dan
- 21:08Speaker 4: wanneer het om de Baltische Staten en Polen... en de
- 21:12Speaker 4: Scandinavische landen gaat. Zo be it. Dat zou omgekeerd ook
- 21:15Speaker 4: zo zijn. Daar is heel goed mee te werken. We
- 21:19Speaker 4: hebben de infrastructuur van de NAVO zonder de NAVO zelf
- 21:22Speaker 4: te gebruiken. Kunnen wij Oekraïners wel degelijk wat meer armslag
- 21:27Speaker 4: geven dan we nu doen?
- 21:29Speaker 5: Zou het ook kunnen dat er vooral na deze oorlog...
- 21:34Speaker 5: heel veel verliezers zijn. Oekraïne is een verliezer. Rusland is
- 21:37Speaker 5: ook een verliezer. Europa is wellicht een verliezer. Amerika kun
- 21:42Speaker 5: je nog stellen dat als Trump weer handel kan drijven...
- 21:44Speaker 5: bijvoorbeeld met Rusland, dat dat wel meevalt. En hij heeft
- 21:48Speaker 5: ons ook redelijk goed te pakken in Europa... want wij
- 21:51Speaker 5: zijn redelijk afhankelijk van Amerikaans gas aan het worden. Kunnen
- 21:54Speaker 5: we er ook zo naar kijken
- 21:56Speaker 4: Nou ja, kijk, ik... Waar ik bezorgd over ben is
- 22:03Speaker 4: dat de Europese samenwerking... tussen de belangrijkste Europese landen... dat
- 22:09Speaker 4: dat geen stand houdt wanneer Oekraïne valt. Als
- 22:14Speaker 5: EU bedoelt u?
- 22:14Speaker 4: Ja, simpelweg omdat dat voor een aantal landen... gegeven hun
- 22:19Speaker 4: geschiedenis en hun geografie existentieel is. En voor enkele andere
- 22:24Speaker 4: landen eigenlijk rumoer wat heel ver weg ligt... En dat
- 22:30Speaker 4: wordt op de spits gedreven op het moment dat Oekraïne
- 22:32Speaker 4: het niet meer zou redden. En zoals ik al aangaf,
- 22:36Speaker 4: ik denk dat we niet te snel moeten zijn met
- 22:39Speaker 4: de conclusie dat de Oekraïne het niet redt. Wij kunnen
- 22:41Speaker 4: dus op een gegeven moment beu zijn zelf. Maar wij
- 22:44Speaker 4: hebben geweldig veel capaciteiten om er toe bij te dragen.
- 22:47Speaker 4: En de Oekraïners laten dit zomaar niet uit hun handen glijden.
- 22:50Speaker 2: Ik heb nog één vraag die heeft, om een goede
- 22:52Speaker 2: Amsterdamse uitdrukking te gebruiken, niets met voetballen te maken. Er
- 22:58Speaker 2: komt een nieuw kabinet aan. Jette krijgt geen apart bewindspersoon
- 23:03Speaker 2: voor Europese zaken. U was in het kabinet Rutte 1... staatssecretaris
- 23:10Speaker 2: van Buitenlandse Zaken met speciale sporten van Europa. Daarna bent
- 23:13Speaker 2: u minister van Buitenlandse Zaken geweest. Toen had u dus allebei.
- 23:18Speaker 2: Hoe kijkt u hiernaar? Is dat jammer? Zouden we op
- 23:20Speaker 2: dit moment wel degelijk een aparte bewindsman moeten hebben... voor
- 23:23Speaker 2: Europese zaken?
- 23:25Speaker 4: Eerlijk gezegd hangt het een beetje van de persoon af.
- 23:28Speaker 4: Want je moet, als je de portefeuille Europese zaken hebt...
- 23:31Speaker 4: moet je bereid zijn jezelf weg te cijferen... en een
- 23:33Speaker 4: soort oliemannetje te zijn van de minister-president. Om die Europese
- 23:38Speaker 4: raden te laten slagen. Dus vooraf te reizen, afspraken te
- 23:41Speaker 4: maken zodat dat daar loopt. En zelf daar vooral niet
- 23:44Speaker 4: meer op de voorgrond te treden. Als je daartoe bereid
- 23:48Speaker 4: bent en in staat bent... ook al ben je minister
- 23:50Speaker 4: van Buitenlandse Zaken... dan loopt dat prima. Als je dat
- 23:52Speaker 4: niet bent... dan kun je beter een aparte staatssecretaris hebben...
- 23:56Speaker 4: die zich helemaal daaraan
- 23:57Speaker 2: wijt
- 23:58Speaker 4: Dus het kan allebei
- 24:00Speaker 2: En ze kunnen bij u langskomen om te vragen hoe
- 24:02Speaker 2: het moet. Ja, hoe het moet, dat kan.
- 24:05Speaker 5: De buitenlandminister wordt namens het CDA afgevaardigd... hebben we gelezen
- 24:09Speaker 5: vandaag
- 24:10Speaker 5: Heeft u al gebeld? Voor de derde keer?
- 24:14Speaker 4: Dat is per definitie iemand uit minstens twee generaties onder mij.
- 24:19Speaker 4: En dat hoop ik ook vanuit.
- 24:21Speaker 2: Dank, Ben Knape, oud-minister van Buitenlandse Zaken. En dank, Geert-Jan Haan, Europa-verslaggever.
- 24:38Speaker 1: Bernard Hammelburg
- 24:39Speaker 2: De nieuwe coalitie van D66, VVD en CDA heeft steun
- 24:43Speaker 2: nodig van de oppositie, ook voor het buitenlandbeleid. Volgens aankomend
- 24:47Speaker 2: premier Rob Jetten is dat hoog nodig.
