Latest / Art Perspective – podcast o sztuce / Picasso: 1100 zaginionych dzieł i największa ofiara rynku sztuki

Transcript

Picasso: 1100 zaginionych dzieł i największa ofiara rynku sztuki · Art Perspective – podcast o sztuce

• 0:01
  SPEAKER_00: Cześć, z tej strony Dorota, witam Was w Art Perspective Podcast.
• 0:05
  SPEAKER_00: Jeśli interesują Was historie,
• 0:07
  SPEAKER_00: w których sztuka zderza się z kryminałem,
• 0:10
  w których lśniący świat galerii i domów aukcyjnych styka się z
• 0:14
  dusznością garaży
• 0:15
  SPEAKER_00: pełnych fałszywek,
• 0:16
  SPEAKER_00: to dobrze trafiliście.
• 0:18
  SPEAKER_00: Dzisiaj zanurzymy się w historię,
• 0:21
  SPEAKER_00: która jest dowodem na to,
• 0:22
  SPEAKER_00: że nawet największy geniusz może paść ofiarą własnej sławy.
• 0:27
  SPEAKER_00: Będziemy rozmawiać o artyście,
• 0:29
  SPEAKER_00: który jest kochany przez marszandów,
• 0:31
  uwielbiany przez kolekcjonerów i jednocześnie najbardziej
• 0:35
  pożądany przez złodziei i
• 0:37
  SPEAKER_00: oszustów.
• 0:38
  SPEAKER_00: Porozmawiamy o Pablo Picasso.
• 0:41
  SPEAKER_00: To nazwisko,
• 0:42
  SPEAKER_00: które w świecie sztuki budzi podziw i rewolucję,
• 0:46
  SPEAKER_00: ale dla międzynarodowej policji jest symbolem kryminalnego podziemia.
• 0:51
  SPEAKER_00: Zanim jednak zagłębimy się w mroczny,
• 0:53
  SPEAKER_00: kryminalny życiorys tego wielkiego mistrza,
• 0:56
  SPEAKER_00: mam dla Was małą prośbę.
• 0:58
  SPEAKER_00: Jeśli ten odcinek Was wciągnie i dostarczy Wam perspektywy,
• 1:02
  SPEAKER_00: której szukaliście,
• 1:03
  SPEAKER_00: zostawcie subskrypcję i komentarz.
• 1:05
  To dla mnie najlepszy znak,
• 1:07
  że warto w te skomplikowane historie zanurkować.
• 1:10
  SPEAKER_00: Z góry dziękuję, a teraz zaczynamy.
• 1:13
  SPEAKER_00: Pablo Picasso jest najczęściej kradzionym artystą świata.
• 1:17
  SPEAKER_00: Z oficjalnych baz zaginęło ponad 1100 jego prac.
• 1:21
  SPEAKER_00: Ponad 1000 płócien, grafik, szkiców.
• 1:25
  SPEAKER_00: To jest więcej niż jakiekolwiek dziedzictwo innego mistrza.
• 1:29
  SPEAKER_00: To lista,
• 1:30
  SPEAKER_00: która rośnie,
• 1:31
  SPEAKER_00: bo każda kradzież to dowód na to,
• 1:33
  SPEAKER_00: że rynek sztuki ma swoją mroczną,
• 1:35
  SPEAKER_00: niekontrolowaną stronę.
• 1:37
  SPEAKER_00: Dlaczego akurat Picasso?
• 1:39
  Zawsze,
• 1:40
  gdy mówimy o kryminalnym aspekcie sztuki,
• 1:42
  musimy postawić to fundamentalne pytanie.
• 1:46
  SPEAKER_00: Odpowiedź kryje się w trzech prostych, ale potężnych czynnikach.
• 1:49
  SPEAKER_00: Po pierwsze, skala jego produkcji.
• 1:52
  SPEAKER_00: Picasso był artystycznym wulkanem.
• 1:55
  Stworzył ponad 45 tysięcy dzieł,
• 1:58
  tysiące obrazów,
• 1:59
  dziesiątki tysięcy rysunków,
• 2:01
  ceramikę,
• 2:03
  rzeźby.
• 2:03
  SPEAKER_00: Ta gigantyczna podaż sprawia,
• 2:05
  SPEAKER_00: że istnieje duża szansa,
• 2:07
  SPEAKER_00: że na czarnym rynku pojawi się coś w cudzysłowiu nowego lub skradzionego.
