Latest / De Wereld | BNR / ‘China is Trump-tariff-proof geworden'

Transcript

‘China is Trump-tariff-proof geworden' · De Wereld | BNR

• 0:03
  Speaker 1: Blijf scherp. BNR Nieuwsradio. De Wereld. Bernard
• 0:09
  Speaker 2: Hammelburg. Welkom bij het beste binnenlandse programma over het buitenland.
• 0:13
  Speaker 2: Live vanaf het evenement Trends in Export van Atradius en
• 0:17
  Speaker 2: Evo Fenedex in Circa Amsterdam. Straks, Trump probeert een uitweg
• 0:23
  Speaker 2: te zoeken in de oorlog met Iran, maar wat betekent
• 0:25
  Speaker 2: dat voor de regio? Dat bespreek ik met Arabist Jan-Jaap
• 0:29
  Speaker 2: de Ruiter. Maar nu eerst. Europa worstelt met een eenduidig
• 0:33
  Speaker 2: antwoord op Trump en de gevolgen van de oorlog in
• 0:36
  Speaker 2: de Golfregio. China drukt zich vooral diplomatiek uit. Zeker nu
• 0:40
  Speaker 2: Trump volgende maand op bezoek gaat bij Xi. Ik
• 0:44
  Speaker 3: ben blij om te aannemen dat president Trumps ontmoeting... en
• 0:46
  Speaker 3: een lang verwachte ontmoeting met president Xi in China... nu
• 0:50
  Speaker 3: in Beijing zal plaatsvinden op 14 en 15 mei.
• 0:54
  Speaker 2: Het is woordvoerder van president Trump. Ik praat erover met
• 0:57
  Speaker 2: Oscar Garschagen. Voormalig correspondent in China en de Verenigde Staten.
• 1:00
  Speaker 2: Welkom in deze... Een speciale studio, op locatie. Fijn je
• 1:06
  Speaker 2: te zien. Jij bent nooit, denk ik, op een feestje
• 1:09
  Speaker 2: van Xi Jinping zelf geweest,
• 1:12
  Speaker 4: hè? Ik heb hem samen met een aantal andere Nederlandse
• 1:15
  Speaker 4: correspondenten in Beijing... een paar keer in
• 1:18
  Speaker 2: levende lijven gezien. Heb je iets meer voorstelling dan wij toch?
• 1:22
  Speaker 2: Hoe denk je dat hij naar deze oorlog kijkt? Met
• 1:24
  Speaker 2: een brede grijns op zijn gezicht?
• 1:28
  Speaker 4: Dat is altijd speculeren, maar ik denk dat er... dat
• 1:32
  Speaker 4: ze wel tevreden zijn op dit moment. Trump komt hun
• 1:36
  Speaker 4: kant uit. Zit nu nog midden in een oorlog. Iran
• 1:42
  Speaker 4: is voor China natuurlijk altijd een belangrijke partner geweest. Maar
• 1:45
  Speaker 4: nu de rapen gaar zijn in Iran... drukt China zijn snor.
• 1:51
  Speaker 4: Om de dood eenvoudige reden dat China... Iran minder hard
• 1:54
  Speaker 4: nodig heeft dan vice versa
• 1:57
  Speaker 2: En ook dan wij denken, geloof ik. Maar daar komen
• 1:58
  Speaker 2: we nog wel over te spreken. China roert zich ook
• 2:01
  Speaker 2: niet in het conflict. Maar dat is eigenlijk een beetje
• 2:05
  Speaker 2: wat China meestal doet. Dat heeft een reden. Het houdt
• 2:08
  Speaker 2: zich vaak op de achtergrond
• 2:12
  Speaker 4: Om de reden dat China natuurlijk... meerdere belangen heeft in
• 2:18
  Speaker 4: het Midden-Oosten. China heeft bijvoorbeeld voor de wapenontwikkeling... en technologische
• 2:23
  Speaker 4: ontwikkeling een hele goede relatie met Israël. China heeft een
• 2:27
  Speaker 4: prima relatie voor de leverantie van olie en gas... met
• 2:30
  Speaker 4: Qatar en Saudi-Arabië. Dus Iran is niet de enige Chinese
• 2:36
  Speaker 4: kaart in het Midden-Oosten. Nee, en China
• 2:38
  Speaker 2: heeft ook de relatie tussen Iran en Saudi-Arabië... losgeweekt na
• 2:42
  Speaker 2: jaren van enorme ruzie. Ja, ook dat. Een paar jaar
• 2:45
  Speaker 2: geleden dus. Ja. Dus dit is de manier waarop China
• 2:49
  Speaker 2: zich meestal gedraagt. Meerdere belangen en dus hou je je koest.
• 2:52
  Speaker 4: Nou ja, dat is natuurlijk al een tijdje aan de
• 2:55
  Speaker 4: gang in de relatie met Iran. Die relatie ging niet
• 2:58
  Speaker 4: zo goed. China heeft een aantal jaren geleden beloofd grootschalig
• 3:04
  Speaker 4: te investeren. 400 miljard in allerlei faciliteiten en industrieën. Met
• 3:09
  Speaker 4: name ook de olieindustrie. En dat is eigenlijk... nooit goed
• 3:13
  Speaker 4: van de grond gekomen. De relatie was al aan het verzuren.
• 3:17
  Speaker 2: Oké. Trump is een man die denkt in transacties. Dus
• 3:22
  Speaker 2: hij wil nu ook weer een deal sluiten met Iran.
• 3:25
  Speaker 2: Wie heeft er toegang tot de straat van Hormuz? Hoe
• 3:27
  Speaker 2: zit het met de olie? Wie mag dat wel en
• 3:29
  Speaker 2: niet kopen? Hebben we er zelf nog wat aan? Met
• 3:31
  Speaker 2: onze eigen olieprijs heeft hij allerlei overwegingen. Je zou zeggen,
• 3:36
  Speaker 2: nou ja, als China... weer diezelfde rol zou opnemen als
• 3:39
  Speaker 2: er steeds Saudi-Arabië in Iran. Het zou een ideale bemiddelaar
• 3:43
  Speaker 2: kunnen zijn
• 3:44
  Speaker 4: Nou ja, dat is niet de positie waarin China zichzelf ziet.
• 3:47
  Speaker 4: Wat ze natuurlijk nu die relatie Iran-China gebruiken... om toch
• 3:51
  Speaker 4: door die straat van Hormuz te komen. Er waren vannacht
• 3:54
  Speaker 4: op het Chinese internet allerlei berichten... over drie, vier, vijf
• 3:58
  Speaker 4: tankers die door Iran waren... Chinese tankers, die waren doorgelaten.
• 4:02
  Speaker 4: Dat zijn dan bevriende landen.
• 4:04
  Speaker 2: Dat
• 4:04
  Speaker 4: zegt Iran
• 4:05
  Speaker 2: ook.
• 4:05
  Speaker 4: We laten bevriende landen toe. En daar profiteert China van
• 4:09
  Speaker 2: Door de troepenopbouw bij de straat voor de moes... heeft
• 4:12
  Speaker 2: Amerika een deel van zijn vloot... bij het Japanse Okinawa
• 4:17
  Speaker 2: weg moeten halen. Hoe belangrijk is dat voor China
• 4:21
  Speaker 4: Nou, dat wordt natuurlijk voor China... Eigenlijk is dat simpel.
• 4:27
  Speaker 4: Het wordt gezien als een teken... dat de prioriteiten van
• 4:31
  Speaker 4: de Verenigde Staten verschuiven... van dat deel van Azië, China, Japan, Zuid-Korea...
• 4:40
  Speaker 4: naar het Midden-Oosten. En dat alles in het teken natuurlijk
• 4:44
  Speaker 4: van Taiwan.
• 4:46
  Speaker 3: Het wordt
• 4:46
  Speaker 4: gezien niet zozeer als een militair... een tactische verzwakking, maar
• 4:52
  Speaker 4: wel als het zoveelste signaal... dat de verdediging van Amerika
• 4:58
  Speaker 4: op het moment dat China bijvoorbeeld Taiwan zou innemen... dat
• 5:02
  Speaker 4: het maar helemaal de vraag is of Trump Taiwan te
• 5:06
  Speaker 4: hulp gaat komen. Ja, dat heeft Trump
• 5:08
  Speaker 2: eigenlijk zelf ook al min of meer laten doorschemeren... niet
• 5:12
  Speaker 2: van plan is om daar een shooting war over te
• 5:14
  Speaker 2: beginnen
• 5:16
  Speaker 4: In zijn eerste termijn verraste Trump door de toenmalige president...
• 5:22
  Speaker 4: Taiwan te feliciteren. Daar waren de Chinezen ontriefd over. Maar
• 5:28
  Speaker 4: de laatste jaren is dat toch veranderd. Trump vindt bijvoorbeeld
• 5:34
  Speaker 4: dat Taiwan de Amerikaanse chipsindustrie heeft... En laat twijfel over bestaan.
• 5:41
  Speaker 4: Of hij werkelijk de knop indrukt op het moment dat
• 5:46
  Speaker 4: China Taipei
• 5:49
  Speaker 2: inlijft. Het heeft natuurlijk ook te maken met een ander
• 5:52
  Speaker 2: aspect aan die floot die in Okinawa ligt of lag.
• 5:56
  Speaker 2: En dat is het vrijhouden van de waterweg door de
• 5:59
  Speaker 2: Zuid-Chinese zee. En ik kan me voorstellen dat Xi op
• 6:03
  Speaker 2: dit moment denkt... nou, dat vinden ze blijkbaar ook iets
• 6:05
  Speaker 2: minder belangrijk... dan wat er in het Midden-Oosten gebeurt
• 6:07
  Speaker 4: De hele opbouw van de Chinese marine is vanuit dat idee...
