Latest / Bala Extra / Baiona. Siempre Baiona
Transcript
- 0:00Passado manhã serán dos semanas que estuve por última vez em Bayona.
- 0:07Bayona é unha cidad que aparece en mi vida recurrentemente diría que en águnos momentos sobre todo a raí de la pandemia e todo o demas.
- 0:18Fue para mim má difícil ir, tamén en los años en que tuve o pequeno eléctrico, el mí eléctrico porque
- 0:26se podia ir e sin máyar problema pero requería parar Bayona ya está unha distancia considerable, unha hora e cuarto, hora e imedia diría yo de ser al dacao.
- 0:39E nuevamente hace dos semanas estuve, estuve ya con un ambiente navideño e me dio la sensación por una parte de ver unha nueva Bayona
- 0:51e por outra parte me dio a sensación de que hay cambios, de que cosas de Bayona cambian.
- 0:58Permíteme que comparta contigo que es Bayona, onde está, que significa e bueno tamén porque me gusta.
- 1:10Comienza bala extra con perros anches.
- 1:14Buenos dias, hoy es martes 17 de diciembre 2024 e este é o capítulo 1367 de bala extra, un podcast sobre
- 1:30mis cosas que en el fondo son las tuyas e hoy vamos con Bayona, Bayona no va la Bayona, Gallega que se escribe como
- 1:38escribemos en Euskera, la Bayona basca que es B A I O N A, pero se la buscáis posiblemente en Castellano se aparezca con Y
- 1:50e en francés os aparecerá como Bayone, así escrita con Y e dos N.
- 1:56Bayona es una ciudad preciosa, es la capital de La Purdi, la región digamos del País Basco francés que tiene frontera con la zona de Iruan,
- 2:10por explicarlo a unha manera fácil, vale, la que tiene la costa, la región, la provincia e para o al de,
- 2:19e para o al de le decimos en Euskera, a la zona norte de Euskadería, ya sabéis ese País maravilloso dividido entre
- 2:27dos estados que es Francia e España e que cultural que no politicamente incluía Navarra a Suberoa que seria
- 2:38bueno, equivalente al norte de Navarra, bueno podríamos decir que sí, máso menos, que se extiende casi
- 2:45hasta que se extiende casi hasta el norte de Aragón también debo decir que es unha zona má rural
- 2:51de la Euskadería del norte e que completa junto con Suberoa, os junto con La Purdi, las dos provincias que
- 3:01hoy digamos en el imaginario colectivo Basco formarían e para o al de antiguamente se decías Aspiakbat para
- 3:09decir que hay siete territorios en un único país, últimamente esto ya no se repite tanto porque estaríamos
- 3:17hablando de Vizcaya, Guipúzcoa, Álava, Navarra, La Purdi e Suberoa, son lugares en donde se
- 3:25encuentra a Euskera de una manera o de outra e que por lo tanto formaron parte de lo que hoy podríamos
- 3:31llamar también, bueno e de hecho lo hacen en súa publicidad institucional el viejo reino de Navarra,
- 3:38porque quando hablamos de serie Euskadería en realidad hablamos de ser el viejo reino de Navarra,
- 3:43nos engañemos, esto é o que hay, o que ocurre, é que o má basco en España se reconocer dentro
- 3:51de la comunidad autónoma del país basco, Vizcaya, Guipúzcoa e Álava, pero la realidad histórica
- 3:58é outra, siendo que como sabeis ya mi la historia para este tipo de cosas o de reino indicaciones
- 4:05nacionales me importa pouco, creo que é ese tipo de reino indicaciones se tienen que dar má
- 4:10se un presente e sobre todo proyectarse hacía un futuro, no? Bueno, en cualquier caso e má
- 4:17saia de la política, Bayona é a capital de esa La Purdi, de esa região o de esa provincia
- 4:25La Bordana que se dice en Castellano, é onde están as grandes referencias
- 4:32del turismo veraniego, sobre todo, en el país basco francés via Ritz,
- 4:38una ciudad que seria como una especie de pequena ciudad de la costa azul,
- 4:44pero en el Atlántico, é a que menos me gusta, debo deciros, é onde está o casino,
- 4:50grandes tiendas de lujo, bueno, é una La Purdi, é una provincia con posibles,
- 4:59hái dinerito, después está em Daya que se conoce por ser frontera directamente
- 5:05con Iru, na través de Viriatú, o a través de la frontera internacional
- 5:09do puente internacional de Santiago e sobre todo fundamental,
- 5:16as dos cidades o dos poblos que a mim máis me gustan, que son como Pueblo
- 5:21e como Pueblo Costero, San Juan de Luz, o Don Ivanelo Itune e Bayona.
