Latest / Nie-winna Sztuka / 82. Największe kontrowersje w polskiej sztuce

Transcript

82. Największe kontrowersje w polskiej sztuce · Nie-winna Sztuka

0:00
Treść Witam was w kolejnym niewinnym odcinku.
0:03
Dzisiaj opowiem wam o najbardziej kontrowersyjnych i
0:07
skandalicznych dziełach sztuki, jakie powstały w Polsce.
0:11
Pewnie nie zdziwi was fakt, że w Polsce najbardziej
0:14
kontrowersyjne są te, które tyczą się religii.
0:17
Mimo tego, że mamy państwo świeckie.
0:20
Niestety nadal kościół ma ogromny wpływ na nasz kraj, ale
0:24
zaczynamy od pierwszej pracy Jacka markiewicza pod tytułem
0:29
Adoracja Chrystusa i Jestem pewna, że wspominałam o nim.
0:33
Ale tylko tak pobieżnie w odcinku o najbardziej
0:36
kontrowersyjnych dziełach sztuki tak generalnie na świecie i
0:40
dzisiaj chcę do niego wrócić i zagłębić się szczegółowo.
0:44
Jego praca to jest wideo z dziewięćdziesiątego trzeciego
0:47
roku. Co ciekawe, jest to praca
0:49
dyplomowa, także mocne i odważne jak na studenta.
0:53
Każdy, kto był na uczelni artystycznej, no to wie, że te
0:57
dyplomy rzadko kiedy bywają kontrowersyjne, muszę wam od
1:02
razu przyznać, że nie mogłam dotrzeć do tego filmu.
1:05
Jedynie do kadrów z niego, więc no opowiem wam co się w nim
1:10
dzieje. Tylko na podstawie zdjęć i
1:12
opisów nagi artysta dotyka, przytula wręcz pieści wielki
1:17
średniowieczny krucyfiks Jezusa Chrystusa.
1:20
Ten krucyfiks należy do zbiorów Muzeum Narodowego i Chrystus
1:25
leży na ziemi, a artysta wije się koło niego przepasany jest,
1:29
no powiedzmy taką lekką tkaniną, ale bardzo dużo tam widać i
1:34
wiecie co do dzisiaj jest to bardzo kontrowersyjne, ponieważ
1:38
jaka tak naprawdę jest granica pomiędzy.
1:41
Adoracją a profanacją i to dzieło powstało w czasach
1:45
wczesnego kapitalizmu. Wtedy młodzi artyści mocno
1:49
manifestowali niechęć do Kościoła, który w poprzednim
1:52
systemie był jedynym buforem. Tak naprawdę wolności.
1:57
Myślę, że też wiele się do dzisiaj niestety nie zmieniło,
2:00
ale mam nadzieję, że idziemy ku lepszemu, ale mam ciekawy
2:04
fragment, ponieważ dr Antoni Zięba napisał Nagość artysty nie
2:09
proponowała świętości, lecz mogła i powinna być rozumiana
2:14
jako. Dramatyczne, drastyczne
2:16
skierowanie uwagi na związek cielesności człowieka z
2:20
wcieleniem Boga w Jezusa i w jednym z wywiadów artysta
2:23
wyjaśnił, gdy wszedłem do Kościoła w Warszawie i
2:26
zobaczyłem ludzi modlących się do wyrzeźbionego niby Boga,
2:30
przeżyłem szok do pracy, w której pieszcze Chrystusa
2:34
motywowała mnie chęć obrazy tego, co nie jest Bogiem i mimo
2:39
wszystko jest to praca religijna, o uwielbieniu Boga,
2:43
liżąc wielki średniowieczny krucyfiks dotykając go.
2:46
W jakim ciałem, obrażając go, gdy leży pode mną, modlę się do
2:51
prawdziwego Boga, więc jak widzicie zamysłem nie była
2:54
stricte obraza wiary w Boga, a tego czym jest no hipokryzja w
2:59
instytucji Kościoła, która jest od zawsze i zapewne nigdy z
3:03
niego nie zniknie. Oczywiście było mnóstwo
3:05
protestów, bo praca była wielokrotnie wystawiana nie
3:09
tylko w Polsce, ale i poza granicami naszego kraju.
3:12
Po wystawie na przykład sale były okupowane przez wiernych,
3:17
którzy wręcz żądali o oczyszczenie.
3:19
Znieważono tego krzyża. I zamknięcia wystawy w sumie
3:23
każda sztuka, o której dzisiaj opowiem, była zamykana.
3:27
Tak naprawdę protestujący w tym przypadku oblali czerwoną farbą
3:31
ścianę, na której puszczany był film z projektora wkroczyła
3:35
oczywiście policja i cała sprawa poszła do prokuratury.
3:38
Tam było naprawdę grubo i jest coś takiego jeszcze jak Liga
3:44
muzułmańska w RP i nawet oni wystosowali ogłoszenie, że są
3:48
oburzeni, łączą się z nimi wszyscy ci, którzy nie godzą się
3:52
na ostentacji. Wulgarności w przestrzeni
3:55
publicznej niepotrzebne prowokacje, a także obrazę uczuć
3:59
religijnych, nawet jeśli nie są to ich własne uczucia religijne.