• 6:12
  Speaker 4: van afsluiting van zeestraten voor de Chinese export... is dat
• 6:17
  Speaker 4: helemaal opgebouwd. En hoe die balans op dit moment precies is,
• 6:22
  Speaker 4: dat is onbekend. Dat zijn natuurlijk allemaal geheimen. Maar alles
• 6:27
  Speaker 4: wordt gezien in het teken van hoe zit de balans
• 6:30
  Speaker 4: in elkaar. En als Amerika een deel van de militaire
• 6:36
  Speaker 4: capaciteit verplaatst... China zal dat constateren en zal vervolgens daar
• 6:45
  Speaker 4: nog niet meteen... Het zal niet meteen leiden tot een
• 6:48
  Speaker 4: inname van Taiwan. Zo werkt het natuurlijk niet. Maar het
• 6:51
  Speaker 4: is wel een psychologische... factor in de strijd. En het
• 6:55
  Speaker 4: maakt de Taiwanese zelf... heel erg onzeker. Bovendien, die grote wapentransactie...
• 7:02
  Speaker 4: van Amerika naar Taiwan... Trump heeft die nog steeds... tot
• 7:06
  Speaker 4: vanochtend toe... niet goedgekeurd. Het is ook psychologische oorlogsvoeringen... rondom Taiwan.
• 7:15
  Speaker 4: China probeert Taiwan als het ware... in een klem te nemen.
• 7:19
  Speaker 4: Onzekerder te maken. En dat lukt tot nu toe... Eigenlijk wonderwel.
• 7:25
  Speaker 2: De werkelijkheid is natuurlijk ook dat de relatie tussen China
• 7:27
  Speaker 2: en Taiwan... zelf helemaal niet zo slecht is. Ze hebben
• 7:29
  Speaker 2: behoorlijk wat handel. Er werken heel veel
• 7:31
  Speaker 4: Taiwanese in China. Ik woon in Shanghai, in een wijk.
• 7:37
  Speaker 4: Het ene na het andere restaurant, de ene na de
• 7:39
  Speaker 4: andere kapper... hadden allemaal relaties met Taiwan. En dat is
• 7:43
  Speaker 4: de kokofan van vroeger. Die hele Chinese oostkust... tot de
• 7:48
  Speaker 4: provincie Fujian toe. Die hebben allemaal familie daar. Dat zijn
• 7:53
  Speaker 4: intense relaties. Het is in die zin één... In de
• 7:58
  Speaker 4: praktijk is dat één China. Toen ik in China kwam,
• 8:03
  Speaker 4: moest je via Hongkong reizen
• 8:05
  Speaker 4: Tegenwoordig is het een vluchtje van een uur van Shanghai
• 8:07
  Speaker 4: naar Taipei.
• 8:10
  Speaker 2: In feite is de één-land-politiek wordt langzaam werkelijkheid. Ja, en
• 8:14
  Speaker 2: daar
• 8:15
  Speaker 4: zie je natuurlijk... als Trump nu komt, medio mei... dan
• 8:20
  Speaker 4: is het hem daar om te doen natuurlijk. Om in
• 8:23
  Speaker 4: die formulering van die één-China-politiek... bijvoorbeeld formuleringen te krijgen... waarin
• 8:29
  Speaker 4: bijvoorbeeld Amerika zegt... een democratisch en vrij en onafhankelijk Taiwan
• 8:34
  Speaker 4: is uitgesloten. Kijk, dat soort... Dat zijn allemaal van die
• 8:37
  Speaker 4: psychologische zetjes, woorden, bewegingen. Maar niet echt nog grote stappen.
• 8:45
  Speaker 4: Maar het maakt het Taiwanese natuurlijk hoogst onzeker.
• 8:48
  Speaker 2: Als we nu zo over praten, dan denk ik ook.
• 8:51
  Speaker 2: Trump is iemand die denkt in termijnen van hooguit. Een
• 8:53
  Speaker 2: paar weken misschien of een paar maanden. En Chinezen denken
• 8:57
  Speaker 2: precies andersom in hele lange termijnen. Xi
• 9:00
  Speaker 4: denkt in 2049. Dat moet het geregeld
• 9:05
  Speaker 2: zijn.
• 9:05
  Speaker 4: Maar hij... Hij wordt natuurlijk nu wel langzaam ongeduldiger. In 2027
• 9:12
  Speaker 4: moet hij op voor zijn vierde termijn. En het zou
• 9:16
  Speaker 4: ook voor een man als Xi, denk ik, toch wel
• 9:21
  Speaker 4: versterkend zijn... als hij iets kan laten zien op dat gebied. Ja,
• 9:24
  Speaker 4: ook
• 9:24
  Speaker 2: voor zijn positie. Mijn gast is voormalig China- en Amerika-correspondent
• 9:29
  Speaker 6: Oscar Garschagen. De straat van de homo's is belangrijk voor
• 9:33
  Speaker 6: de veilige veiligheid van de energie... en de stabiliteit van
• 9:36
  Speaker 6: de voedingslijn. Het was de
• 9:42
  Speaker 2: Chinese speciale vertegenwoordiger voor het Midden-Oosten. Oscar, als we kijken
• 9:47
  Speaker 2: naar de economie, de prijsstijgingen aan de pomp blijven maar doorgaan.
• 9:51
  Speaker 2: En afval in het Westen. Dat gebeurt in China dus ook.
• 9:54
  Speaker 2: Een klein beetje. China is één grote plas, hebben we
• 9:58
  Speaker 2: altijd geleerd. En ook in Amerika gaan de prijzen omhoog.
• 10:01
  Speaker 2: Hoewel Trump dacht, dat gaat niet gebeuren, want wij zijn onafhankelijk.
• 10:04
  Speaker 2: Maar dat maakt niet uit.
• 10:05
  Speaker 4: Ik zag gisteren een reportage op Al Jazeera... van een
• 10:09
  Speaker 4: Shanghai'sche correspondent van Al Jazeera. De cameraman had een benzinestation gefilmd.
• 10:15
  Speaker 4: Een 1 liter benzine is in Shanghai 8 yuan 30 euro. Dat is
• 10:21
  Speaker 4: ongeveer een euro. En dat is een prijsstijging van een
• 10:24
  Speaker 4: procent of tien. Dus dat is nog marginaal. Er
• 10:28
  Speaker 2: zitten
• 10:28
  Speaker 4: ook prijscaps op. Dat
• 10:29
  Speaker 2: is waar. In Amerika is een liter benzine nog steeds,
• 10:33
  Speaker 2: ik geloof, 84 eurocent. Een gallon is vier dollar. En daar
• 10:39
  Speaker 2: zijn ze al moord en brand schreven ze daarover.
• 10:43
  Speaker 4: Nee, maar in China natuurlijk nu geen Tweede Kamer debat
• 10:46
  Speaker 4: over de vraag... of er iets gedaan moet worden, dus...
• 10:49
  Speaker 4: Die prijzen worden natuurlijk voortdurend ook vastgesteld. Maar één keer
• 10:52
  Speaker 4: per dag opnieuw. En de commissie die daarover gaat, die
• 10:56
  Speaker 4: houdt dat natuurlijk scherp in de gaten. Als die prijzen
• 10:59
  Speaker 2: dus omhoog gaan, dat verschilt per land. Er is nu
• 11:02
  Speaker 2: ook een kamerdebat over. Moeten we wel of niet iets doen?
• 11:07
  Speaker 2: Er wordt een kamerdebat geweest. Hoe slaagt China erin om
• 11:12
  Speaker 2: die benzineprijs, de brandstofprijs, op peil te houden?
• 11:17
  Speaker 4: Grote voorraden, verschillende aanvoerlijnen, Russisch gas. Er is een waaier
• 11:26
  Speaker 4: aan mogelijkheden. Het is niet dat één zo'n straat van
• 11:30
  Speaker 4: Hormuz afgesloten... China in wezenlijke problemen brengt. Dat denken wij
• 11:37
  Speaker 4: dus wel
• 11:38
  Speaker 4: Dat
• 11:39
  Speaker 2: wordt ook steeds genoemd.
• 11:41
  Speaker 4: Je ziet tegelijkertijd ook in China... Ik geloof dat op
• 11:45
  Speaker 4: dit moment de 54ste kerncentrale in aanbouw is. De vergroening
• 11:51
  Speaker 4: van de auto-industrie is in volle gang. Er zijn 50 fabrikanten
• 11:57
  Speaker 4: van elektrische auto's. Het is daar spotgoedkoop wat dat betreft.
• 12:00
  Speaker 4: Je hebt nog steeds kolen? Dat wou ik zeggen. Op
• 12:04
  Speaker 4: het moment dat het ingewikkeld wordt... gaan die kolencentrales aan
• 12:06
  Speaker 4: het zwarte goud
• 12:08
  Speaker 4: En dat blijft.
• 12:09
  Speaker 5: In
• 12:09
  Speaker 2: het FD stond dat China maar voor een kwart afhankelijk
• 12:13
  Speaker 2: is van olie... En gas in de energiemix. En in
• 12:18
  Speaker 2: Europa is dat meer dan de helft. Ja,
• 12:20
  Speaker 4: en ze hebben ook nog waterkracht en al dat soort zaken.
• 12:23
  Speaker 4: Dus dat is voor de industrie als geheel... misschien voor
• 12:27
  Speaker 4: individuele ondernemers, voor een kleine vrachtwagenchauffeur... voor een taxi of
• 12:31
  Speaker 4: wat dan ook. Al wel de taxis in de meeste
• 12:34
  Speaker 4: grote steden inmiddels elektrisch rijden. Het is niet meteen zo'n
• 12:41
  Speaker 4: existentiële vraag. Nee. Trump...
• 12:45
  Speaker 2: denk ik, vindt China terecht de meest serieuze tegenstander. Ik
• 12:51
  Speaker 2: bedoel het niet eens militair of zo, maar de grootste rivaal.
• 12:55
  Speaker 2: Dat is waarschijnlijk het beste onderwerp. Veel meer dan Europa,
• 12:59
  Speaker 2: want die maken alleen maar ruzie met elkaar. China is
• 13:02
  Speaker 2: echt het land waar hij... Ik heb steeds de indruk
• 13:05
  Speaker 2: dat deze hele actie ook te maken heeft met China...