• 2:12
  SPEAKER_00: A ten nadmiar z natury rzeczy generował chaos w dokumentacji.
• 2:18
  SPEAKER_00: Chaos, który jest ulubionym środowiskiem przestępców.
• 2:22
  SPEAKER_00: Po drugie, uniwersalna rozpoznawalność.
• 2:25
  SPEAKER_00: Tel Picassa jest ikoniczny, natychmiast rozpoznawalny na całym świecie.
• 2:30
  SPEAKER_00: Nie musisz być komeserem, by wiedzieć, co masz w ręku.
• 2:34
  SPEAKER_00: To daje złodziejom błyskawiczną i globalną markę.
• 2:38
  SPEAKER_00: Picasso to synonim pieniędzy i natychmiastowej uwagi.
• 2:42
  SPEAKER_00: Po trzecie, wielkość i forma.
• 2:45
  SPEAKER_00: Wiele skradzionych prac to mniejsze,
• 2:47
  SPEAKER_00: mniej rzucające się w oczy obiekty,
• 2:50
  SPEAKER_00: grafiki,
• 2:51
  SPEAKER_00: szkice,
• 2:51
  SPEAKER_00: luźne kartki.
• 2:52
  SPEAKER_00: Są one łatwe do ukrycia,
• 2:55
  SPEAKER_00: zwinięcia w rulon i przemycenia w walizce,
• 2:58
  SPEAKER_00: co jest logistycznym koszmarem dla kradzieży wielkich,
• 3:01
  SPEAKER_00: cięższych arcydzieł.
• 3:03
  SPEAKER_00: To właśnie ta potęga,
• 3:05
  jego nazwiska i jednocześnie chaotyczna spuścizna tworzą
• 3:09
  idealny koktajl dla
• 3:10
  SPEAKER_00: przestępców.
• 3:12
  SPEAKER_00: Nie kradną tylko farby na płótnie, kradną legendę.
• 3:15
  SPEAKER_00: Te kradzieże to gotowe scenariusze filmowe.
• 3:19
  Kiedy w maju 2010 roku w Musée d'Art Moderne de la Ville de
• 3:23
  Paris zniknęło pięć
• 3:25
  SPEAKER_00: arcydzieł,
• 3:26
  tym słynny gołąb z groszkiem Picasso wartość łupu przekroczyła
• 3:30
  100 milionów euro.
• 3:32
  Złodziej nazwany przez media człowiekiem pająkiem dokonał tego
• 3:37
  włamując się przez
• 3:37
  SPEAKER_00: okno,
• 3:38
  SPEAKER_00: ale to nie jego akrobatyczne umiejętności były najgłośniejsze.
• 3:42
  SPEAKER_00: Był to fakt, że alarm był zepsuty od trzech miesięcy.
• 3:47
  SPEAKER_00: To wcale nie jest rzadkość.
• 3:48
  Często kradzież jest ułatwiona przez karygodne zaniedbania
• 3:52
  personelu muzeum.
• 3:54
  SPEAKER_00: W 2012 roku w Grecji dokonano napadu stulecia,
• 3:59
  gdzie złodziej ukradł głowę kobiety Picasso z Galerii Narodowej
• 4:04
  w Atenach,
• 4:05
  SPEAKER_00: ukrywając go w leśnym wąwozie.
• 4:08
  SPEAKER_00: Historia miała kosmiczny finał.
• 4:10
  SPEAKER_00: Złodziej został ujęty po latach i otrzymał wyrok w zawieszeniu,
• 4:14
  SPEAKER_00: bo okazał skruchę i aktywnie współpracował.
• 4:18
  SPEAKER_00: Ale najgorszy scenariusz kryminalny Picasso to niewłamania.
• 4:22
  SPEAKER_00: To zdrada i chaos wokół jego majątku.
• 4:26
  SPEAKER_00: Artysta, kochający, ale też chaotyczny, zmarł bez testamentu w 1973 roku.
• 4:34
  SPEAKER_00: Stawił po sobie siedmiu potencjalnych spadkobierców.
• 4:37
  SPEAKER_00: Dzieci z różnych związków, partnerki, wnuki.
• 4:41
  SPEAKER_00: Podział majątku,
• 4:42
  który obejmował 45 tysięcy dzieł i nieruchomości trwał 6 lat i
• 4:47
  kosztował 30 miliony
• 4:49
  SPEAKER_00: dolarów na same opłaty prawne.
