Latest / Mama Baas Podcast / SCHERMWIJS Opvoeden van jonge kinderen in een digitale wereld
Transcript
- 0:00SPEAKER_02: Deze podcastreeks kwam tot stand met dank aan Mediawijs.
- 0:05SPEAKER_02: Opvoeden in een digitale wereld brengt heel wat vragen met zich mee.
- 0:09SPEAKER_02: Mediawijs ondersteunt ouders met betrokken informatie, praktische tips en inspirerende inzichten om samen met hun kinderen bewust om te gaan met media en technologie.
- 0:20SPEAKER_02: Meer weten?
- 0:21SPEAKER_02: Surf naar mediawijs.be.
- 0:32SPEAKER_03: Ik start met een scène uit het leven gegrepen.
- 0:38SPEAKER_03: Filmpje kijken.
- 0:40SPEAKER_03: Mogen we een filmpje?
- 0:43SPEAKER_03: Een filmpje filmpje.
- 0:45SPEAKER_03: Mogen we een filmpje kijken, mama?
- 0:47SPEAKER_03: Het is een van de favoriete vragen van mijn jongste dochter, en ik hoor er gek van.
- 0:51SPEAKER_03: Hallo, ik ben Linden Merkpoel en dit is de podcast van Mama Baas.
- 0:56SPEAKER_03: In deze reeks van vijf afleveringen werp ik mij op het dilemma van de schermen en de online wereld versus onze kinderen.
- 1:04SPEAKER_03: Hoe gaan zij en wij daarmee om?
- 1:07SPEAKER_03: Deze aflevering houden we die schermtijd onder controle.
- 1:11SPEAKER_03: W mocht het aan mijn dochter liggen, zat zij dus dag en nacht voor de tv naar Pauper, Gabby's Poppenhuis en Fajana te kijken.
- 1:19SPEAKER_03: Hoe belangrijk is het om die schermtijd te monitoren?
- 1:22SPEAKER_03: Hoe maak je daar goede afsprake over met je kind?
- 1:25SPEAKER_03: En is een kind met een scherm sowieso des duivels of kan het ook een positief verhaal zijn?
- 1:30SPEAKER_03: Ik praat erover met Andy de Meulenar van Mediawijs en ontwikkelingspsycholooge Telidia Klay.
- 1:36SPEAKER_03: Jij werkt als content manager bij Ketnet.
- 1:39SPEAKER_03: Hallo allebei.
- 1:42SPEAKER_03: Om te weten waarover we spreken, hoe prominent zijn die schermen geworden in het doorsnee gezin?
- 1:48SPEAKER_03: Wat horen jullie daarover?
- 1:50SPEAKER_00: Ja, als we kijken naar hoeveel schermen in gezin hebben, dat zijn er heel veel.
- 1:54SPEAKER_00: En hoeveel waar kinderen eigenlijk kunnen op beroep doen, dan gaat.
- 1:58SPEAKER_00: Ik denk dat we tien jaar geleden nog gingen denken van zo'n stuk of 5 tot 9, nu gaat dat over 12, 13 schermen, verschillende schermen in huis waar kinderen mee aan de slag gaan.
- 2:08SPEAKER_00: Maar daar zitten wel wat verschillen op.
- 2:10SPEAKER_00: Kinderen die in een armer milieu wonen, die hebben best wel wat minder schermen.
- 2:16SPEAKER_00: En dan ga je eigenlijk ook zien, bijvoorbeeld dat zij op minder verschillende schermen een beroep kunnen doen.
- 2:22SPEAKER_00: Maar dat zij vaker iets vroeger hun eigen smartphone zullen hebben, al in het derde of vierde leerjaar, terwijl de meeste anderen dat pas het vijfde, zijzde leerjaar of zelfs later hebben.
- 2:35SPEAKER_01: Ik denk dat vandaag in de wereld waar we vandaag in leven, is schermen gewoon een deel van je mubuair, van je decor, van daar de omgeving, de directe omgeving waar je in opgroeit.
- 2:50SPEAKER_01: Die aanwezigheid van een scherm.
- 2:53SPEAKER_01: Het is niet dat we al die schermen op hetzelfde moment gebruiken, maar het scherm aan zich, daar waar je vroeger, 20, 25 jaar geleden, het grote scherm, de televisie, wat nog relatief was, als ik over groot spreek toen.
- 3:10SPEAKER_01: En misschien hier en daar een computerscherm, is het effectief zo dat er nu kleine grote, van de big screen to the smallest screen, is nu vandaag in het gezin aanwezig.
- 3:24SPEAKER_03: Ja, het is ook niet meer noodzakelijk het scherm waar we met z'n allen voor zitten.
- 3:28SPEAKER_03: Maar iedereen in huis kan zijn eigen schermje hebben als je dat zou willen.
- 3:33SPEAKER_03: Het is van alle afleveringen merk ik bij mezelf het gesprek dat ik met de meeste voorzichtigheid start.
- 3:39SPEAKER_03: Want ouders en schermtijd die ze hun kinderen geven, daar hangen veel emoties rond, veel gevoelens.
- 3:46SPEAKER_03: Ook wel schaamte.
- 3:47SPEAKER_03: Snappen jullie dat, hoe dat komt?
- 3:49SPEAKER_01: Ja, ik denk dat er vandaag twee zaken zijn.
- 3:52SPEAKER_01: Ten eerste zijn ouders vrij onzeker als het gaat over die schermen.
- 3:57SPEAKER_01: Er komt ook tot bij ons heel veel verschillende informatie als ouder.
- 4:02SPEAKER_01: De ene keer hoor je dat slecht voor de ontwikkeling van de kinderen en zo verder.
- 4:07SPEAKER_01: De andere keer hoor je er zijn heel veel goede dingen aan het gebruik van een scherm.
- 4:14SPEAKER_01: Daarnaast zijn er vage richtlijnen, maar dat is het altijd als het over opvoeding gaat, want er zijn richtlijnen, maar het hangt heel sterk af van jouw kind.
- 4:26SPEAKER_01: Er is wel wat polarisatie in de maatschappij.
- 4:29SPEAKER_01: Luide stemmen die zeggen nee geen schermen.
- 4:32SPEAKER_01: Andere stemmen die zeggen er is wel iets als een genuanceerd gebruik en zo verder.
- 4:36SPEAKER_01: Ik denk dat dat maakt dat dat toch wel wat onzekerheid brengt voor ouders.
- 4:41SPEAKER_03: En die onzekerheid maakt het een hottopic natuurlijk.
- 4:45SPEAKER_03: Zijn we soms overbezorgd?
- 4:48SPEAKER_00: Ik denk van wel.
- 4:50SPEAKER_00: Eigenlijk is het heel interessant, wat Lydia net zei.
- 4:54SPEAKER_00: We zagen dat ook al tien jaar geleden in Franstalig België bijvoorbeeld, waar dat hier belangen eigenlijk echt nog geen zo'n groot onderwerp was, dan ging het nog vooral over games en hoe lang zit je op een game.
- 5:06SPEAKER_00: Maar daar zit je eigenlijk met een soort discours, waarbij je merkte dat ze dat overgenomen hadden rond de discussies over commerciële televisie in Frankrijk.
- 5:16SPEAKER_00: Daar zag je eigenlijk in Frankrijk hebben ze op een gegeven moment een enorme pushback gegeven ten opzichte van baby TV.
- 5:24SPEAKER_00: Dat was het idee, we starten een commercieel kanaal.
- 5:27SPEAKER_00: Enkel maar voor de 0 tot driejarigen op tv.
- 5:29SPEAKER_00: En alle psychologen zeiden, ja, dat is nu toch echt geen goed idee.
- 5:33SPEAKER_00: Gaven een genuanceerd advies aan de overheid en de overheid luisterde niet.
- 5:37SPEAKER_00: Dus dan zijn ze heel straff adviezen gaan gegeven.
- 5:41SPEAKER_00: En gezegd onder de drie jaar geen televisie.
- 5:44SPEAKER_00: Terwijl dat dan niet echt op iets gebaseerd was.
- 5:46SPEAKER_00: En je merkt dat dat daar heel hard doorgewogen heeft.
- 5:49SPEAKER_00: En eigenlijk is dat nu een discussie die internationaal rond sociale media meegenomen wordt en die blijft terugkeren, maar niet altijd op de meest de beste data gebaseerd is.
- 6:04SPEAKER_03: Oké, laten we er samen even naar kijken.
- 6:06SPEAKER_03: En op zich, die baby is denk ik wel een goed vertrekpunt.
- 6:11SPEAKER_03: Baby TV was geen goed idee, hoor ik jou zeggen, werd toen gezegd.
- 6:16SPEAKER_03: Is dat zo?
- 6:18SPEAKER_03: Mogen we baby's niet voor een scherm zetten?
- 6:20SPEAKER_00: O, maar dat is een verschil.
- 6:21SPEAKER_00: Is baby TV geen goed idee?
- 6:24SPEAKER_00: Dat klopt, dat is geen goed idee.
- 6:26SPEAKER_00: Mag je een baby voor een scherm zetten?
- 6:28SPEAKER_00: Ja, dat mag.
- 6:29SPEAKER_00: De Wereldgezondheidsorganisatie gaat zeggen van zo weinig mogelijk onder de twee jaar.
- 6:35SPEAKER_00: En eigenlijk merk je tot anderhalf jaar hebben ze daar niet zoveel aan.
- 6:40SPEAKER_00: Ze zijn vooral door wat kleuren, wat bewegingen of wat rijpjes of zo, aangetrokken, heb je niet echt per se een scherm voor nodig.
- 6:48SPEAKER_00: Vanaf dan beginnen ze meer ook te zien van er is een verhaal.
- 6:52SPEAKER_00: En zien ze meer hoe dat samenhangt.
- 6:56SPEAKER_03: Het boeit dan nog niet zoveel, hoor ik jou zeggen.
- 6:58SPEAKER_03: Kan het dan ook schade berokkenen?
- 7:01SPEAKER_01: Wel, het hangt er allemaal wel van af.
- 7:04SPEAKER_01: Uiteraard kan het schade berokken, maar het hangt heel erg af hoeveel tijd je daarvoor spendeert, welke soort content je ziet en zo verder.
- 7:13SPEAKER_01: Ik denk dat de Wereldgezondheidsorganisatie uiteindelijk die richtlijn van niet onder de twee jaar heeft gezet omdat het zo kwetsbaar is.
- 7:22SPEAKER_01: En niet omdat het per definitie schadelijk is, dat is iets anders.
- 7:28SPEAKER_01: Als jij vijf minuten tic-tac kijkt of een één aflevering van Bomba, dat zal niet schadelijk zijn.
- 7:34SPEAKER_01: Als jij een half uur een uur een baby van zes maanden voor tic-tac of boomba zet, zelfs voor dat soort goed educatieve programma, dat is niet goed.
- 7:46SPEAKER_01: Het hoofd van een baby zit nog te veel in ontwikkeling om überhaupt al die stimuli te kunnen opnemen en een plaats te kunnen geven.
- 7:58SPEAKER_01: Dat gaat over op welke manier een baby waarneming verwerken in zijn hoofd of haar hoofd.