• 13:08
  Speaker 2: en dat hij hoopt dat hij op de een of
• 13:09
  Speaker 2: andere manier China treft... of wakker doet worden of zo.
• 13:12
  Speaker 2: Denk jij dat ook? Of denk je dat China denkt...
• 13:16
  Speaker 2: ga maar lekker je gang, wij lachen ons eigenlijk suf over. Ja,
• 13:18
  Speaker 2: dat laatste denk ik. Ik
• 13:20
  Speaker 4: bedoel... Het is rond deze tijd, een jaar geleden, werden
• 13:25
  Speaker 4: al die tarieven ingevoerd. En Trump, ik weet niet wat,
• 13:29
  Speaker 4: het was rond maart, april... Bevrijdingsdag. Bevrijdingsdag, Liberation Day. En
• 13:34
  Speaker 4: de tarieven van China gingen naar 145 procent. Nou, dat heeft
• 13:38
  Speaker 4: een paar weken geduurd. Het is op dit moment, as
• 13:41
  Speaker 4: we speak now, rond de 9 procent.
• 13:44
  Speaker 3: Dus
• 13:44
  Speaker 4: dat is een... China is Trump tariff...
• 13:51
  Speaker 2: Proof. Ik herinner me in de jaren negentig toen Clinton
• 13:55
  Speaker 2: president was... toen moest het congres nog elk jaar voor China...
• 13:59
  Speaker 2: de zogenaamde status van most favored nation goedkeuren. En dat
• 14:03
  Speaker 2: heeft Clinton toen afgeschaft. Omdat hij zei, jongens, laten we
• 14:07
  Speaker 2: eerlijk wezen... we hebben China harder nodig dan China ons
• 14:10
  Speaker 2: Is dat nog steeds zo?
• 14:11
  Speaker 4: Nou ja, dat moment is een historisch moment. Op dat moment...
• 14:19
  Speaker 4: begon China echt een economische supermacht te worden. Dus onder
• 14:25
  Speaker 4: Clinton is dat gebeurd. Vanaf dat moment konden Amerikaanse bedrijven
• 14:29
  Speaker 4: vrijelijk China in. En daarom kan je zeggen dat het
• 14:35
  Speaker 4: huidige China... in feite ook medegemaakt is door het Amerikaanse...
• 14:39
  Speaker 4: en voor een deel ook het Europese bedrijfsleven die daar
• 14:42
  Speaker 4: investeren
• 14:43
  Speaker 4: En nu zie je... Een kentering. Een van de redenen
• 14:48
  Speaker 4: dat China tariefproof is... heeft te maken met de zwakke UN.
• 14:54
  Speaker 4: Maar dat heeft ook te maken met de krankzinnige robotisering...
• 14:58
  Speaker 4: van de hele maakindustrie. De tijd dat producten werden gemaakt, kleren,
• 15:05
  Speaker 4: noem maar op allemaal... door arme Chinese jongeren...
• 15:09
  Speaker 2: In sweatshops.
• 15:11
  Speaker 4: De sweatshop, je moet echt nu... Shanghai, ik heb ooit
• 15:15
  Speaker 4: geprobeerd om een sweatshop te vinden... net als een opiumkit.
• 15:19
  Speaker 4: Beiden niet gelukt. Als je naar het zuiden gaat, idemdito.
• 15:22
  Speaker 4: Als je naar het westen gaat, in de provincies tegen
• 15:25
  Speaker 4: Myanmar en zo aan... dan kom je dat nog wel
• 15:27
  Speaker 4: eens een keer tegen. Maar de grote maakindustrie, de auto-industrie...
• 15:32
  Speaker 4: De chipsindustrie, noem maar op, de chemie. Dat is allemaal
• 15:36
  Speaker 4: totaal geautomatiseerd. Er is in Chongqing, een stad van 32 miljoen
• 15:42
  Speaker 4: inwoners in het westen van China... zijn fabrieken, dat zijn
• 15:45
  Speaker 4: de zogenaamde dark factories. Daar hoeft het licht niet aan,
• 15:49
  Speaker 4: want die robots hebben geen licht nodig als ze hun
• 15:52
  Speaker 4: werk doen. Het licht gaat alleen aan op het moment
• 15:56
  Speaker 4: dat de monteurs erin moeten... om de boel te reprogrammeren,
• 16:00
  Speaker 4: et cetera. Dat zijn autofabrieken die produceren elke 60 seconden een
• 16:06
  Speaker 4: nieuwe elektrische auto. Die robotisering maakt China, de robotisering van
• 16:14
  Speaker 4: de maakindustrie... waardoor de producten steeds goedkoper worden. Ik zie
• 16:21
  Speaker 4: dat in Europa niet. Jij kent Amerika beter dan ik.
• 16:25
  Speaker 4: Ik zie dat in Amerika ook niet. Zeker
• 16:27
  Speaker 2: niet. Nee, zeker niet. Ik las ook het verhaal van
• 16:30
  Speaker 2: Volkswagen natuurlijk. Dat in Duitsland 50.000 mensen of zoiets ontslaat. En
• 16:35
  Speaker 2: in China, wat dan noemen we een platform, dus een
• 16:38
  Speaker 2: fabriek opent... die moet de hele export gaan op zich nemen.
• 16:41
  Speaker 2: Dus daar worden enorme zin in mensen of
• 16:43
  Speaker 4: robots aan het werk gezet. Robots. In 2017 verkocht het Duitse
• 16:50
  Speaker 4: KUKA zijn hele bedrijf... in de wereld van de auto-industrie
• 16:57
  Speaker 4: een zeer bekend bedrijf... want die produceren de robots... aan
• 17:00
  Speaker 4: Midea in Shanghai. Op dat moment ging die robotisering... ook
• 17:06
  Speaker 4: in het kader van Made in China 2025... nam een vogelvlucht.
• 17:13
  Speaker 4: In de meeste autofabrieken op dit moment... zit die robotapparatuur
• 17:20
  Speaker 4: van KUKA... voormalig uit Duitsland, nu in Chinese handen... China
• 17:26
  Speaker 4: heeft in de afgelopen tien jaar... voor rond de 207 miljard dollar...
• 17:31
  Speaker 4: aan acquisities, aan technologie en noem maar op allemaal... gekocht.
• 17:35
  Speaker 4: Niet gejat, niet gestolen, niet bespioneerd. Dat zal ook allemaal
• 17:39
  Speaker 4: gebeuren
• 17:40
  Speaker 2: Maar keurig voor betaald. Een slotvraag, daar hebben we het
• 17:45
  Speaker 2: altijd over als we elkaar spreken. Hebben wij genoeg idee
• 17:49
  Speaker 2: wat zich in China afspeelt? Ook wij hier...
• 17:54
  Speaker 4: Nou ja, in brede zin niet. Bijvoorbeeld het hele verhaal
• 17:58
  Speaker 4: van die robot. Ik ben op beurzen geweest in Shanghai
• 18:02
  Speaker 4: waar dat begon. Het begon toen maar. Ik heb eigenlijk
• 18:05
  Speaker 4: op dit moment, als ik morgen in Shanghai zou zijn...
• 18:08
  Speaker 4: of morgen in Chongqing zou zijn... zou ik onmiddellijk naar
• 18:11
  Speaker 4: een van die dark factories gaan. En alles daaromheen, om
• 18:14
  Speaker 4: dat te zien. Ik zou ook naar jongeren gaan... die
• 18:19
  Speaker 4: uit de Chinese universiteiten komen elk jaar... Op dit moment 350.000 ingenieurs, technici, lassers,
• 18:26
  Speaker 4: noem maar op allemaal. Waar gaan ze precies werken? En
• 18:30
  Speaker 4: die hele arbeidsmarkt in China is ook aan het veranderen.
• 18:33
  Speaker 4: Dat heeft ook een hele... Dat heeft een politieke dimensie,
• 18:36
  Speaker 4: een sociale dimensie. Ik ben razend nieuwsgierig. Ik zou daar
• 18:40
  Speaker 4: veel meer over willen weten. Ik zou zeggen, ga er
• 18:42
  Speaker 4: gauw heen
• 18:43
  Speaker 2: en kom dan weer bij ons verslag uitbrengen. Dank, Oscar Garschagen,
• 18:46
  Speaker 2: oud-correspondent in China en Amerika
• 18:50
  Speaker 1: Blik op Europa.
• 18:52
  Speaker 2: Na maanden van ophef en uitstel heeft het Europese parlement
• 18:55
  Speaker 2: zojuist groen licht gegeven voor de handelsdeal tussen de Europese
• 18:58
  Speaker 2: Unie en de Verenigde Staten. Maar er zitten nog addertjes
• 19:01
  Speaker 2: onder het gras. Europeafgeslag heeft gegeerd Jan Aan vanuit de
• 19:04
  Speaker 2: studio in Amsterdam. Is het nou een deal of no deal? Bernard,
• 19:10
  Speaker 7: het is een deal met mitsen en magen. Er is
• 19:12
  Speaker 7: dus ingestemd met het akkoord dat von der Leyen en Trump...
• 19:15
  Speaker 7: afgelopen zomer op het golfresort van Trump in Schotland hebben gesloten.
• 19:19
  Speaker 7: Een handdruk was dat. Geen ondertekening. Maar wel een intentie
• 19:22
  Speaker 7: dus vanuit de commissie... om een handelsakkoord te sluiten. Maar
• 19:26
  Speaker 7: zoals je weet, Bernard, gaat alles in Europa in tweevoud
• 19:29
  Speaker 7: of drievoud. Je hebt de positie van de commissie, de
• 19:31
  Speaker 7: positie van de lidstaten... en de positie van het Europese parlement.
• 19:35
  Speaker 7: En wat dit handelsverdrag met Amerika betreft... staat het parlement
• 19:39
  Speaker 7: het meest principieel in deze wedstrijd. Zowel de handelscommissie in
• 19:43
  Speaker 7: het Europese parlement... als het hele Europese parlement is heel kritisch...