4:03
Zdumiewające jest również to, że autorzy takich oburzających
4:07
aktów prezentują je z dumą, często przy szerokim wsparciu ze
4:11
strony elit kulturowych i intelektualnych.
4:15
No i co myślicie? Moi drodzy mocne przegięcie, czy
4:18
już was nic tak naprawdę nie zszokuje wy świecie sztuki?
4:22
Powiem tylko tyle, że ja od razu skojarzyłam.
4:26
To ten performens, który siedział w wideo z tym, co się
4:32
tak naprawdę dzieje w kościele. No bo jak jest wystawiana ta
4:35
rzeźba? Ten krucyfiks Chrystusa i trwa
4:38
Adoracja w kościele w jakieś tam święta nie pamiętam już jakie.
4:41
No to ludzie faktycznie dotykają tego Jezusa, całują go po
4:45
stopach po rękach z tego, co przynajmniej pamiętam.
4:50
No ale powiedzmy, że różnica jest taka, że są ubrani i robią
4:54
to z mniejszą namiętności. A z większym oddaniem teraz jest
4:59
w ogóle taka afera, że w Warszawie otwarto knajpkę, która
5:03
nazywa się bodajże madonna i w środku są no wiecie takie
5:07
poparte owe wersje maryjki, różne portrety, jakby wariacje
5:12
na temat Matki Boskiej, ale zamienione na dzieła sztuki.
5:16
Na przykład matka Boska, ale z twarzą rihanny i jakieś tam
5:20
chyba inne nawiązania do religii i widziałam social mediach, że
5:25
starsi ludzie klęczą przed tą knajpą z wielkim obrazem.
5:28
Chrystusa i modlą się na głos w ocenach na Google możemy
5:32
przeczytać na przykład takie komentarze.
5:34
Wystrój rażąco wyśmiewający religię rzymskokatolicką.
5:39
Miejsce wygląda jak dom szurniętego obrazy i profanują.
5:44
Można powiedzieć świątynia szatana.
5:46
Kolejny Jestem zdruzgotana wystrojem wnętrza restauracji
5:50
Polska jako naród powstała i przetrwała dziejowe burze,
5:54
zachowując swoją mowę ojczystą i tradycję.
5:57
Tylko dzięki wierze chrześcijańskiej.
5:59
Bóg honor, ojczyzna kiedyś nasi przodkowie umierali z tymi
6:03
słowami na ustach. Tutaj zostały przekroczone
6:06
wszelkie granice przyzwoitości w takich bluźnierczych,
6:10
obrażających uczucia każdego wierzącego Polaka.
6:13
Atmosferze nie chce się spożywać posiłku, nawet jeśli byłby
6:16
podany za darmo. Kolejny szukam restauracji, co
6:19
znajduje miejsce, które szydzi z mojej wiary.
6:23
Taki marketing de facto stanowi naruszenie prawa, ale proces
6:26
pewnie jest właścicielowi na rękę jako generujący rozgłos.
6:31
Takich perełek jest oczywiście dużo więcej.
6:33
Możecie sobie poczytać, jak chcecie mi się po prostu
6:36
przypomniała ta historia, dlatego wam przytaczam, ale
6:38
słuchajcie, bo mam też komentarz właściciela tej restauracji.
6:42
Jesteśmy przyzwyczajeni do kolejek przed lokalem, ale na
6:46
modlitwę fanatyków nie byliśmy gotowi na kolejne takie
6:49
wydarzenie przygotujemy termosy z herbatą i włoskie przekąski.
6:53
Oskarżenia o obrażanie uczuć są dla mnie mocno kuriozalne,
6:58
ponieważ prezentujemy obrazy i symbole powszechnie dostępne we
7:01
włoskich domach. Oraz w szeroko pojętej
7:03
popkulturze nie mamy zamiaru nikogo obrażać i zapewniamy, że
7:07
gdyby ktoś z urażonych zajrzał do nas, zmieniłby o restauracji
7:11
zdanie broni nas dobra włoska, kuchnia i dobra muzyka i myślę,
7:15
że tutaj jest na ogromny zgrzyt, bo ludzie piszący, że to obraza
7:20
naszej religii, jakiej naszej wielu Polaków nadal zapomina, że
7:24
to kraj świecki. Co powtarzam drugi raz wiem
7:27
szok, ale wychowali. Zostaliśmy tak naprawdę w
7:30
zmuszaniu nas do chodzenia do Kościoła i na lekcje religii.