- 8:04SPEAKER_01: En dat is iets wat we weten, dat uiteindelijk nog in volle ontwikkeling is en waar er op dat moment geen behoefte is aan al die schermen en die stimuli.
- 8:16SPEAKER_01: Gaandew, en dat hangt heel erg af van de ontwikkeling van je kind, kan het zijn dat je op één jaar iets, een aflevering van Tic Tac, dat dat je wel boeit.
- 8:28SPEAKER_01: Er is binnen Tic Tac gewerkt op perceptie, op waarneming.
- 8:33SPEAKER_01: Muziek, kleur, vorm gaat perfect samen, hetzelfde voor bomba.
- 8:38SPEAKER_03: Zeer goed gemaakt.
- 8:39SPEAKER_03: Ik heb I've had my fair share.
- 8:41SPEAKER_03: Ik heb meegekeken.
- 8:42SPEAKER_03: Ik moet vaak lachen.
- 8:44SPEAKER_03: Ik vind het soms inventief, grappig.
- 8:47SPEAKER_03: Maar ik hoor jou zeggen, een heel kleine baby heeft daar eigenlijk nog niet zo superveel aan.
- 8:54SPEAKER_01: Nee, dat heeft daar echt geen boodschap aan.
- 8:56SPEAKER_01: Een scherm voor een heel klein babyje.
- 9:00SPEAKER_01: Ze zullen meer hebben aan de muziek die gepaard gaat.
- 9:04SPEAKER_01: Dat heb je ook in een mobieltje boven een Wegje, dat is hetzelfde.
- 9:06SPEAKER_01: Je hebt daar af en toe stimuli van alles wat zicht is.
- 9:12SPEAKER_01: Maar vooral de muziek maakt dat die kinderen aangetrokken zijn.
- 9:17SPEAKER_01: Dus voor kleine baby's heeft het absoluut geen zin om die voor een scherm te zetten.
- 9:22SPEAKER_01: Ik denk dat je dan beter bent met een muziekje, om je kindje rust te geven, dan dat je een scherm geeft.
- 9:30SPEAKER_00: En eigenlijk als je kijkt naar wat de Wereldgezondheidsorganisatie zegt, dan doen ze dat vooral wegens risico's op obesitas.
- 9:37SPEAKER_00: En eigenlijk heel veel van de adviezen die te maken hebben met schermgebruik, gaan eigenlijk over vier dingen.
- 9:44SPEAKER_00: Dat gaan over onze lichamelijke ontwikkeling.
- 9:47SPEAKER_00: Gaan obesitas ontwikkelen omdat we veel te veel stil zitten.
- 9:51SPEAKER_00: Dan gaan we over onze slaap.
- 9:52SPEAKER_00: Zijn we te veel bezig met het scherm en gaan we daarvoor door te laat slapen.
- 9:56SPEAKER_00: Dan gaan we over onze sociale contacten.
- 9:59SPEAKER_00: Zijn we te veel bezig met schermen, hebben we daardoor te weinig contact met vrienden, of mijn ouders, of mijn broers en zussen.
- 10:06SPEAKER_00: En het laatste gaat over schoolwerk en lezen en de cognitieve ontwikkeling.
- 10:12SPEAKER_00: En eigenlijk is het vaak de verkeerde oplossing om te gaan zeggen je moet schermtijd beperken.
- 10:17SPEAKER_00: Het juiste is eigenlijk, we moeten die andere dingen gaan stimuleren.
- 10:20SPEAKER_00: Je moet zorgen dat je kinderen genoeg slapen, je moet zorgen dat ze voldoende bewegen, en je moet zorgen dat ze voldoende contacten met andere kinderen hebben en dat ze tijd nemen voor hun schoolwerk.
- 10:32SPEAKER_00: En als dat allemaal in orde is, bij baby's is er nog niet zoveel schoolwerk, maar toch?
- 10:36SPEAKER_00: Als dat allemaal in orde is, dan is dat scherm allemaal zo geen probleem.
- 10:41SPEAKER_00: En dan zie je eigenlijk als het gaat over obesitas, dat het gaat over, als je een kind een half uur of een uur in een sitter steekt en dat zit vast, dan is het eigenlijk te weinig bezig met zijn lichaam te bewegen.
- 10:54SPEAKER_00: En eigenlijk zijn er minder kansen om een grove motoriek op dat vlak te gaan ontwikkelen.
- 11:00SPEAKER_00: En als je dat minder ontwikkelt, dan heb je later kans dat je minder gaat sporten en bewegen.
- 11:04SPEAKER_00: En dan ga je misschien ook meer vluggerobes.
- 11:06SPEAKER_00: Dus die redenering zit er helemaal in.
- 11:09SPEAKER_00: Dus het gaat eigenlijk niet over dat schermen of die baby daar naar kijkt, maar wel over dat stilzitten op dat moment.
- 11:14SPEAKER_00: En het gaat ook goed stukje over oogontwikkeling.
- 11:17SPEAKER_00: Ga je een klein scherm aan een baby geven, best helemaal niet.
- 11:20SPEAKER_00: Zet die op een goede afstand dan als je die naar een filmpje wil laten kijken op een goede afstand van een televisie ofzo.
- 11:27SPEAKER_00: Want als die dichtbij kijken en die doen dan langere tijd, dan ga je eigenlijk bijzientiga.
- 11:33SPEAKER_03: Dus een smartphone in de handen van je baby steken, niet doen.
- 11:37SPEAKER_01: Ik denk dat het vooral voor de Wereldgezondheidsorganisatie ook gaat over wanneer en waar.
- 11:43SPEAKER_01: En vandaar dat de richtlijn is onder de twee jaar.
- 11:46SPEAKER_01: Eigenlijk staat er onder de twee jaar niet te veel, maar omdat je niet te veel moeilijk kan invullen op niveau van een baby zegt men niet, ook dat.
- 11:55SPEAKER_01: Dat gaat over, bijvoorbeeld, je neemt het openbaar vervoer.
- 11:58SPEAKER_01: Je baby is wat lastig, je geeft in een scherm.
- 12:02SPEAKER_01: Dat gaat over die momenten.
- 12:03SPEAKER_01: Dat lijken onschuldige momenten.
- 12:05SPEAKER_01: En helemaal begrijpelijk, want je zit op het openbaar vervoer en dat is vervelend en dat maakt u zelf ook wel zenuwachtig, maar het gaat over die momenten waar je eigenlijk een tunevisie creëert tussen dat kind en het schermje van dichtbij.
- 12:20SPEAKER_01: Een aantal minuten periode achter elkaar.
- 12:27SPEAKER_01: En heel veel mensen, als je vraagt, is er dan scherm?
- 12:29SPEAKER_01: Die rekenen dat zelfs niet als schermtijd.
- 12:32SPEAKER_03: Het is bijna onbewust dat we een gewoonte van maken.
- 12:35SPEAKER_03: Daarover wil ik het straks nog verder met jullie hebben, over het bewust beslissen als ouder, dit is een moment dat ik jou laat kijken, of een soort van automatisme dat erin sluipt.
- 12:46SPEAKER_03: Wat met videobellen met oma en opa.
- 12:50SPEAKER_03: Speelt zich ook af op een scherm?
- 12:52SPEAKER_03: Het klein scherm zelf.
- 12:54SPEAKER_00: Toen de Amerikaanse pediaters nog zeiden van onder de twee geen schermen, want dat zijn ze nu eigenlijk niet meer.
- 13:01SPEAKER_00: Toen ze dat nog zeiden, hebben ze op een gegeven moment inderdaad de uitzondering gemaakt voor videobellen met grootouders bijvoorbeeld.
- 13:07SPEAKER_00: Omdat zij zeggen van ja, eigenlijk elk moment dat je niet besteed aan de taalontwikkeling van je baby, is een moment van verloren tijd, dat is een beetje extreem.
- 13:21SPEAKER_00: En gewoon naar een scherm kijken, dat zorgt daar niet voor.
- 13:24SPEAKER_00: En eigenlijk zien we nu zelfs dat het verder gaat, dat er echt ook positieve effecten vastgesteld worden.
- 13:30SPEAKER_00: Op het moment dat je vanaf 18 maanden, dus vanaf anderhalf jaar, zegt van ik ga met mijn kind naar een scherm kijken, naar iets kijken dat op maat van die leeftijd is.
- 13:39SPEAKER_00: Maar wanneer je het als ouder gebruikt, zoals je dat zou doen bij een prentenboek.
- 13:44SPEAKER_00: En dus de hele tijd, heb je Boemba gezien en kijk, welke kleur heeft hij.
- 13:49SPEAKER_03: Er is interactie.
- 13:50SPEAKER_00: En op het moment dat je dat aan het doen bent, is het net goed voor de cognitieve ontwikkeling van je kind.
- 13:55SPEAKER_03: De betrokkenheid als ouder is cruciaal.
- 13:58SPEAKER_01: Ja, en dan heb je het over niet luister kijken.
- 14:01SPEAKER_01: En het creëren van een tunnelvisie, maar je hebt een interactie.
- 14:07SPEAKER_01: Dus je kind gaat reageren op hetgeen, doordat jij dat stimuleert op hetgeen dat er in beeld gezien is.
- 14:12SPEAKER_01: Waardoor dat dan een heel een andere context wordt.
- 14:15SPEAKER_01: Je gaat een edutainment context creëren door dat te doen.
- 14:19SPEAKER_01: Dat is iets helemaal anders dan voilà, hop hier het scherm.
- 14:22SPEAKER_01: En dat wordt een tunnel tussen de baby of dat kindje en het scherm.
- 14:27SPEAKER_03: Oké, we gaan van baby naar peuter en kleuter.
- 14:31SPEAKER_03: Het verschrikkelijke pauper patrol en frozen tijdperk begint.
- 14:36SPEAKER_03: Hoe kan je tv of schermen dan introduceren als een leuk en niet schadelijk ritueel?
- 14:43SPEAKER_03: Die zoektocht begint dan.
- 14:45SPEAKER_03: Want onze kinderen they love it.
- 14:48SPEAKER_03: Ik ken weinig kinderen die niet hoek zijn.
- 14:50SPEAKER_03: Wat vinden ze daar nu zo plezierig aan?
- 14:52SPEAKER_01: Ja, Linde, wat vind jij plezierig aan het zien van een serie op Netflix?
- 14:57SPEAKER_00: Dat is een hele goede vraag.
- 14:59SPEAKER_00: De Scientiano heeft een bevraging van 15 tot plus 75-jarigen gedaan.
- 15:05SPEAKER_00: Waarin ze ook gevraagd hebben hoeveel tijd besteed je aan een scherm, gelijk welk scherm, in de vrije tijd.
- 15:13SPEAKER_00: En dan zie je vanaf 35 jaar, 35 tot 45-jarigen, hoeveel uur denk je per dag in de vrije tijd aan een scherm?
- 15:21SPEAKER_00: Dus niet voor het werk.
- 15:22SPEAKER_00: Enkel vrije tijd.
- 15:24SPEAKER_03: Durf ik zeggen, drie uur of zo?