• 19:46
  Speaker 7: op het gedrag van Trump en de zijnen. Op zijn
• 19:49
  Speaker 7: vormen van chantage en zijn uitspraak... en die van zijn
• 19:52
  Speaker 7: entourage rondom Groenland of Oekraïne of Iran. En dus zegt
• 19:55
  Speaker 7: het parlement, we willen wel een deal met de VS...
• 19:58
  Speaker 7: maar onder voorwaarden. En dat betekent in het kort... het
• 20:01
  Speaker 7: Europees Parlement wil een einddatum... voor dit handelsverdrag met de VS, 2028.
• 20:06
  Speaker 7: Ze willen lagere staaltarieven. En ze willen een clausule waarin
• 20:10
  Speaker 7: de deal weer kan worden opgezegd... als Amerika de boel
• 20:12
  Speaker 7: weer traineert of versjanteert.
• 20:15
  Speaker 2: En wat betekent dat concreet, Geert-Jan?
• 20:17
  Speaker 7: Nou, dat de Europese instellingen hierover met elkaar in gesprek moeten...
• 20:20
  Speaker 7: met name de lidstaten en het parlement. Dus ja, het
• 20:23
  Speaker 7: parlement kan wel zeggen, we gaan er mee akkoord... maar
• 20:25
  Speaker 7: als je zoveel mits en maar inbouwt... dan moet je
• 20:27
  Speaker 7: daar weer over onderhandelen met elkaar... en dan ga je
• 20:30
  Speaker 7: over dat eindresultaat nog een keer stemmen
• 20:33
  Speaker 2: En wat staat er ook alweer in die handelsovereenkomst?
• 20:36
  Speaker 7: dat voor de meeste goederen uit de EU een importtarief
• 20:39
  Speaker 7: van 15% gaat gelden. Volgens mij hebben we nu een
• 20:42
  Speaker 7: soort interimheffing van 10% van Trump. Dat is ontzettend gul
• 20:45
  Speaker 7: van hem. Hij was in een goede bui, denk ik. Nee,
• 20:48
  Speaker 7: die 15% is natuurlijk niet gunstig voor ons. En dit
• 20:50
  Speaker 7: komt allemaal voort uit zijn tarieventirades... en zijn heffinghobbyisme met
• 20:54
  Speaker 7: de rest van de wereld ook. Dus terwijl de EU
• 20:57
  Speaker 7: voor Amerika juist invoerrechten gaat verlichten of schrappen. Soms op
• 21:01
  Speaker 7: de meest verwarrende producten en goederen zoals bisonvlees. Nou ja,
• 21:04
  Speaker 7: dat doen we dan maar. Wat als een zakenman in
• 21:06
  Speaker 7: de omgeving van Trump daarmee gediend is vooruit. Het zal
• 21:09
  Speaker 7: onze markt niet overspoelen. Maar goed, het is wel iets
• 21:13
  Speaker 7: om in ooggeschouw te nemen, Bernard. Je voelt je wel
• 21:15
  Speaker 7: een beetje voor het blok gezet. Nou, wat constateer ik
• 21:18
  Speaker 7: nu in Europa, dat de commissie, de lidstaten... en ook
• 21:20
  Speaker 7: het parlement door dat soort details... die oligarchische kringen rond
• 21:24
  Speaker 7: Trump een beetje heenkijken... het grotere plaatje zien en denken...
• 21:27
  Speaker 7: we hebben stabiliteit op de markt nodig, stabiliteit in de hoofdsteden.
• 21:31
  Speaker 7: Dus je kunt wel zeggen, we hebben geen zin in
• 21:32
  Speaker 7: die chantage van Trump... Ook als hij een ambassadeur heeft
• 21:35
  Speaker 7: die nu weer zegt... dat hij de vloeibare gaskraan naar
• 21:38
  Speaker 7: Europa kan afsluiten... als we niet doen wat hij wil.
• 21:40
  Speaker 7: Maar tegelijkertijd denk ik ook dat er nu genoeg kopstukken
• 21:43
  Speaker 7: in Europa zijn... die denken, we moeten wel iets doen.
• 21:46
  Speaker 7: Want we hebben echt een probleem als Trump... echt zijn
• 21:49
  Speaker 7: dreigementen waar zou maken. Dus je kan zeggen dat Europa
• 21:52
  Speaker 7: wat meer pragmatischer is... wat reëel politiek voert... met wat
• 21:55
  Speaker 7: principes vanuit het Europees parlement daaraan toegevoegd. Hebben de Amerikanen
• 22:01
  Speaker 7: hier nog een stem in? Jazeker, want nogmaals, het is
• 22:05
  Speaker 7: een deal met Mitsa en Mare. Kortom, de deal wordt
• 22:07
  Speaker 7: misschien aangepast. Dus als er aanvullende voorwaarden aan het deal
• 22:11
  Speaker 7: worden toegevoegd... dan mogen ook de Amerikanen zeggen, we tekenen
• 22:14
  Speaker 7: niet bij dit kruisje. Ik heb begrepen van de eurocommissaris Dombrovskis...
• 22:19
  Speaker 7: die gaat over de economie... dat hij heeft gehoord van
• 22:22
  Speaker 7: zijn Amerikaanse collega's... dat de Amerikanen wel akkoord gaan met
• 22:25
  Speaker 7: de oorspronkelijke Turnberry-deal. Genoemd naar de plek in Schotland waar
• 22:30
  Speaker 7: die deal werd gesloten. Maar ja, nu komen er dus
• 22:32
  Speaker 7: aanvullingen bij... Ik hoor tegelijkertijd wel van diplomaten... dat de
• 22:36
  Speaker 7: Amerikanen ook openstaan voor rust en een deal... zodat Trumps
• 22:39
  Speaker 7: regering successen kan claimen. Jij zal ook weten, met het
• 22:42
  Speaker 7: oog op de midterms misschien altijd fijn. Maar het blijft
• 22:46
  Speaker 7: met Trump en zijn grillen gewoon zo lastig zaken doen.
• 22:48
  Speaker 7: Als de Europese en Amerikaanse handelscommissaris en minister... met elkaar
• 22:52
  Speaker 7: een deal hebben, of als ambtenaren tot achter de punt...
• 22:56
  Speaker 7: alles hebben berekend en dan zo'n prachtig dossier op Trumps
• 22:59
  Speaker 7: bureau leggen... met afspraken voor duizenden en duizenden producten en goederen...
• 23:04
  Speaker 7: dan nog kan Trump in een kwade bui die multumap
• 23:06
  Speaker 7: van tafel vegen... en zeggen, ik wil het allemaal anders.
• 23:10
  Speaker 7: Wat dat betreft is ook het laatste woord er nog
• 23:11
  Speaker 7: niet over gezegd, Bernard. Maar we zijn wel iets verder
• 23:14
  Speaker 7: in dit dossier. En ik verwacht in principe de komende weken, maanden...
• 23:18
  Speaker 7: wel een definitief akkoord.
• 23:21
  Speaker 2: Ik kan me voorstellen. Ik zeg zomaar, ik denk dat
• 23:23
  Speaker 2: het grootste breekpunt voor Trump wordt... die einddatum van 2028. Dat
• 23:27
  Speaker 2: was veel te dichtbij. Dat gaat hij nooit accepteren. Hij
• 23:29
  Speaker 2: wil dat het minste loopt totdat hij zelf weg is.
• 23:32
  Speaker 2: Denk je niet? Jij zegt het, Bernard. We wachten af. Oké, dankjewel.
• 23:35
  Speaker 2: Europa-verslaggever Geert Jan Haan.
• 23:49
  Speaker 1: Bernard Hammelburg.
• 23:50
  Speaker 2: De gevolgen van de oorlog in Iran en het Midden-Oosten...
• 23:52
  Speaker 2: zijn vooral desastreus voor de economieën van de golfstaten. Toch
• 23:56
  Speaker 2: zou de Saoedische kroonprins bin Salman... er bij Trump op
• 24:00
  Speaker 2: hebben aangedrongen om door te gaan. Ondertussen prijst Trump de
• 24:04
  Speaker 2: golfstaten de hemel
• 24:05
  Speaker 8: in. Hij is een warrior. Hij veert met ons. Soed-Arabië
• 24:08
  Speaker 8: is excellent. En de UAE is excellent. En ik zal
• 24:14
  Speaker 8: het je vertellen, Qatar is ongelooflijk.
• 24:17
  Speaker 2: Ik praat erover met Arabist Jan-Jaap de Ruiter. Welkom. Dank
• 24:21
  Speaker 2: je wel. Volgens de Noord-Tuinvloer bin Salman dat Trump doorgaat
• 24:25
  Speaker 2: met de oorlog. Omdat dat een kans biedt om het
• 24:30
  Speaker 2: Midden-Oosten opnieuw vorm te geven. Zonder voortdurend die dreigende buren
• 24:34
  Speaker 2: in de vorm van Iran. Denk je dat dat inderdaad
• 24:36
  Speaker 2: zo is, dat dat wat hij wil
• 24:39
  Speaker 9: Het is natuurlijk heel moeilijk om in de geest van
• 24:40
  Speaker 9: iemand te kijken. Maar als je het van een afstand bekijkt...
• 24:44
  Speaker 9: Is het natuurlijk, strategisch zou het voor Soed-Arabië, de golfstaten,
• 24:49
  Speaker 9: prettig zijn als Iran geen dreiging, in ieder geval geen
• 24:52
  Speaker 9: nucleaire dreiging wordt. Dat is zeker zo, maar de prijs
• 24:56
  Speaker 9: die ze moeten betalen is natuurlijk wel hoog. Zeker de
• 24:59
  Speaker 9: golfstaatjes zelf, de kleintjes zullen we maar zeggen. Zoals
• 25:01
  Speaker 2: de
• 25:02
  Speaker 9: Emiraten in Bahrein en Qatar.