7:34
Ja dopiero w liceum mogłam pójść na etykę zamiast religii i to
7:37
wyłącznie dlatego, że chodziłam do prywatnego liceum i mogliśmy
7:41
sobie wybrać, a etykę mieliśmy z bardzo fajnym profesorem
7:45
filozofii z naszego Uniwersytetu, więc ja byłam
7:48
podjarana. Na lekcje religii chodziły tylko
7:51
te osoby, które chciały bardzo szybko zdobyć jakąś tam
7:55
szósteczka bez żadnego wysiłku, bo tak właśnie wyglądała religia
8:00
tam w tej szkole, a za to na etyce musieliśmy pisać różne
8:05
rozprawki. Felietony na tematy
8:07
egzystencjonalne, filozoficzne. To była super sprawa dla mnie,
8:12
ale no przez całą podstawówkę nie przedszkole gimnazjum
8:16
musiałam jednak uczestniczyć. Wy tym, że ta religia była taką
8:20
oczywistością w mojej edukacji i przez lata w ogóle dla mnie było
8:25
normą chodzenie do Kościoła i modlitwa co wieczór, no bo tak
8:28
mnie wychowano, ale bez żadnej refleksji nigdy mi nie czytano
8:32
Biblii, nie opowiadano mi o historii związanej z postaciami
8:36
biblijnymi. Yy tak miało po prostu być i
8:39
koniec, bo Jestem dzieckiem, więc jakby to jest to logiczne,
8:42
że robię to samo co rodzice i dopiero dorastając zaczęłam sama
8:46
zagłębiać się w ten temat i sama zrezygnowałam z Kościoła i z
8:49
wiary, za co oczywiście do dzisiaj traktowana Jestem jako
8:53
bezbożnica w rodzinie. No bo w Polsce, jeżeli chodzi o
8:56
religię czy politykę wszystko jest albo czarne, albo białe.
9:00
Nie ma co ukrywać. Szczególnie przez ostatnie 8
9:02
lat, a znam wiele osób, które w ogóle wystąpiło z Kościoła.
9:07
Bardzo byłam ciekawa ich historii.
9:09
I oni mają ogromną wiedzę, a propo religii dużo naprawdę dużo
9:15
większą niż większość osób, które tak zagorzale nazywają się
9:19
katolikami. No dla mnie jest to szokujące,
9:21
ale mamy jakiś tam przyjaciół, którzy są mocno wierzący i to są
9:26
też młode osoby i zazwyczaj jest to mocno fanatyczne.
9:30
I faktycznie bez żadnej podstawy wiedzy o tej swojej religii.
9:36
No ale tak jak mówiłam ta historia z restauracją to taki
9:39
bonus, bo mi się po prostu przypomniało, ale myślę, że tak.
9:42
Czy siak wpasuje się wy? Tematykę podcastu wiecie no dla
9:46
mnie na przykład najbardziej naturalną rzeczą byłby moment,
9:50
kiedy człowiek sam z siebie w naturalny sposób wybiera w co
9:54
wierzy, jak wierzy, jakby niech to będzie totalnie pomiędzy nim,
9:59
żeby nikt nikomu niczego nie nakazywał.
10:02
Bo ja oczywiście tutaj nie chcę urazić żadnych osób wierzących,
10:05
bo jakby też oddzielam wiarę. Od oczywiście instytucji
10:09
Kościoła to jest chyba logiczne. Drugą pozycją będzie Paweł
10:13
Althamer, o którym pierwszy raz usłyszałam chyba na Piątym Roku
10:17
Studiów. Taki to poziom edukacji mamy w
10:20
Polsce, gdzie po wszystkich chyba będę jechać.
10:23
Także Przepraszam, w każdym razie Paweł althamer, głowę
10:28
Lecha Kaczyńskiego w pniu, brzozy rzeźba ma 4 M i waży 400
10:32
kg. Stworzył ją na dziesiątą
10:35
rocznicę zamachu smoleńskiego. Z tego co pamiętam i jak wy
10:39
możecie pamiętać? No to w katastrofie zginął
10:42
prezydent Lech Kaczyński, jego żona Maria, kilka też innych
10:46
przedstawicieli gdzieś tam władzy naszego kraju.
10:50
I do dzisiaj chodzą pogłoski, że był to zamach, a nie wypadek.
10:54
Ja nie będę w ogóle w to wnikać. Wiadomo, że było wiele głosów
10:58
oburzenia, a propos tej rzeźby althamera nie ma co się dziwić,
11:02
ale sam artysta skomentował to krótko, to jest moja reakcja na
11:06
smutek, który udzielił się całemu naszemu narodowi i
11:10
przerodził się w gniew agresję, brak zaufania i niechęć.
11:14
Oczywiście wstawiam wam wszystkie dzieła sztuki na
11:17
Instagram, żebyście mogli je oglądać, kiedy słuchacie.
11:21
Podcastu kolejnym dziełem jest praca Roberta termoforek z
11:26
dziewięćdziesiątego czwartego roku jest to 8 plastikowych
11:29
worków, takich wielkich, wypełnionych wodą i położonych
11:34
na figurce Chrystusa i Matki Boskiej, którą artysta zakupił w
11:38
jakimś tam pobliskim sklepie z dewocjonaliami.
11:41
Prace została wystawiona na Gdańskiej starówce, więc od razu
11:45
można było obserwować reakcje ludzi.