- 15:26SPEAKER_03: Vijf uur.
- 15:28SPEAKER_00: 55-jarigen in de vrije tijd, hoeveel denk je?
- 15:32SPEAKER_03: Die hebben meer tijd.
- 15:35SPEAKER_00: Vijf uur.
- 15:36SPEAKER_00: Plus 75-jarigen.
- 15:38SPEAKER_00: Vijf uur.
- 15:39SPEAKER_00: Min 25-jarigen, wat meer.
- 15:42SPEAKER_00: Min 15-jarigen nog wat meer.
- 15:44SPEAKER_00: Maar aan zich is dat niet helemaal ab normaal in de ontwikkeling van een jongeren dat die meer tijd steken in culturele en andere activiteiten waar volwassenen geen tijd in steken.
- 15:55SPEAKER_00: Maar over het algemeen besteedt iedereen in België vijf uur per dag in zijn vrije tijd aan schermen.
- 16:02SPEAKER_00: Dus het is helemaal niet ab normaal dat ook kleine kinderen gaan zeggen van ja, we vinden dat iets leuks.
- 16:07SPEAKER_01: Je zit in een omgeving, we zijn begonnen met te zeggen dat het scherm is al omtegenwoordigd in de omgeving waar je woont.
- 16:15SPEAKER_01: Dat is deel van je decor, van de omgeving waarin je opgroeit.
- 16:19SPEAKER_01: Wat gaan zij?
- 16:21SPEAKER_01: Wat logisch is, kleuters gaan, rolmodellen zien, die zien ouders als rolmodel, die zien de klas als rolmodel, of de juf in de klas, of de meester als rolmodel.
- 16:30SPEAKER_01: En iedereen gebruikt die schermen, dus ook zij.
- 16:34SPEAKER_01: Daaromboven zit er wel heel veel leuks op die schermen.
- 16:37SPEAKER_01: Je vindt echt wel heel leuke dingen op de schijn.
- 16:40SPEAKER_03: Moeten we het misschien eerst over hebben?
- 16:41SPEAKER_03: Wat voor positieve dingen brengen die schermen in de wereld van zo'n kleuter?
- 16:47SPEAKER_01: Wel, ik denk alle handen.
- 16:49SPEAKER_01: Er is heel veel content die echt zeer goed is, waar zeer goede waarden in zitten, die verschillende facetten van de ontwikkeling stimuleren.
- 17:00SPEAKER_01: In die zin kan goede content je echt helpen opgroeien.
- 17:04SPEAKER_01: Dat is niet iets van vandaag, dat bestaat al een eeuwigheid.
- 17:08SPEAKER_01: Alleeuwigheid is wat veel, maar toch zeker 50 jaar.
- 17:12SPEAKER_01: Dat is één.
- 17:13SPEAKER_01: Ten tweede, ontwikkelt men de dag van vandaag ook echt toepassingen die eerlijk gericht zijn op taalontwikkeling of het leren plannen van je leven, niet voor een peuter of een kleuter, maar voor een tiener.
- 17:28SPEAKER_01: Of iets dat u helpt om zelf te bewegen.
- 17:33SPEAKER_01: Dus er wordt op die schermen ook heel veel gedaan om alle andere facetten van die ontwikkeling te stimuleren, specifiek daarop gericht.
- 17:41SPEAKER_01: En dan heb je heel veel verhalende content, storytelling.
- 17:46SPEAKER_01: Die je een stukje ook kunnen stimuleren.
- 17:49SPEAKER_01: We mogen niet vergeten fantasie.
- 17:52SPEAKER_01: Het stimuleren van fantasie bijvoorbeeld, wat je in heel veel storytelling terugvindt, is echt heel belangrijk.
- 17:59SPEAKER_01: Fantasie maakt dat je steviger in de wereld ga staan.
- 18:03SPEAKER_01: Dat je tools aangereikt krijgt om aan problemsolving te gaan doen, dat doet je een beetje out of the box denken.
- 18:12SPEAKER_01: We mogen niet vergeten, het hoogtepunt van de fantasie ligt tussen twee en vijf jaar.
- 18:16SPEAKER_03: Ik onthoud.
- 18:17SPEAKER_03: Het opent je wereld, stimuleert je, geeft je fantasie.
- 18:20SPEAKER_03: Wat zijn de negatieve dingen die het met zich mee kan brengen?
- 18:24SPEAKER_01: Wel, ik denk wat heel belangrijk is ten eerste de balans.
- 18:29SPEAKER_01: Er staat echt heel goede content, maar het is natuurlijk niet de bedoeling dat we een hele dag voor een scherm goede content gaan consumeren.
- 18:36SPEAKER_01: Dat is echt niet de bedoeling.
- 18:37SPEAKER_01: Dat is met alles zo.
- 18:38SPEAKER_01: Het is ook niet de bedoeling dat je een kleuteren een hele dag voor een boek zet.
- 18:43SPEAKER_01: In een kleuterstoeltje.
- 18:44SPEAKER_01: Het is niet de bedoeling dan een kleuteren een hele dag met een pen of een potlood moet kleuren.
- 18:51SPEAKER_01: Het gaat over in de eerste plaats balans in de dingen die je doet op maat van een kind.
- 18:58SPEAKER_01: Het gaat over de interactie die zich kent.
- 19:00SPEAKER_01: In welke context laat je het afspelen.
- 19:04SPEAKER_01: Ben je zelf betrokken?
- 19:05SPEAKER_01: Zijn er andere kinderen?
- 19:06SPEAKER_01: Kijken ze samen, zijn er andere kinderen betrokken?
- 19:09SPEAKER_01: Dus de context waarin je naar goede content kijkt, is ook belangrijk.
- 19:15SPEAKER_01: En we mogen ook niet vergeten dat er wel wat kenmerken aan die content zijn.
- 19:24SPEAKER_01: Het moet gaan over goede content.
- 19:26SPEAKER_03: Want dat is al een paar keer gevallen.
- 19:28SPEAKER_03: Nu goede content.
- 19:30SPEAKER_03: Wat is goede content?
- 19:33SPEAKER_03: Ik maak notities.
- 19:35SPEAKER_00: Ik denk als je dat internationaal bekijkt, dan zie je dat er heel vaak verwezen wordt naar Sesamstraat content.
- 19:42SPEAKER_00: Het zijn kleurrijke figuren, er zitten liedjes, er zitten elementen in waarin je leert, er zitten elementen in die gaan over eigenlijk dingen die je als kleuter ook kunt meemaken.
- 19:55SPEAKER_00: Die je kunt zien in huis, die je kunt zien op de speelplaats.
- 19:58SPEAKER_00: En hoe moet je daar dan mee omgaan?
- 20:01SPEAKER_00: En hoe doe je dat op een constructieve, sociale manier.
- 20:04SPEAKER_00: Dus eigenlijk gaat het heel vaak over dergelijke content.
- 20:08SPEAKER_00: En dat kan dan in verschillende vormen zijn.
- 20:10SPEAKER_00: Dus ik denk dat jij net voortdurend zo'n content moet kiezen.
- 20:15SPEAKER_01: Ja, dat is waar.
- 20:16SPEAKER_01: Ik steed heel veel uren per week, zal ik dan zeggen, aan het zoeken naar zeer goede content.
- 20:25SPEAKER_01: Voor mij gaat het ook heel vaak over: je start een verhaal, er is een inleiding, je hebt je verhaal en je legt dat ook neer.
- 20:32SPEAKER_01: Je neemt de tijd om het verhaal te vertellen.
- 20:36SPEAKER_01: Het gaat niet over een flasje van seconden achter elkaar.
- 20:41SPEAKER_01: Stimuli die aangereikt worden, die even kleurrijk zijn, die snel gaan, waar snelle muziek achter zit, waar je eigenlijk een tunnelvisie creëert tussen een kind en dat scherm, of wat er te zien is op dat scherm.
- 20:55SPEAKER_03: Is een goed verhaal inherent een traag verhaal?
- 20:58SPEAKER_00: Voor die leeftijd wel.
- 21:00SPEAKER_03: Voor mij ook.
- 21:02SPEAKER_03: Dus dat wil ook zeggen voor die leeftijd iets langere content.
- 21:06SPEAKER_00: Niet per se.
- 21:08SPEAKER_00: Een trager ritme.
- 21:11SPEAKER_00: Als je nu een Nijntje of papier, dergelijke verhaaltjes, ja, dat gaan wel heel traag.
- 21:19SPEAKER_00: En je ziet dat er ook van die filmpjes zijn die heel geoptimaliseerd worden om kinderen van die leeftijd zo lang mogelijk te laten kijken.
- 21:29SPEAKER_00: Die geen einde hebben aan een verhaaltje, die altijd maar doorgaan.
- 21:33SPEAKER_00: En waar het ritme iets vlugger is.
- 21:37SPEAKER_00: Het typische voorbeeld is dan zo kokkomellen filmpjes.
- 21:41SPEAKER_00: Ja, dat is geoptimaliseerd om de aandacht te trekken, maar dat is niet per se wat er het beste is voor dat kind.
- 21:49SPEAKER_00: En dus iets waar je een relatief kort verhaaltje draaggaat, is dan veel beter.
- 21:55SPEAKER_00: En eigenlijk ga je ook vaak gaan zeggen tot de algemene richtlijnen van.
- 22:00SPEAKER_00: Tot zes jaar, zou je eigenlijk zeggen van een uur per dag.
- 22:03SPEAKER_00: Je kunt tot een uur per dag gaan, maar liefst dan drie keer twintig minuten, dan één keer een uur.
- 22:09SPEAKER_00: Ah, echt?
- 22:12SPEAKER_01: Ja, absoluut.
- 22:13SPEAKER_01: De Wereldgezondheidsorganisatie, als we het nog eens over dat orgaan hebben, geeft dat trouwens als richtlijn tussen de drie en de vijf jaar of kinderen onder de zes jaar, niet langer dan een uur, en effectief, liefst in stukjes.
- 22:26SPEAKER_03: Bedoel je dan stukjes als in 20 minuten morgen en 20 minuten s'avonds?
- 22:32SPEAKER_03: Bijvoorbeeld.
- 22:33SPEAKER_01: En ook zeer gestructureerd in uw routinedag.
- 22:36SPEAKER_01: Dat een kind, net zoals dat met alle andere zaken gaat, die je plant in de agenda van jezelf, van uw gezin, van uw kind op school, dat is allemaal vrij gestructureerd, is dat ook voor schermtijd zo.
- 22:49SPEAKER_01: En kan je perfect zeggen, na school kijken we 20 minuten filmpjes.
- 22:56SPEAKER_01: We kijken whatever je vindt dat goed is voor je kind op maat van je kind.
- 23:01SPEAKER_01: Want daar gaat het ook over, daar hebben we het nog niet over gehad.
- 23:04SPEAKER_01: Maar iets voor een driejarige is niet hetzelfde dan als iets voor een zevenjarige.
- 23:08SPEAKER_01: Ook daar moeten we de nodige aandacht aan besteden.
- 23:11SPEAKER_01: Dus plan dat in als activiteit die een kind alleen, of jullie samen of met de andere kinderen kan doen.