- 24:50Speaker 7: Juist nu de wereld om ons heen sterk verandert, is
- 24:52Speaker 7: het de hoogste tijd dat politici weer samen verantwoordelijkheid nemen
- 24:56Speaker 2: Maar hoe denkt de grootste oppositiepartij over de buitenlandplannen van
- 25:00Speaker 2: het beoogde kabinet? Dat vraag ik aan Katy Piri, buitenlandwoordvoerder
- 25:04Speaker 2: voor GroenLinks PvdA in de Tweede Kamer. Welkom in de uitzending.
- 25:07Speaker 8: Hartelijk dank
- 25:09Speaker 2: We gaan zo meteen daar wel wat dieper op in.
- 25:12Speaker 2: Maar eerst, welk algemeen beeld hebt u... van wat dit
- 25:15Speaker 2: kabinet op buitenland en veiligheidsgebied wil?
- 25:20Speaker 8: Nou, allereerst natuurlijk sowieso is het een grote stap vooruit...
- 25:23Speaker 8: ten opzichte van wat we de afgelopen twee jaar hadden.
- 25:26Speaker 8: Waarbij een forse bezuiniging zat op ons hele diplomatennetwerk. In
- 25:30Speaker 8: Europa er echt niet toe deden. Enorme bezuinigingen op ontwikkelingssamenwerking.
- 25:35Speaker 8: Dus de toon is denk ik een hele grote stap vooruit.
- 25:39Speaker 8: En we zien natuurlijk dat de allergrootste investering... van dit
- 25:42Speaker 8: kabinet überhaupt, niet alleen op het terrein van buitenland... heeft
- 25:45Speaker 8: natuurlijk eigenlijk maar één grote investering. En dat is defensie.
- 25:49Speaker 2: En dat zat er dik in, dat zagen we aankomen
- 25:51Speaker 2: en dat komt dan ook. Het nieuwe kabinet wil een
- 25:54Speaker 2: Europese pijler binnen de NAVO. Hoe moet dat er uitzien,
- 25:58Speaker 2: vindt u?
- 26:00Speaker 8: Nou, ik denk dat
- 26:00Speaker 2: het... Vanuitgaande dat u het er mee eens bent, natuurlijk
- 26:04Speaker 8: Nou, kijk, het NAVO kunnen we veel over zeggen... maar
- 26:08Speaker 8: alsnog is het natuurlijk gewoon onze allerbelangrijkste bondgenootschap... om ons
- 26:11Speaker 8: veilig te houden. Dus daar hadden we natuurlijk en hebben
- 26:14Speaker 8: we gewoon de NAVO voor. De EU richtte zich veel
- 26:17Speaker 8: meer op economische samenwerking. En dat betekent ook als je ziet...
- 26:22Speaker 8: niet alleen in hoezeer je vertrouwt nog... op de betrouwbaarheid
- 26:26Speaker 8: van de VS in de toekomst. Maar ook gewoon als
- 26:28Speaker 8: je luistert naar wat de VS wil... dat we meer
- 26:31Speaker 8: onze eigen broek gaan ophouden... is het gewoon verstandig om
- 26:34Speaker 8: die Europese pijlen inderdaad te verstevigen. Dus dat is veel
- 26:37Speaker 8: meer Europese inkoop gezamenlijk doen... en je ook minder afhankelijk
- 26:42Speaker 8: maken van anderen.
- 26:44Speaker 2: De coalitie zegt ook dat we meer Europese defensiesamenwerking moeten zoeken.
- 26:48Speaker 2: Onder meer met de Europese nucleaire afschrikking. Dat is nogal wat,
- 26:52Speaker 2: want dan zeg je in feite... we hebben twee nucleaire
- 26:54Speaker 2: machten in Frankrijk... en als je Engeland even meerekent voor
- 26:57Speaker 2: de gemak hebben we er twee. En daarvoor zou dan
- 27:00Speaker 2: het SAFE-instrument voor defensierekening worden gebruikt. Tegelijkertijd roept de VVD... nee,
- 27:06Speaker 2: dat kan niet, want we willen geen eurobonds. Dat is
- 27:09Speaker 2: toch met elkaar in strijd? Want in feite is dit
- 27:11Speaker 2: een vorm van eurobonds...
- 27:14Speaker 8: Zeker, alleen de VVD wil het niet op die manier noemen.
- 27:18Speaker 8: Laten we duidelijk zijn, er zaten twee partijen aan tafel...
- 27:21Speaker 8: die zeker op het terrein van Defensie vonden... dat je
- 27:24Speaker 8: dus ook moet kijken naar gezamenlijke Europese leningen. En er
- 27:27Speaker 8: zat één partij aan tafel die zeker met het woord
- 27:30Speaker 8: heel veel moeite heeft... En op papier lijkt de VVD
- 27:33Speaker 8: hierop gewonnen te hebben. We gaan het zien in de praktijken.
- 27:36Speaker 8: Er waren meer landen die in het verleden de positie hadden...
- 27:39Speaker 8: zoals de VVD die nog steeds heeft. En die toch
- 27:41Speaker 8: gedraaid zijn. Neem bijvoorbeeld Denemarken. Waar echt anders is... ook
- 27:47Speaker 8: een regering wat daar anders naar is gaan kijken. Ik
- 27:50Speaker 8: denk dat dat ook veel realistischer is. Als je echt...
- 27:53Speaker 8: die markt wil kunnen ontwikkelen, als je echt ook vaart
- 27:56Speaker 8: wil maken... met die autonomie, ook op het gebied van defensie...
- 28:00Speaker 8: dan zou je dat ook moeten doen met gezamenlijke leningen.
