Latest / Macro met Boot en Mujagić | BNR / 'Dit is hoe je oorlog tegen inflatie voert en wint'

Transcript

'Dit is hoe je oorlog tegen inflatie voert en wint' · Macro met Boot en Mujagić | BNR

• 0:02
  Speaker 1: Het laatste macro-economische nieuws, toegelicht door Edi Mojagic. Edi, goedemiddag.
• 0:06
  Speaker 1: Goedemiddag Thomas. We gaan het hebben over de modellenwerkelijkheid van
• 0:10
  Speaker 1: centrale bankiers, over het bestrijden van inflatie en hoe en
• 0:13
  Speaker 1: wanneer je dat moet doen. En alles hangt met
• 0:15
  Speaker 2: elkaar samen. Ja, maar goed, jij moet
• 0:17
  Speaker 1: deze cocktail nog tot een smakelijk geheel. En
• 0:19
  Speaker 2: we gaan beginnen in 2021, dat is het jaar waarin
• 0:21
  Speaker 2: er heel veel dingen zijn gebeurd, maar één van die
• 0:23
  Speaker 2: dingen is dat de inflatie duidelijk is begonnen te stijgen.
• 0:28
  Speaker 2: We weten allemaal nog steeds wat we in die periode...
• 0:31
  Speaker 2: van de centrale bankiers wereldwijd te horen hebben gekregen. Ga
• 0:35
  Speaker 2: rustig slapen, dit waait wel over. We weten nu dat
• 0:40
  Speaker 2: het niet overgewaaid is... even naar het jaar 2021 en 2022...
• 0:45
  Speaker 2: dan kun je nog zeggen dat je die centrale bankiers
• 0:48
  Speaker 2: niet kwalijk kon nemen. Zij wisten namelijk niet beter. En
• 0:52
  Speaker 2: ik bedoel daarmee dat zij werkten op basis van de
• 0:55
  Speaker 2: economische modellen. En die modellen zijn geëikt op normale omstandigheden.
• 1:01
  Speaker 2: Alleen als je dan te maken krijgt met abnormale omgeving...
• 1:04
  Speaker 2: zoals afgelopen jaar het geval is geweest... dan is het
• 1:10
  Speaker 2: heel vaak zo dat de analyse van die modellen en
• 1:13
  Speaker 2: wat die modellen voorschrijven, wat je wel of niet moet doen,
• 1:16
  Speaker 2: dat is dan verkeerd. Alleen dat weet je op dat
• 1:17
  Speaker 2: moment natuurlijk niet. Je bent er door overvallen. Je bent
• 1:19
  Speaker 2: er door overvallen, dus dat begrijp ik. Maar als we
• 1:22
  Speaker 2: dan naar 2023 gaan, dat is dan twee jaar later,
• 1:26
  Speaker 2: inflatie nog steeds aan de hoge kant, daar wordt het
• 1:29
  Speaker 2: al een beetje moeilijker. om te zeggen, ik begrijp dat
• 1:32
  Speaker 2: je blijft roepen, het waait wel over. Maar in dat
• 1:35
  Speaker 2: jaar is ook een hele interessante paper van het IMF verschenen.
• 1:39
  Speaker 2: En daar wil ik eigenlijk naartoe. Want ook zij hebben gedacht...
• 1:43
  Speaker 2: die modellen zijn inderdaad gecalibreerd op normale tijden. We zitten
• 1:46
  Speaker 2: niet in normale tijden. Dan moet je dus breder gaan kijken.