- 23:18SPEAKER_01: Ook dat, in heel veel gezinnen is de discussie over wat gaan we kijken en wie kijkt wat.
- 23:25SPEAKER_01: Is een discussie, wat ook goed is.
- 23:27SPEAKER_01: Want dat leert ook mensen samenleven.
- 23:29SPEAKER_01: Of kinderen samenleven.
- 23:32SPEAKER_01: Ik denk dat zijn allemaal dingen.
- 23:33SPEAKER_01: Plant dat in als een routine, heel duidelijk.
- 23:36SPEAKER_01: En er zijn ook een aantal richtlijnen van wanneer plan je dat dan in.
- 23:40SPEAKER_01: Bijvoorbeeld net voor het slapen gaan is niet altijd het beste moment om dat heeft dan met het blauwe licht van de schermen en zo verder te maken.
- 23:48SPEAKER_01: Dan denk ik, ja, zeker op die leeftijd, heb je ook de mogelijkheid om bijvoorbeeld een verhaaltje te lezen, voor te lezen of een podcast te luisteren.
- 23:58SPEAKER_01: We hebben wel, dat bestaat podcast voor die jonge leeftijd, korte verhaaltjes.
- 24:03SPEAKER_03: Mag ik nog even terugkomen op de lengte?
- 24:05SPEAKER_03: Alles wat jij zegt, is boeiend.
- 24:07SPEAKER_03: We komen er sowieso sowieso straks nog over terug.
- 24:10SPEAKER_03: Ik onthoud ook niet voor het slapen gaan.
- 24:12SPEAKER_03: Denk iets om op terug te komen.
- 24:14SPEAKER_03: Maar die lengte.
- 24:16SPEAKER_03: Ik denk dat heel veel ouders bezig zijn met de aandachtspannen van hun kind.
- 24:20SPEAKER_03: Da is veel om te doen.
- 24:21SPEAKER_03: We merken dat onze kinderen kortere aandachtspannen hebben.
- 24:26SPEAKER_03: Ik zat blijkbaar met het foute idee, ik laat ze naar een lange film kijken, dat leert hen om langer de aandacht erbij te houden.
- 24:35SPEAKER_03: Maar daar zat ik dus blijkbaar verkeerd.
- 24:37SPEAKER_01: Nee, helemaal niet, Linden.
- 24:39SPEAKER_01: Maar dat doen we gewoon niet.
- 24:41SPEAKER_01: Altijd elke dag een film van 90 minuten gaan kijken.
- 24:45SPEAKER_01: Maar een bioscoopbezoek met uw kleuter, naar een film van 60, 70, 80 en zelfs 90 minuten, is oké.
- 24:54SPEAKER_01: Omdat een bioscoopbezoek veel meer is dan alleen maar naar een film kijken.
- 24:59SPEAKER_01: Dat is een ander soort beleving, een ander soort ervaring die je in gezelschap doet en waar kinderen in een groot verhaal mee leren gaan.
- 25:08SPEAKER_01: Maar dat is natuurlijk niet iets dat je elke dag doet.
- 25:11SPEAKER_01: Dus we gaan hier helemaal niet pretenderen dat langere films dat niet goed is, maar ook hier gaat het over context.
- 25:20SPEAKER_01: Dat doe je niet elke dag, en zeker niet alleen.
- 25:22SPEAKER_01: Dat is iets wat je doet heel vaak in een geziensuitstap.
- 25:26SPEAKER_01: Of bijvoorbeeld de zondagnamiddag.
- 25:28SPEAKER_01: Gezellig samen.
- 25:30SPEAKER_03: Want op veel te veel momenten is het te eng, en wordt de ouder ook wel verwacht om in de zetel plaats te nemen.
- 25:35SPEAKER_03: Daarbij aansluitend iets langere contents.
- 25:40SPEAKER_03: Mogen we kinderen laten swipen of zappen, mogen we hen die controle geven?
- 25:47SPEAKER_00: Als je het hebt over kinderen van 3 tot 5, dan zijn er verschillende antwoorden mogelijk.
- 25:52SPEAKER_00: Het is eigenlijk niet zo aangeraden.
- 25:54SPEAKER_00: Maar tegelijkertijd, als je weet binnen welke context ze het doen, dan kan dat misschien weer wel.
- 26:01SPEAKER_00: Stel dat je zegt van oké, mijn kind van vijf, ik geef die een tablet in de handen.
- 26:07SPEAKER_00: Ik zet YouTube open en ik laat die swipen, dan weet je totaal niet waar die uitkomt.
- 26:12SPEAKER_00: Dan is dat echt geen goed idee.
- 26:14SPEAKER_00: En het is ook niet iets dat je voortdurend wil laten gebeuren.
- 26:18SPEAKER_00: Het is ook niet dat.
- 26:19SPEAKER_00: Maar ergens kun je.
- 26:21SPEAKER_00: Het is een stukje een onderhandeling tussen hoe cureer je als ouder de content eigenlijk voor je kind.
- 26:29SPEAKER_03: En waar begint de autonomie?
- 26:31SPEAKER_00: En dat is een stukje een zoektocht.
- 26:33SPEAKER_00: En dan wil je een stukje beschermen.
- 26:35SPEAKER_00: En ik denk wat dat er vaak is, is.
- 26:37SPEAKER_00: Ik denk dat we heel vaak denken in alles of niet.
- 26:40SPEAKER_00: Ofwel laat ik alles los, ofwel controleer ik alles.
- 26:43SPEAKER_00: Maar eigenlijk is het heel vaak zoekend naar waar zit die balans tussen die twee.
- 26:47SPEAKER_01: Daarinboven wordt swipen niet alleen gebruikt om video's van 30 seconden over in heel wat spelletjes.
- 26:54SPEAKER_01: Vinden swipen ook wel terug als.
- 26:59SPEAKER_01: Als jij zegt, mijn kind mag 15 minuten kijken.
- 27:02SPEAKER_01: Na schooltijd bijvoorbeeld, en die kiest zelf de filmpjes binnen die 15 minuten.
- 27:08SPEAKER_01: En dat zijn kwalitatief volle filmpjes, is dat ook geen enkel probleem.
- 27:13SPEAKER_01: Het swipen waar mensen dan aan denken, dat gaat over de 30 seconden video's die je 1 à één punt.
- 27:18SPEAKER_01: Meestal moet dat niet meer swipen, want het algoritme zit erin, dat zal u wel het volgende geven.
- 27:22SPEAKER_01: Daar zit het probleem.
- 27:25SPEAKER_00: En eigenlijk zie je wel dat het werken met een touchscreen, bij die kleine kinderen, toch ook de fijne motoriek positief beïnvloedt.
- 27:34SPEAKER_00: Dus als ze dan toch, als je dat toch doet, eigenlijk kunnen ze er soms ook iets aan hebben om dan wel die dingen te doen.
- 27:41SPEAKER_03: We gaan het hebben over hoeveel en wanneer, al licht aangeraakt.
- 27:46SPEAKER_03: We zaten nu in de kleutertijd.
- 27:48SPEAKER_03: Ik onthoud ongeveer een uurtje, misschien opgesplitst in stukjes, van 20 minuten bijvoorbeeld.
- 27:58SPEAKER_03: Maar ik hoor jullie ook zeggen: context is alles.
- 28:02SPEAKER_03: Zijn we te gefocust op die schermtijd?
- 28:06SPEAKER_03: Ik zie Andy meteen knikken.
- 28:08SPEAKER_00: We zijn zeker te gefocust, omdat schermtijd is, dat gaat eigenlijk al niet meer zo over die jonge kinderen.
- 28:14SPEAKER_00: Maar schermtijd is een zeer slechte indicator voor mogelijke schade.
- 28:18SPEAKER_00: Eigenlijk zie je dat je heel moeilijk kunt achterhalen op basis van hoe lang iemand een scherm gebruikt, of dat nu positief of negatief is als ervaring.
- 28:26SPEAKER_00: Dus je moet heel veel meer gaan kijken van hoe gaan we goede gewoontes kweken.
- 28:30SPEAKER_00: Bijvoorbeeld dingen, afspraken, zoals niet aan tafel.
- 28:34SPEAKER_00: Niet als oma bezoek is.
- 28:35SPEAKER_00: Ook al zegt oma misschien dingen die je echt niet interessant vindt.
- 28:38SPEAKER_00: Of niet in allerlei context, of misschien net wel in de auto, of net niet in de auto.
- 28:45SPEAKER_00: Het gaat vaker over dergelijke zaken.
- 28:47SPEAKER_00: Gaan kijken van waar en wanneer wel, naar wat wel, op welke manier wel, met wie wel, in plaats van puur hoe lang moet het zijn.
- 28:59SPEAKER_01: Het gaat over hoe lang.
- 29:01SPEAKER_01: Nee, het gaat over hoe het hoe lang ingevuld is en de context die daar rond gecreëerd wordt.
- 29:10SPEAKER_01: Want als je zegt een uur en je laat bijvoorbeeld iemand drie keer twintig minuten, omdat er een uur staat, naar zeer afstompende content kijken, dat is veel schadelijker dan dat hij een uur en een half zou gekeken hebben over de dag heen naar goede content.
- 29:25SPEAKER_01: Dus ja, het is een samenspel van dingen.
- 29:29SPEAKER_03: Ja, als jij zegt schadelijk, als je een schadelijke situatie ons zouden voorstellen, waar heeft dat dan voor jullie mee te maken?
- 29:38SPEAKER_03: Met soort content?
- 29:39SPEAKER_01: Ja, het repetitieve.
- 29:41SPEAKER_01: Absoluut.
- 29:42SPEAKER_01: Het repetitieve van heel lang naar repetitief soort content te gaan kijken die je eigenlijk overprikkelt, daar gaat het over.
- 29:52SPEAKER_01: Ofwel die je een tunnelvisie brengt, waarbij je heel apathisch wordt, dat als je de stimuli wegneemt, dat je overprikkelt zijn en compleet door de rode gaat, daar gaat het mij over.
- 30:04SPEAKER_01: Dat gaat over niet gebalanceerdheid.
- 30:08SPEAKER_01: Kinderen die heel lang voor een scherm zitten met dergelijke content niet in balans zijn, omdat gewoon de rest van je ontwikkeling niet meer gestimuleerd wordt.
- 30:17SPEAKER_01: Maar heel duidelijk, dat gaan mij niet alleen over scherm.
- 30:22SPEAKER_01: Dat gaat mij over alle activiteiten waar je eenzijdig instapt, waar een kind alleen in staat.
- 30:27SPEAKER_01: Dat is niet eigen aan alleen het scherm.
- 30:30SPEAKER_01: Er zijn veel activiteiten.
- 30:31SPEAKER_01: Moest je dat doen.
- 30:32SPEAKER_01: We doen dat de dag van vandaag in de meeste gevallen niet.
- 30:35SPEAKER_01: Maar die waarbij kinderen gedepriveerd worden van het stimuleren van hun ontwikkeling, zou ik ook zeggen.
- 30:41SPEAKER_01: Nee, dat is niet oké.
