Latest / Przygody Felka Wafelka - bajki dla dzieci / Czy żółwie mają magiczny GPS? 🐢 nauka dla dzieci | Felek Wafelek (SNF_010)

Transcript

Czy żółwie mają magiczny GPS? 🐢 nauka dla dzieci | Felek Wafelek (SNF_010) · Przygody Felka Wafelka - bajki dla dzieci

• 0:00
  Cześć, tu felek wafelek, twój czekoladowy odkrywca z
• 0:03
  wafelkowym sercem i głową pełną pytań siedziałem sobie pewnego
• 0:08
  wieczoru na plaży z kubkiem gorącego kakao, oczywiście z
• 0:11
  piankami i patrzyłem, jak zachodzące słońce maluje fale na
• 0:15
  kolor toffi, nagle chrup coś się poruszyło w piasku obok mnie z
• 0:20
  malutkiej dziury wychylił się żółwik, rozejrzał się westchnął
• 0:25
  i. Ruszył prosto do oceanu.
• 0:29
  Zawołałem za nim no dobrze, może tylko w myślach.
• 0:33
  Ej żółwiku, skąd wiesz gdzie płynąć?
• 0:37
  Przecież ocean to jak jedna wielka miska wody, żadnych
• 0:40
  wodnych drogowskazów. I wtedy przypomniałem sobie, co
• 0:44
  mówił kiedyś profesor pstryczek. Niektóre zwierzęta mają w sobie
• 0:48
  magnetyczny kompas. Nie potrzebują mapy, bo ziemia
• 0:53
  sama ich prowadzi. Żółwie morskie to prawdziwi
• 0:56
  podróżnicy z wbudowanym GPS em natury.
• 0:59
  Pewnie niektórzy z was się zastanawiają, a co to ten GPS?
• 1:03
  To skrót z języka angielskiego od Global positioning system,
• 1:07
  czyli taki kosmiczny system nawigacji, który mówi nam, gdzie
• 1:11
  jesteśmy w kosmosie krąży wiele małych.
• 1:14
  Które cały czas wysyłają sygnały do ziemi, kiedy telefon,
• 1:17
  samochód albo zegarek odbierze te sygnały, może obliczyć, gdzie
• 1:21
  dokładnie się znajduje, tak jakby niebo podpowiadało.
• 1:25
  Hej, jesteś tu między plażą a lodziarnią z 3 gałkami.
• 1:30
  Żółwie oczywiście nie mają telefonu ani satelity, ale
• 1:33
  natura dała im własny biologiczny GPS.
• 1:36
  Zamiast anteny mają komórki wrażliwe na pole magnetyczne
• 1:40
  ziemi, które działają jak niewidzialny kompas.
• 1:43
  Dzięki nim wiedzą, gdzie płynąć, żeby trafić z powrotem na swoją
• 1:47
  plażę. Nawet po 1000 km.
• 1:50
  Czyli można powiedzieć, że żółwie mają w sobie naturalny
• 1:53
  system nawigacji, który działa zawsze nawet bez internetu i
• 1:57
  ładowarki? Sprytne, prawda małe żółwiki,
• 2:01
  kiedy się wykluwają, zapamiętują nie tylko zapach i dźwięk fal,
• 2:06
  ale też magnetyczny odcisk palca swojej plaży, czyli unikalne
• 2:10
  pole magnetyczne ziemi w tym miejscu.
• 2:13
  No tak, teraz się domyślam, że zadacie pytanie.
• 2:16
  A czym właściwie jest to pole magnetyczne?
• 2:20
  To coś w rodzaju niewidzialnej siatki energetycznej, która
• 2:23
  oplata całą planetę od bieguna północnego do południowego.
• 2:28
  Można powiedzieć, że ziemia ma swoje własne linie
• 2:31
  niewidzialnych prądów, trochę jak pajęczyna zbudowana z
• 2:35
  energii. Właśnie dzięki niej działa
• 2:37
  kompas, igła, kompasu zawsze ustawia się wzdłuż tych linii,
• 2:42
  pokazując kierunek północ południe.
• 2:45
  Żółwie robią to samo, tylko zamiast metalowej igły, mają w
• 2:49
  ciele specjalne komórki magnetyczne, które potrafią
• 2:52
  wyczuwać siłę i kierunek ziemskiego pola.
• 2:55
  To ich biologiczny kompas bez baterii, bez wifi, bez
• 2:58
  aktualizacji. Dzięki temu nawet po 20 latach
• 3:02
  wędrówki przez oceany potrafią wrócić z dokładnością do
• 3:05
  kilkudziesięciu metrów. Na tę samą plażę, gdzie przyszły
• 3:08
  na świat. Wyobrażacie to sobie to tak,
• 3:12
  jakbyś po 2 dekadach znalazł dokładnie ten sam patyk, którym
• 3:16
  kiedyś bawiłeś się w lesie? Żółwie to nie jedyni geniusza
• 3:19