- 5:28Bayona que é una ciudad cercana a la costa,
- 5:33onde os dos grandes ríos que atraviesan,
- 5:39un homo muy grande e outro poco máis modesto,
- 5:43é o río Erobi o río Lanid, que viene directamente
- 5:48desde outra zona de Uscalería, desde Sassuberoa,
- 5:51que non é ni máis ni menos que San Juan de Piedeport,
- 5:55en Euskera, Don Ivanegarasi,
- 5:59que é onde seria o último pueblo do estado francés
- 6:06antes de atravessar o Paso de Ronces Valles,
- 6:09onde a Chansón de Roland,
- 6:11onde aquel mítico poema o historia mítica de la mitología francesa,
- 6:19antes de entrar a España a través de ese Paso de Ronces Valles
- 6:27e, por lo tanto, empezar en España el Camino francés.
- 6:34É uma cidade moi bonita, por cierto, Don Ivanegarasi,
- 6:37San Juan de Piedeport.
- 6:39Aí, o Nive é un riachuelo e viene a Bayona,
- 6:45já como río grande, pidenaico, un río bravo,
- 6:49un río que se nota que,
- 6:51que quando, en el Pirineo, hay deshielo o que hay grandes lluvias,
- 6:55a Ciudad de Bayona, pues, en esa parte, o nota.
- 6:59E, al otro lado de Petit Bayón, de Bayona Chipía,
- 7:05se a este lado de Bayona Chipía está o río Nive,
- 7:09al otro lado está o que se considera geográficamente
- 7:13a frontera norte de Uscalería, que seria o río Adur.
- 7:19Já é un río máis francés, é un río máis ancho,
- 7:23é un río máis, bueno, máis majestuoso,
- 7:27sin tener a amplitud dos ríos de más al norte,
- 7:32pero é un río grande, é un río poderoso.
- 7:37E, se junta, é justamente aí, ao lado de onde está,
- 7:43en estos momentos, e pude ver, el otro día,
- 7:47o, direi, na feria de navidad,
- 7:51o mercado de navidad, a bonita comercatua,
- 7:55onde, pues, hay alguna pequena atracción,
- 7:57múchas tiendas con pequeños souvenirs para na navidad,
- 8:02e este año máis que nunca me ha parecido, comida callejera.
- 8:08Bayona é unha ciudad con unhas fiestas preciosas,
- 8:13el día 31 de julio, con unha plaza de toros de primera categoria,
- 8:18é a zona de Francia, bueno, todo o sur de Francia,
- 8:21como sabéis, tiene cultura de tauromaquia,
- 8:26e non me meto agora, é, ao tema de los toros,
- 8:29sei que, aí, hay diversidad de opinións,
- 8:33pitos e aplausos, simplemente lo constato,
- 8:37e tiene una feria taurina, poderosa,
- 8:41e é a cultura taurina que, a veces, se atribuye,
- 8:45é solo a España, pero que neuscalaria tamén está,
- 8:48e é, é es fuerte, no tanto como lo era antes,
- 8:53evidentemente, o mundo do toreo é está como é está,
- 8:57bueno, sobretodo porque é unha juventud máis crítica
- 9:01com o asunto do maltrato animal,
- 9:04pero, bueno, en fin, forma parte de suas fiestas,
- 9:07como o forman tamén, os encierros de San Fermín.
- 9:10Unas fiestas que, además, recuerdan un pouco
- 9:12a las de San Fermín, en la estética, porque
- 9:15é habitual ir vestido de blanco con el pañuel y corrojó,
- 9:18é exactamente igual que en San Fermín,
- 9:20e porque, por outra parte, apenas acaban las fiestas de San Fermín,
- 9:23están brotando las fiestas de Bayona,
- 9:26ao ritmo de la Peña Bayona, que é como se llama
- 9:31o hipno de la ciudad, o hipno de su equipo de rugby,
- 9:35o club de la Virón Bayonet,
- 9:38un club que hace un pouco de ascensor entre
- 9:42a segunda e a primeira división del rugby francés,
- 9:45palabras mayores, un, pues, uno de os grandes equipos
- 9:49básicos de rugby, sin ninguna duda,
- 9:51que nunca podido fusionarse con el equipo
- 9:54de la ciudad de Villaritch e que conformarían un equipo
- 9:57básico en la división, en la primera división francesa,
- 10:00bien estable, fuerte, pero un equipo,
- 10:06en todo caso, que no é conseguido todavía ver
- 10:09en el estadio, a última vez que estuve con Guillermo
- 10:13e con Ángela justamente aquella tarde
- 10:17quando llegamos, estaban celebrándose el partido,
- 10:20no pudimos encontrar entrada, un pouco de pena,
- 10:25porque sempre que voy a Bayona lo pienso
- 10:28e creo que debería hacerlo ao revés,
- 10:31cogerme na página web de la Virón Bayonet
- 10:34e ver exactamente que días hai partido
- 10:37e programar un viaje con las entradas en la mano.
- 10:40Un estadio muy coquetón, muy pequeñito,
- 10:42pero maravilloso, también a orillas del río Nive,
- 10:45que é onde está tan bien el club de remo
- 10:47con el mismo nombre a Virón Bayonet.