11:47
Myślę, że to jest zawsze najciekawsze w takich
11:51
performance. Instalacjach bardzo szybko
11:53
przechodnie podziurawię te worki z wodą, a figurki świętych
11:57
zabrali do pobliskiego Kościoła i był też współautor tej
12:01
instalacji. Kazimierz Piotrowski i on
12:04
stracił wtedy posadę w kuratorium muzeum Rzeźby i
12:08
Skomentował to tak. Ta praca była próbą dotknięcia
12:11
żywej tkanki miasta na tej tkance ulicy bruku położyłem
12:16
termofory, którymi zwykle okłada się obolały rany, a między
12:20
jednym a drugim święte figury. Żywą tkankę religijną, tak jak
12:25
kościół bada sekty, z którymi się nie zgadza.
12:28
Tak samo ja podchodzę do sztuki jako badacz.
12:31
Społeczeństwo powinno się zastanowić, dlaczego sztuka tak
12:34
wygląda i czy jego reakcje są uzasadnione.
12:38
Ta sama instalacja została też wystawiona w Belgii i belgijscy
12:42
obrońcy oponowali tak samo jak polscy, jeżeli w przestrzeni
12:46
publicznej są dzieła religijne, to w imię równości mogą tam się
12:49
znaleźć również dzieła i religijne spór przerodził się w
12:53
ogóle w debatę o granicach demokracji.
12:56
Ekspozycja skończyła się. Przed terminem tutaj Zero szoku.
12:59
Proboszcz parafii Notre Dame de Lordy, który objął patronat nad
13:04
wystawą, skomentował. To jest fantastyczne, dziwią
13:07
mnie ludzie, którzy bardziej przejmują się losem jednej
13:11
rzeźby niż losem zgwałconej Kobiety i ten sam proboszcz
13:15
umieścił na stałe w swoim kościele inną pracę remusa,
13:19
symbolizującą komercjalizację religii pod tytułem Las Vegas,
13:23
czyli plastikowa madonna, która płacze pieniędzmi jakby od razu.
13:29
Mi się skojarzyło 2 artystów. A propos problemu, który jest
13:34
uwydatniony przez nich, a propos oczywiście tej komercjalizacji
13:38
religii. No to Pis christ, czyli
13:42
krucyfiks zamoczony w moczu spermie i krwi, który stworzył
13:46
andres serrano albo też papież Jan Paweł drugi, rzeźba jego,
13:50
która została przygnieciona przez meteoryt i to było
13:54
autorstwa Mauricio kapelana. Także no dużo jest podobnych
13:59
rzeczy, no bo. Tutaj ten meteoryt przygniatał
14:02
papieża, a tutaj te worki z wodą.
14:04
No, powiedzmy, że otaczały te święte figurki.
14:08
Następne dzieło sztuki nosi tytuł naziści autorstwa Piotra
14:14
Glińskiego i w roku dwutysięcznym Piotr
14:17
zaprezentował to dzieło w zachęcie, która nota bene moi
14:21
drodzy w końcu w teraz odwołała dyrektora powołanego przez rządy
14:26
Prawa i Sprawiedliwości. Wspaniała wiadomość dla całego
14:30
świata sztuki i oczywiście dla nas odwiedza.
14:33
Te galerie sztuki w każdym razie w 1998 roku powstała seria 164
14:38
zdjęć portretów słynnych aktorów, którzy wcielili się w
14:42
hitlerowskich oficerów i przeczytałam, że artysta chciał
14:46
pokazać, jak kultura masową większa faszyzm, który
14:49
kilkadziesiąt lat wcześniej siał grozę, a dziś pojawia się w
14:55
kontekście ideałów męskiej, elegancji i Seksapilu.
14:57
I nie wiem, czy wiecie to taka dygresja, ale podczas drugiej
15:02
wojny światowej na przykład Hugo Boss.
15:06
Szył mundury dla SS manów. Zresztą takich firm jest wiele,
15:10
które do dzisiaj są imperium, a współ uczestniczyły w jednym z
15:14
największych mordów w historii. Pytanie, czy była to forma
15:18
przetrwania czy wyrachowania? Jednym z bohaterów pracy był
15:23
Daniel olbrychski, pokazany w niemieckim mundurze na zdjęciu
15:26
pochodzącym z filmu to jest bardzo trudne po francusku, ale
15:30
coś Lesoto, ale powiedzmy, że tak to brzmi i 17 listopada na
15:36
kilka dni po premierze. Wystawy aktor pojawił się w
15:40
zachęcie, ukrył pod płaszczem szable ten sam rekwizyt, którego
15:44
używał grając rolę kmicica w filmie Potop i tak uzbrojony
15:48
wszedł na wystawę i wyrąbał z niej szablą swój wizerunek, a
15:53
także zdjęcia swoich przyjaciół Jana Englerta, Stanisława
15:56
Mikulskiego i żon Pola belmondo i Olbrychski zaprosił na swój
16:01
występ ekipę telewizyjną. Chyba to był jego performance i
16:06
sprawa stała się medialną sensacją.
16:09
A zarazem oczywiście kolejną bitwą wy tej zimnej wojnie
16:13
artystów ze społeczeństwem, która toczyła się w Polsce przez
16:16
całe lata dziewięćdziesiąte zresztą za apogeum tej wojny w
16:21
cudzysłowie należy uznać proces w ogóle artystki Doroty
16:24
nieznalskiej, która pracą pasja ściągnęła na siebie oskarżenia o
16:29
obrazę uczuć religijnych. Ta praca przez lata była
16:32
ukrywana, ją tam ścigali po tych sądach.