- 30:42SPEAKER_01: Het gaat mij om context en vooral ook die balans die er moet zijn tussen al uw andere activiteiten die je doet.
- 30:50SPEAKER_03: Kinderen kunnen, hoor ik jou zeggen, overprikkeld geraken door schermen.
- 30:54SPEAKER_03: Wat zijn indicatoren?
- 30:55SPEAKER_03: Hoe weet ik van wow, dit was duidelijk een beetje te veel?
- 30:59SPEAKER_01: Ja, wel, je moet je kind goed kennen.
- 31:02SPEAKER_01: Ik ga ervan uit dat de meeste ouders hun kinderen goed kennen.
- 31:04SPEAKER_01: Dus je zal da direct merken als je kind in een overprikkeling gaat.
- 31:08SPEAKER_01: Stereotyp gezien gaat dat over als je het scherm wegneemt, dat kinderen helemaal gefrustreerd geraken, boos zijn, heel heftige emoties uiten omdat ze dat scherm niet meer hebben.
- 31:21SPEAKER_03: Dat is heel heftig, heel heftig.
- 31:22SPEAKER_03: Want anders heb ik dat elke dag voor.
- 31:24SPEAKER_03: Bij ons is elke dag een discussie.
- 31:27SPEAKER_03: Zelfs als het duidelijk is afgesproken, elke dag discussie over een scherm dat weggaat.
- 31:33SPEAKER_03: En heb je ook discussie over andere dingen?
- 31:35SPEAKER_01: Tuurlijk.
- 31:36SPEAKER_01: Dus dat is eigen aan nieuwe leeftijd.
- 31:38SPEAKER_01: Daar zit geen verschil in.
- 31:40SPEAKER_01: Dat is logisch.
- 31:41SPEAKER_01: En zeker als je een kleuter hebt, dat is de kleuterpuberteit.
- 31:45SPEAKER_01: Dus die gaat sowieso met je discussiëren, over alles.
- 31:48SPEAKER_01: Maar het gaat over een reactie die buitensporig is.
- 31:51SPEAKER_01: Dan zijn ze overprikkeld.
- 31:52SPEAKER_01: Ik wil daar wel een nuance bij geven, namelijk voor sommige kinderen, moeten we ook kunnen zien, is een scherm, werkt dat wel kalmerend.
- 32:02SPEAKER_01: Dus het is niet zo dat per definitie alles wat je doet met een scherm overprikkelend werkt.
- 32:08SPEAKER_01: Voor sommige kinderen kan een scherm en wat daarop te zien is, echt wel wat rust geven.
- 32:13SPEAKER_01: Dus ik wil daar ook wel genuanceerd in zijn, dat we niet moeten denken dat het altijd tot overprikkelingen leidt.
- 32:20SPEAKER_03: Rustgeven, maar ik hoor jou net zeggen, vermijd het toch om voor het slapengaan je kind voor een scherm te zetten.
- 32:28SPEAKER_03: Zoals voor volwassenen eigenlijk.
- 32:30SPEAKER_01: Ook daar is die context belangrijk.
- 32:33SPEAKER_01: Ik zag aan die.
- 32:40SPEAKER_00: Het klopt dat blauw licht kan inwerken op je slaapritme.
- 32:43SPEAKER_03: Ja, merken we bij onszelf ook, als volwassenen.
- 32:46SPEAKER_00: Ja, maar blauw licht zit ook in dit licht.
- 32:49SPEAKER_00: Dus zolang je totdat je het licht uitdoet in je kamer, je in licht begeeft, krijg je eigenlijk licht in je ogen, blauw licht in je ogen.
- 33:01SPEAKER_00: En dat scherm maakt geen verschil.
- 33:02SPEAKER_00: Eigenlijk zijn er studies die zeggen: je moet al zeven dagen op zeven in het donker, in je bed naar je smartphone kijken om effect te hebben van het blauwe licht.
- 33:11SPEAKER_00: Dus dat moet je misschien vermijden.
- 33:14SPEAKER_00: Maar het blauwe licht is het ding niet.
- 33:16SPEAKER_00: Het ding is wel, als je op sociale media, voor de kleine kinderen is dat niet nodig, maar als je op sociale media zit of je zit te gamen, en je doet dat relatief kort voor je slaap.
- 33:26SPEAKER_00: En daar gebeurt van alles.
- 33:27SPEAKER_00: Dat is een enorm heftige game.
- 33:29SPEAKER_00: Je hebt je opgejacht.
- 33:30SPEAKER_00: Je wou winnen, jij bent verloren, of alles door je hoofd.
- 33:34SPEAKER_00: Je zat in een discussie met vrienden en je bent helemaal niet tevreden over hoe dat gelopen is op sociale media.
- 33:40SPEAKER_00: Ja, dat is eigenlijk het grootste stuk.
- 33:43SPEAKER_00: Naast het stuk waarbij kinderen het gewoon zo tof vinden om bezig te zijn met dat scherm, dat ze dat veel te lang doen en dat er niemand komt zeggen.
- 33:52SPEAKER_00: Het is wel bedtijd, kunnen dat nu eens uitzien.
- 33:56SPEAKER_00: En soms doen ze dat ook in het geheim.
- 33:57SPEAKER_00: En dat is een deel van het spel van een kind zijn.
- 34:00SPEAKER_00: En het is ook een deel van het spel van de ouder zijn, om dat soms toe te laten en vaak ook niet toe te laten.
- 34:06SPEAKER_03: Net zoals ik met mijn zaklamp onder mijn lakens nog een boek lachten lezen.
- 34:11SPEAKER_00: Een zaklamp die blauw licht in je ogen.
- 34:14SPEAKER_03: Correct, Andy.
- 34:16SPEAKER_03: Maar ik hoor jou zeggen voor het slapen gaan, Telicia.
- 34:21SPEAKER_03: We moeten wel eerlijk zijn, het kan bij momenten die schermen, we hebben het er al over gehad, ook gewoon echt super handig zijn.
- 34:28SPEAKER_03: Ik denk aan mezelf, met twee kleine kinderen.
- 34:32SPEAKER_03: Een moment zoekend om even rustig een douche te nemen, terwijl mijn man niet thuis is.
- 34:38SPEAKER_03: Een lange reis, eindeloos in de auto zitten of in een vliegtuig.
- 34:42SPEAKER_01: Handig, hè?
- 34:43SPEAKER_01: Ja, absoluut.
- 34:44SPEAKER_01: En ook aan zich niet verkeerd.
- 34:49SPEAKER_01: Zondagochtend zondagochtend.
- 34:52SPEAKER_01: Ik denk elke ochtend hoeveel mensen zetten de tv niet op terwijl ze de botrammen aan het smeren zijn en de boektassen aan het maken, en de kinderen nog even tien minuten iets laten zien, zodat en aan zich is daar ook niets fout aan.
- 35:07SPEAKER_01: Dus het gebruik, het gaat zelfs niet over baby's zitten.
- 35:11SPEAKER_01: Het gebruik van een scherm kan zeer handig zijn om zelf even de handen vrij te hebben, iets minder gestresseerd te zijn.
- 35:20SPEAKER_01: Maar weet dan naar wat je kind aan het kijken is, weet over hoeveel tijd dat gaat.
- 35:25SPEAKER_01: En zet je ook geïnteresseerd, pak dat moment ook van.
- 35:29SPEAKER_01: Je mag dat ook benoemen.
- 35:31SPEAKER_01: Ik denk heel vaak dat het, zoals ik zei, het gaat over een bewust gebruik van dat scherm.
- 35:36SPEAKER_01: Als je dat doet elke morgen dan zeg je, je weet, mama gaat nu de boterham smeren.
- 35:40SPEAKER_01: Je mag even een filmpje kiezen op tv.
- 35:43SPEAKER_01: En als ik ze weer terugkom en het filmpje is gedaan, is het ook gedaan.
- 35:47SPEAKER_01: Dus het gaat over het bewust maken van dat gebruik.
- 35:51SPEAKER_01: Voor uzelf in de eerste plaats, voor uw kind en daar duidelijke afspraken rond maken.
- 35:55SPEAKER_03: Zijn er bepaalde vragen die je jezelf als ouder kan stellen?
- 35:59SPEAKER_03: Want het is denk ik soms heel floe voor ouders.
- 36:03SPEAKER_03: Is dit nu een bewuste keuze?
- 36:05SPEAKER_03: Is dit nu een automatisme?
- 36:06SPEAKER_03: Is er een soort van mentale checklist die je kan overlopen als ouder van Bom, is dit het moment of is dit niet het moment?
- 36:14SPEAKER_01: Ja, geef mij tips, jongens.
- 36:16SPEAKER_01: Ja, ik denk uw eerste bewuste keuze zou moeten zijn.
- 36:22SPEAKER_01: Of je eerste bewustzijn zou moeten zijn.
- 36:24SPEAKER_01: Hoe ben je zelf met je scherm bezig?
- 36:27SPEAKER_01: Want je bent een rolmodel.
- 36:29SPEAKER_01: Kind zita continu.
- 36:31SPEAKER_01: Ik vind het altijd heel moeilijk om te zeggen: niet aan tafel, als je weet dat de meeste ouders een gsm mee aan tafel liggen.
- 36:38SPEAKER_01: Dan denk ik, ja, ik weet dat er voor volwassenen andere regels zijn dan voor kinderen.
- 36:43SPEAKER_01: Maar dit is rolmodelgedrag.
- 36:44SPEAKER_01: Je integreert dat scherm in een maaltijdsmoment.
- 36:49SPEAKER_01: Als je dat niet wil, moet je dat zelf ook niet doen.
- 36:52SPEAKER_01: Dus het bewustzijn van hoe jij met je scherm omgaat als rolmodel, één voor jezelf.
- 36:57SPEAKER_01: En ten tweede, als rolmodel vind ik al heel belangrijk.
- 37:00SPEAKER_01: En dan denk daar gewoon op voorhand over na.
- 37:04SPEAKER_01: Welke momenten wil je zelf kiezen als ouder om dat scherm bij je kind te introduceren?
- 37:09SPEAKER_01: Zet daar heel bewust van.
- 37:10SPEAKER_01: Als jij vindt, mij helpt dat morgen.
- 37:13SPEAKER_01: De tien minuten om mij klaar te maken of om dingen te doen.
- 37:17SPEAKER_01: Ik vind dat ik die en tijd kan gebruiken.
- 37:19SPEAKER_01: En ik maak die afspraak met mijn kleuter of met mijn lagere schoolkind.
- 37:24SPEAKER_01: Fijn.
- 37:24SPEAKER_01: Helemaal oké.
- 37:27SPEAKER_01: S'avonds doe ik dat op diezelfde momenten.
- 37:30SPEAKER_01: Ben ik aan het koken en mogen eens even kijken.
- 37:32SPEAKER_01: En ik bespreek met hen wat, want ze hebben ook iets te zeggen, natuurlijk.
- 37:38SPEAKER_01: Ik bespreek met hen wat en hoe en hoe lang, en ik maak daar een afspraak van.
- 37:43SPEAKER_01: Het feit dat je daar bewust mee bezig bent, dat je dat je weet dat is een keuze.
