Latest / Udha e Verteta dhe Jeta - TruthFM Albania / ÇFARË TOKE JE TI? Mateu 13 Pjesa 1
Transcript
- Mbjellësi dhe Katër Tokat Mateu 13:1–23 TEMA E KAPITULLIT «Sa i përket atij që u mboll në tokë të mirë, ky është ai që e dëgjon fjalën dhe e kupton; ai me të vërtetë jep fryt.» — Mateu 13:23 ILUSTRIME HAPËSE Një mësues qëndron para tridhjetë studentëve dhe u jep të njëjtin mësim të gjithëve. Të njëjtat fjalë, e njëjta dhomë, e njëjta orë. Deri në fund të vitit, disa nga këta studentë e kanë mësuar dhe disa jo. Askush nuk e fajëson mësimin. Të gjithë e kuptojnë se diçka tjetër bëri ndryshimin. Në Mateu 13, Jezusi shpjegon pse i njëjti mesazh për Perëndinë prodhon rezultate kaq të ndryshme te njerëz të ndryshëm. Dhe përgjigjja e tij nuk ka të bëjë me farën. 1. Vargjet kryesore «Kush ka veshë, le të dëgjojë.» — Mateu 13:9 «Juve ju është dhënë të njihni të fshehtat e mbretërisë së qiejve, por atyre nuk u është dhënë.» — Mateu 13:11 2. Konteksti historik dhe kulturor Diçka ka ndryshuar deri në kapitullin 13. Në kapitullin 12, udhëheqësit fetarë u takuan për të planifikuar vdekjen e tij dhe thanë se fuqia e tij vinte nga Satani. Që nga ajo pikë e tutje, Jezusi fillon t'u mësojë turmave me anë të shëmbëlltyrave. Ky është i treti nga pesë seksionet e mëdha të mësimdhënies në Ungjillin sipas Mateut, dhe shëmbëlltyra e mbjellësit vjen e para, sepse është ajo që shpjegon të gjitha të tjerat. Turma është aq e madhe sa Jezusi hipën në një varkë dhe u largua pak nga bregu. Uji e përçon zërin e tij dhe njerëzit qëndrojnë në tokën e pjerrët dhe dëgjojnë. Ai po u flet fermerëve dhe peshkatarëve, dhe përdor një figurë që secili prej tyre e ka parë njëqind herë. Bujqësia atje funksiononte ndryshe nga sa mund ta imagjinojmë ne. Fermeri nuk përgatiste rreshta të rregullta më parë. Ai ecte nëpër fushë duke shpërndarë fara me dorë dhe lëronte më pas. Kjo është arsyeja pse fara ra në një shteg, në tokë të hollë mbi shkëmb dhe midis gjembave. Ai nuk ishte i pakujdesshëm. Kjo ishte thjesht metoda dhe të gjithë ata që dëgjonin e dinin këtë. Toka e hollë ia vlen të kuptohet, sepse shpjegon llojin e dytë të tokës. Pjesa më e madhe e Galilesë ka një shtresë guri gëlqeror nën sipërfaqe, me vetëm disa centimetra tokë sipër. Farat atje mbijnë më shpejt se kudo tjetër, sepse shkëmbi poshtë mban nxehtësinë e diellit. Por rrënjët arrijnë gurin dhe ndalen. Bima që mbin më shpejt është bima që vdes e para. Dhe gjembat në atë rajon nuk u shkulën me rrënjë. Ato u prenë dhe rrënjët mbetën në tokë. Një arë mund të dukej plotësisht e pastër në kohën e mbjelljes dhe gjembat do të mbinin përsëri bashkë me grurin. 3. Shpjegimi i Tekstit Vargjet 1–9 — Historia Vetë historia zgjat vetëm tetë vargje. Një bujk mbjell. Fara bie në katër lloje tokash dhe jep katër rezultate. Tre dështojnë. Njëra ia del mbanë. Dhe pastaj Jezusi nuk thotë më asgjë - ai thjesht shton, kush ka veshë, le të dëgjojë. Vini re se ai nuk ia shpjegon turmës. Ai tregon historinë dhe ndalet. Kjo heshtje është e qëllimshme dhe pjesa tjetër na tregon pse. Vargjet 10–17 — Pse të flasim me shëmbëlltyra? Dishepujt bëjnë pyetjen e qartë dhe përgjigjja është një nga