• 25:03
  Speaker 2: Soed-Arabië ligt in de golfregio, maar het is een ontzettend
• 25:09
  Speaker 2: groot land. Dus grote delen liggen echt heel ver weg
• 25:12
  Speaker 2: van wat zich allemaal afspeelt. Hoe maken ze het in
• 25:15
  Speaker 2: Saudi-Arabië mee, deze oorlog?
• 25:17
  Speaker 9: Ja, ik was zelf vorig jaar voor het eerst in Saudi-Arabië.
• 25:21
  Speaker 9: Ik heb daar nu wat vrienden in Riyadh wonen. En
• 25:24
  Speaker 9: die bezweren mij allemaal dat het leven gewoon doorgaat. Tegelijkertijd
• 25:27
  Speaker 9: hebben ze ook wel gemeld van... ja, een paar inslagen
• 25:30
  Speaker 9: zijn er toch geweest. Er zijn toch drones die kant
• 25:31
  Speaker 9: op gekomen. Het ligt relatief ver weg van de Persische Golf.
• 25:35
  Speaker 9: Maar ze hebben het dus echt aan hun lijven ondervonden...
• 25:38
  Speaker 9: En dat betekent ook dat, want er was sprake van
• 25:41
  Speaker 9: de organisatie van de conferentie... waar ik heen zou gaan,
• 25:44
  Speaker 9: dat wordt allemaal gestopt. We zijn nu even met iets heel,
• 25:47
  Speaker 9: heel anders bezig. Dus het land is in die zin
• 25:50
  Speaker 9: in een ongekende rep en roer
• 25:52
  Speaker 2: Ja, op dit moment gaat dat niet zo goed. Maar
• 25:58
  Speaker 2: je kunt tegelijkertijd zeggen... in Iran zitten de islamitische machthebbers
• 26:04
  Speaker 2: nog steeds aan het roeren. Ze zijn wel anderen, maar
• 26:06
  Speaker 2: ze zijn niet weg... betekent stoppen dat Iran wint? We
• 26:13
  Speaker 2: komen er direct wel over te spreken, maar Trump wil eraf,
• 26:17
  Speaker 2: dat
• 26:18
  Speaker 5: is
• 26:18
  Speaker 2: duidelijk. En in het Midden-Oosten heb je dat gezegd, als
• 26:22
  Speaker 2: je niet verliest, win je. Nou ja, ik wou je
• 26:24
  Speaker 2: eigen
• 26:25
  Speaker 9: citaat niet zelf nog een keer citeren. Het staat mij
• 26:30
  Speaker 9: onder andere ook bij dat een partij als Hezbollah... nu
• 26:32
  Speaker 9: natuurlijk gedecimeerd is in Libanon en ook Hamas... vreselijke dingen,
• 26:36
  Speaker 9: enorm gedecimeerd in Gaza... toch nog in staat zijn om
• 26:40
  Speaker 9: te zeggen van... we zijn er nog, dus we hebben gewonnen.
• 26:43
  Speaker 9: En in die zin hebben ze ook wel een punt...
• 26:45
  Speaker 9: want Israël streeft natuurlijk naar het volledig vernietigen... van zoon
• 26:48
  Speaker 9: Hamas of Hezbollah. Iedereen weet ook Israël zelf wel dat
• 26:52
  Speaker 9: dat natuurlijk nooit gaat lukken. Want het is natuurlijk ook
• 26:54
  Speaker 9: een mindset. En er komen allemaal nieuwe Hezbollah-strijders en Hamas.
• 26:59
  Speaker 9: Dus ja, ook al zijn ze helemaal kapot gebombardeerd... maar
• 27:03
  Speaker 9: ze zitten er nog en zijn we dadelijk aan de
• 27:05
  Speaker 9: vierde gamenij, bij wijze van spreken. Ja, ze zullen het
• 27:09
  Speaker 9: interpreteren als winnen. Zeker. En ze
• 27:11
  Speaker 2: hebben natuurlijk een wonderwapen. Dat heet de straat van Omoes
• 27:15
  Speaker 9: Ja, daarmee hebben ze dus een enorme troef in handen.
• 27:18
  Speaker 9: Ik ben natuurlijk maar Arabisch, maar ik heb me wel afgevraagd...
• 27:21
  Speaker 9: hebben die Amerikanen daar nou niet een beetje
• 27:23
  Speaker 2: beter over nagedacht van tevoren? Als je kijkt in de
• 27:27
  Speaker 2: plannen van het Pentagon... is dat wel degelijk ter sprake gekomen.
• 27:30
  Speaker 2: Dat moet als het wel. Maar niet zo groot, zo lang,
• 27:32
  Speaker 2: zo veel en zo hard. Dat hadden ze gewoon misrekenen. Ja, goed...
• 27:37
  Speaker 2: Ik had het ze kunnen vertellen
• 27:38
  Speaker 9: hadden ze me maar moeten bellen. Maar ja, ik word
• 27:40
  Speaker 9: nooit gebeld door Trump. Of
• 27:42
  Speaker 2: naar BNR de Wereldhuis. Of naar jou, ja zeker.
• 27:45
  Speaker 9: Jij komt nog wel eens in New York, begrijp
• 27:47
  Speaker 2: ik. Laten we even een soort van rondje langs de
• 27:51
  Speaker 2: velden maken in de golf. We hebben het over Soed-Arabië gehad.
• 27:55
  Speaker 2: Je hebt een aantal landen, Qatar, Bahrein, de Emiraten. Nou ja,
• 28:01
  Speaker 2: noem ze allemaal maar op. In elk van die landen,
• 28:04
  Speaker 2: als je ze eruit doornemt... hoe beleven die deze oorlog
• 28:07
  Speaker 2: en hoe gaat het daar? Het is
• 28:09
  Speaker 9: natuurlijk bespraken van een soort psychologische shock. Zo'n landen als Dubai,
• 28:13
  Speaker 9: Abu Dhabi, dat soort steden... daar zitten natuurlijk de superrijken
• 28:17
  Speaker 9: der wereld. En nou worden opeens hun malls en hotels...
• 28:23
  Speaker 9: zijn het doelwit van Iraanse drones en raketten. En ook
• 28:28
  Speaker 9: al ontploft er maar één of twee... het heeft een
• 28:30
  Speaker 9: enorm psychologisch effect... Dus ik las ook online berichten dat
• 28:36
  Speaker 9: de omzet van al de mols verschrikkelijk was gedaald. Dus
• 28:39
  Speaker 9: de psychologie is enorm.
• 28:41
  Speaker 2: En de
• 28:41
  Speaker 9: vraag is, is hiermee deze bloeitijd voorbij? Of komt dat
• 28:49
  Speaker 9: weer terug
• 28:50
  Speaker 2: En hun model, dat bewonderde me allemaal wel. Want ze
• 28:52
  Speaker 2: hadden gezegd, we moeten af van de afhankelijkheid van olie.
• 28:55
  Speaker 2: Dus wat anders verzinnen. Toerisme, kunst, congrescentra, noem allemaal maar op.
• 29:01
  Speaker 2: En dat wordt nu... Hij zit
• 29:02
  Speaker 9: nu aardig de klat in.
• 29:04
  Speaker 2: En de grootste luchtvaartmaatschappij ter wereld
• 29:07
  Speaker 9: Het is natuurlijk niet zo dat het allemaal verloren is.
• 29:09
  Speaker 9: Maar ze hebben een enorme klap gekregen.
• 29:12
  Speaker 2: En
• 29:12
  Speaker 9: de vraag is wanneer zich dat herstelt
• 29:16
  Speaker 2: En Qatar en Bahrein, heb je daar ook enig...
• 29:19
  Speaker 9: Qatar heeft natuurlijk eigenlijk... Ik begreep, ze delen ook een
• 29:23
  Speaker 9: gasveld met
• 29:25
  Speaker 2: Iran. Dus er zijn banden.
• 29:30
  Speaker 9: En het verhaal is ook wel dat de emiraten... zelfs
• 29:33
  Speaker 9: een dag geloof ik voordat de oorlog zou uitbreken... hadden
• 29:35
  Speaker 9: aangedrongen op doe het nou niet. Want wij zullen linksom
• 29:39
  Speaker 9: of rechtsom eerder slachtoffer zijn... dan dat we er
• 29:43
  Speaker 2: baat bij hebben. Daar had Iran ook mee gedreigd. Het
• 29:47
  Speaker 2: was geen geheimen. Die zeiden als jullie zoiets zouden doen...
• 29:51
  Speaker 2: dan gaan wij Amerikaanse doelen in de golfstaten... Dat brengt
• 29:58
  Speaker 2: ons op dat onderwerp in Qatar en in Bahrein... en
• 30:02
  Speaker 2: in Saoedi-Arabië, in Jordanië. Overal heb je die grote Amerikaanse
• 30:08
  Speaker 2: basis
• 30:08
  Speaker 9: Dit soort landen hebben zich dus geschaard onder de paraplu
• 30:11
  Speaker 9: van Amerika. Ook vanuit strategische overwegingen ongetwijfeld. Maar daar betalen
• 30:16
  Speaker 9: ze nu de prijs voor. Het valt mij ook op
• 30:19
  Speaker 9: dat de Emiraten hun banden met Israël niet hebben. Met Abraham-akkoorden.
• 30:24
  Speaker 9: hebben ze niet verbroken. Want dat kan niet. Ze zitten
• 30:28
  Speaker 9: in het verkeerde kamp, zullen we maar zeggen. Overigens zijn
• 30:30
  Speaker 9: dat vaak beslissingen van de machthebbers. En de bevolking moet
• 30:33
  Speaker 9: er vaak helemaal niks van hebben... van Amerika en Israël.
• 30:37
  Speaker 9: Dat mag duidelijk zijn
• 30:38
  Speaker 2: Ja, dat kan. Maar goed, ik weet niet of dat...
• 30:42
  Speaker 2: Je kunt ook zeggen, de vrede tussen... Israël en Egypte
• 30:46
  Speaker 2: is ook een beetje zo. Dat werd een koude vrede genoemd.