16:36
Tam gruba akcja była po tym wyczynie olbrychskiego minister
16:39
kultury postanowił, że. Wystawa zostanie zamknięta.
16:42
Zresztą dyrektorka galerii andy rottenberg podała się do
16:45
dymisji, bo zaczęła dostawać straszne listy z pogróżkami.
16:50
Została oskarżona o antysemityzm.
16:52
No i w ogóle powiem wam jeszcze na koniec, że po 12 latach znowu
16:56
wystawiono serię tych samych zdjęć w tej samej galerii w
16:59
zachęcie, ale po latach ona nie wzbudziła już żadnych
17:03
kontrowersji, także wydaje mi się, że tamten czas był bardzo
17:08
gorący dla Polaków. Oczywiście nie mogłoby zabraknąć
17:13
w tym zestawieniu właśnie Doroty.
17:14
Z laski, o której przed chwilą wspominałam z dziełem pod
17:17
tytułem Pasja, ale o niej opowiadałam w odcinku numer 3 o
17:21
tych największych kontrowersjach w świecie sztuki.
17:24
Tam dokładnie mówiłam, co i jak cały przebieg tego procesu.
17:28
W skrócie stworzyła Krzyż z Penisem w środku.
17:31
Chciałam ją po prostu umieścić w tym zestawieniu, bo wiem, że
17:35
niektórzy z was nie słuchają po kolei, tylko wybiórczo, a ona
17:38
musi się znaleźć. No bo to jest jedno z
17:40
najbardziej kontrowersyjnych dzieł w historii polskiej
17:43
sztuki. Muszę też wspomnieć o dziele
17:45
Zbigniewa libery. Czyli o tym obozie
17:48
koncentracyjnym stworzonym z Lego z dziewięćdziesiątego
17:51
szóstego roku. Na pewno już nie raz wam o tym
17:54
mówiłam albo widzieliście o tym newsy w mediach, ale nie ma co
17:58
się dziwić, bo to praca, która wywołała chyba jeden z
18:01
największych skandali w świecie polskiej sztuki.
18:04
Chyba nie tylko Libera stworzył obóz koncentracyjny z Klocków
18:08
Lego i z tego co ja pamiętam, to on używał wyłącznie gotowych
18:12
elementów gotowych klocków. Nic nie dorabiał, nie tworzył
18:16
nieistniejących klocków. Wiecie tak jak teraz można
18:19
byłoby dodrukować w drukarce 3 D?
18:21
Jest tam jakby kilka zestawów albo kilka budowli w jednym
18:25
zestawie są na przykład baraki, w których przetrzymywano ludzi
18:30
jest komora gazowa z wielkimi kominami, a za ludzi w obozie
18:34
robią kościotrupy te takie pamper Kowe Kościotrupy bardzo
18:38
mocne oczywiście mogliście to widzieć w Internecie, ale ja też
18:42
wstawiam zdjęcie i to dzieło. Ten obóz koncentracyjny z
18:46
Klocków Lego. Według założeń artysty mówi nie
18:50
tylko o edukacyjnej naturze zabawek.
18:53
Ale także o takiej trywializacji wydarzeń historycznych w
18:56
kulturze masowej przestrzega przed codzienną banal nością.
19:00
Zła i porusza też kwestie przechowywania pamięci o
19:04
zagładzie. Artysta w ogóle zrezygnował z
19:06
uczestnictwa w prestiżowym biennale sztuki w Wenecji.
19:10
Wiele razy wam mówiłam, że biennale to jest wielkie wow no,
19:13
ale w każdym razie kurator polskiej wystawy postanowił
19:16
wycofać Lego, bo mogłoby wywołać wystąpienia przeciw Polsce i
19:21
oskarżenia o antysemityzm w tym samym czasie.
19:24
Zresztą wszystkie 3 edycje. Klocków libery trafiły do
19:28
zagranicznych zbiorów na przykład do dh muzeum w Nowym
19:32
Jorku, gdzie stały się inspiracją do jednej z
19:34
najważniejszych wystaw poruszających kwestie
19:37
holocaustu. To było chyba w roku 2002.
19:40
Za to w 2011 jeden z zestawów powrócił do Polski.
19:44
O tym też chyba mówiłam do swojej kolekcji.
19:47
Zakupiło go muzeum sztuki Nowoczesnej w Warszawie i do
19:51
dzisiaj to dzieło budzi kontrowersje, ale nie ma co się
19:53
dziwić. Nadal często gdzieś tam
19:55
zagranicznych mediach. Mówi się o polskich obozach
19:58
zagłady, a są to niemieckie obozy zagłady na terenie Polski.
20:03
O tym nie można oczywiście zapominać, więc myślę, że to
20:07
jest jedno z ciekawszych dzieł, jakie widziałam na na listach
20:15
skandaliczny. Wydział sztuki następna pozycja
20:18
to Alicja żebrowska. Jest to kadr z filmu Grzech
20:21
pierwotny z dziewięćdziesiątego trzeciego roku.