- 37:49SPEAKER_01: Dat is helemaal oké.
- 37:51SPEAKER_03: Het is wel kritisch zijn ten opzichte van je eigen drijfveren.
- 37:56SPEAKER_03: Voor wie doe je dit nu?
- 37:58SPEAKER_03: Ik heb ooit een boek gelezen over verveling.
- 38:02SPEAKER_03: Over de kunst en de fantastische voordelen van een kind dat zich kan, leert, vervelen.
- 38:13SPEAKER_03: Ik heb het misschien te groot of te mooi gemaakt in mijn hoofd.
- 38:17SPEAKER_03: Maar een vervelend kind.
- 38:19SPEAKER_03: Een vervelend kind is wel heel vermoeiend.
- 38:23SPEAKER_00: En eigenlijk er wordt een beetje utopisch gedaan over verveling.
- 38:28SPEAKER_00: Ik zeg dat vaak tegen mijn eigen kinderen.
- 38:30SPEAKER_00: Je verveeld, dat is goed, daar word je creatiever van.
- 38:34SPEAKER_00: En dat is zo wat de kernboodschap.
- 38:36SPEAKER_00: Ze leren dat dan misschien.
- 38:38SPEAKER_00: Tegelijkertijd is het niet zo dat dat enkel positief is.
- 38:42SPEAKER_00: Als een kind zich slecht in zijn vel voelt en het verveelt zich, dan wordt dat depressiever van.
- 38:47SPEAKER_03: Ja, we hebben het irisch gemaakt in ons hoofd.
- 38:49SPEAKER_03: In onze jeugd zaten we precies allemaal zot creatieve dingen te doen, terwijl het was ook vaak uithern.
- 38:54SPEAKER_00: Vervelend.
- 38:55SPEAKER_00: En soms was je eenzaam en soms deed je dan maar nutloze dingen.
- 39:01SPEAKER_00: Maar in die zin, die verveling, we moeten dat niet al te groot maken als ideaal.
- 39:07SPEAKER_03: Of te romantisch.
- 39:08SPEAKER_00: Of te romantisch.
- 39:09SPEAKER_00: En het tweede ding, daarin is ook van, we hebben het nu heel hard over het kind gehad en over die schermen.
- 39:15SPEAKER_00: Maar we mogen het ook wel soms over de ouder hebben.
- 39:18SPEAKER_00: Het belangrijke is, een kind heeft ook niet zoveel aan een constant opgejaagde ouder.
- 39:25SPEAKER_00: Soms is het dan beter dat ze naar een half slecht filmpje gekregen hebben, dan dat ze ruzie gemaakt hebben met de ouder, omdat de ouder gestrest was en het niet rond kreeg.
- 39:34SPEAKER_00: En daar moet je ook een stukje rekening mee houden.
- 39:36SPEAKER_00: Je hoeft je niet schuldig te voelen om te zeggen van we gaan nu even een moment rust creëren.
- 39:41SPEAKER_00: Het scherm zal even als opvang dienen.
- 39:44SPEAKER_00: Want het leven is al druk genoeg en ik heb het even moeilijk of druk of gelijk wat.
- 39:50SPEAKER_00: En daar is iets waar je rekening mee houden.
- 39:53SPEAKER_00: Het is soms negatiever om bijvoorbeeld te gaan zeggen, mijn kind reageert heel emotioneel in een situatie.
- 40:00SPEAKER_00: En ik ga het scherm gebruiken om mijn kind gerust te stellen of te doen omgaan met zijn gevoelens, is eigenlijk een mindere situatie.
- 40:11SPEAKER_00: Het is beter dat jij probeert je kind op een of andere manier te kalmeren en op een of andere manier tot bedaren te brengen in die situatie.
- 40:20SPEAKER_00: Maar als het gaat over: we moeten even rust creëren in het huis houden.
- 40:24SPEAKER_00: Er moet nu iets gedaan worden.
- 40:26SPEAKER_00: We gaan een hele dag rijden naar een of ander land.
- 40:32SPEAKER_00: Ja, ook dat kan.
- 40:34SPEAKER_00: En probeer dan rekening te houden met waar zijn waar kijken ze naar?
- 40:38SPEAKER_00: En denk er ook over na van heb ik eigenlijk genoeg interactie met mijn kind, zodat die ontwikkeling, zowel qua emotionele band tussen ons, maar anderzijds ook qua het leren van woorden en het ontwikkelen van hersenen op die manier.
- 40:55SPEAKER_00: Gebeurt.
- 40:56SPEAKER_00: Heeft mijn kind genoeg stimulus daarop?
- 40:58SPEAKER_03: Ja, die afspraken zijn belangrijk.
- 41:00SPEAKER_03: Met jezelf, maar ook met je kleuter, die duidelijkheid.
- 41:04SPEAKER_03: Ik heb jullie al zoveel interessante dingen horen vertellen, namelijk die context is belangrijk.
- 41:09SPEAKER_03: Kijken ze naar goede content.
- 41:12SPEAKER_03: De routine, maak er een vast systeem van.
- 41:15SPEAKER_03: Maar we hebben beslist.
- 41:17SPEAKER_03: Ons kind mag naar de televisie kijken.
- 41:20SPEAKER_03: Hoe pak je dat praktisch aan?
- 41:21SPEAKER_03: Hoe zorg je voor duidelijkheid, voor rust omtrent die afspraken?
- 41:26SPEAKER_01: Ja, ik denk, je gaat in dialoog altijd aan.
- 41:30SPEAKER_01: En rust omtrent die afspraken.
- 41:32SPEAKER_01: Linden, laat ons eerlijk zijn, je gaat altijd in discussie moeten gaan.
- 41:38SPEAKER_01: Dat is opvoeden.
- 41:39SPEAKER_01: Dat is je klinkt begeleiden tot liefst een autonome, zelfstandige, zelfredzame en vooral gelukkige jong volwassene.
- 41:49SPEAKER_01: Dat is wat je doet.
- 41:50SPEAKER_01: Dat is wat je moet doen.
- 41:51SPEAKER_01: En dat gaat met vallen en opstaan, en dat gaat met bespreken, en discussies.
- 41:57SPEAKER_01: En dat is gewoon zo.
- 41:59SPEAKER_03: Vaak begint het bij de tijd.
- 42:00SPEAKER_03: Je mag een uurtje kijken.
- 42:07SPEAKER_01: Dat wordt samen beslist.
- 42:08SPEAKER_01: En ook uitleggen waarom je vindt dat dat een uur moet zijn, en naar wat wel en niet kan gekeken worden.
- 42:16SPEAKER_01: Je kan dat gewoon uitleggen.
- 42:17SPEAKER_01: Ik vind dat wel goed en niet goed, en daarom mag jij wel en niet.
- 42:21SPEAKER_01: En een kind moet ook kunnen zeggen: ja, maar ik zou eens graag dat zien.
- 42:26SPEAKER_01: En dan kun je ook beginnen onderhandelen.
- 42:29SPEAKER_01: Je kan dat.
- 42:29SPEAKER_01: Je kan zeggen, we gaan samenkijken.
- 42:31SPEAKER_01: Goed, wil jij eens kijken?
- 42:32SPEAKER_01: Mama weet eigenlijk niet goed wat dat is.
- 42:34SPEAKER_01: Laat ons eens samen kijken wat dat is.
- 42:36SPEAKER_01: Dus dat soort dingen.
- 42:37SPEAKER_01: Wilt dat dan zeggen dat je elke aflevering van Bloey samen moet kijken.
- 42:44SPEAKER_01: Zeer mooi, hè.
- 42:46SPEAKER_01: Je hebt niet altijd een tijd aan mijn tijd gehad met Bloey.
- 42:50SPEAKER_01: De makers van Bloey verstaan mij.
- 42:53SPEAKER_01: De makers van Bloey verstaan, denk ik toch een groot deel van de wereld.
- 42:58SPEAKER_01: Goede content.
- 42:59SPEAKER_01: Zeer mooie content.
- 43:01SPEAKER_01: Niet alleen die verhalen zijn prachtig, zijn zeer goed geschreven, maar ook die grafiek, hoe dat gemaakt is, die design, hoe ze dat ook in de wereld hebben gezet.
- 43:12SPEAKER_01: Heel mooie content.
- 43:13SPEAKER_03: Perspectieven, ouders als mensen, dat vind ik er super tof aan.
- 43:17SPEAKER_03: Het is geen reclamespot voor Bloeie, maar goede Bloey.
- 43:19SPEAKER_01: Ja, vooral het op Disney niet bij ons, jammer genoeg.
- 43:25SPEAKER_01: Zeer goede content.
- 43:26SPEAKER_01: En dan denk ik, ja, kijk eens samen, kijk samen naar.
- 43:30SPEAKER_01: En beslis dan, ja, dit kan of kan niet.
- 43:32SPEAKER_01: En zo leert je kind ook een stukje inspraak hebben van kleins af aan.
- 43:36SPEAKER_01: Van ja, wat kan, wat niet, en kan je ook uitleggen.
- 43:39SPEAKER_01: Je gaat soms moeten zeggen.
- 43:40SPEAKER_01: Nee, het is zo en niet anders.
- 43:42SPEAKER_01: Het is maar een uur en we gaan niet.
- 43:44SPEAKER_01: Je laat je zelf als ouder altijd toe om een onderhandelingsmarge te hebben in de fluctie van.
- 43:49SPEAKER_01: Elk uur eindigt met mogen we er nog eentje kijken?
- 43:54SPEAKER_01: En dat is ook de manier waarop je dat bij andere dingen doet.
- 43:57SPEAKER_01: Dus ik denk dan van ja, hè?
- 44:00SPEAKER_01: Tijd zal een discussiepunt zijn, net zoals dat anders.
- 44:04SPEAKER_01: Ja, daar beslisten, zeker als ze heel klein zijn, voor het grootste stuk zelf over.
- 44:09SPEAKER_03: Hoe kan je kinderen helpen met dat uur behap?
- 44:15SPEAKER_03: Want ze zitten daar in de zetel te kijken.
- 44:17SPEAKER_03: Je hebt gezegd een uur.
- 44:19SPEAKER_03: Wat is een uur.
- 44:20SPEAKER_03: Moeilijk, hè?
- 44:21SPEAKER_01: Ja, nu naar kleine kinderen toe kan je dat al vertalen in een aantal filmpjes.
- 44:28SPEAKER_01: Je kan zeggen.
- 44:29SPEAKER_01: Je mag drie filmpjes kijken.
- 44:32SPEAKER_01: Dat zal minder dan een uur zijn.
- 44:35SPEAKER_03: Maar het chance is na het derde filmpje dan net het eten klaar.
- 44:39SPEAKER_01: Maar dan weet je dat ook.
- 44:40SPEAKER_01: Drie keer.
- 44:41SPEAKER_01: Daarom is het zo belangrijk van een verhaal te introduceren, het verhaal te vertellen en neer te leggen, met een eindgeneriek en dat soort dingen.
- 44:50SPEAKER_01: Om te kunnen zeggen: drie filmpjes en dan is het gedaan.