• 30:50
  Speaker 2: Dat is geen liefde tussen die volkeren
• 30:53
  Speaker 2: De
• 30:54
  Speaker 9: Palestijnse zaak heeft ook heel veel sympathie bij alle Arabische bevolkingen.
• 30:58
  Speaker 9: Maar de machthebbers, autocraten natuurlijk, die kijken er heel
• 31:02
  Speaker 2: anders naar. Misschien ook wel pragmatischer. Misschien wel, ja. Er
• 31:08
  Speaker 2: zijn dus die Abram-akkoorden. De wens van, in ieder geval
• 31:11
  Speaker 2: de droom van Trump is... dat hij zo'n Abram-akkoord ook
• 31:15
  Speaker 2: kan laten sluiten... of sluiten tussen Israël en Saudi-Arabië. Als
• 31:19
  Speaker 2: je praat over machthebbers in Saudi-Arabië en in Israël... die
• 31:25
  Speaker 2: zijn er ook wel voor. En die werken al heel
• 31:27
  Speaker 2: lang samen achter de schermen.
• 31:29
  Speaker 9: Zeker. Maar Saudi-Arabië kan het zich echt niet veroorloven... om
• 31:34
  Speaker 9: in dit tijdsgewricht... een akkoord met Israël te gaan sluiten, dan... Kijk,
• 31:39
  Speaker 9: die Salmane heeft natuurlijk enorme autoriteit en macht in het
• 31:42
  Speaker 9: land zelf. Het is een autocrat, het is geen democratie enzovoorts.
• 31:47
  Speaker 9: Maar dan wordt het volk toch wel heel erg... Opstand. Ja,
• 31:51
  Speaker 9: dat is misschien wel het woord. Kan hij zich
• 31:54
  Speaker 2: niet veroorloven, lijkt me. Nee, en ik denk ook altijd
• 31:56
  Speaker 2: in Saudi-Arabië... Daar heb je een Shiïtische minderheid, dat is
• 32:00
  Speaker 2: het Soeïtische land. Die zit zo tegen de kant van
• 32:03
  Speaker 2: Bahrein aan. En daar zitten toevallig ook de olievelden. En
• 32:07
  Speaker 2: daar zijn wel eens relletjes en opstanden geweest. Dus ik
• 32:09
  Speaker 2: denk dat Bin Salman ook ontzettend moet uitkijken... dat zulke
• 32:14
  Speaker 2: dingen niet gebeuren. Je moet de balans zoeken. En op
• 32:16
  Speaker 9: zijn manier doet hij dat natuurlijk. Ja,
• 32:19
  Speaker 2: goed. Wat is nu het beeld dat Bin Salman heeft
• 32:24
  Speaker 2: voor de toekomst van de regio? Je zei al, hij
• 32:26
  Speaker 2: wil de vijandschap van Iran kwijt. Dat wil hij af.
• 32:32
  Speaker 2: Dat is begrijpelijk.
• 32:34
  Speaker 9: Een paar jaar geleden heeft hij het net al genoemd
• 32:37
  Speaker 9: in het gesprek met Oscar. Dankzij Chinese bemiddeling alweer. Diplomatieke betrekkingen.
• 32:43
  Speaker 9: Dus dan dacht hij, nou dan heb ik dat een
• 32:44
  Speaker 9: beetje geneutraliseerd. Hij heeft het plan Vision 2030. Dus het land
• 32:48
  Speaker 9: moet helemaal nog gemoderniseerd. En toerisme en musea en noem
• 32:52
  Speaker 9: het maar.
• 32:53
  Speaker 2: Net
• 32:53
  Speaker 9: als de Emiraten in ieder geval.
• 32:54
  Speaker 2: Zeker.
• 32:55
  Speaker 9: En wat ik al zei in Soed-Arabië. En dat is
• 32:58
  Speaker 9: fascinerend wat ze daar doen. Ja, en ook daar geldt
• 33:01
  Speaker 9: eigenlijk hetzelfde. Een beetje als voor die Emiraten. Misschien wel
• 33:04
  Speaker 9: toch wel iets mindere maat hoor. Maar dat er toch
• 33:06
  Speaker 9: wel stevig roet in het eten is. Hoe gaat die
• 33:09
  Speaker 9: dat allemaal? Want nu ook die Formule 1. Die gaat ook
• 33:12
  Speaker 9: al niet door. Dan zou je zeggen, kan je uitschelen.
• 33:14
  Speaker 9: Maar dat heeft natuurlijk een prestige. Er zijn heel veel
• 33:17
  Speaker 9: ongelukkige
• 33:18
  Speaker 2: mensen. Ja, mij kan het
• 33:19
  Speaker 9: verder niet zoveel schelen
• 33:20
  Speaker 2: Geloof ik maar. Maar je
• 33:23
  Speaker 9: ziet het punt. Dat is natuurlijk wel een dingetje. Daar
• 33:26
  Speaker 9: gaat weer een droom.
• 33:28
  Speaker 2: Ik zeg het even, want ik ben op de redactie
• 33:30
  Speaker 2: van BNR een beetje de uitzondering. Maar iedereen dweept met Max.
• 33:34
  Speaker 2: Dit is BNR De Wereld. Vanaf de trends in export
• 33:37
  Speaker 2: in circa Amsterdam. Dat is ook de herrie om ons heen.
• 33:41
  Speaker 2: Te
• 33:41
  Speaker 10: gast is Arabist Jan-Jaap de Ruiter. Ik ben altijd aan
• 33:45
  Speaker 10: het voorstellen. Ze hebben nu de capaciteit om diep in
• 33:48
  Speaker 10: Europa te komen. Ze hebben al een Europese land, Cyprus, opgevallen.
• 33:53
  Speaker 10: Ze zetten iedereen in hun zijkanten. Was dit aan jou?
• 34:02
  Speaker 10: Er zijn
• 34:02
  Speaker 2: veel aanvallen op Israël op dit moment. Heel veel. De
• 34:05
  Speaker 2: laatste 48 uur echt een barrage aan aanvallen. Ik hoor van
• 34:11
  Speaker 2: mensen daar dat die eigenlijk bijna continu in de schouwkelders zitten. Erin, eruit, erin, eruit.
• 34:15
  Speaker 2: Buiten gewoon lastig. Het verhaal gaat dat... Trump inderdaad, daar
• 34:22
  Speaker 2: komen we misschien nog wel even over te spreken... maar
• 34:23
  Speaker 2: dat Trump inderdaad van die oorlog af wil, om binnenlandse
• 34:26
  Speaker 2: redenen
• 34:27
  Speaker 2: En dat hij deze 48 uur gebruikt, samen met de Israëliërs...
• 34:31
  Speaker 2: om nog een hele harde klap uit te delen aan
• 34:34
  Speaker 2: Iran en Hezbollah. En dat Iran omgekeerd, dus deze periode
• 34:39
  Speaker 2: ook gebruikt... om nog een hele harde klap uit te
• 34:42
  Speaker 2: delen aan Israël en ook aan de golfstaten.
• 34:46
  Speaker 9: Interessant. Ik keek vandaag uiteraard als voorbereiding op de uitzending...
• 34:49
  Speaker 9: op de website van Al Jazeera in het Arabisch. Daar
• 34:52
  Speaker 9: hebben ze natuurlijk ook zo'n feed. Wat gebeurt er allemaal?
• 34:55
  Speaker 9: Er zijn bijna allemaal items over raketinslag in Israël... in
• 34:59
  Speaker 9: Tel Aviv of in Safad
• 35:00
  Speaker 5: of
• 35:00
  Speaker 9: militaire gedood enzovoort. Dat is wel grappig. Of grappig is
• 35:04
  Speaker 9: misschien het verkeerde woord. Maar Al Jazeera geeft dus het
• 35:07
  Speaker 9: beeld aan haar luisteraars en kijkers... van Israël ligt verschrikkelijk
• 35:10
  Speaker 9: onder het vuur. Dit en dat en zo en zo.
• 35:13
  Speaker 9: Terwijl wat je nu zegt... Het klopt ook.
• 35:16
  Speaker 2: Het klopt trouwens ook, maar in de berichtgeving bij Al Jazeera.
• 35:19
  Speaker 2: Alleen als je ziet de massa raketten en drones die
• 35:23
  Speaker 2: erop afkomen... dan valt het aantal slachtoffers reuzachtig mee. Maar
• 35:27
  Speaker 2: het is nog altijd groot. En je hoort vaak zeggen,
• 35:30
  Speaker 2: als landen toewerken naar... dan de laatste dagen... dan pakken
• 35:38
  Speaker 2: ze nog even alles wat ze kunnen. Ben ik nou
• 35:42
  Speaker 2: een overdreven optimist... als ik denk dat het best aan
• 35:45
  Speaker 2: de gang zou kunnen zijn nu
• 35:47
  Speaker 9: We hebben het wel eens eerder gezegd... in het Midden-Oosten
• 35:51
  Speaker 9: moet je altijd alles verwachten... wat je niet kunt voorstellen
• 35:53
  Speaker 9: dat je verwacht. Dus het zou zomaar kunnen dat het
• 35:57
  Speaker 9: over twee dagen zomaar opeens afgelopen is. Dat is Allah o'Alam,
• 36:01
  Speaker 9: zeg je dan in het Arabisch. God mag het weten.
• 36:05
  Speaker 9: Overigens wat ik nog wil zeggen. De Iraniërs hebben ook
• 36:07
  Speaker 9: een term voor hun acties tegen Israël. Dat is Al-Wa'at al-Sadiq.
• 36:11
  Speaker 9: Dat betekent zoiets als de heilige belofte. Dus de heilige
• 36:15
  Speaker 9: belofte om de verderfelijke Zionisten te bestoken. En dat zie
• 36:21
  Speaker 9: je ook terug allemaal op de website van Al Jazeera.