20:24
Jak widzicie, większość tej sztuki to są lata 93 2000 nie i
20:31
jest to wideo i artystka przeprowadziła w nim, jakby to
20:35
nazwać taką dekonstrukcję opowieści o Adamie i Ewie z
20:39
Biblii. Znowu jest to oczywiście temat
20:42
religijny i ta artystka Alicja żebrowska mocno zaciera.
20:47
Granice pomiędzy sztuką a pornografią nie tylko w tym
20:51
dziele sztuki, ponieważ jest tutaj motyw jedzenia, jabłka,
20:55
seksu i symulacji porodu małej laleczki takiej dla dzieci i w
21:00
tym filmie łączy sferę sakralną, o której jest mowa w Biblii ze
21:05
strefą profanum, jakim jest oczywiście akt seksualny.
21:10
Ale słuchajcie, bo tak grzebiąc brzydko mówiąc wy jej sztuce,
21:14
natknęłam się jeszcze na coś innego nazywa się ten pisowski
21:19
art narodziny Barbie. Ee tego nie dodam na Instagram,
21:23
bo mnie zbanują, ale są to zdjęcia cipki z której wychodzi
21:28
lalka Barbie. Ja wiem, że to słowo jest
21:30
brzydkie, ale no nie da się tego ładniej opisać.
21:34
Akurat w tym przypadku naprawdę pochwa Wagina to jest zbyt
21:40
delikatne, więc jak macie ochotę macie mocne nerwy to wpiszcie
21:45
sobie na rodziny Barbie przechodzimy do kolejnego
21:48
artysty, który nazywa się Artur Żmijewski i dzieło powstało w
21:52
2011 roku pod tytułem. Msza w skrócie jest to taka
21:56
inscenizacja mszy katolickiej w teatrze i tutaj mam Cytat,
22:01
liturgia to najczęściej wystawiany na świecie
22:03
scenariusz. Czas sprawdzić, czy to
22:05
przypadkiem nie szmira mówił reżyser mszy wystawiony w
22:09
teatrze dramatycznym w Warszawie.
22:11
Zamiast księdza wyobraźcie sobie, że na scenie wystąpił
22:14
aktor ubrany w ornat, który wygłaszał modlitwę z Lekcjonarz
22:18
ża je rozdawał publiczności opłatki z Kielicha Boże, jak
22:23
teraz powiedziałem opłatek, to pamiętam, jak strasznie nas te
22:26
wszystkie siostry zakonne i księża.
22:29
Upominały, bo to jest ciało Chrystusa, a nie opłatek.
22:33
No ale w sumie jest to opłatek przed tym całym zamienienie
22:36
magicznym, prawda? Podczas mszy w ciało Chrystusa,
22:39
ale słuchajcie to działanie Artura żmijewskiego, które
22:42
poddało próbie sfery Sacrum wy przestrzeni.
22:45
Oczywiście profanum, mimo licznych medialnych głosów
22:49
oburzenia i ludzi nie spotkało się z oficjalnym protestem
22:52
biskupów ani środowisk katolickich.
22:55
Także jest to dosyć ciekawe, że to no chociaż w porównaniu z tym
23:00
co. Byłam, opowiedziałam to
23:02
faktycznie mało kontrowersyjne. Teraz opowiem wam o czymś
23:06
delikatniejszym, bo będzie to julita Wójcik z tęczą z 2012
23:13
roku. Myślę, że praktycznie każdy z
23:15
nas na tęczę z placu Zbawiciela. Autorka powiedziała, że ten ta
23:21
instalacja miała nieść radość i optymizm z tym w sumie kojarzy
23:25
nam się ten czas z czymś no wspaniałym, radosnym, czasami
23:30
też dzieciństwem. Ale julita Wójcik odwołuje się
23:35
do tęczy jako do symbolu przymierza, miłości, pokoju i
23:39
nadziei, ale oczywiście też w obecnych czasach we współczesnym
23:43
świecie ruchów emancypacji mniejszości seksualnych.
23:47
I tutaj jak wiemy, zaczyna się problem dla niektórych, bo
23:51
często jest wykorzystywana tęcza do walki politycznej i
23:55
światopoglądowej. Nieraz ta tęcza była niszczona,
23:59
palona jest pełno memów, a propos tej tęczy, ale na
24:02
szczęście za każdym razem zostawała odbudowana.
24:06
No bo musimy przyznać, że nie powinno być tak bezsensownych
24:10
podziałów, ale chyba jeszcze wiele musi się zmienić, żeby te
24:13
wszystkie skrajnie prawicowe przekonania przestały uprzykrzać
24:17
ludziom życie i po prostu wystosować te ohydne, zazwyczaj
24:24
wywody, a propos mniejszości i moi drodzy ostatnią artystką na
24:29
dzisiaj będzie Natalia L. Która zmarła wy tamtym roku.
24:34
Odważna i kontrowersyjna artystka, feministka.