- 28:03Speaker 2: Ja, en een land als Denemarken voelt natuurlijk twee dreigingen.
- 28:07Speaker 2: Eén is Oekraïne, dat voelen we allemaal. En die hebben
- 28:09Speaker 2: nu ook nog Groenland erbij. Dus voor hun verandert het
- 28:12Speaker 2: hele wereldbeeld eigenlijk in hele korte tijd...
- 28:16Speaker 8: Absoluut, misschien was dat wel nog een pro-Atlantischer land dan Nederland.
- 28:21Speaker 8: Zeer gericht op de Amerikanen. En je ziet dat daar
- 28:24Speaker 8: natuurlijk de afgelopen maanden ook de sfeer enorm is omgeslagen.
- 28:27Speaker 8: Na al die dreigingen over Groenland.
- 28:29Speaker 2: Ja, de coalitie wil een begrotingstekort van maximaal 2%. In
- 28:34Speaker 2: Europa pleit men voor een sterkere meerjarenbegroting. Gaat daar wel
- 28:40Speaker 2: voldoende geld heen?
- 28:42Speaker 8: Nou, als ik eerlijk ben, meneer Hammelberg... is dat nog
- 28:45Speaker 8: een van de vragen die openstaat... die niet duidelijk is
- 28:48Speaker 8: uit de financiële paragrafen... ook bijvoorbeeld van deze drie partijen.
- 28:53Speaker 8: Dus u weet nog dat de vorige coalitie, dus kabinet Schoof...
- 28:57Speaker 8: die heeft bepaald dat we 1,6 miljard willen bezuinigen... qua Nederland
- 29:01Speaker 8: wat we inbrengen in de begroting in Europa. Zelfs CPB
- 29:05Speaker 8: vond dat een totaal onhaalbaar plan. Maar dat staat nog
- 29:09Speaker 8: steeds wel in de boeken. En daar wordt niet over
- 29:13Speaker 8: gerept in het akkoord. Ook niet in het financiële akkoord.
- 29:15Speaker 8: Dus dit is een van de vragen die openstaat. Is
- 29:19Speaker 8: er nu een gat op de begroting van 1,6 miljard? Of
- 29:22Speaker 8: zijn ze vergeten op te schrijven dat ze dat niet
- 29:24Speaker 2: willen bezuinigen? Ik krijg de indruk dat daar nog wel
- 29:28Speaker 2: een debatje over komt. Ja, vast. Nog een zin die
- 29:33Speaker 2: onmiddellijk opviel. De Verenigde Staten zijn de wereldmacht met wie
- 29:36Speaker 2: we de meeste belangen delen. En dan denken wij natuurlijk misschien... Nou,
- 29:43Speaker 2: als je naar meneer Trump luistert, en zeker naar meneer Vance...
- 29:47Speaker 2: die denken er in elk geval anders over. Moeten wij
- 29:50Speaker 2: ons niet veel feller opstellen tegen of uitspreken... over Amerika
- 29:56Speaker 2: dan wij nu doen?
- 29:59Speaker 8: Nou, mijn ogen bleven natuurlijk ook even haken op dat zinnetje.
- 30:02Speaker 8: Ik was wel in ieder geval blij dat ze niet
- 30:04Speaker 8: zeiden de meeste waarde... want dat is op dit moment
- 30:07Speaker 8: zeker niet zo. Ik denk dat diplomatieke taal is... voordat
- 30:10Speaker 8: wij daar nu de meeste afhankelijkheden van hebben. En dat
- 30:13Speaker 8: is gewoon waar. Dat is nog iets anders dan per
- 30:15Speaker 8: se belangen... want ik denk inderdaad dat onze belangen helaas...
- 30:19Speaker 8: niet altijd dezelfde zijn met deze Amerikaanse regering... En dat,
- 30:27Speaker 8: als ik het vergelijk met het eerste stuk bijvoorbeeld... van
- 30:31Speaker 8: D66 en CDA... en nu kijk wat is terechtgekomen in
- 30:34Speaker 8: het coalitieakkoord... CDA in D66 had heel duidelijk opgeschreven... we
- 30:39Speaker 8: moeten onze afhankelijkheid van de Amerikanen afbouwen
- 30:42Speaker 8: Die zin mist nu in het akkoord, terwijl we het
- 30:44Speaker 8: eigenlijk allemaal weten... dat hier eigenlijk een hele grote meerderheid
- 30:48Speaker 8: van de Kamer... en denk ik ook van de Nederlandse
- 30:51Speaker 8: bevolking het mee eens
- 30:52Speaker 2: is. Het is misschien ook een kwestie, je kunt zeggen...
- 30:55Speaker 2: dat heeft de VVD er dan misschien zo ingevrummeld. Maar
- 30:58Speaker 2: het kan ook zijn dat het een vorm is van realisme.
- 31:00Speaker 2: Want je kunt het allemaal willen, maar je kunt het
- 31:02Speaker 2: niet zo van 1, 2, 3 regelen. Helemaal eens? Ja.
- 31:06Speaker 8: Zeker. Ik denk niet dat dat morgen lukt. Ik denk
- 31:10Speaker 8: wel dat de ambitie omhoog moet. Als je dan kijkt
- 31:13Speaker 8: dat de coalitie nu heeft afgesproken... om voor 2030, bijvoorbeeld als
- 31:17Speaker 8: het gaat om onze militaire defensiemateriaal... om daar 50% van
- 31:23Speaker 8: Europees of nationaal in te kopen. Oftewel, niet van de Amerikanen.