• 4:52
  SPEAKER_00: Ten Picasso-like estate hurricane,
• 4:55
  SPEAKER_00: jak nazwali to prawnicy,
• 4:56
  SPEAKER_00: stworzył niekontrolowaną przestrzeń,
• 4:59
  SPEAKER_00: w której wiele prac mogło wyparować lub trafić w niejasne ręce.
• 5:03
  SPEAKER_00: Przykładem jest afera Pierre-le-Guénica.
• 5:07
  SPEAKER_00: Elektryka, który pracował dla Picasso na lazurowym wybrzeżu.
• 5:11
  SPEAKER_00: Utrzymywał on,
• 5:12
  SPEAKER_00: że Picasso i jego żona Jacqueline podarowali mu 271 nieznanych prac,
• 5:18
  SPEAKER_00: kolarzy,
• 5:19
  SPEAKER_00: szkiców,
• 5:20
  SPEAKER_00: rysunków o wartości szacowanej na co najmniej 60 milionów euro.
• 5:26
  La Guinée stwierdził,
• 5:28
  że schował je w garażu i odkrył dopiero w 2009 roku.
• 5:33
  Kiedy zgłosił się do syna artysty,
• 5:35
  Claude'a,
• 5:36
  z prośbą o certyfikat autentyczności,
• 5:39
  ten osłupiał.
• 5:41
  SPEAKER_00: Claude Picasso kategorycznie wykluczył,
• 5:44
  SPEAKER_00: by ojciec mógł dać komukolwiek tak olbrzymi,
• 5:47
  SPEAKER_00: nieudokumentowany zbiór,
• 5:50
  SPEAKER_00: a wersja elektryka o tzw.
• 5:52
  SPEAKER_00: prezencie nie trzymała się kupy.
• 5:54
  Picasso,
• 5:55
  choć hojny,
• 5:56
  był świadom wartości swojej pracy i miał bardzo dobrą pamięć.
• 6:00
  SPEAKER_00: Ostatecznie,
• 6:01
  SPEAKER_00: mimo że elektryk został skazany za ukrywanie skradzionych dzieł,
• 6:05
  SPEAKER_00: fakt pozostaje faktem.
• 6:08
  SPEAKER_00: 271 prac było przez dekady ukrytych w garażu poza kontrolą spadkobierców,
• 6:14
  SPEAKER_00: rynku i historyków sztuki.
• 6:17
  SPEAKER_00: To jest symbol chaosu i idealna luka, którą wykorzystują oszuści.
• 6:22
  Historia o bliskim kontakcie z artystą to najprostsza ścieżka
• 6:26
  do zalegalizowania
• 6:28
  SPEAKER_00: skradzionych lub sfałszowanych prac.
• 6:31
  Ten chaos i brak porządku to także idealny grunt dla przemytu,
• 6:36
  innej formy kradzieży.
• 6:38
  SPEAKER_00: Najlepszym przykładem jest afera hiszpańskiego miliardera Jamie Bottina.
• 6:43
  SPEAKER_00: Posiadał on wczesny portret Picasso, głowa młodej kobiety z 1906 roku.
• 6:49
  SPEAKER_00: który Hiszpania uznała za skarb narodowy z zakazem wywozu.
• 6:54
  SPEAKER_00: Co zrobił Bottin?
• 6:56
  Próbował przemycić go na swoim jachcie płynącym po wodach
• 7:00
  międzynarodowych nieopodal Korsyki.
• 7:02
  SPEAKER_00: Francuskie służby celne przechwyciły dzieło.
• 7:06
  Bottin został skazany na więzienie,
• 7:08
  a jego grzywna sięgnęła ponad 100 milionów dolarów.
• 7:13
  SPEAKER_00: W tej historii nie ma wybitych szyb.
• 7:15
  SPEAKER_00: Jest chłodny cynizm i brak szacunku dla prawa, co jest typowe dla tzw.
• 7:21
  SPEAKER_00: białych kołnierzyków w przestępczości dzieł sztuki.
• 7:25
  SPEAKER_00: Kradzież, w której nie potrzebujesz łomu, a luksusowego jachtu.
• 7:30
  SPEAKER_00: Problem braku porządku jest paliwem dla fałszerzy.
• 7:34
  Szacuje się,
• 7:34
  że u Picasso problem fałszerstw jest olbrzymi,
• 7:37
  wyższy niż u większości mistrzów.
• 7:40
  SPEAKER_00: Dlaczego?
• 7:40
  SPEAKER_00: Bo fałszerze wykorzystują jego artystyczną spontaniczność.
