Latest / Michał Kanarkiewicz Podcast / Dlaczego tak łatwo Tobą manipulować? Profesor o psychologii manipulacji | GAMBIT #23

Transcript

Dlaczego tak łatwo Tobą manipulować? Profesor o psychologii manipulacji | GAMBIT #23 · Michał Kanarkiewicz Podcast

0:00
Jeśli wpływ społeczny jest nieetyczny, to jest manipulacja.
0:05
Wywieranie wpływu jest immanentną częścią naszego
0:08
życia. W ślepych testach konsumenckich,
0:10
gdzie gdy ludziom damy szklankę z coca-colą i szklankę z pepsi
0:14
colą, to zdecydowana większość ludzi nie wie, które który napój
0:19
to jest Coca Cola, który pepsi, cola i nawiasem mówiąc większość
0:22
wtedy wybiera pepsi, colę jako lepszy napój.
0:25
Ale jeśli popatrzymy na wskaźniki sprzedaży.
0:28
Na całym świecie to Coca Cola sprzedaje się lepiej niż w
0:31
pepsi. Cola nie myśl o przeszłości.
0:33
Nie myśl o tym, ile zainwestowałeś, tylko pomyśl o
0:37
tym, czy to się opłaca kontynuować to działanie.
0:41
Jeden świadomy ruch to refleksyjność.
0:44
Starajmy się zatrzymać, pomyśleć i zrobić ruch tak jak w
0:48
szachach. Partnerem podcastu jest moja
0:51
firma kanarkiewicz strategie Consulting.
0:53
Pomagam zespołom przekładać strategię na działania poprzez
0:56
wykłady, inspirujące i warsztaty strategiczne dla dużych firm i
1:00
korporacji. Tworzycie nową strategię, albo
1:03
chcecie lepiej wdrożyć obecną porozmawiajmy.
1:06
Wejdź na www.michalkanarkiewicz.com w
1:10
zakładce kontakt znajdziesz namiary czas na twój
1:13
strategiczny ruch. Partnerem dzisiejszego odcinka
1:16
podcastu jest rained crm. Jeśli twoja sprzedaż to zbyt
1:20
wiele arkuszy i chaotyczne notatki rained porządkuje
1:23
wszystko w jednym intuicyjnym crm od pierwszego kontaktu po
1:27
podpisanie umowy. Widzisz pełny lejek prognozy i
1:30
kolejne kroki dla każdego klienta?
1:32
Automatyczne przypomnienia integracji z emailem i
1:34
kalendarzem, a do tego aplikacja mobilna, żeby nic nie umknęło
1:38
nawet w drodze. Chcesz sprzedawać mądrzej?
1:41
Sprawdź raine serem i zacznij działać jeszcze dziś.
1:46
Dzień dobry. Cześć.
1:46
Witam was bardzo serdecznie w kolejnym odcinku podcastu
1:49
strategiczne ruch dziś moim i waszym gościem jest profesor
1:55
Dariusz doliński, pracownik naukowy Uniwersytetu swps, jeden
1:59
z najbardziej cenionych polskich psychologów społecznych.
2:02
Dzień dobry panie. Profesorze, dzień dobry panu
2:03
dzień dobry. Państwu dziękuję za przyjęcie
2:05
zaproszenia. Dzisiaj porozmawiamy sobie o
2:07
wywieraniu wpływu. Gdzie jest granica pomiędzy
2:10
manipulowaniem a wywieraniem wpływu?
2:12
Porozmawiamy sobie też o tym, co dziś steruje mocniej ludźmi.
2:16
Dotyk, tytuł czy czy może strach gdzie kończy się perswazja a
2:21
zaczyna manipulacja? No i jak się bronić przed
2:23
różnego rodzaju presjami i tu od razu przychodzi mi pierwsze
2:26
pytanie tutaj do pana profesora, kiedy ostatnio doświadczył pan
2:31
manipulacji sn? O bardzo trudne pytanie fill,
2:35
musiałbym się bardzo mocno zastanowić fill i mówiąc
2:38
szczerze, nie przypominam sobie takiej sytuacji fill.
2:43
W ostatnim tygodniu 2 tygodniach nie potrafię wygenerować.
2:47
No dobra, a z drugiej strony, a wywierania wpływu kiedy miał pan
2:50
takie poczucie, że ktoś na panu próbuje wywrzeć wpływ o.
2:55
To bardzo często się zdarza. To jest sytuacja właściwie
2:59
nagminna z tego względu, że wywieranie wpływu jest
3:03
immanentną częścią naszego życia.
3:05
Pan nam nie wywierał wpływ, zapraszając mnie tutaj, ja
3:08
wywierałem pana wpływ na pana wpływ?