- 31:27Speaker 8: Onze krijgsmacht is van alle Europese krijgsmachten... de meest afhankelijk
- 31:31Speaker 8: van Amerikaanse inkoop. Vind ik de ambitie daarop eerlijk gezegd
- 31:35Speaker 8: zelfs tegenvallen.
- 31:35Speaker 2: Ja. Belgisch premier Bart de Wever zei er eerder deze
- 31:39Speaker 2: week dit over.
- 31:42Speaker 3: I'm very serious. We need to enlarge. But we need
- 31:44Speaker 3: to stop lying. We're playing so much absurd theater. When
- 31:48Speaker 3: we meet with the Trump administration... we pretend to like
- 31:52Speaker 3: things that we hate. Or pretend to not hear things
- 31:55Speaker 3: that are actually sad
- 31:56Speaker 2: Ja, dat is eigenlijk wel... Hij heeft natuurlijk een beetje gelijk.
- 32:00Speaker 2: We zeggen allemaal dingen om Trump over de rug te aaien...
- 32:04Speaker 2: of te slijmen of te paaien, noem maar hoe je
- 32:08Speaker 2: het noemen wil. Terwijl we eigenlijk... We zouden moeten zeggen,
- 32:13Speaker 2: we moeten eerlijk zijn. Het Westerse Rijk zoals we dat
- 32:17Speaker 2: tot nu toe hebben gekend... voor de laatste tachtig jaar,
- 32:20Speaker 2: dat bestaat eigenlijk niet meer. Nou is de wever bepaald
- 32:24Speaker 2: niet van uw politieke kleur. Nee, het is wel een
- 32:28Speaker 8: coalitie met sociaaldemocraten
- 32:31Speaker 2: Dat is waar. Het is een hele uitgesproken man, ook
- 32:34Speaker 2: in een kwestie als dit. Heeft hij wat u betreft
- 32:37Speaker 2: hier wel een punt?
- 32:39Speaker 8: Ja, en hij is natuurlijk niet de enige die dat zei.
- 32:42Speaker 8: Dus je zag eigenlijk rondom de hele crisis rondom Groenland...
- 32:46Speaker 8: zag je eigenlijk drie groepen in Europa. Hoe ga je
- 32:49Speaker 8: om met Amerika met zo'n dreiging naar een NAVO-bondgenoot? Je
- 32:53Speaker 8: zag één groep, dat zijn de Orbaans, die zwijgen... en
- 32:56Speaker 8: die het eigenlijk allemaal wel prima vinden... want hen interesseert
- 32:59Speaker 8: Groenland of Denemarken ook niet veel... Dan had je de
- 33:02Speaker 8: groep Meloni. Dus de mensen die wel echt voor het
- 33:05Speaker 8: eerst zeiden... ja, maar dit kan niet. Maar wel nalieten
- 33:09Speaker 8: om daar consequenties eventueel aan te verbinden. En je had
- 33:12Speaker 8: landen zoals zeker Frankrijk voorop, maar ook Duitsland... die daar
- 33:17Speaker 8: veel kritischer over waren. Ik denk dat we Bart de
- 33:20Speaker 8: Wever tot die derde groep kunnen rekenen. Wat mij betreft,
- 33:24Speaker 8: en dat hoop ik ook, dat een Nederlandse coalitie... niet
- 33:28Speaker 8: met brute taal of niet onbesuist... maar wel gewoon gaan
- 33:32Speaker 8: staan voor je waarde... en jezelf ook blijven beseffen dat
- 33:35Speaker 8: je voorlopig... ook nog deels gewoon afhankelijk bent van die
- 33:37Speaker 8: Amerikanen
- 33:38Speaker 2: U weet heel veel van de EU en de werking daarvan...
- 33:42Speaker 2: omdat u die achtergrond hebt. We praten even over uitbreiding.
- 33:46Speaker 2: Er zijn plannen. Landen moeten blijven voldoen aan die Kopenhagen-criteria...
- 33:53Speaker 2: om überhaupt lid te kunnen en mogen worden... Gaat er
- 33:56Speaker 2: genoeg urgentie vanuit om landen... van bijvoorbeeld de westelijke Balkan
- 34:00Speaker 2: bij de EU te betrekken... om ze uit de handen
- 34:03Speaker 2: van Poetin te houden
- 34:05Speaker 8: Nou, ik vind wel de afgelopen jaren... als ik even
- 34:07Speaker 8: de laatste twee jaar onder kabinet schoof... even niet meereken,
- 34:11Speaker 8: dat Nederland daar best wel een stap in heeft gezet.
- 34:14Speaker 8: Met name onder Rutte 4. Toch een realistischere blik... dat je
- 34:18Speaker 8: niet alleen maar elke keer kunt roepen om criteria... maar
- 34:20Speaker 8: dat je ook je best moet doen... om die landen
- 34:22Speaker 8: aan onze kant te houden, ook qua democratische hervormingen. Dus
- 34:26Speaker 8: ik ben blij dat zo'n zin ook weer eigenlijk in
- 34:28Speaker 8: dit akkoord staat opgenomen. Laten we eerlijk zijn, de landen
- 34:33Speaker 8: op de Balkan... die onderhandelen al bijna twee decennia over lidmaatschap.
- 34:37Speaker 8: Montenegro en Albanië ziet het eruit dat de commissie eind
- 34:41Speaker 8: dit jaar... of begin volgend jaar gaat concluderen dat ze
- 34:43Speaker 8: alle hoofdstukken hebben afgerond. En dan is de vraag, kunnen
- 34:46Speaker 8: ze lid worden? Maar de allergrootste vraag die natuurlijk voor
- 34:50Speaker 8: ons staat... wat gaan we dan straks doen met Oekraïne?