24:38
Na pewno pierwsze, co nam przychodzi na myśl, z czym
24:42
kojarzymy Natalię L. No to są banany moi drodzy
24:46
artystka wy siedemdziesiątym, pierwszym i siedemdziesiątym
24:49
drugim stworzyła serię zdjęć poklatkowych, na których jadła
24:54
banana. Są to performance, powiedzmy tak
24:56
ładnie ujęte w serii fotograficznych klatek i one są
25:01
wszystkie ułożone chronologicznie, czyli jakbyśmy
25:04
mieli zrobić na przykład film poklatkowy po kolei z każdego
25:08
zdjęcia. No to.
25:09
By się ruszały, no i moi drodzy w sztuce konceptualnej widzimy
25:13
natalię L, która przedstawia etapy jedzenia banana.
25:18
Artystka podkreślała wielokrotnie, że te prace miały
25:21
zbliżyć ją do marzeń sennych. Dodatkowo prace są manifestem
25:25
kobiecości i opowieścią o walce o prawo do własnej seksualności.
25:31
Co znowu podkreślę, mimo że ona ta praca powstała w
25:35
siedemdziesiątym roku, nadal jest ogromnym problemem
25:39
symbolizują wyrwanie się z obowiązujących, krępujących ram,
25:43
które no krzy. Widzą naszą niezależność i
25:46
zamykają w klatce Wstydliwość i domniemaną taką czystość
25:51
seksualną. I powiem wam, że pamiętam taki
25:54
dzień. Jeszcze pracowałam wtedy na
25:55
etacie. Chyba to był rok 2019.
25:59
Była akcja narodowe jedzenie bananów.
26:02
Był to sprzeciw wobec usunięciu prac właśnie Natalii L ale też
26:06
Katarzyny kozyry. Tam jej praca się nazywała,
26:09
pojawienie się lou salome z Muzeum Narodowego w Warszawie,
26:13
bo decyzja o usunięciu dzieł podjął dyrektor instytucji
26:17
profesor Jerzy Miziołek. Jego zdaniem prace rozpraszały i
26:21
pogorszyły dzieci i wrażliwą młodzież i w ogóle cały wpływ na
26:25
podjęcie decyzji miał mieć też list, który dyrektor otrzymał od
26:28
matki dziecka z jakieś tam klasy podstawowej.
26:33
Kobieta skarżyła się ponoć, że jej dziecko było wstrząśnięte
26:36
tym, co zobaczyło w galerii sztuki dwudziestego i
26:39
dwudziestego pierwszego wieku. No bo tam właśnie eksponowane
26:42
były te prace Natalii i Katarzyny Kozyry.
26:45
I moi drodzy już wam przeczytam. Jego wywód nie Jestem badaczem
26:49
sztuki Nowoczesnej, ale w pełni ją doceniam.
26:52
Doceniam również to, co dotyczy trendów jak gender, choć Jestem
26:56
przeciwny eksponowaniu dzieł, które mogą irytować wrażliwą
27:00
młodzież, mieliśmy właśnie tego dowód i wiecie tutaj weszła
27:04
gruba cenzura sztuki, a tego środowisko artystyczne.
27:08
No nienawidzi więc wiele znanych osób się w to zaangażowało.
27:13
Na przykład była Magdalena cielecka, Natalia Przybysz.
27:16
Krzysztof Zalewski, organek Michał żebrowski tam naprawdę
27:19
było bardzo dużo aktorów, muzyków, artystów i pamiętam, że
27:24
tego dnia siedziałam w biurze, a mój przyjaciel zadzwonił do mnie
27:28
mówi mariczka. Co robisz?
27:30
Bo w BA zaraz zaczyna się manifestacja z bananami, a z
27:33
racji, że mojej szefowej wtedy nie było, chyba w ogóle
27:37
wyjechała na wakacje, to Maciek po mnie przyjechał i
27:40
pojechaliśmy z kicią bananów do naszego Zielonogórskiego Pva, a
27:45
z racji, że wiecie, Zielona Góra jest bardzo mała.
27:47
Wszyscy się tam znamy. No to była przyjemność, żeby
27:52
uczestniczyć w takiej naprawdę małej manifestacji.
27:54
No bo ta główna prawilna działa się w Warszawie właśnie pod
27:58
Muzeum Narodowym i mam nawet gdzieś jakieś zdjęcia z tamtego
28:02
dnia, ale nie będę ich wstawiać. Fajnie było być częścią czegoś
28:06
większego. To muszę przyznać, ale Jestem
28:08
też pewna, że nie obeszło to wielu ludzi, którzy nie byli
28:13
gdzieś tam połączeni ze światem sztuki i nie wiem, co o tym
28:18
wszystkim myślicie. Bo te prace naprawdę nie są
28:22
gorszące, takie same w sobie jakbyście mieli na nie spojrzeć
28:26
i myślę, że dzieci nawet nie mają pojęcia o co chodzi w tych
28:30
pracach, kiedy na nie patrzą, a za to młodzież dobrze zdaje
28:34
sobie sprawę z seksu oralnego spod tekstów i temat
28:39
seksualności nie powinien być nigdy tabu.