• 7:45
  SPEAKER_00: Picasso,
• 7:46
  SPEAKER_00: zwłaszcza w późniejszym życiu,
• 7:47
  SPEAKER_00: dawał rysunki na kartkach,
• 7:49
  SPEAKER_00: serwetkach,
• 7:50
  SPEAKER_00: papierowych talerzach.
• 7:51
  SPEAKER_00: Często nie podpisywał ich w formalny sposób.
• 7:54
  SPEAKER_00: To jest luka, którą fałszerz kocha.
• 7:57
  SPEAKER_00: Fałszerz nie musi udowadniać, że kupił obraz na aukcji.
• 8:00
  Wystarczy,
• 8:01
  że ma opowieść o spontanicznym prezencie dla kogoś z otoczenia
• 8:05
  artysty.
• 8:06
  SPEAKER_00: Fałszerstwo na najwyższym poziomie to już nie tylko kopiowanie stylu.
• 8:10
  SPEAKER_00: To jest praca historyczna i chemiczna.
• 8:13
  SPEAKER_00: Fałszerz musi stworzyć fizyczne wrażenie, że obraz ma 80 lat.
• 8:18
  SPEAKER_00: Używa pieców do pizzy lub gorącego powietrza,
• 8:21
  SPEAKER_00: by farba szybko wyschła,
• 8:23
  SPEAKER_00: a potem zwija płótno,
• 8:24
  SPEAKER_00: by wymusić pęknięcia,
• 8:25
  SPEAKER_00: czyli krakelur,
• 8:27
  SPEAKER_00: które wyglądają na autentyczne.
• 8:29
  SPEAKER_00: Perfekcjoniści używają kurzu bez współczesnych włókien syntetycznych, np.
• 8:35
  SPEAKER_00: kurzu ze starych mebli, by postarzyć tył obrazu i ramę.
• 8:39
  SPEAKER_00: To jest tworzenie tzw.
• 8:41
  SPEAKER_00: historycznego DNA fałszywki.
• 8:44
  SPEAKER_00: W laboratorium fałszerstwo może się wydać.
• 8:47
  Kiedy Picasso malował swoją słynną erę błękiczną,
• 8:51
  używał specyficznych,
• 8:52
  często tanich pigmentów.
• 8:54
  SPEAKER_00: Dziś naukowcy badają dzieła na poziomie molekularnym.
• 8:58
  Jeśli w farbie z 1903 roku znajdą molekuły pigmentu
• 9:03
  wynalezionego w 1950 roku,
• 9:04
  SPEAKER_00: fałszerstwo jest obalone.
• 9:08
  SPEAKER_00: Ale to jest kosztowne i skomplikowane badanie,
• 9:11
  SPEAKER_00: które nie zawsze jest wykonywane na mniejszych pracach.
• 9:15
  SPEAKER_00: A co z samymi fałszerstwami?
• 9:17
  SPEAKER_00: Przykładem globalnej siatki jest afera Elise Lazar w USA,
• 9:22
  która wraz z synem sprzedała setki fałszywych grafik i
• 9:26
  litografii Picasso za
• 9:28
  SPEAKER_00: dziesiąt milionów dolarów.
• 9:30
  SPEAKER_00: Ich tryk?
• 9:31
  SPEAKER_00: Wykorzystywali legalnie wydane, ale nieautoryzowane odbitki,
• 9:36
  SPEAKER_00: Dodawali podrobione pieczęcie i sprzedawali je jako autentyczne,
• 9:41
  SPEAKER_00: rzadkie egzemplarze z prywatnej kolekcji.
• 9:44
  Ale najgorszy scenariusz to ten,
• 9:46
  w którym fałszerze znajdują dojście do członków rodziny.
• 9:50
  SPEAKER_00: Jeśli ktoś bliski artyście,
• 9:52
  SPEAKER_00: nawet dalczy krewny poświadczy autentyczność,
• 9:55
  SPEAKER_00: certyfikat autentyczności staje się złotym papierem,
• 9:59
  SPEAKER_00: a sfałszowana praca wchodzi na rynek z minimalnym ryzykiem.
• 10:04
  SPEAKER_00: Kto ma władzę, by to zatrzymać?
• 10:06
  SPEAKER_00: Przez lata o autentyczności decydowała Jacqueline Picasso.
• 10:10
  Obecnie jest to administracja Picasso w Paryżu,
• 10:13
  którą prowadzą jego wnukowie.
• 10:15
  SPEAKER_00: To oni mają ostatnie słowo.