pasazhet më të vështira në ungjill. Jezusi citon Isainë 6, ku Perëndia i tha profetit se njerëzit do të dëgjonin dhe nuk do të kuptonin. "Juve ju është dhënë të njihni të fshehtat e mbretërisë së qiejve, por atyre nuk u është dhënë." — Kuptoni se çfarë bën në të vërtetë një shëmbëlltyrë. Është një histori që kushdo mund ta mbajë mend, por kuptimin e kupton vetëm nëse vjen dhe pyet. Pra, një shëmbëlltyrë zbulon dhe fsheh në të njëjtën kohë, Dhe çfarë bën nga këto varet tërësisht nga dëgjuesi. Për dikë që dëshiron të vërtetën, një shëmbëlltyrë është një derë. Ajo qëndron në mendje. Të bën të mendosh. Dhe kur vjen dhe pyet, merr një përgjigje - pikërisht siç bëjnë dishepujt në vargun 18. Për dikë që tashmë ka vendosur kundër tij, e njëjta shëmbëlltyrë është një mur. Ata dëgjojnë një histori interesante për bujqësinë dhe shkojnë në shtëpi të pandryshuar. Pra, ky është gjykim dhe mëshirë njëkohësisht. Gjykim, sepse ata që vazhdojnë ta refuzojnë dritën marrin më pak prej saj. Mëshirë, sepse dera nuk mbyllet kurrë nga jashtë. Kushdo që vjen dhe pyet, i thuhet. Dishepujt nuk ishin më të zgjuar se turma. Ata erdhën dhe pyetën. "Lum sytë tuaj, sepse shohin dhe veshët tuaj, sepse dëgjojnë." — Ai u thotë atyre se profetët dhe njerëzit e drejtë dëshironin të shihnin atë që po shihnin, por nuk e panë. Mos e humbisni atë që do të thotë kjo për ne. Ne e mbajmë Biblën e përfunduar në duart tona. Isaia do të kishte dhënë gjithçka për atë që ndodhet në raftin tuaj në shtëpi. Vargjet 18–19 — Toka e Parë: Shtegu "Kur dikush dëgjon fjalën e mbretërisë dhe nuk e kupton, vjen i ligu dhe i rrëmben atë që është mbjellë në zemrën e tij." - Shtegu është i vështirë sepse njerëzit kanë ecur në të për vite me radhë. Fara nuk mund të futet, kështu që ajo qëndron në sipërfaqe ku zogjtë mund ta marrin. Ky është personi që dëgjon dhe asgjë nuk e regjistron. Dhe vini re se Jezusi përmend këtu një armik aktiv. Diçka vjen dhe e largon atë. Jo të gjithë ata që nuk përgjigjen janë thjesht të painteresuar; ka një hajdut në veprim. Por mos harroni se çfarë është një shteg. Nuk është një lloj tjetër toke. Është e njëjta tokë, e ngurtësuar nga trafiku. Çfarë ju ka përshkuar vazhdimisht derisa asgjë nuk ju ka futur më? Toka e fortë mund të çahet. Për këtë shërben parmenda. Vargjet 20–21 — Toka e Dytë: Tokë Shkëmbore "Ky është ai që e dëgjon fjalën dhe e pranon menjëherë me gëzim, por nuk ka rrënjë në vetvete, por qëndron për njëfarë kohe." — Lexojini këto fjalë me kujdes: menjëherë, me gëzim. Nuk ka asgjë të keqe në përgjigje. Është e ngrohtë, është e shpejtë dhe duket më mirë se e kujtdo tjetër. "Kur vjen mundimi ose përndjekja për shkak të fjalës, ai skandalizohet menjëherë." - E njëjta fjalë, menjëherë, përdoret dy herë. Ai mori menjëherë dhe ra menjëherë. Shpejtësia në fillim nuk na tregoi asgjë për atë që do të zgjaste. Problemi nuk ka qenë kurrë entuziazmi. Ishte ajo që fshihej poshtë tij. Dhe vini re se çfarë e nxirrte në pah problemin: jo dyshimi, jo argumenti, por telashet. Presioni nuk krijon cekëti. Ai e zbulon atë. Vargu 22 — Toka e Tretë: Gjembat "Shqetësimet e botës dhe mashtrimet e pasurisë e mbytin fjalën