- 34:53Speaker 8: En dat is een discussie die we ook hier in
- 34:56Speaker 8: de Kamer uitgebreid zullen voeren. Want zeggen of realistisch net
- 35:00Speaker 8: doen alsof Oekraïne in twee, drie jaar... een alle Kopenhagen-criteria-koop
- 35:04Speaker 8: wil doen... dan hou je
- 35:06Speaker 2: de
- 35:06Speaker 8: mensen voor de gek. Dus je zult toch moeten kijken
- 35:08Speaker 8: naar een ander soort lidmaatschap... of gedeeltelijk lidmaatschap
- 35:13Speaker 2: Het lidmaatschap Light, we hadden het daarnet ook in het
- 35:16Speaker 2: eerste deel... van dit programma al even over met oud-minister
- 35:19Speaker 2: Ben Knaap... Ja, leuk om hem te horen. Ja, die
- 35:22Speaker 2: vergelijkbaar geluiden. Laten we even, mevrouw Piri, kijken naar het Midden-Oosten.
- 35:28Speaker 2: En dan, als we het met u goed vinden, eerst
- 35:29Speaker 2: even naar Iran. Niet zozeer vanwege het Greerakkoord, want dat
- 35:32Speaker 2: staat er niet in. Snap ik. Maar daar staat iets
- 35:34Speaker 2: over in. Ja, iets over in. Maar daar is gewoon
- 35:37Speaker 2: echt nieuws. Want Trump dreigde eerst met een aanval. Maar
- 35:40Speaker 2: nu zijn er in Oman gesprekken tussen Iran en de
- 35:43Speaker 2: Verenigde Staten... over een herstart van de onderhandelingen van het
- 35:46Speaker 2: Iraanse nucleaire programma. Dat doet niets als dat lukt. Wat
- 35:51Speaker 2: ik persoonlijk betwijfelde. Als dat lukt, dan doet dat niets
- 35:56Speaker 2: af aan de dictatuur van de moelaars. Moeten we niet
- 35:59Speaker 2: te min blij zijn met zo'n diplomatieke ontwikkeling
- 36:05Speaker 8: Om het positief te bekijken wat er nu gebeurt... is
- 36:10Speaker 8: als er weer iets van een akkoord zou kunnen komen...
- 36:13Speaker 8: om dat nucleair programma van Iran te beteugelen... of te
- 36:17Speaker 8: doen stoppen, dan denk ik dat de hele wereld daar
- 36:19Speaker 8: blij mee moet zijn. Dat gezegd hebben, denk ik ook
- 36:23Speaker 8: dat Amerika de verwachtingen heeft geschept, zeker bij de mensen
- 36:27Speaker 8: in Iran, dat er veel meer ging gebeuren. Dat het
- 36:30Speaker 8: niet alleen ging om het atoomprogramma, maar ook ging om
- 36:33Speaker 8: democratie en dictatuur en hoe er met de mensen wordt omgegaan.
- 36:37Speaker 8: Dus ik kan me voorstellen dat die mensen die de
- 36:39Speaker 8: afgelopen maanden... en niet alleen de afgelopen maanden, maar eigenlijk
- 36:42Speaker 8: de afgelopen jaren... zeer moedig de straat op zijn gegaan
- 36:46Speaker 8: tegen echt... misschien een van de meest verschrikkelijke regimes die
- 36:49Speaker 8: er zijn ter wereld... met gevaar voor eigen leven de
- 36:54Speaker 8: straat op te gaan... dat die zeer teleurgesteld zullen zijn
- 36:56Speaker 8: als dit het is.
- 36:58Speaker 2: Een van de redenen dat Trump misschien terugkwam... dat hoor
- 37:01Speaker 2: je overal, op die dreiging van... we komen eraan om
- 37:05Speaker 2: jullie te redden, daar kwam het op neer... was omdat
- 37:07Speaker 2: een aantal bondgenoten, Qatar, Saudi-Arabië, de Emiraten, Israël... allemaal zeiden,
- 37:14Speaker 2: pas even op, want de Iraniërs slaan terug... en raad
- 37:18Speaker 2: eens op wie hun raketten dan neer gaan komen. Niet
- 37:20Speaker 2: op jou, maar op ons. En dat hij daarnaar heeft geluisterd,
- 37:24Speaker 2: dat zou kunnen...
- 37:25Speaker 8: Zeker, dat is een van de mogelijkheden. En laten we
- 37:28Speaker 8: eerlijk zijn, er hebben heel veel Amerikaanse presidenten... in het
- 37:31Speaker 8: verleden overwogen om Iran aan te vallen. En op Trump
- 37:35Speaker 8: na heeft geen van allen het uiteindelijk gedaan. En dat
- 37:39Speaker 8: had ook redenen dat je namelijk niet zeker weet... dat
- 37:42Speaker 8: het regime daarmee weg is. Nee. Zeker niet als het
- 37:45Speaker 8: alleen maar een luchtaanval is... en je daarna niet bereid
- 37:48Speaker 8: bent om voor langere termijn... daar ook troepen aan te verbinden.
- 37:52Speaker 8: We weten één ding zeker van Trump. Dat laatste zat
- 37:55Speaker 8: er bij hem überhaupt nooit
- 37:56Speaker 2: in de
- 37:57Speaker 8: plannen.
- 37:57Speaker 2: Nee, heeft er nooit ingezet. Het brengt ons op het
- 38:00Speaker 2: Israëlisch-Palestijnse conflict. Want Israël speelt in dit geheel ook een rol.