- 44:53SPEAKER_01: Dat is heel duidelijk voor een kind.
- 44:56SPEAKER_01: Als je zegt, ja, kijk, je kan ook een wekkertje gebruiken.
- 45:00SPEAKER_01: In heel wat andere schermen kan je die toepassing zelf installeren.
- 45:05SPEAKER_01: Dat er een zandloper is dat zegt en nu is het gedaan, en dan gaat je scherm ook gewoon uit.
- 45:10SPEAKER_01: Ik heb een fysieke zandloperset.
- 45:13SPEAKER_01: En ook dat.
- 45:15SPEAKER_01: Van een half uur, in van een kwartier, na vijf minuten.
- 45:18SPEAKER_01: En je kan dan degene uit je set nemen.
- 45:21SPEAKER_01: En ja dan is het ook heel duidelijk.
- 45:23SPEAKER_01: Dus er zijn wel wat dingen die je kan meenemen om een wekker, een zandloper, Alla niet digitaal geïnstalleerd.
- 45:31SPEAKER_01: Het aantal filmpjes.
- 45:33SPEAKER_01: Een uur zegt weinig voor kleine kinderen.
- 45:35SPEAKER_01: Dus vertaal daarin iets dat voor hen wel en voor jezelf ook hanteerbaar is, want de wekker, dat hoor je, een uur zelf in doog houden.
- 45:42SPEAKER_00: En misschien niet vergeten, hetzelfde geldt voor spelletjes en games.
- 45:46SPEAKER_00: En soms is het daarbij ook belangrijk dat je zelf een beetje weet hoe zit zo'n game in elkaar zet.
- 45:52SPEAKER_00: Veel discussies die we bijvoorbeeld over games tussen ouders en kinderen hebben hun oorsprong in het feit dat een ouder niet weet hoe lang het spelletje duurt.
- 46:03SPEAKER_00: Of je het op pauze kunt zetten of niet.
- 46:06SPEAKER_00: En hoe belangrijk het is om net dit spelletje wel te doen.
- 46:08SPEAKER_00: Ja, wat ze eraan het doen zijn.
- 46:10SPEAKER_03: Bij ons was er gisteren nog discussie.
- 46:13SPEAKER_03: Onze oudste dochter speelt graag poppok, een soort van open-ended spel, waarin ze eigenlijk in een soort van wereldje zit.
- 46:22SPEAKER_03: Ze kan daar konijntjes eten geven, ze kan daar mannetjes in bed leggen.
- 46:27SPEAKER_03: En mijn man zegt nu is het gedaan.
- 46:30SPEAKER_03: En het was ook echt instant gedaan.
- 46:33SPEAKER_03: Waarop ik zei van, maar ze zit nog midden in haar scène.
- 46:37SPEAKER_03: Ze is nog drie kinderen in bed aan het leggen in haar huisje.
- 46:41SPEAKER_03: En ze ging nog twee konijnen voederen waarschijnlijk.
- 46:44SPEAKER_03: En jij zegt nu plots voorbij.
- 46:46SPEAKER_03: Dat is heel heel bruut.
- 46:48SPEAKER_03: Voor iemand die midden in een wereld zit, is dat wat je bedoelt?
- 46:52SPEAKER_00: Ja, dat klopt.
- 46:54SPEAKER_00: Het is precies dat ik bedoel.
- 46:56SPEAKER_00: Maar je hebt dat bijvoorbeeld ook een verschil tussen veel spelletjes voor kleinere kinderen die je gemakkelijk op pauze kunt zetten.
- 47:04SPEAKER_00: Maar als je bijvoorbeeld Fortnite zou spelen, dat spel kun je niet op pauze zetten.
- 47:09SPEAKER_00: En als je stopt midden in je spel, dan verlies je en dan is het voor de volgende.
- 47:15SPEAKER_00: Dan ben je eigenlijk heel wat kwijt qua beloningen of andere dingen.
- 47:20SPEAKER_00: En dat voelt dan als een drama moment.
- 47:25SPEAKER_00: En dat moet ook kunnen.
- 47:26SPEAKER_00: Soms moet je als ouder kunnen zeggen, nu is het gedaan.
- 47:29SPEAKER_00: Maar als je een beetje tijd hebt of een beetje flexibiliteit hebt om ook te checken van ja, oké, wanneer kun je hiermee stoppen en dat je kunt afspreken, A, binnen 10 minuten is gedaan, dan begin je niet nog een spelletje.
- 47:42SPEAKER_00: Dan is dat toch makkelijker en beter voor de relatie, dan als je puur elke keer zegt als ik zeg gedaan, is het meteen gedaan.
- 47:50SPEAKER_00: Want dat is niet altijd nodig.
- 47:52SPEAKER_01: Daarom boven zeker met dat soort dingen.
- 47:56SPEAKER_01: Je ziet dan als het over Fortnite gaat, je ziet over beginnende prepubers en tieners en dat soort dingen.
- 48:02SPEAKER_01: Dus het is heel belangrijk dat Andy zegt dat dat toont ook je betrokkenheid.
- 48:07SPEAKER_01: Als je begint te praten over hoe zit dat spel in elkaar zit.
- 48:11SPEAKER_01: En je doet moeite om te begrijpen hoe het in elkaar zit, dan weet je ook, ah ja, daar zitten levels in.
- 48:17SPEAKER_01: Het feit dat je daarover praat en vraagt, hoe lang duurt dat level dan?
- 48:21SPEAKER_01: En waar gaat dat zitten en waar moet dat eindigen en dat soort dingen, dat toont een zekere betrokkenheid.
- 48:26SPEAKER_01: Niet dat je dan daarom.
- 48:28SPEAKER_01: Het zou goed zijn als je fortna een keer speelt, dat je weet hoe dat in elkaar zit.
- 48:32SPEAKER_01: Maar uiteraard gaan de meesten.
- 48:33SPEAKER_01: Dat is ook niet voor ons, of voor heel veel mensen gemaakt.
- 48:36SPEAKER_01: Maar het feit dat je daarover spreekt, dat je niet in de wereld laat, dat je dat respecteert, maar dat toont heel veel betrokkenheid, wat net op dat moment wel heel belangrijk is.
- 48:47SPEAKER_00: Misschien gewoon ook voor de duidelijkheid, we hebben het nu over Fortnite.
- 48:51SPEAKER_00: Over jonge kinderen.
- 48:52SPEAKER_00: Fortnite wordt door de game wereld aangeraden vanaf 13 jaar.
- 48:57SPEAKER_00: Dus niet in de lager.
- 48:58SPEAKER_03: Zoals ongeveer alle social media apps ook.
- 49:04SPEAKER_03: Aangeraden nu niet.
- 49:05SPEAKER_03: Het kan vanaf dertien in theorie.
- 49:08SPEAKER_03: Ik hoor in heel veel dingen die jullie zeggen een grote verantwoordelijkheid toch bij de ouder.
- 49:14SPEAKER_03: De betrokkenheid.
- 49:15SPEAKER_03: Het mee kiezen van de content liever.
- 49:20SPEAKER_03: De vraag is, en daar waren we helemaal in het begin van het gesprek ook al over bezig, waar eindigt de betrokkenheid, en wordt het een soort van negatieve controledrang.
- 49:34SPEAKER_01: Het is een dunne lijn, denk je.
- 49:35SPEAKER_01: Het is een zeer dunne lijn.
- 49:37SPEAKER_01: En ten eerste de verantwoordelijkheid waar je over sprak, er zit een heel grote verantwoordelijkheid bij ouders, maar die zit er sowieso als je kinderen hebt.
- 49:44SPEAKER_01: Dus in die zin is dat ook één element tussen de zoveel.
- 49:48SPEAKER_03: Ja, maar ik denk dat niet veel ouders erbij stilstaan, omdat het soms voelt als je je kinderen voor de televisie zet, alsof het even geparkeerd is.
- 50:00SPEAKER_03: It's out of your hands.
- 50:02SPEAKER_01: Wat ik denk dat heel belangrijk is, je maakt een aantal afspraken.
- 50:06SPEAKER_01: Als je het dan over controle hebt, dat is dat je meegroeit met die afspraken.
- 50:10SPEAKER_01: De afspraken die je maakt op drie jaar zijn echt niet hetzelfde op zes, acht, tien, twaalf.
- 50:15SPEAKER_01: Dus het meegaan, betrokkenheid.
- 50:18SPEAKER_01: Ueraard zal daar soms controle in zitten.
- 50:21SPEAKER_01: Dat moet ook.
- 50:22SPEAKER_01: Dat is ook wat je doet als ouder als je kinderen opvoed.
- 50:25SPEAKER_01: Wat er niet mag gebeuren, is dat die controle de overhand houdt, waarbij dat tot een frictie tussen je en uw kinderen gaat leiden.
- 50:34SPEAKER_01: Een frictie die alles overheers en is.
- 50:36SPEAKER_01: Dat is het probleem.
- 50:37SPEAKER_01: Want ik kan mij voorstellen dat in sommige gezinnen gebeurt dat je dat schermgebruik, of wat er gebeurt met sociale media of digitale media, dat dat dermate ruimte begint in te nemen, dat dat de topic en de focus in je gezin wordt.
- 50:54SPEAKER_01: En dat mag het nooit, of te nooit, dan moeten we proberen te vermijden.
- 50:58SPEAKER_01: In de eerste plaats, voor dat kind, die tiener, en zo verder, maar ook voor die ouder, en voor de sfeer in uw gezin.
- 51:04SPEAKER_01: Dus in die zin denk ik, het maken van afspraken moet altijd met als doel zijn om je kinderen te kunnen begeleiden en jezelf af en toe naar rust te gunnen.
- 51:13SPEAKER_01: Dat is één.
- 51:14SPEAKER_01: Maar altijd met het oog op wat is goed voor uw kind, voor jezelf en voor uw gezin.
- 51:19SPEAKER_01: Hoe belangrijk zijn momenten zonder schermen?
- 51:23SPEAKER_00: Heel belangrijk.
- 51:24SPEAKER_01: Absoluut heel belangrijk.
- 51:26SPEAKER_00: Maar in die zin dat je ook.
- 51:30SPEAKER_00: We hebben het er juist al gehad over de balans.
- 51:32SPEAKER_00: En welke dingen eigenlijk belangrijk zijn.
- 51:35SPEAKER_00: De dingen die je wil stimuleren.
- 51:37SPEAKER_00: Cognitieve ontwikkeling, taalontwikkeling, doorinteractie.
- 51:40SPEAKER_00: De sociale ontwikkeling door contact met anderen, slaap.
- 51:45SPEAKER_00: Dingen die je moet doen, zoals school, de fysieke ontwikkeling, door genoeg te sporten of te bewegen en verder.
- 51:52SPEAKER_00: De meeste momenten daarvan zullen zonder scherm zijn.
- 51:55SPEAKER_03: Maar ik denk misschien dat ik bedoel, bewust schermloze momenten, waarbij je misschien ook benoemt tegen je kinderen van kijk, nu fanny.
- 52:03SPEAKER_01: Nu, schermloos, we gaan het aan hebben over schermen die niet in gebruik zijn.