• 10:18
  SPEAKER_00: Możesz mieć fałszywego Picasso wartego miliony,
• 10:21
  ale jeśli oni go nie pobłogosławią w cudzysłowie i nie wystawią
• 10:26
  certyfikatu,
• 10:27
  SPEAKER_00: jest bezwartościowy.
• 10:29
  SPEAKER_00: Ta centralizacja władzy jest mieczem obosiecznym,
• 10:32
  SPEAKER_00: który sprawia,
• 10:33
  SPEAKER_00: że oszuści polują na podrobiony stempel,
• 10:36
  SPEAKER_00: by ominąć ten kluczowy filtr.
• 10:39
  SPEAKER_00: Na szczycie technologia dostarcza nowych narzędzi.
• 10:42
  W przypadku kradzieży kluczowe są publiczne bazy danych
• 10:46
  Interpol ID Art i Art Loss Register.
• 10:49
  SPEAKER_00: To one pełnią funkcję czerwonego światła,
• 10:52
  SPEAKER_00: które wyłącza możliwość sprzedaży skradzionego Picasso w legalnych domach
• 10:57
  SPEAKER_00: aukcyjnych.
• 10:58
  SPEAKER_00: Ale prawdziwa walka toczy się w laboratorium i w komputerze.
• 11:03
  SPEAKER_00: Naukowcy używają sztucznej inteligencji do analizy stylometrii Picasso.
• 11:08
  Algorytmy badają charakterystyczne,
• 11:11
  niewidoczne dla ludzkiego oka detale.
• 11:14
  Siłę nacisku pędzla,
• 11:15
  grubość linii i częstotliwość używania danego koloru.
• 11:20
  Fałszerz może podrobić styl,
• 11:22
  ale podrabianie cyfrowego DNA geniusza jest niemal niemożliwe.
• 11:27
  Weryfikacja AI to najtrudniejszy test dla każdego,
• 11:30
  kto twierdzi,
• 11:31
  że jego obraz to Picasso.
• 11:34
  SPEAKER_00: Historia Picasso uczy nas, że rynek sztuki to dziki zachód.
• 11:38
  SPEAKER_00: Jest tak popularny i tak cenny,
• 11:41
  SPEAKER_00: że jego nazwisko przyciąga nie tylko koneserów,
• 11:44
  SPEAKER_00: ale i kryminalistów.
• 11:46
  SPEAKER_00: To jest ostrzeżenie dla kupujących.
• 11:48
  Na rynku sztuki proveniencia,
• 11:51
  czyli życiorys obrazu,
• 11:52
  jest warta więcej niż farba na płótnie.
• 11:56
  To nie dzieło sztuki powinno być tajemnicą,
• 11:59
  ale jego historia musi być jawna.
• 12:02
  SPEAKER_00: I tak kończymy naszą opowieść o artyście,
• 12:05
  SPEAKER_00: który jest symbolem geniuszu,
• 12:06
  SPEAKER_00: ale i ofiarą swojej własnej legendy.
• 12:10
  SPEAKER_00: Kiedy następnym razem usłyszycie o nowej,
• 12:13
  SPEAKER_00: spektakularnej cenie za obraz Picassa,
• 12:16
  SPEAKER_00: pamiętajcie o tej drugiej stronie medalu.
• 12:19
  SPEAKER_00: Pamiętajcie o tych ponad 1100 dziełach,
• 12:22
  SPEAKER_00: które wciąż zaginęły,
• 12:24
  SPEAKER_00: ukryte w garażach,
• 12:25
  SPEAKER_00: przemycane na jachtach albo sprzedawane jako fałszywki.
• 12:29
  SPEAKER_00: Są dowodem na to,
• 12:30
  że nawet największa legenda sztuki nie jest odporna na cienie
• 12:34
  ludzkiej chciwości.
• 12:36
  SPEAKER_00: Mam nadzieję, że ta perspektywa dała Wam do myślenia.
• 12:40
  SPEAKER_00: To był Art Perspective Podcast, a ja jestem Dorota.
• 12:43
  SPEAKER_00: Dziękuję Wam za wspólnie spędzony czas.
• 12:45
  SPEAKER_00: Mam nadzieję,
• 12:46
  SPEAKER_00: że spotkamy się w kolejnym odcinku,
• 12:48
  SPEAKER_00: w którym zanurzymy się w kolejną intrygującą historię ze świata sztuki.
• 12:53
  SPEAKER_00: Do usłyszenia.