- 38:04Speaker 2: En daarin staat in het regeerakkoord, zoals altijd, dat Nederland
- 38:08Speaker 2: een twee-staten-oplossing wil. Dat sancties tegen ultra-rechts in Israël, die
- 38:14Speaker 2: staan er ook in. U hebt daar vast nog wat
- 38:16Speaker 2: over te zeggen. Maar eerst even deze vraag. Het twintigpuntenplan
- 38:20Speaker 2: van Trump is overgenomen door de VN-veiligheidsraad. En dat is
- 38:25Speaker 2: het belangrijkste internationale gremium, kun je zeggen. En dat is
- 38:28Speaker 2: dus bindend, dus automatisch ook Nederlands beleid. Daar moet u
- 38:33Speaker 2: dus mee leven, toch
- 38:37Speaker 8: Ja, alleen volgens mij wat ook nu blijkt... dat was
- 38:42Speaker 8: al de kritiek op het moment dat het 20-puntenplan is opgesteld...
- 38:45Speaker 8: is dat er gewoon heel veel elementen niet zijn uitgewerkt
- 38:48Speaker 8: en niet instaan... waardoor we nog steeds in fase 1 vastzitten...
- 38:51Speaker 8: en voor de rest niet verder komen
- 38:53Speaker 2: Nee, maar... Laten we zeggen, dat is toch gelukt. Nou,
- 38:59Speaker 2: niet helemaal, maar goed, er is iets wat lijkt op
- 39:01Speaker 2: een wapenstilstand. Niemand had het idee dat dat echt zou
- 39:04Speaker 2: kunnen of lukken. Uw insteek is altijd geweest, isoleer Hamas,
- 39:09Speaker 2: isoleer Israël, komt een wapenembargo. Terwijl de toenadering van Trump,
- 39:13Speaker 2: die draait het om. Die is niet aan het straffen,
- 39:17Speaker 2: maar aan het belonen. Mag ik aannemen, zeker omdat de
- 39:20Speaker 2: Veiligheidsraad dit heeft geaccepteerd... dat u zegt, oké, daar moet
- 39:23Speaker 2: ik mij eigenlijk wel bij aansluiten. Bij dat beleid
- 39:28Speaker 8: Nou, laat ik het zo zeggen. Kijk, wat heeft de
- 39:30Speaker 8: Veiligheidsraad geaccordeerd... is een drievaseplan met daarin afspraken... over de
- 39:36Speaker 8: terugkeer van alle gijzelaars. Dat is gelukkig uiteindelijk gebeurd... Heeft
- 39:44Speaker 8: ook natuurlijk afspraken over de ontmanteling van Hamas, et cetera. Nou,
- 39:47Speaker 8: daar zien we gewoon on the ground nog weinig van.
- 39:51Speaker 8: Wat we nu ook nog steeds zien, is dat die toegang...
- 39:54Speaker 8: bijvoorbeeld met Rafa, met de grensovergang, is twee dagen open geweest.
- 39:57Speaker 8: Wat we ook zien, is dat Israël volgens mij net
- 40:00Speaker 8: voor Oud en Nieuw... heeft aangekondigd dat ze ook Nederlandse
- 40:03Speaker 8: en Europese... en internationale hulporganisaties... niet hun werk meer laten
- 40:08Speaker 8: doen in Gaza. Het was goed om een staak tot
- 40:12Speaker 8: vuren te bereiken. Volgens mij is niemand daar rauwig om.
- 40:16Speaker 8: Maar we zijn echt nog heel ver weg. Ook met
- 40:18Speaker 8: dit 20-punten-plan van duurzame vereniging
- 40:21Speaker 2: Maar je kunt het ook omdraaien. Hij is toch verder gekomen,
- 40:23Speaker 2: die malle Trump, zal ik maar zeggen... dan een heleboel
- 40:26Speaker 2: andere goedwillende politici in de hele wereld... die het ook
- 40:29Speaker 2: hebben geprobeerd.
- 40:31Speaker 8: Om een staak tot
- 40:31Speaker 2: vuur te bereiken, absoluut. Maar
- 40:33Speaker 8: duurzame vrede
- 40:34Speaker 2: zie ik nog niet. Tuurlijk, dat begrijp ik. Maar goed,
- 40:37Speaker 2: als je kijkt naar artikel 19 van die 20 punten... dan zie
- 40:40Speaker 2: je daar toch wel iets van een twee-staten-oplossing in staan.
- 40:44Speaker 2: Maar dat is dan op voorwaarde dat er een regering komt...
- 40:46Speaker 2: die zowel op de Westbank als in Gaza aanvaardbaar is.
- 40:51Speaker 2: Want dan heb je de facto die Tweede Staat al...
- 40:56Speaker 2: En dat maakt dan onderhandelingen ook weer makkelijker. Dus het
- 40:58Speaker 2: staat er allemaal wel in, als je het goed leest.
- 41:00Speaker 2: Dat is toch ook wel hoopgevend
- 41:03Speaker 8: Ja, u wil het heel graag. U probeert het nu
- 41:05Speaker 8: voor de vierde keer. Voor mij vooral
- 41:08Speaker 2: horen dat ik het eigenlijk uitstekend vond. Het uitgoedpunt is
- 41:11Speaker 2: heel simpel. Er zijn allerlei mensen met opvattingen in de politiek.
- 41:16Speaker 2: Maar als de Veiligheidsraad iets vastlegt... dan is het wet
- 41:20Speaker 2: voor iedereen. Dus ook voor u en mij en ons allemaal.
- 41:23Speaker 2: En ook voor Macron en ook voor Poetin. Ga zo
- 41:25Speaker 2: maar door.
- 41:26Speaker 8: Zeker, maar we weten ook gewoon heel goed dat er
- 41:28Speaker 8: dus heel veel elementen... waar je dagelijks tegenaan loopt nu ook...