- 10:50La Rú de España, la Rú de Esbasques,
- 10:53la Catedral, con un claustro precioso
- 10:57e ao outro lado do Adur,
- 10:59na zona que ya consideraríamos como al norte
- 11:02de Euskalería, aunque siga siendo Bayona,
- 11:05porque Bayona deja de ser Bayona
- 11:07e por lo tanto, Euskalería un pouco mais al norte
- 11:10onde hace frontera con las landas de Las Coña,
- 11:13avisó e oida hablar de las landas,
- 11:15un territorio lleno de pinos
- 11:17que los plantó aí Napoleón, dicen,
- 11:21e que é fundamentalmente desueno
- 11:25suelo arenoso, unha zona muy de...
- 11:28como se llaman estas,
- 11:31non me van a salir, sí, las dunas,
- 11:33de dunas, unha zona de lagos salados,
- 11:36unha zona muy bonita, también,
- 11:38justamente al norte de esa Euskalería
- 11:42que tendrías a frontera norte
- 11:45en el río Adur.
- 11:47Bayona é unha ciudad que tiene
- 11:49dos arquitecturas distintas,
- 11:51unha arquitectura máis basca,
- 11:53pero distinta de la nústra de aquí, del sur,
- 11:56e unha arquitectura claramente francesa
- 11:59que recuerda a Ciudad de Burdeos,
- 12:01sin súma gestuosidade,
- 12:03e, bueno, con todas as diferencias
- 12:06e con todas as alvedades,
- 12:08algunas de las fachadas parisinas,
- 12:10no, esos edificios tan maravillosos
- 12:12e tan fachada,
- 12:15al río o fachada, al má garota.
- 12:17Tiene un puerto, un puerto de mar,
- 12:20con una zona muy bonita para pasear
- 12:22e con algún centro comercial,
- 12:24así, al fondo, a la salida
- 12:26de los dos ríos,
- 12:28ya en forma de ría, podríamos decirlo,
- 12:31e...
- 12:33é unha parada que eu recomiendo
- 12:35se venís al país vasco,
- 12:37é verdade que San Juan de Luz
- 12:40é muy pintona, muy resultona
- 12:42e está máis cerca de Ilvao, de Donosti,
- 12:44se venís,
- 12:45pero desde luego, sin vuestro recorrido,
- 12:47incluís Donosti, San Sebastián,
- 12:49eu incluiría, sin ninguna duda,
- 12:52a Ciudad de Bayona,
- 12:54unha ciudad que
- 12:56eu encontrado con máis eusquera
- 12:58que as últimas veces que eu he ido,
- 13:01não eu eusquera hablado por la calle,
- 13:03aunque sí que, por exemplo,
- 13:05eu podido consumir algo en una taberna,
- 13:08en donde se hablado eusquera
- 13:10e te atendía en Neusquera,
- 13:12algo que antes, no sempre,
- 13:14conseguido, e incluso en os sitios,
- 13:16con máis aspecto euscaldun,
- 13:18na zona de Bayona Chipía,
- 13:20de la Bayona de la Petiva John,
- 13:22não era lo habitual,
- 13:24mocha estética, mocha la uru,
- 13:26mocha e curriña,
- 13:28pero, logo, na hora de la verdade,
- 13:30no, te atendía máis fácil en Castellano que Neusquera.
- 13:33Simás,
- 13:35é unha ciudad para haver
- 13:37em verano, creo eu,
- 13:39tamén, em primavera e quizás
- 13:41ao final del verano,
- 13:43agora mismo
- 13:45esferesquete, o que suele hacer,
- 13:47é unha ciudad con menos lluvia, diría eu,
- 13:49que naoxtra cornisa cantábrica,
- 13:51eu creo que aí, tengo, sostengo,
- 13:53que nas nubes pasan
- 13:55de prisa por encima,
- 13:57porque no tienen unha cordillera por detrás,
- 13:59o que tienen é unha llanura inmensa
- 14:01que atraviesa Francia
- 14:03até chegar a Los Alpes,
- 14:05pero,
- 14:07pero, bueno, frio,
- 14:09eu creo que entre un viento frío del mar
- 14:11que é má difícil, incluso,
- 14:13sobrellevar que o viento que chega
- 14:15aqui, a la cornisa cantábrica.
- 14:17Bayona Monamur
- 14:19os la recomiendo,
- 14:21encarecidamente,
- 14:23e este era mi repaso
- 14:25de hoy, mi recuerdo, mi gana
- 14:27de compartir con vosotros este
- 14:29paseo de un dia entero por Bayona,
- 14:31que, bueno, me ha dejado
- 14:33me ha dejado bien
- 14:35como sempre que voy.
- 14:37Ésto ha sido todo por hoy, en bala extra,
- 14:39una producción de Milcar FM,
- 14:41puedes encontrar mis medios de contacto en pedrosanchez.eus,
- 14:43unete a nuestra
- 14:45comunidad intelegra mo,
- 14:47busca a núxtro canal, en el Discord
- 14:49de Milcar FM.
- 14:51Por tu tiempo e hasta mañana.