  orientacji. Świat przyrody jest pełen
• 3:22
  zwierząt, które mają swoje wewnętrzne mapy.
• 3:25
  I to często dokładniejsze niż nasz gps.
• 3:27
  Na przykład takie ptaki wędrowne gęsi lecące w klucz.
• 3:31
  Potrafią znaleźć drogę z jednego końca świata na drugi, używając
• 3:35
  słońca gwiazd i właśnie pola magnetycznego ziemi.
• 3:41
  W nocy patrzą w niebo, a w dzień czują kierunek jakby miały w
• 3:45
  dziobie miniaturowy kompas albo łososie, które po kilku latach
• 3:50
  wracają z oceanu do tej samej rzeczki, w której się urodziły.
• 3:54
  Kiedy płyną Pod prąd, kierują się połączeniem zapachu wody i
• 3:58
  chemicznego adresu swojego domu. To tak, jakbyś po zapachu
• 4:01
  potrafił trafić do swojej ulubionej kuchni, nawet jeśli
• 4:04
  ktoś zmienił wszystkie ulice w mieście.
• 4:07
  Są też motyle monarchiczne, które lecą 1000 km z Kanady do
• 4:11
  Meksyku. Choć żadne z nich nigdy
• 4:13
  wcześniej tam nie było, zawsze lecą w tym samym kierunku.
• 4:17
  Wyobraź sobie pokolenie wnuków motyli potrafi odnaleźć
• 4:21
  dokładnie to samo drzewo, na którym zimowali ich
• 4:24
  pradziadkowie. Więc kiedy patrzysz na małego
• 4:26
  żółwia wędrującego do morza, pamiętaj to niezwykły spacer.
• 4:31
  To część wielkiego koncertu natury, w którym każda istota
• 4:35
  zna swoje nuty i potrafi wrócić do miejsca.
• 4:39
  Gdzie wszystko się zaczęło? Na pewno zastanawiacie się, jak
• 4:42
  naukowcy to sprawdzili? Otóż zamontowali żółwiom
• 4:45
  maleńkie nadajniki dżipies takie morskie zegarki i obserwowali
• 4:50
  ich trasy z satelitów. Widzieli jak zataczają ogromne
• 4:53
  kręgi przez ocean, aż w końcu wracają do tej samej plaży,
• 4:57
  gdzie zakopano ich jajka. Niektórzy badacze uważają, że
• 5:01
  żółwie zapamiętują magnetyczne współrzędne swojego miejsca
• 5:05
  urodzenia. Coś jak kod do sejfu planety?
• 5:09
  A potem całe życie płyną z tą jedną myślą.
• 5:12
  Muszę wrócić do domu. A teraz wyobraź sobie, że
• 5:18
  pewnego dnia postanawiasz wyruszyć w wielką podróż przez
• 5:21
  morza góry i lasy. Nie masz mapy telefonu ani
• 5:25
  drogowskazów. Jak myślisz, co by ci pomogło
• 5:28
  wrócić? Czy zaufał byś gwiazdom, które
• 5:30
  świecą jak drogowskazy na niebie?
• 5:33
  A możeścieżce zapachu ulubionych naleśników z domu?
• 5:37
  Napisz w komentarzu co byłoby twoim kompasem serca w podróży
• 5:40
  do domu. Wiecie co?
• 5:43
  Patrzyłem jeszcze chwilę jak mały żółwik znika w pianie fal i
• 5:46
  pomyślałem. Może każdy z nas ma taki
• 5:50
  magnetyczny dom, niekoniecznie z piasku, ale z emocji, wspomnień
• 5:54
  i zapachów. To może być głos, mamy
• 5:58
  zapachnionych naleśników albo ciepły kocyk, który czeka po
• 6:01
  powrocie, bo prawdziwy dom to nie punkt na mapie.
• 6:06
  To coś, co czujesz w środku, jak czekolada, która zawsze wie,
• 6:11
  gdzie się rozpuścić. Dzięki, że byliście dziś ze mną
• 6:14
  na czekoladowym tropie i pamiętajcie, nawet jeśli czasem
• 6:18
  się zgubicie, wystarczy zaufać swojemu wewnętrznemu kompas owi.
• 6:23
  On zawsze poprowadzi was tam, gdzie naprawdę należycie.
• 6:27
  Jeżeli. Felek stał się już znajomym
• 6:28
  głosem w waszym domu, zaobserwujcie nasz kanał i
• 6:31
  zostawcie ocenę. To dla nas najmilszy sygnał, by
• 6:35
  opowiadać dalej, a jeśli chcecie wesprzeć przygody felka.
• 6:39
  Możecie postawić mu symboliczne kakao na patronite.
• 6:42
  Ten mały gest daje nam wielką moc do tworzenia kolejnych
• 6:46
  historii na czekoladowym tropie. Link znajdziecie w opisie.
• 6:50
  Dziękuję, że jesteście częścią tego świata.