- 41:34Speaker 8: waar de mensen in Gaza mee te maken hebben... gewoon
- 41:37Speaker 8: geen oplossing voor staan in dat 20-puntenplan. Dat was ook
- 41:40Speaker 8: meteen de kritiek vanuit de regio. Dus er staan een
- 41:43Speaker 8: aantal principes in. Er zijn ook heel veel VN-veiligheidsraadsresoluties... over
- 41:49Speaker 8: de twee-staten-oplossingen, uitspraken van het internationaal gerechtshof... die eigenlijk weer
- 41:54Speaker 8: anders zijn dan dit 20-puntenplan... zoals de heer Hammelburg ook weet.
- 41:58Speaker 8: Dus de vraag
- 41:59Speaker 2: is dan
- 41:59Speaker 8: welk internationaal recht is leidend
- 42:02Speaker 2: De meeste van die resoluties ken ik zelfs nog uit
- 42:04Speaker 2: mijn hoofd. U ook waarschijnlijk. Dat
- 42:06Speaker 8: zal ik echt niet
- 42:07Speaker 2: beweren. Maar in elk geval, het is inderdaad... maar je
- 42:10Speaker 2: kunt zeggen dat de laatste resolutie is de beslissende. in
- 42:13Speaker 2: deze zaak. En die vecht het allemaal op een rijtje.
- 42:17Speaker 2: Maar u hebt gelijk, het laatste woord is nog niet overgezegd.
- 42:19Speaker 2: En we zullen u ongetwijfeld weer hierover horen. Dank, Kati Piri, buitenlandwoordvoerder...
- 42:25Speaker 2: voor GroenLinks PvdA in de Tweede Kamer. Tijd voor het
- 42:31Speaker 2: laatste Amerikaanse nieuws... door de ogen van onze correspondent in Washington,
- 42:34Speaker 2: Jan Posma. Jan, we gaan het hebben over de Washington Post.
- 42:38Speaker 2: Dat is een instituut, de krant van Watergate, de krant
- 42:42Speaker 2: van Bob Woodward. Maar het gaat helemaal niet goed daar...
- 42:47Speaker 9: Nee, Bernard, toen ik hier lang geleden... als stagiair voor
- 42:50Speaker 9: het eerst in Washington was... toen ben ik op de
- 42:52Speaker 9: fiets over die grote Key Bridge... die ken je ook
- 42:54Speaker 9: door Georgetown heen zo... naar Roslin gereden, naar de parkeergarage...
- 42:57Speaker 9: waar Bob Woodward met Deep Throat afsprak. Want inderdaad, Woodward
- 43:01Speaker 9: en Bernstein, Watergate... dat is de Washington Post. Ik woon
- 43:05Speaker 9: nu vlakbij het appartement waar Woodward woonde... waar hij dan
- 43:08Speaker 9: een vlaggetje in zijn bloempot zette op het balkon... om
- 43:11Speaker 9: te laten weten aan Mark Veld, Deep Throat... dat hij
- 43:14Speaker 9: wilde afspreken. Nou, dat soort verhalen. Zo kennen we de
- 43:17Speaker 9: Washington Post. Maar gisteren zijn er 300 mensen uitgegooid bij de
- 43:21Speaker 9: Washington Post. Dat is een derde van de staf. De
- 43:23Speaker 9: krant moet bezuinigen, de correspondenten moeten weg. De correspondent in
- 43:27Speaker 9: Oekraïne hoorde dat in de kou in oorlogsgebied... dat ze
- 43:30Speaker 9: geen baan meer had. De lokale redactie moet weg, dus
- 43:34Speaker 9: voor het Washingtonse nieuws... De boekensectie, de sport, er moet
- 43:37Speaker 9: heel veel weg. Dus er blijft eigenlijk weinig
- 43:40Speaker 2: over, zou je kunnen zeggen. En dan voor de oorzaak
- 43:42Speaker 2: wordt gewezen naar de eigenaar... Amazon-miljardair Jeff Bezos...
- 43:47Speaker 9: Ja, die nam in 2013 voor 250 miljoen dollar de post over.
- 43:52Speaker 9: Dat
- 43:52Speaker 2: is een fooi, laten we eerlijk zijn. Ja, precies
- 43:55Speaker 9: Daar was hij wel blij mee toen. Hij bemoeide zich
- 44:00Speaker 9: weinig met de krant. Hij zei, dit is mijn legacy.
- 44:04Speaker 9: Hiervoor gaan mensen mij onthouden dat ik die krant heb gered.
- 44:07Speaker 9: Ging goed met de krant. In zijn eerste termijn zelfs
- 44:09Speaker 9: heel goed. Toen kwam ook die slogan, democracy dies in darkness...
- 44:14Speaker 9: Trump was geregeld boos op de Washington Post. Noemde het
- 44:16Speaker 9: de Amazon Post. Viel Bezos ook persoonlijk aan. En daarna
- 44:21Speaker 9: veranderde er wat. In 2024 wilde de Washington Post Kamala Harris
- 44:25Speaker 9: niet endorsen. Dat werd tegengehouden door Bezos, onder andere. De
- 44:30Speaker 9: Post verloor hierdoor 250.000 abonnees. Dat is 10% van het geheel.
- 44:35Speaker 9: En dat is denk ik ook niet gek, want Washington
- 44:37Speaker 9: is voor 90% democratisch. Die vonden De opiniepagina werd omgegooid.
- 44:42Speaker 9: Die moest meer libertair, meer gericht op vrijheid voor ondernemerschap.