28:41
A nadal o dziwo jest z racji, że lubię się powtarzać, wydaje mi
28:45
się, że wam o tym mówiłam, ale ja kiedyś czytałam badania, że
28:48
obecne pokolenie młodzieży uprawia mniej seksu.
28:51
Bo ma nieograniczony dostęp do pornosów.
28:55
Czy w ogóle wszystko jest seksu? Analizowane jest pełno nagości
28:59
dookoła, więc nie jest to dla nich jakąś taką zagadką albo
29:03
zakazanym owocem. Jak było na przykład dla mnie,
29:06
która wychowywała się tak naprawdę bez Internetu, albo z
29:10
początkiem powstawania Internetu, więc ten dostęp do
29:14
tych wszystkich rzeczy związanych z seksem nie był taki
29:17
łatwy, jak jest teraz. I pamiętam też, że w jakimś
29:21
podcaście opowiadałam wam o pedofilach.
29:24
Malarzach artystach, których pracy tak naprawdę po latach
29:28
dopiero zostały zbanowane w jakiejś największych muzeach
29:33
świata. Także myślę, że to jest w ogóle
29:36
2 inne aspekty świata sztuki, ale jednak musicie po prostu
29:40
zobaczyć te dzieła sztuki Natalii L ja wiem, że generalnie
29:45
granica jest bardzo cienka, a propos wszystkiego, jeżeli
29:48
chodzi o sztukę, ale cenzura zabija sztukę, jakby cenzura
29:54
istniała. Zawsze w sztuce, to by nie było
29:59
najwybitniejszych dzieł sztuki, no bo jest to jednak
30:02
przekraczanie granic, a w tym przypadku myślę, że totalnie
30:08
jakby praca Natalii L. Została niezrozumiana przez
30:13
jakąś tam matkę z podstawówki i muszę wam powiedzieć, że to tyle
30:18
na dzisiaj jest oczywiście jeszcze sporo polskich artystów,
30:21
którzy zszokowani świat sztuki. Myślę, że te przykłady, które
30:25
dla was dzisiaj wybrałam, są ciekawe.
30:27
I żenią wszystkich. Słyszeliście taką, mam nadzieję,
30:31
dajcie znać w ogóle. Jeżeli przychodzą wam do głowy
30:34
jakieś inne dzieła sztuki, bardzo kontrowersyjne autorstwa
30:38
polskich artystów, albo może jakiś widzieliście na żywo?
30:42
Ja to zawsze lubię jak mi podsyłać jakieś zdjęcia, bo mogę
30:45
trochę się poczuć, jakbym była z wami na takie wystawie.
30:48
I tak się zastanawiam, jakbym mogła zakończyć ten podcast.
30:51
No bo zazwyczaj w tych nowych podcastach już nie ma takiego
30:56
podsuń. Z refleksją, bo chciałabym to
30:58
jednak zostawić dla was, ale zastanawia mnie jedna rzecz, czy
31:02
faktycznie artystom można więcej?
31:05
Czy faktycznie artyści mają prawo do tego, żeby dotykać
31:12
tematów, które są tak bardzo wrażliwe, newralgiczne, wręcz
31:17
bym powiedziała, Jestem bardzo ciekawa, co o tym sądzicie, bo
31:21
ja uważam, no nie wiem, czy mogę wam powiedzieć, ale dla mnie to
31:27
jest bardzo ciekawe. Żeby obserwować, jak ludzie
31:31
wchodzą w interakcję z takimi dziełami sztuki i bardzo lubię
31:35
właśnie wtedy sobie poczytać komentarze ludzi, którzy nie
31:40
mają nic wspólnego ze sztuką, albo którzy są totalnie
31:43
przeciwni. Bardzo lubię zawsze mieć pogląd
31:46
i opinię różnych przedstawić. Jakby, ale akurat w tym
31:51
przypadku tej polskiej sztuki bardzo mało było tych
31:56
komentarzy, a szkoda, no i też trochę nawiążę do tego, bo dla
32:00
mnie sam fakt, że nie mogłam znaleźć wielu materiałów i wideo
32:04
na ten temat jest mocno wymowny, bo robiąc odcinek o
32:09
kontrowersjach a propos zagranicznych dzieł sztuki, nie
32:13
miałam z tym w ogóle problemu i były najbardziej obrzydliwe i
32:18
skandaliczne dzieła sztuki. Opisane od a do z z wszystkimi
32:23
wideo i z fotografią także. No myślę, że to jest bardzo
32:27
wymowne, moi drodzy, bardzo dziękuję Wam za wysłuchanie
32:31
dzisiejszego odcinka. Dziękuję.
32:33
Oczywiście moim niewinnym słuchaczom moim niewinnym patron
32:36
Kom i patronom dzisiaj nadal bez niewinnego chir sika, bo pije
32:42
herbatkę, musicie mi wybaczyć. No i co?
32:45
Mam nadzieję, że słyszymy się już za tydzień w jakimś równie
32:50
ciekawym, a może mniej kontrowersyjnym odcinku niż
32:54
dzisiaj. Także miłego i do następnego
32:57
czwartku pa.