3:12
Prosząc o pewną cierpliwość, bo jadę samochodem w korkach, to
3:16
jest wzajemne wybieranie wpływu. Żona rano wywarła na mnie wpływ.
3:21
Żebym na śniadanie przyniósł szarlotkę do kawy i to jest po
3:25
prostu część naszego życia, trudno powiedzieć właściwie, w
3:29
którym momencie nie wywieramy wpływu.
3:32
Zanim załam kolejne pytanie, to dla naszych tutaj słuchaczy i
3:35
widzów krótkie wyjaśnienie, bo może ktoś po raz pierwszy ogląda
3:37
nasz podcast, że mamy zegar szachowy, który nam odmierza
3:40
czas. Ja mam 10 minut na zadawanie
3:42
pytań i ewentualne kontrowanie pana profesora, a pan profesor
3:45
ma 30 minut na odpowiedzi i jeżeli ktoś z nas przekroczy
3:48
czas, to czeka go kara lub Nagroda w zależności od tego,
3:50
jaką perspektywę przyjmiemy dodatkowego pytania, warto tutaj
3:54
jeszcze wspomnieć o 2 rzeczach, a mianowicie, że mamy konkurs
3:57
książkowy i dzisiaj będzie można wygrać książkę pana profesora
4:01
bardzo tutaj cenną. O wpływ o wpływie wybieranie
4:05
wpływu de facto techniki będzie do wygrania z dedykacją z
4:09
podpisem oraz moja książka też z podpisem będzie do zdobycia jako
4:14
Nagroda w konkursie. A co będzie do zrobienia w tym
4:16
konkursie? To powiem troszeczkę później, na
4:18
kolejnym etapie naszej rozmowy porozmawialiśmy króciutko.
4:23
Pan odpowiedział mi, że jeżeli chodzi o manipulacje, to to nie
4:26
odczuwa pan w ostatnim czasie, jeżeli chodzi o wywieranie
4:28
wpływu, to. Że to jest codzienność, to gdzie
4:31
jest granica? Pomiędzy wywieraniem wpływu a
4:34
manipulacją, bo myślę, że to są pojęcia regularnie, nagminne,
4:38
gdzieś tam z jednej strony ludzie myślą sobie o k.
4:40
To jest to samo, a z drugiej strony nie wiedzą do końca gdzie
4:42
jest granica. Jest tak, że każdy każda
4:48
manipulacja jest wpływem społecznym.
4:49
Wpływ społeczny to po prostu wywieranie wpływu na innego
4:53
człowieka. Jeśli wpływ społeczny jest
4:57
nieetyczny, to jest manipulacja, ale przecież nie każdy wpływ
5:00
społeczny jest nieetyczny. Tak więc jeśli chodzi o taką
5:04
definicję manipulacji, to można by było powiedzieć, że będziemy
5:07
mieć z nią do czynienia wtedy, kiedy są spełnione 2 warunki.
5:11
Po pierwsze osoba, na którą wpływ jest wywierany, nie zdaję
5:14
sobie z tego sprawy, albo zdaje sobie z tego sprawę.
5:17
Tylko częściowo, a po drugie osoba wywierająca wpływ ma na
5:21
względzie wyłącznie własny interes i kompletnie nie
5:24
interesuje się dobrostanem osoby, na którą wpływ społeczny
5:28
jest wywierany. Kiedy słyszałem, że rozróżnienie
5:31
pomiędzy wywieraniem wpływu a manipulacją to jest kwestia
5:34
intencji, że w przypadku wywierania wpływu intencja jest
5:38
pozytywna, że chcemy kogoś w jakiś sposób w jakimś obszarze
5:40
wesprzeć, a manipulacja jest w tej według tej definicji ma
5:45
intencję negatywną. Znajdzie się pan z tym zgadza?
5:48
Zgodziłbym się z tym, tak, to to bardzo dobrze pokrywa się z tą
5:52
definicją formalną, którą przedstawiłem przed chwilą.
5:55
A może pan powiedzieć w jakich sytuacjach najczęściej
6:00
doświadczamy takiego wywierania wpływu?
6:02
Jakie są takie symptomy jako odbiorca fill takiego wywierania
6:05
wpływu, że powinnam się nam się zapalić lampka, że ktoś na nas
6:08
próbuje wywrzeć wpływ? Kiedy tego doświadczamy
6:10
najczęściej, no z całą. Pewnością takie sytuacje, w
6:14
których ktoś może zyskać z wywarcia na nas wpływ.
6:20
Powinny zapalić czerwoną czerwone światło w naszej
6:23
głowie, a więc są to wszelkie przemówienia polityków, ponieważ
6:25
w interesie polityka jest to, żebyśmy sympatyzowali z nim z
6:29
jego partią, żebyśmy oddali głos w wyborach.