- 44:46Speaker 9: Niet zo links eigenlijk. Er moest bezuinigd worden. Grote namen
- 44:50Speaker 9: gingen ook al weg. En toen hadden we dus het
- 44:53Speaker 9: moment dat Trump weer president werd. Dat Bezos naar Trump
- 44:58Speaker 9: op bezoek ging. Op Mar-a-Lago. Daar pitchte Melania Trump haar
- 45:01Speaker 9: idee voor een documentaire... nu in de bioscopen. Amazon bood 40
- 45:06Speaker 9: miljoen dollar en kocht dat dus. En Bezos zat daarna
- 45:10Speaker 9: vooraan bij de inauguratie. Vorige week nog ging die film
- 45:15Speaker 9: in première. Een paar dagen later ontving Bezos de minister
- 45:18Speaker 9: van Defensie Hexet bij zijn ruimtevaartbedrijf Blue Origin. Dus dat
- 45:22Speaker 9: gebeurde er allemaal en de post die glijdt ondertussen af.
- 45:25Speaker 9: Komt ook door AI, door online nieuws, al die dingen.
- 45:28Speaker 9: Maar de invloed van Bezos En
- 45:31Speaker 2: waarom doet Bezos dat? Want je kunt ook zeggen, die
- 45:33Speaker 2: man is zo rijk en zo onafhankelijk. Gaat het nou
- 45:36Speaker 2: alleen maar om geld of gaat het om meer?
- 45:39Speaker 9: Ja, geld is zeker de onderliggende rol. Ook als je
- 45:43Speaker 9: een paar niveautjes verder kijkt. Ik hoor hier vaak de
- 45:46Speaker 9: berekening nu van, en die vind ik wel mooi hoor,
- 45:48Speaker 9: Bezos is op dit moment 249 miljard dollar waard. Iemand reken
- 45:53Speaker 9: ervoor dat hij met zijn weeksalaris al het verlies van
- 45:56Speaker 9: de post voor vijf jaar zou kunnen dragen. Dus met
- 45:59Speaker 9: wat hij één week verdient. Volgens mij speelt hier ook
- 46:03Speaker 9: mee dat Bezos, net als die meeste andere techmiljardairs, in
- 46:06Speaker 9: Trumps tweede termijn nu heeft besloten, ik ga er niet
- 46:09Speaker 9: meer tegenin. Ik ga meedoen. Hij heeft gekeken naar zijn belangen.
- 46:12Speaker 9: Hij heeft gekeken naar Amazon, Blue Origin. Hij heeft toen bedacht,
- 46:16Speaker 9: het is eigenlijk wel heel lastig om een krant te
- 46:18Speaker 9: bezitten die maar kritisch blijft schrijven als je probeert een
- 46:20Speaker 9: wit voetje te halen bij dat witte huis. Ik moet zeggen,
- 46:23Speaker 9: het helpt hem zelf ook wel, want de verslaggever die
- 46:26Speaker 9: Amazon volgde, ook best wel lastig natuurlijk, die is ook ontslagen.
- 46:32Speaker 9: Zo gaat dat dan. En het is heel jammer, want
- 46:34Speaker 9: dan was de Post belangrijke stem in het publieke debat,
- 46:37Speaker 9: en de media in Amerika. Je ziet echt, dat wordt
- 46:39Speaker 9: steeds meer gedomineerd door miljardairs. Zoals Bezos, Rupert Murdoch zit
- 46:44Speaker 9: er natuurlijk al heel lang... met Fox en de Wall
- 46:46Speaker 9: Street Journal, maar we hebben Elon Musk met Twitter... Zuckerberg
- 46:49Speaker 9: met Meta, de zoon van Oracle-miljardair Larry Ellison... David Ellison,
- 46:53Speaker 9: die Paramount overnam, die is nu de baas bij CBS News.
- 46:57Speaker 9: Dus het zijn allemaal Bezosjes
- 46:59Speaker 2: hier. Jan, jij en ik zijn allebei abonnee van de
- 47:03Speaker 2: Washington Post. Hou jij je abonnement?
- 47:07Speaker 9: Ik ben ook benieuwd wat jij gaat zeggen. Maar ja,
- 47:09Speaker 9: ik blijf het toch. Maar ik denk dan, er zijn
- 47:10Speaker 9: toch goede journalisten. Maar ik moet ook wel zeggen, Bernd.
- 47:13Speaker 9: Ik las een verslag van die première van de Melania-documentaire.
- 47:17Speaker 9: En ik merkte dat ik steeds dacht van... is dit
- 47:18Speaker 9: nu extra voorzichtig opgeschreven? En toen dacht ik van ja,
- 47:21Speaker 9: dat is ook niet goed. En er is straks geen
- 47:23Speaker 9: lokaal nieuws meer. Daar begint alles mee. Het worden wel
- 47:27Speaker 9: echt zware tijden voor de post,
- 47:28Speaker 2: denk ik. Ja, je hebt gelijk. En om antwoord te
- 47:31Speaker 2: geven op jouw vraag. Ik hou me ook. Ik heb
- 47:35Speaker 2: ook de New York Post en alle andere kranten... die
- 47:39Speaker 2: van belang zijn, denk ik, voor ons. Dus om ons
- 47:42Speaker 2: werk te doen, kijken we naar alle kanten. Maar het
- 47:44Speaker 2: is een opmerkelijk verhaal. Dank je wel, Jan Posma, correspondent
- 47:48Speaker 2: in Washington. Wilt u meer horen over het fascinerende land?
- 47:51Speaker 2: Luister dan naar de Amerika-podcast van Jan en mij. Tot
- 47:54Speaker 2: zover BNR De Wereld, redactie Michael Roelen. Mijn naam is
- 47:57Speaker 2: Bernd Hangelburg. Tot volgende week.