dhe ajo bëhet e pafrytshme." — Ky është toka më e rrezikshme, sepse asgjë nuk duket e gabuar. Bima rritet. Është e gjelbër. Është e gjallë. Thjesht nuk prodhon kurrë asgjë. Janë përmendur dy gjemba. I pari është shqetësimi - ankthi i zakonshëm, i përditshëm për punën, paratë, familjen, shëndetin. I dyti është pasuria, dhe Jezusi i bashkëngjit një fjalë: mashtruese. Paraja gënjen. Premton një siguri që nuk mund ta ofrojë, dhe ne vazhdojmë ta besojmë atë. Vini re gjithashtu se asnjëra prej këtyre nuk është mëkat në vetvete. Askush nuk mbjell gjemba. Ato thjesht rriten, sepse rrënjët ishin tashmë në tokë. Kjo është ajo që e bën këtë tokë kaq të lehtë për t'u humbur në jetën tuaj. Asgjë dramatike nuk ndodh. Dhoma thjesht mbushet. Vargu 23 — Toka e Katërt: Tokë e Mirë "Ky është ai që e dëgjon fjalën dhe e kupton. Ai me të vërtetë jep fryt." — Dy gjëra e dallojnë tokën e mirë: ai dëgjon dhe ai kupton. Të kuptuarit këtu nuk do të thotë të jesh i zgjuar. Është fjala që depërton aq thellë sa të zërë vend. "Disa njëqindfish, disa gjashtëdhjetëfish, disa tridhjetëfish." — Mos u nxito ta kalosh këtë. Jo të gjitha tokat e mira prodhojnë të njëjtën sasi. Nuk ka një matje të vetme të një jete të frytshme të krishterë. Edhe toka tridhjetëfish është tokë e mirë, dhe Jezusi e thotë këtë. Tani le të jemi të sinqertë për të gjithë shëmbëlltyrën. Katër toka, dhe vetëm një prodhon. Por nëse i hedhim një vështrim prapa jetës sonë, shumica prej nesh mund t’i shohim të katërta diku në historinë tonë - stinë kur ishim të vështira, stinë kur ishim të cekëta, stinë kur gjëra të tjera e pengonin Perëndinë. Pyetja që na bën kjo shëmbëlltyrë nuk është se çfarë toke jam unë, një herë e përgjithmonë. Por është: çfarë lloj toke jam unë këtë vit? 4. Fjalë kyçe Parabolē / παραβολή (parabolē) — “Shëmbëlltyrë” — nga para (krahas) dhe ballō (të hedhësh). Diçka e hedhur pranë diçkaje tjetër për krahasim. Një shëmbëlltyrë vendos një pamje të njohur pranë një të vërtete të panjohur në mënyrë që ju ta shihni atë. Mystērion / μυστήριον (mystērion) — “Sekret, mister” — në Bibël kjo nuk do të thotë kurrë një enigmë që askush nuk mund ta zgjidhë. Do të thotë diçka që ishte e fshehur dhe që Perëndia tani e ka bërë të ditur. Një sekret që është thënë. Syniēmi / συνίημι (syníēmi) — “Të kuptosh” — fjalë për fjalë të bashkosh. Është momenti kur copat bashkohen dhe e kupton se çfarë do të thotë diçka. Është fjala e vetme që ndan tokën e parë nga e katërta. Karpophoreō / καρποφορέω (karpophoréō) — “Të japësh fryt” — nga karpos (frut) dhe pherō (të mbartësh). Një bimë nuk prodhon fryt me përpjekje. Ajo mbart atë që prodhon jeta e saj. Fruti është provë, jo arritje. 5. Lidhja me Dhiatën e Vjetër dhe Përmbushjen Profetike Figura e mbjelljes dhe e tokës nuk ishte e re. Profetët e kishin përdorur atë për shekuj me radhë, dhe Jezusi qëndron në atë vijë: Isaia 6:9–10 — Cituar plotësisht në vargjet 14 dhe 15. Perëndia dërgoi Isainë te një popull që do të dëgjonte dhe nuk do të kuptonte kurrë, që do të shihte dhe nuk do të perceptonte kurrë. Jezusi ia zbaton këto fjalë brezit të tij. Është një gjë e trishtueshme që detyra më e vështirë e