• 36:23
  Speaker 9: Ja
• 36:24
  Speaker 2: even over Libanon. Arm Libanon, denk ik altijd. Elke keer
• 36:28
  Speaker 2: weer het slachtoffer van, in dit geval, de oorlog tussen
• 36:33
  Speaker 2: Israël en Hezbollah. Ik begrijp dat in Libanon er een
• 36:38
  Speaker 2: hele grote groep is die zegt... we moeten ook af
• 36:41
  Speaker 2: van dat Hezbollah, het moet afgelopen zijn... Schets eens een
• 36:45
  Speaker 2: beeld van hoe het nou echt zit
• 36:48
  Speaker 9: Er is natuurlijk sinds kort uur eindelijk een nieuwe regering
• 36:51
  Speaker 9: en president in Limanon. Dat is mooi. En die hebben
• 36:54
  Speaker 9: zich ook uitgesproken voor de ontwapening van Hezbollah enzovoort. Hezbollah
• 36:59
  Speaker 9: is natuurlijk bij de laatste acties van vorig jaar van
• 37:01
  Speaker 9: Israël aanzienlijk verzwakt. Dus er is een regering die probeert
• 37:05
  Speaker 9: nu wat druk uit te oefenen... Maar ja, Hezbollah is
• 37:11
  Speaker 9: nog steeds actief. Je ziet nog steeds dat ze raketten
• 37:14
  Speaker 9: en drones sturen richting
• 37:15
  Speaker 2: Israël. Ze hebben nog een hoop, laat blijken.
• 37:17
  Speaker 9: Nou ja, ze hebben niet al voldoende om het Israël
• 37:19
  Speaker 9: heel erg moeilijk te maken. Maar wat ik dan zelf
• 37:24
  Speaker 9: ook weer onvoorstelbaar vind... dat Israël de zuidkant, het zuidelijke
• 37:29
  Speaker 9: gedeelte van Libanon... onder de Litanië-rivier... Waar ook nog de
• 37:33
  Speaker 9: stad Tierus bevindt. Ik keek nog eens op de kaart vanmorgen.
• 0:00
  Speaker 9: 1 miljoen mensen. En dat ze dan ook al de
• 37:39
  Speaker 9: grond gewoon hebben vergiftigd. Met landbouwgif enzovoort. Het wordt gewoon
• 37:43
  Speaker 9: een strokengrond. Waar voorlopig niemand meer kan wonen. En dat
• 37:47
  Speaker 9: zijn dus 1 miljoen mensen die daar wonen. Ja, die daar
• 37:52
  Speaker 9: noodgedwongen moeten vertrekken. Dat is verschrikkelijk. Je vraagt over Libanon.
• 37:56
  Speaker 9: Dit is een drama. Dit zijn allemaal maar gewone mensen.
• 37:59
  Speaker 2: Ja, het zijn gewone mensen. Ik hoorde ook veel Libanezen zeggen,
• 38:03
  Speaker 2: wat heb ik er allemaal mee te maken? Ja, zo. Tuurlijk.
• 38:05
  Speaker 2: Hebben wij dat? Ja, wat kunnen wij eraan doen? En
• 38:08
  Speaker 2: dat komt natuurlijk door die positie die Hezbollah heeft. Zowel
• 38:12
  Speaker 2: als politieke partij als krijgsmacht, net zoiets als... zich in
• 38:16
  Speaker 2: Noord-Ierland jarenlang heeft voortgemaakt
• 38:18
  Speaker 9: Hezbollah is natuurlijk verzwakt, maar dat wil niet zeggen dat
• 38:21
  Speaker 9: het is uitgeschakeld.
• 38:23
  Speaker 2: Maar hoe zit het politiek? Ik bedoel, een regering die zegt,
• 38:26
  Speaker 2: zoals jij beschrijft... we willen ook wel van Hezbollah af.
• 38:29
  Speaker 2: In elk geval dat het ontwapent. Heeft die regering voldoende
• 38:33
  Speaker 2: invloed op dat machtige grote Hezbollah... om dat te bereiken
• 38:37
  Speaker 9: Kijk, Hezbollah is verzwakt en Iran is verzwakt. Want Hezbollah
• 38:40
  Speaker 9: is natuurlijk de bondgenoot van Iran. Maar ook hier geldt...
• 38:46
  Speaker 9: Een groep die altijd gewend was wapens te gebruiken... zal
• 38:48
  Speaker 9: die niet snel opgeven
• 38:50
  Speaker 9: Dus het zal dan toch bij wijze van spreken... de
• 38:54
  Speaker 9: regering oefent politieke druk uit. Maar niet zozeer echt fysieke druk.
• 39:00
  Speaker 9: En het zal toch weer Israël zijn dat die klus
• 39:04
  Speaker 9: zal willen klaren.
• 39:05
  Speaker 2: Ja, en dan kom je weer terug op wat jij
• 39:06
  Speaker 2: net zei. Die gebruiken daar dan... Ja, groei de aarde,
• 39:11
  Speaker 2: maar dan op een andere manier. Ja, precies andersom in
• 39:13
  Speaker 2: een ander gebied. Maar het is een herhaling van zetten.
• 39:17
  Speaker 2: Ze hebben dat al eerder gedaan in de jaren tachtig.
• 39:19
  Speaker 2: Ook in Zuid-Libanon. Het is ook een drama geworden. Ze zegt,
• 39:23
  Speaker 9: die minister Katz, die hele strook... of die andere, die
• 39:26
  Speaker 9: Smotrich of zo, die zei van... En we gaan dat
• 39:28
  Speaker 9: helemaal net als Gagnonis maken. Maar toen dacht ik, als
• 39:31
  Speaker 9: ik op de kaart kijk, zie ik daar die stad Tyrus.
• 39:34
  Speaker 9: Dat is echt een stad. Wat gaat daar dan mee gebeuren?
• 39:38
  Speaker 9: Want het ligt natuurlijk ook ten
• 39:39
  Speaker 2: zichte van de
• 39:39
  Speaker 9: Litaniën.
• 39:41
  Speaker 2: Ja, en de ratio, de reden, is er een gegeven zeggen...
• 39:45
  Speaker 2: daar zitten heel veel van die spolle eenheden, maar ook
• 39:48
  Speaker 2: hun leiders. Dus dat hele gebied, dat moet gewoon weg,
• 39:52
  Speaker 2: want anders gaat het probleem niet over.
• 39:53
  Speaker 9: Ja, maar goed, die leiders gaan dan toch naar een
• 39:55
  Speaker 9: andere plek. Of er komen nieuwe leiders, of ze gaan
• 39:58
  Speaker 9: in de BK-vallei, of elders in Beirut. Ja... Dat blijft
• 40:03
  Speaker 9: natuurlijk een kat en muis
• 40:05
  Speaker 2: Eén land dat buiten schot is gebleven tot nu toe. Syrië.
• 40:09
  Speaker 2: Dat is toch wel een bijzonder
• 40:10
  Speaker 9: verhaal. Syrië is natuurlijk niet meer de trouwe bondgenoot van Iran.
• 40:14
  Speaker 9: Dus dat is al punt één. Het nieuwe regime staat
• 40:18
  Speaker 9: ook vijandig tegenover Hezbollah. Want Bashar al-Assad had Hezbollah als bondgenoot.
• 40:25
  Speaker 9: En de running gag ook een beetje in Syrië is...
• 40:29
  Speaker 9: dat de nieuwe president of interim president Shara... een beetje
• 40:33
  Speaker 9: aan de lijband van Amerika zou lopen. Hij
• 40:37
  Speaker 2: is ontvangen op het Witte Huis, niet niks. Als oud IS-strijder,
• 40:41
  Speaker 2: dan heb je toch wel wat bereikt. Ja
• 40:43
  Speaker 9: daarom. Maar het wordt ook gelinkt. Heel raar. Ik heb
• 40:46
  Speaker 9: daar wat filmpjes voorbij zien komen... dat hij wordt gelinkt
• 40:50
  Speaker 9: aan Trump... die dan natuurlijk genoemd wordt in de Epstein-dossiers.
• 40:54
  Speaker 9: En zo wordt er een beetje een onfrisse link gelegd...
• 40:57
  Speaker 9: tussen Shara en Trump... Maar hoe dan ook, Syrië ligt
• 41:03
  Speaker 9: in puin. Het land is failliet en dat leger stelt
• 41:07
  Speaker 9: bij wijze van spreken heel weinig meer voor. Dus hij
• 41:10
  Speaker 9: kan zich maar beter gedijst houden. En hij zit eerder
• 41:13
  Speaker 9: in het Amerikaanse kamp dan in
• 41:16
  Speaker 2: het Iraanse kamp. Ten slotte, we hebben het gevoel dat
• 41:20
  Speaker 2: Trump echt terugtrekkende bewegingen maakt. Om binnenlandse redenen vooral, maar
• 41:25
  Speaker 2: ook vanwege de wereldeconomie. Dit gaat niet zo, ook voor mij.
• 41:28
  Speaker 2: Wat denk jij zelf? En ik weet dat dat een
• 41:30
  Speaker 2: hele moeilijke vraag is voor ons allemaal. Ik ga hem beantwoorden.
• 41:34
  Speaker 2: Gaat hij binnen een aantal dagen of in een week...
• 41:36
  Speaker 2: of gewoon zeggen, jongens, de bekende formule... Declare victory and leave.
• 41:41
  Speaker 2: Wie made the
• 41:41
  Speaker 8: deal of
• 41:42
  Speaker 2: zoiets.
• 41:43
  Speaker 9: Kijk, een dag voordat de vijandelijkheden begonnen... werd ik door
• 41:48
  Speaker 9: collega's van NPO 1 gevraagd. En toen zei ik heel flauw... Ja,
• 41:51
  Speaker 9: het kan vriezen, het kan dooi. Hij kan aanvallen of niet.
• 41:54
  Speaker 9: En dat vond ik achteraf een beetje... Ja, dat is makkelijk.