- 52:08SPEAKER_01: Want in je gezin gaat ze altijd.
- 52:11SPEAKER_01: De kans dat je een schermloos gezin belt.
- 52:14SPEAKER_01: Telefoons aan de kant, kamperen, bijvoorbeeld zonder enigen.
- 52:20SPEAKER_03: Eén keer per week, ik zeg maar wat, gezelschapspelletjes avond, we doen dat.
- 52:25SPEAKER_03: Heel bewust kiezen voor kijk, nu even geen scherm.
- 52:28SPEAKER_00: Ik denk dat dat iets heel positiefs is.
- 52:31SPEAKER_00: En of je dan gezelschapspellen speelt, of je zegt we gaan erop uit, we gaan een wandeling maken, of we gaan nog andere dingen doen, die tijd samen, dat is iets belangrijks.
- 52:39SPEAKER_00: Je mogen wel niet elke context, elk gezin, over dezelfde kam scheren.
- 52:44SPEAKER_00: Het kan best zijn dat je een alleenstaande ouder die drie jobs combineert, is iets anders dan een gezin dat kan zeggen, eigenlijk heel het weekend moeten we niet aan ons werkdijden.
- 52:54SPEAKER_03: Ja, tuurlijk.
- 52:54SPEAKER_03: Niet iedereen groeit op een soort van Markdebij gezin aan.
- 52:58SPEAKER_00: Dus je moet daar wel een beetje rekening over.
- 53:00SPEAKER_00: We moeten ook geen onhaalbare idealen naar voren schuiven.
- 53:03SPEAKER_00: Maar het blijft wel belangrijk om in te zetten op een aantal dingen, op momenten samen, op emotionele ontwikkeling, enzovoort.
- 53:10SPEAKER_01: Daarboven het installeren van dergelijke momenten, het is ook gewoon fijn.
- 53:16SPEAKER_01: Het is fijn om samen naar de film te gaan en naar een grote scherm te kijken of met z'n allen voor tv te zitten.
- 53:21SPEAKER_01: Maar het is ook gewoon fijn om dingen met je kinderen te doen, zonder dat daar één scherm aan te pas komt.
- 53:27SPEAKER_01: Dus ik zie dat zelfs niet als we moeten dat installeren.
- 53:31SPEAKER_01: Het is gewoon belangrijk dat je ook dingen doet met je kinderen zonder een scherm.
- 53:36SPEAKER_01: Dus als je dat kan in de tijdsbesteding dat je hebt, zou ik daar ook zeker een prioriteit aan geven.
- 53:41SPEAKER_01: Want voor jezelf is dat ook echt leuk om samen voor te lezen, boeken te lezen, om samen een gezelschapspel te spelen, om samen naar een speeltuin te gaan.
- 53:50SPEAKER_01: Dat zijn ook echt leuke momenten die je krijgt.
- 53:54SPEAKER_03: En zoals alles in het leven, evenwicht is alles.
- 53:57SPEAKER_03: Wat als het evenwicht zoek is?
- 53:58SPEAKER_03: Wat als je merkt van hier loopt iets fout?
- 54:01SPEAKER_03: Iedere keer als ik de televisie uitzet of het scherm moet weg, dan is het drama.
- 54:10SPEAKER_03: Groot drama.
- 54:11SPEAKER_03: Niet geen gewoon kleuterdrama.
- 54:14SPEAKER_03: Maar groot drama.
- 54:15SPEAKER_01: Dan is het tijd om je afspraken terugboven te halen en die terug op tafel te leggen.
- 54:20SPEAKER_01: En ook heel duidelijk afspraken te maken, afhankelijk van hoe de leeftijd van je kind al dat niet volledig in wederzijdse toestemming.
- 54:30SPEAKER_01: Er zijn ouders die bijvoorbeeld een contract opmaken met hun tieners.
- 54:34SPEAKER_01: Zo gaan we met sociale media omgaan.
- 54:36SPEAKER_01: Dus dan is het echt tijd om afspraken duidelijk te maken, die al dat niet op papier te zetten, afhankelijk van de leeftijd van het kind.
- 54:44SPEAKER_01: Ook te bespreken wat als afspraken niet.
- 54:48SPEAKER_01: Want we doeloos beginnen straffen heeft ook geen zin.
- 54:51SPEAKER_01: Ik hoor zo hard dat jij moeder bent door de manier hoe je niet.
- 54:58SPEAKER_01: Met zonen van 21 en 24 heb ik toch wel wat waters doorzwonnen.
- 55:04SPEAKER_01: Met die twee dan toch.
- 55:06SPEAKER_01: Dus ik denk dan het gaat over die afspraken en heel veel duidelijkheid erin.
- 55:13SPEAKER_01: Dus dan is het echt mogelijk.
- 55:15SPEAKER_01: En je kunt dat ook.
- 55:16SPEAKER_01: Met kleinere kinderen kun je een afspraken blad maken, waarbij je met stickers werkt, je kunt, net zoals je dat doet met andere gedragssturing.
- 55:24SPEAKER_01: En ook laat ons niet vergeten, als je vastzit, stel hulp zoeken.
- 55:29SPEAKER_01: Er bestaat zoiets als www.medianest.be, waar je heel veel informatie vindt, waar je quizjes vindt om je te helpen sturen, waar je richtlijnen vindt om afspraken met je kinderen te maken.
- 55:42SPEAKER_01: En daarnaast is er ook als je echt vastzit, denk ik, schakel hulpverlening in.
- 55:48SPEAKER_01: Je moet dit niet alleen doen als je echt vastzit.
- 55:51SPEAKER_01: Het kan zijn dat je door situaties of door.
- 55:55SPEAKER_01: je hebt dat ook niet altijd onder controle, wel bij de allerkleinste, maar als je kinderen opgroeiden, heb je niet altijd onder controle.
- 56:02SPEAKER_01: Er zijn zoveel invloeden van buitenaf.
- 56:04SPEAKER_01: Als je merkt, het loopt hier loopt strop en ik heb het niet meer in de hand, is het echt oké van hulp in te roepen.
- 56:11SPEAKER_01: Absoluut.
- 56:12SPEAKER_00: En dat is iets wat we bijvoorbeeld.
- 56:13SPEAKER_00: Ik zei wel zien, ik zei daar juist van, het is een heel slechte indicator van hoe lang iemand op het scherm zit om te gaan kijken of ze dan problematisch gebruikt hebben of niet.
- 56:24SPEAKER_00: Omgekeerd is het soms wel een indicator.
- 56:27SPEAKER_00: Als je steeds langer scherm gaat gebruiken en andere dingen vermijdt, dan zie je wel vaak dat mensen waarschijnlijk al slecht in hun vu zitten, en een stuk escapisme of een stuk geen energie meer hebben om andere dingen te doen.
- 56:40SPEAKER_00: Het kind verdwijnt in het scherm.
- 56:42SPEAKER_00: Ja, het verdwijnt in het scherm, maar het ligt eigenlijk niet aan het scherm.
- 56:44SPEAKER_00: Het ligt aan het feit dat het kind misschien al van alles meemaakt op school of stress heeft of andere dingen heeft, en daardoor die verdwijning opzoekt.
- 56:56SPEAKER_00: En dat kan net een teken zijn om te gaan zeggen van oké, we gaan hier wat dieper gaan graven, we gaan de noodshulp inschakelen en zo verder.
- 57:04SPEAKER_03: Of als ouder een goede wandeling gaan maken met je kind, kan ook al helpen.
- 57:09SPEAKER_00: Tijd creëren om te babbelen, is altijd belangrijk, zeker op zo'n moment.
- 57:16SPEAKER_00: Het andere ding is van, wacht niet totdat er een crisis is om die afspraken opeens boven te halen.
- 57:22SPEAKER_00: Het is daarom dat we eigenlijk die nadruk leggen op het begin van in het begin rond al dat media gebruik, met bepaalde afspraken of regels.
- 57:31SPEAKER_00: Tot 12 jaar moet er eigenlijk een relatief gestructureerd kader zijn van regels en hoe verder je gaat afspraken, tussen de 12 en de 14 ga je proberen de overgang te maken naar steeds meer dialoog.
- 57:44SPEAKER_00: Vanaf 16 hebben al die regels meestal een negatief effect.
- 57:50SPEAKER_00: Dus dan gaat het vooral nog.
- 57:52SPEAKER_00: Maar wees ook niet bang om je mening te geven als ouder, zelfs op het moment dat je zegt ik ga dit niet meer verbieden.
- 58:00SPEAKER_00: Jij bent nog altijd wel een stuk waarde bepalend voor je kind.
- 58:05SPEAKER_00: En misschien gaat het er niet meteen iets mee doen, maar misschien gaat het er een week later wel nog eens denken van ah ja, eigenlijk heeft mama wel gelijk.
- 58:14SPEAKER_01: Je bent een spiegel.
- 58:15SPEAKER_01: Zeker, als je die tiener adolescenten leeftijd bent, blijf je een spiegel.
- 58:21SPEAKER_01: Voor je kinderen.
- 58:22SPEAKER_03: Telia, lieve Anne.
- 58:23SPEAKER_03: Bedankt voor jullie wijsheid en jullie tips.
- 58:26SPEAKER_03: Als jullie nog één gouden regel mogen geven over schermen bij jonge kinderen, welke zou dat dan zijn?
- 58:32SPEAKER_03: Of een gouden tip voor ouders.
- 58:35SPEAKER_00: Ik ga gewoon iets aanraden.
- 58:38SPEAKER_00: In die zin van jullie hadden het daar juist over Bloei.
- 58:41SPEAKER_00: waar ik vooral veel van genoten heb bij mijn jonge kinderen, is de Sesamstraat liedjes, die je op bijvoorbeeld.
- 58:48SPEAKER_00: Alleen kunt die kopen online ergens, maar je kunt die ook op YouTube vinden.
- 58:52SPEAKER_00: En je hebt hele cd's, maar ik denk Hanny Vrienten die mee muziek gemaakt hebben.
- 58:57SPEAKER_00: Die zijn fantastisch.
- 58:58SPEAKER_00: Er zitten fantastische filmpjes bij.
- 59:00SPEAKER_00: Je kunt er eigenlijk van alles mee uit.
- 59:02SPEAKER_01: Kijk, kijk en luister.
- 59:04SPEAKER_01: Als ik je iets mee wil geven, ik probeer in de eerste plaats wij allemaal positief te kijken naar schermgebruik en hoe je dat als deel van je opgroeiende kind op een gezonde manier kan hanteren die voor jou aanvaardbaar is en voor je kind.
- 59:22SPEAKER_01: Neem ik met mij mee.
- 59:24SPEAKER_03: Als jou nog wat schermtijd rest vandaag kan je doorswipen naar de andere afleveringen van deze podcast.
- 59:29SPEAKER_03: Wanneer geef je bijvoorbeeld aan je kind een smartphone?
- 59:33SPEAKER_03: Nog zo'n vraag waar je als ouder je kop overbreekt.
- 59:36SPEAKER_03: Wij helpen je verder in een volgende aflevering.
- 59:39SPEAKER_03: Tot dan en dankjewel.