profetit është rikthyer përsëri. Isaia 55:10–11 — “Ashtu si shiu dhe bora zbresin nga qielli… kështu do të jetë fjala ime që del nga goja ime; nuk do të më kthehet bosh.” Perëndia e krahason fjalën e tij me diçka që bie dhe bën që gjërat të rriten. Mbjellësi nuk është një ide e re. Është figura e Isaisë e dhënë si një histori. Jeremia 4:3 — “Lërojeni tokën tuaj të pa lëruar dhe mos mbillni midis gjembave.” Si toka e fortë ashtu edhe gjembat shfaqen këtu, gjashtëqind vjet më parë, në një thirrje për pendim. Jeremia thotë se toka mund të kullohet. Nuk është një gjendje e përhershme. Hosea 10:12 — “Mbillni për vete drejtësi; korrni dashuri të palëkundur; lëroni tokën tuaj të lënë djerrë, sepse është koha për të kërkuar Zotin.” I njëjti urdhërim, dhe me një afat të caktuar: është koha. Toka e një zemre nuk mbetet e njëjtë përgjithmonë, dhe ka një kohë për t'u marrë me të. Kjo është e rëndësishme. Profetët nuk e trajtuan kurrë tokën e keqe si një dënim të përjetshëm. Ata i thirrën njerëzit ta shpëlanin atë. Shëmbëlltyra diagnostikon tokën; profetët na tregojnë se çfarë të bëjmë në lidhje me të. 6. Aplikimi për Ne Sot Pyet çfarë lloj toke je këtë vit. Jo një herë e përgjithmonë - tani. A të ka bërë diçka e fortë? A po rritesh shpejt pa thellësi? A po e pengon diçka fjalën? Toka mund të punohet. Kjo është shpresa në këtë shëmbëlltyrë, dhe kjo është arsyeja pse Jeremia thotë ta shkatërrosh. Vëzhgoni gjembat më shumë sesa shkëmbinjtë. Toka e tretë është ajo për të cilën shumica prej nesh duhet të shqetësohen, sepse asgjë nuk duket e gabuar. Shqetësimi dhe paratë nuk e sulmojnë drejtpërdrejt besimin tonë. Ato thjesht zënë hapësirën derisa të mos mbetet më vend për rritje. Presioni zbulon; nuk shkakton. Toka shkëmbore u shemb kur erdhën telashet, por telashet nuk e krijuan problemin. Nëse një stinë e vështirë ka zbuluar diçka sipërfaqësore brenda teje, mos e fajëso stinën. Falëndero Zotin që ta tregoi dhe shko më thellë. Ejani dhe pyetni. I vetmi ndryshim midis turmës dhe dishepujve ishte se dishepujt erdhën dhe pyetën se çfarë do të thoshte. Kuptimi është i disponueshëm për këdo që do të sjellë një pyetje. Për çfarë keni pushuar së pyeturi? Tridhjetëfishi është ende tokë e mirë. Disa besimtarë lodhen duke u përpjekur të jenë të krishterë njëqindfish. Jezusi rendit tre prodhime dhe i quan të treja tokë të mirë. Ji besnik me arën tënde dhe lëre matjen në dorë të tij. 7. Çfarë mësojmë nga ky kapitull 1. Problemi nuk është kurrë fara. E njëjta fjalë u shkon të gjithëve. Ajo që ndryshon është toka në të cilën bie. 2. Një nisje e shpejtë nuk vërteton asgjë. Toka shkëmbore e priti fjalën menjëherë dhe me gëzim, dhe ishte e dyta që vdiq. Thellësia ka më shumë rëndësi se shpejtësia. 3. Rreziqet e qeta shkaktojnë dëmin më të madh. Shqetësimi dhe paratë nuk duken si armiq. Ato e mbytin fjalën ndërsa gjithçka duket ende e shëndetshme. 4. Kuptimi u vjen atyre që pyesin. Dishepujve nuk iu dha më shumë inteligjencë se turma. Atyre iu dha një përgjigje, sepse erdhën dhe kërkuan një të tillë. VARG PËR T'U MBAJTUR MEND “Por të bekuara janë sytë tuaj, sepse shohin, dhe veshët tuaj, sepse dëgjojnë.” Mateu 13:16