• 1:49
  Speaker 2: En breder gaan kijken is in dit geval terugkijken in
• 1:52
  Speaker 2: de historie. Wat kun je daarvan leren? Het IMF heeft
• 1:56
  Speaker 2: honderd periodes van hoge inflatie gepakt... sinds de jaren 70
• 2:02
  Speaker 2: in 56 landen. Dus je kunt zeggen, gedegen onderzoek. En
• 2:06
  Speaker 2: daar hebben ze naar gekeken met een drietal vragen in
• 2:08
  Speaker 2: hun achterhoofd. De eerste vraag is, hoe lang duurde het
• 2:11
  Speaker 2: in het verleden voordat de inflatie inderdaad terug was gevallen
• 2:14
  Speaker 2: naar het niveau voordat die zou gaan stijgen? De tweede
• 2:17
  Speaker 2: vraag was, in die periodes waarin dat wel is gebeurd,
• 2:20
  Speaker 2: welk beleid hoorde daarbij? Dus wat heb je daar De vraag,
• 2:25
  Speaker 2: hele actuele ook, is... is die succesvolle oorlog tegen inflatie
• 2:29
  Speaker 2: in het verleden... is die ten koste gegaan van de
• 2:33
  Speaker 2: economische groei... en werkgelegenheid op korte termijn? Dit is
• 2:36
  Speaker 1: altijd de verdediging om niet te
• 2:37
  Speaker 2: snel rentes te rollen. Deze laatste is wat je de
• 2:40
  Speaker 2: laatste tijd ook heel vaak hoort. Ze moeten die rentes
• 2:44
  Speaker 2: niet te sterk gaan verhogen, want... dat schaadt de economie
• 2:47
  Speaker 2: en de werkgelegenheden. Dus als we dan terugkijken naar de historie...
• 2:50
  Speaker 2: wat het IMF dus heeft gedaan, wat zien we dan?
• 2:53
  Speaker 2: Een aantal conclusies uit dat mooie onderzoek... van het Interessant Moederfonds.
• 2:57
  Speaker 2: De eerste is, inflatie is over het algemeen hardnekkig. Dus
• 3:01
  Speaker 2: als die gaat stijgen, je kunt wel zeggen... dat waait
• 3:04
  Speaker 2: wel over, maar hou in je achterhoofd... vaker dan niet
• 3:08
  Speaker 2: is inflatie hardnekkig, blijkt later. Als inflatie terugzakt... naar het
• 3:14
  Speaker 2: niveau waar die lag voordat die zou gaan stijgen. Dat
• 3:20
  Speaker 2: is helaas in meerdere gevallen niet zo. Waarom is dat
• 3:24
  Speaker 2: vaak niet het geval? Nou, het belangrijkste reden, zegt het IMF...
• 3:26
  Speaker 2: is dat er sprake was geweest van te vroeg juichen.
• 3:29
  Speaker 2: Dus inflatie loopt op, dan zakt die wat terug. En
• 3:33
  Speaker 2: dat zagen de beleidsmakers heel vaak in het verleden al steken.
• 3:37
  Speaker 2: Van nou, kijk... Wij zijn succesvol geweest in het bestrijden daarvan.
• 3:41
  Speaker 2: En dan ga je dus het onjuiste beleid voeren. Want
• 3:45
  Speaker 2: het ministerie ligt nog een rondje verder. Nou ja, inderdaad.
• 3:49
  Speaker 2: Jij haalt vaak Hilbert van der Duim aan. Schaatser die
• 3:52
  Speaker 2: dacht dat hij er was. Ik kan het IMF niet
• 3:54
  Speaker 2: kwalijk nemen dat ze dat voorbeeld niet gebruiken. Ze weten
• 3:56
  Speaker 2: natuurlijk niet wie die schaatser is. Maar wij doen dat wel.
• 3:59
  Speaker 2: Schandalig inderdaad. Nou, in die... Periodes waarin de inflatie wel
• 4:05
  Speaker 2: redelijk snel terug was gezakt. Wat is daar dan gebeurd?
• 4:08
  Speaker 2: In die landen zijn de centrale banken rentes gaan verhogen. En, belangrijk,
• 4:13
  Speaker 2: hebben ze die rentes heel lang op hoge niveaus gehouden.
• 4:16
  Speaker 2: Dat is hoe je oorlog tegen inflatie voert en wint uiteindelijk.