6:32
To samo jest z reklamą. Reklama jest nastawiona na to,
6:36
żebyśmy coś kupili, coś zamówili, zamówili jakąś usługę,
6:40
mówię o reklamie komercyjnej, bo inaczej będzie z reklamą
6:43
społeczną. Mhm, jeśli namawia się nas na
6:46
to, żebyśmy nie siadali za kółkiem samochodu po wypiciu
6:50
alkoholu, czy też abyśmy oddali krew dla ludzi, który, którzy
6:55
tej krwi potrzebują. No to oczywiście to też jest
6:57
wywieranie wpływu. To jest też reklama, ale
7:00
reklama, w której właśnie ta kwestia intencja.
7:02
On wspomniał, jest czymś, co powoduje, że nie traktujemy tego
7:05
jako manipulację. A czy przychodzi panu do głowy
7:09
jakiś przykład reklamy w ostatnim czasie, którą pan
7:11
widział, która faktycznie ten element wywierania wpływu
7:14
społecznego miała na tyle dobrze zrobione, że uznał pan, że
7:17
faktycznie to to jest skuteczne fill i że to odnosi?
7:22
De facto efekt, który sobie założył reklamodawcę wie pan, to
7:26
trzeba by było po prostu popatrzeć na wskaźniki
7:29
sprzedaży, ale to też jest dosyć ryzykowne z tego względu, że
7:34
ktoś powiedział, ktoś to przypisuje się to bowiem bardzo
7:38
wielu osobom co drugi dolar wydany na reklamę, to dolar
7:41
wyrzucony w błoto. Problem tylko w tym, że nie
7:44
wiem, który to dolar, no i w związku z tym, jeśli pomyślimy
7:47
sobie o wzrostach sprzedaży pod wpływem jakiejś kampanii
7:50
reklamowej, to można powiedzieć, to jest udana kampania kampania.
7:53
Które elementy tej kampanii spowodowały wzrost sprzedaży?
7:56
Tego już yy, tak dokładnie nie wiemy.
7:58
No więc można by było powiedzieć, że tak w ostatnich
8:02
takich przyjmijmy taką trochę dłuższą perspektywę.
8:05
No kapitalną reklamę. Jeśli chodzi o jej skuteczność,
8:09
yy osiągnął taki produkt, który nazywa się calgon i który służy
8:15
do zmiękczania wody. Można powiedzieć, że oparta była
8:19
ona na bardzo głupim schemacie, nawet prymitywnym, ale efektywna
8:23
była zupełnie. Tygodnie wzrost sprzedaży
8:25
calgonu pod wpływem tej reklamy to jest coś szokującego.
8:31
A takie reklamy jak na przykład nie wiem sieć.
8:37
Jak to było Media Markt czy media Expert robiło taką
8:41
wzmacniamy niskie ceny tego typu, takie powtarzające się
8:44
zdania czy czy to jest skuteczne z pana perspektywy, bo to
8:48
regularnie było stosowane przez różne Marki.
8:50
Tak to jest taki efekt, który nazywa się w psychologii efektem
8:56
czystej ekspozycji, który polega na tym, że ludzie lubią rzeczy,
9:00
które się powtarzają, lubią rzeczy, które są.
9:03
W stanie oswoić poznawczo, mówiąc nieładnie, gdyby pan
9:07
odebrał swoją fotograf swoje swoją fotografię, taką, którą by
9:11
pan zrobił sobie do dowodu osobistego, prawa jazdy, wizy i
9:16
tak dalej. Popatrzył pan na tę fotografię i
9:19
pomyślał nie, nie podoba mi się to zdjęcie.
9:22
Pokazałby pan to swoim znajomym i powiedział, no zobaczcie tutaj
9:25
wyszedłem jak jakiś zbrodniarz, oni by popatrzyli na to i
9:29
pomyśleli, tak wyglądasz. Na szczęście sytuacja jest
9:33
symetryczna i gdy znajomi nam pokazują swoje fotografie i się
9:36
skarżą, to my też nie bardzo wiemy, o co im chodzi.
9:38
Przecież to jest dobra, normalna fotografia.
9:40
Otóż problem polega na tym, że ona jest dobra, ale ona jest
9:44
subiektywnie nieprawdziwa, ponieważ my znamy swoją twarz z
9:47
lustra, twarz, która nie istnieje twarz, która ma prawą
9:52
stronę po lewej stronie, a lewą po prawej znamy odbicie
9:56
zwierciadlane. Nasze twarze nie są symetryczne,
10:00
to to nie chodzi tylko o to, że ktoś się czesze z lewej na prawą
10:03
albo z prawej na lewą i dlatego my nie lubimy tego zdjęcia, ono
10:07
się nie zgadza z obrazem, który mamy, a znajomi uważają, że to
10:10
jest świetne zdjęcie, bo ono rzeczywiście odzwierciedla naszą
10:13
prawdziwą twarz. W reklamie jest dokładnie tak
10:15
samo, jeśli ludzie sięgają po coca colę.