• 41:59
  Speaker 9: Maar goed, ik begrijp ook wel wat je net al
• 42:01
  Speaker 9: zei in het gesprek met Oscar. Dat er nog een
• 42:03
  Speaker 9: vliegdekschip bij komt vanuit Japan. En dat er misschien wel
• 42:06
  Speaker 9: boots on the ground komen. Dus het kan alle kanten op.
• 42:08
  Speaker 9: Maar goed, binnen een week is het voorbij. Dat denk
• 42:11
  Speaker 9: je wel. Ja, dus pin me daar maar op vast. Ja,
• 42:14
  Speaker 9: dat gaan we
• 42:15
  Speaker 2: doen
• 42:15
  Speaker 2: Belangrijke uitspraak.
• 42:17
  Speaker 9: Nou ja, serieus, het zou zomaar kunnen, ook vanwege de
• 42:20
  Speaker 9: politieke druk in Amerika zelf, de MAGA-beweging, de brandstofprijzen enzovoorts,
• 42:24
  Speaker 9: dat hij dan gaat zeggen, ja hoor, we made the
• 42:26
  Speaker 9: deal en het is over. En dan kan Iran natuurlijk
• 42:29
  Speaker 9: ook
• 42:29
  Speaker 2: victorie plaatsen. En we hebben gewonnen, gaat hij ook zeggen. Dankjewel.
• 42:32
  Speaker 2: Iedereen wint. Dankjewel, Arabist Jan Jaap de
• 42:34
  Speaker 1: Ruiter.
• 42:39
  Speaker 2: Tijd voor het laatste Amerikaanse nieuws door de ogen van
• 42:41
  Speaker 2: onze correspondent in Washington, Jan Postma. Jan, jij was deze
• 42:44
  Speaker 2: week in... The Situation Room
• 42:48
  Speaker 11: Ja, zeker. Dat was mijn ervaring. Een pop-up bar, moet
• 42:51
  Speaker 11: ik zeggen, van Polymarket. En dat is een platform om
• 42:54
  Speaker 11: te gokken op alles. Bijvoorbeeld actuele gebeurtenissen ook. Ze hadden
• 42:58
  Speaker 11: voor het weekend een bar ingericht vlakbij het Witte Huis.
• 43:02
  Speaker 11: Vol met tv-schermen, met beurskoersen, nieuwszenders, nieuwstickers, sportuitslagen. Het was
• 43:08
  Speaker 11: echt een enorme overload aan informatie. Zeg maar alsof je
• 43:11
  Speaker 11: in een telefoon kruipt en al je apps tegelijkertijd aanstaan.
• 43:15
  Speaker 11: En tussen die schermen liepen jonge Washingtonians. Techbros, cryptobaasjes, ook
• 43:19
  Speaker 11: ambitieuze politieke medewerkers. Allemaal om te kijken hoe dat nou werkt.
• 43:23
  Speaker 11: Dat gokken op nieuwsfeiten. En veel deden dat. Dat ook
• 43:25
  Speaker 11: al volgens mij. En het was echt wel een rare plek.
• 43:28
  Speaker 11: Want je kan echt overal op gokken. Dat kan ook
• 43:31
  Speaker 11: op hun site. Bijvoorbeeld gokken op de vraag of Israël
• 43:34
  Speaker 11: vandaag nog Libanon aan gaat vallen. Best pervers allemaal. En
• 43:37
  Speaker 11: ik moet zeggen, ik ben een nieuwsjunk. Het was toch
• 43:40
  Speaker 11: niet echt een leuke avond uit op die manier. Het
• 43:42
  Speaker 11: is een avondje doomscrollen wordt het
• 43:44
  Speaker 2: Ja, ja, ja. Je kunt dus echt op elk denkbaar onderwerp.
• 43:49
  Speaker 2: Kun je... Alles
• 43:50
  Speaker 11: Van het weer tot bij wijze van spreken het einde
• 43:52
  Speaker 11: van deze uitzending. Dat alles...
• 43:55
  Speaker 2: Ja, dat laatste wil ik wel horen. Is die bar
• 44:00
  Speaker 2: nou ook de talk of the town in Washington?
• 44:03
  Speaker 11: Ja, dat was om meerdere redenen. De eerste was leedvermaak.
• 44:07
  Speaker 11: Want bij de openingsavond, die echt groots was aangekondigd... en
• 44:10
  Speaker 11: waar ook wel wat mensen zich wat aan irriteerden... want
• 44:13
  Speaker 11: vlakbij het Witte Huis, dat kan niet allemaal zomaar. Op
• 44:17
  Speaker 11: die openingsavond was er een storing. Alle schermen op zwart
• 44:19
  Speaker 11: de hele avond. Dus ze gingen eerder dicht. En je
• 44:22
  Speaker 11: kan je voorstellen hoe dat rondging op sociale media. Een
• 44:24
  Speaker 11: situation room waar je geen situation kan zien... Maar ook
• 44:30
  Speaker 11: was het de talk of the town, omdat juist het
• 44:32
  Speaker 11: er heel veel over gaat de afgelopen maanden. We hebben
• 44:35
  Speaker 11: veel voorbeelden gezien van mensen die via Polymarket en andere
• 44:38
  Speaker 11: platforms heel veel geld hebben verdiend, omdat ze heel goed
• 44:42
  Speaker 11: bleken te kunnen voorspellen. Dat Venezuela zou worden aangevallen, dat
• 44:46
  Speaker 11: Maduro zou worden ontvoerd. Toen Trump maandag aankondigde dat hij
• 44:49
  Speaker 11: zijn deadline voor Iran uitstelde. Nou, dan wordt er meteen
• 44:52
  Speaker 11: een hoop gegokt, een hoop geld verdiend. En dat begint
• 44:55
  Speaker 11: echt flink verdacht te worden. Ook voor handel op de
• 44:58
  Speaker 11: beurs trouwens, dat zien we ook gebeuren. Maar er zijn
• 45:00
  Speaker 11: inmiddels heel sterke vermoedens van handel of gokken met voorkennis.
• 45:06
  Speaker 11: En dat moet dus wel door mensen heel dicht bij
• 45:08
  Speaker 11: Trump gebeuren of hoog aangevallen. Paul Krugman, bekende econoom, schreef
• 45:12
  Speaker 11: er een stuk over... waarin hij zegt, dit is eigenlijk
• 45:14
  Speaker 11: gewoon landsverraad. Het gaat om geheime informatie die gebruikt wordt
• 45:17
  Speaker 11: om geld mee te verdienen. Straks kan Iran gewoon zien
• 45:21
  Speaker 11: aan hoe er gewet wordt... of er een nieuwe aanval
• 45:23
  Speaker 11: aankomt
• 45:24
  Speaker 2: Ja, ongelooflijk. Maar er zijn toch regels voor, Jan? Waarom
• 45:26
  Speaker 2: wordt er niets aan gedaan?
• 45:28
  Speaker 11: Nou, hier wordt het echt interessant. Want dit soort gokplatforms
• 45:31
  Speaker 11: zijn nog redelijk nieuw. Dus de wetgeving loopt erin nog
• 45:35
  Speaker 11: wat achter. Maar je ziet ook wel heel duidelijk dat
• 45:38
  Speaker 11: de regels van de Trump-regering... ook wel opvallend los zijn
• 45:41
  Speaker 11: voor deze platforms. Ik zeg niet dat het hierdoor komt,
• 45:44
  Speaker 11: maar even ter illustratie. Donald Junior, zoon van Trump, heeft
• 45:48
  Speaker 11: geïnvesteerd in Polymarket. Zit in de raad van bestuur. Trumps
• 45:51
  Speaker 11: eigen mediabedrijf, Truth, van Truth Social... Zo kennen we dat.
• 45:54
  Speaker 11: Hij heeft een nieuw merk gelanceerd vorig jaar. Dat heet
• 45:57
  Speaker 11: Truth Predict. En daarmee kun je wedden op actuele nieuwsontwikkelingen.
• 46:01
  Speaker 11: Dus ook een soort polymarket. Dus Trump heeft helemaal geen
• 46:04
  Speaker 11: belang bij strenge regels. En ook geen belang bij onderzoek
• 46:08
  Speaker 11: naar gokken met volkennis. Want dat zou dat bidden. Ja,
• 46:13
  Speaker 11: Trump heeft natuurlijk ervaring met casino's. Dat liet toen niet
• 46:16
  Speaker 11: zo goed af. Nu kan hij dus zelf de regels maken.
• 46:19
  Speaker 2: Jan, even heel kort en snel. Als je echt goed
• 46:22
  Speaker 2: wil voorspellen of de VS aan een nieuwe oorlog begint...
• 46:25
  Speaker 2: dan moet je naar pizza's kijken.
• 46:28
  Speaker 11: Dat blijft een fenomeen, Bernard. De pizza-index. Mensen houden bij
• 46:31
  Speaker 11: hoeveel pizza's er worden besteld... bij de fastfoodketens rond het Pentagon,
• 46:35
  Speaker 11: rond de CIA, rond het Witte Huis. En als er
• 46:38
  Speaker 11: veel meer zijn dan normaal, dan weet je dat er
• 46:39
  Speaker 11: wordt overgewerkt... en dan zou dat dus iets kunnen betekenen.
• 46:43
  Speaker 11: Dan zou er iets kunnen gaan gebeuren. Hexed zegt daarvan nu,
• 46:46
  Speaker 11: minister van Defensie, hier klopt niets van. Maar ja, als
• 46:49
  Speaker 11: je dus geen direct lijntje met Trump of zijn kabinet hebt...
• 46:52
  Speaker 11: en dus niet op polymarket kunt, follow de pizza, Bernard
• 46:56
  Speaker 2: Ja, dat gaan we doen. Dank je, Jan Posma, correspondent
• 46:59
  Speaker 2: in Washington. Meer trouwens van dit soort fascinerende verhalen in
• 47:03
  Speaker 2: de Amerika-podcast van Jan en mij. En tot zover BNR
• 47:06
  Speaker 2: De Wereld, redactie Michaël Roelen. Mijn naam is Berland Hammelburg.
• 47:10
  Speaker 2: Tot volgende week.