• 4:21
  Speaker 2: En dan die laatste vraag. Is het nou allemaal ten
• 4:26
  Speaker 2: koste gegaan van de economische groei en werkgelegenheid? Nou zegt
• 4:30
  Speaker 2: het IMF op korte termijn inderdaad wel. En dat verbaast niet.
• 4:33
  Speaker 2: Want ik heb hier volgens mij vaker gezegd. Als je
• 4:36
  Speaker 2: oorlog tegen inflatie gaat voeren en je wilt die oorlog winnen.
• 4:40
  Speaker 2: dan is het wel handig dat de buitenwereld weet dat
• 4:44
  Speaker 2: je oorlog aan het voeren bent. Met te lage rente
• 4:47
  Speaker 2: is dat niet het geval. Nou zegt IMF, als je
• 4:49
  Speaker 2: dat succesvol doet... op korte termijn is er inderdaad schade
• 4:52
  Speaker 2: voor de economie... Maar als je je blik verlegt naar
• 4:57
  Speaker 2: vijf jaar en langer... dus middellange termijn, dan zegt het IMF...
• 5:00
  Speaker 2: dat die schade niet alleen gecompenseerd wordt... maar ruimschoots gecompenseerd wordt.
• 5:04
  Speaker 2: Dus als land, als samenleving, ben je er beter af...
• 5:08
  Speaker 2: om inflatie op korte termijn wel aan te pakken... met
• 5:11
  Speaker 2: alle pijn die daarbij hoort... in de wetenschap dat dat
• 5:14
  Speaker 2: op termijn ervoor zorgt... dat je economie langdurig gezond kan groeien.
• 5:18
  Speaker 2: En dit is een paper waarvan ik denk... Bij zeker
• 5:21
  Speaker 2: de Europese Centrale Bank hebben ze het... in de drukte
• 5:24
  Speaker 2: van de afgelopen jaren blijkbaar overgeslagen. Dus misschien toch even
• 5:27
  Speaker 2: goed om te gaan lezen
• 5:28
  Speaker 1: Centrale bankiers moeten hier nog kennis van nemen, blijkbaar. Het
• 5:31
  Speaker 1: IMF waarschuwt wel met de enige regelmaat... over het op
• 5:33
  Speaker 1: orde brengen van je begroting... de hoge schulden die onbetaalbaar worden.
• 5:36
  Speaker 1: Hebben ze afgelopen week nog gedaan. Hebben ze daar dit
• 5:39
  Speaker 1: onderzoek dan wel voor innerlijk? Leven ze daarnaar de conclusies
• 5:42
  Speaker 1: van dit paper? Wie bedoel je? Bij het IMF? Zelf?
• 5:46
  Speaker 1: Vind
• 5:47
  Speaker 2: je dat die de goede toon aanslaan? Nou, het IMF
• 5:50
  Speaker 2: heeft wel afgelopen jaren heel vaak adviezen... aan westerse landen
• 5:54
  Speaker 2: gegeven die ze in soortgelijke omstandigheden... niet hadden gegeven aan
• 5:57
  Speaker 2: opkomende landen. Dus daar kun je ook zeggen dat het
• 6:01
  Speaker 2: enigszins meten met twee maten is. Maar dit is gewoon
• 6:03
  Speaker 2: een gedegen onderzoek... waar dus centrale bankiers anno 2026 nog
• 6:07
  Speaker 2: steeds veel van kunnen leren. Namelijk goede inflatie wel aanpakt...
• 6:10
  Speaker 2: zodat we over twee jaar hier kunnen staan in studie
• 6:12
  Speaker 2: en zeggen... het is nu wel gelukt. Je wordt
• 6:15
  Speaker 1: van de duim trouwens. Voor de mensen van het IMF
• 6:17
  Speaker 1: en de ECB. Wereldkampioenschatsen in 1980 en 1982. Zo is
• 6:21
  Speaker 1: het maar.