10:19
To sięgają między innymi dlatego, że ciągle widzą yy logo
10:23
coca coli w przestrzeni publicznej.
10:27
To a propos coca coli, bo często Coca Cola jest zestawiana w
10:31
rywalizacji z pepsi i od czego zależy, bo od tych reklam jest
10:35
bardzo dużo, prawda coca coli i i pepsi od czego to zależy?
10:39
Mmm, które produkt wybierzemy jeżeli chodzi?
10:42
Pytam ta kwestia reklamy nie nie smaku, bo smak domyślam, że to
10:45
osobna kwestia, znaczy tak tak na logikę, ale zaznajomiłem się
10:48
z perspektywy reklamy, jak to wygląda Coca Cola versus pepsi?
10:53
Yy no zacznę od tego, że dla koneserów yy napojów typu cola,
10:58
yy, pepsi, cola i Coca Cola są rozróżnialne, ale to są tacy
11:01
ludzie, którzy wypijają ogromne ilości coli dla przeciętnego yy
11:07
człowieka, który od czasu do czasu sięga po ten napój, one są
11:11
po prostu nierozróżnialne ślepach w ślepych testach
11:13
konsumenckich, gdzie gdy ludziom damy szklankę z coca-colą i
11:17
szklankę z pepsi colą, to zdecydowana większość ludzi.
11:21
Nie wie, które, który napój to jest Coca Cola, który pepsi,
11:24
cola i nawiasem mówiąc większość wtedy wybiera pepsi, colę jako
11:28
lepszy napój, ale jeśli popatrzymy na wskaźniki
11:31
sprzedaży na całym świecie, to Coca Cola sprzedaje się lepiej
11:35
niż pepsi cola po prostu jest tak, że Coca Cola ma
11:39
skuteczniejszy. Marketing jest lepsza jeśli
11:41
chodzi o namawianie ludzi do tego, żeby żeby po nią sięgnąć,
11:44
to jest po prostu. Zarówno w takim zjawisku, który
11:48
który które nazywa się lokowanie produktu po polsku,
11:52
niespecjalnie mi się ten termin podoba.
11:55
W języku polskim, jak i w takiej tradycyjnej reklamie
11:58
komercyjnej. Pepsi cola yy usiłowała
12:01
wykorzystać w kampanii ten właśnie efekt, o którym mówiłem,
12:05
to znaczy to, że w ślepych testach konsumenckich większość
12:08
wybiera pepsi, a nie kole, ale ta ich kampania, która mm
12:11
okazywała, to okazała się być kompletną klapą i po po tej
12:15
kampanii wzrosła sprzedaż coca coli, a spadła pepsi coli.
12:19
A co ciekawe dlaczego no bo skoro faktycznie w ślepych
12:22
testach ludzie częściej wybierali pepsi, colę i i na tym
12:25
była oparta kampanię i ja coś kojarzę, ale proszę wybaczyć,
12:27
nie pamiętam szczegółów, to zakładam, że.
12:30
Kampania, która o tym informowała i promowała to, że
12:33
ludzie w ślepych testach wybierali pepsi, colę.
12:36
No tak, tak na logikę, no i czemu to nie zadziałało?
12:38
Czy czy może pan to wyjaśnić? Tak problem polega na tym, że
12:42
gdyby pokazano panu na przykład 2 koszule 2 Marek, których pan
12:47
nigdy nie kupował i ktoś by powiedział, że wykonano pewne
12:52
testy konsumenckie, okazało się, że koszula a jest lepsza od
12:55
koszuli b no taki argument mógłby do pana przemówić.
12:58
Natomiast jeśli. Ludzie usłyszą, że ze ślepych
13:01
testów konsumenckich wynika, że większość ludzi.
13:04
Mając do wyboru pepsi, colei coca colę i nie zdając sobie
13:07
sprawy z tego, po jaki napój sięgają, bo szklanki są
13:11
zakodowane symbolami XIY większość ludzi wybiera pepsi,
13:15
colę to pan przecież próbował już w swoim życiu pepsi, colę i
13:19
coca colę. I może pan wtedy wzruszyć
13:21
ramionami i powiedzieć o k. Większość ludzi być może tak,
13:24
ale akurat jeśli chodzi o mnie, to ja znam smak i pepsi, coli,
13:27
coca coli i wolę coca colę. Dlatego też częściej kupuję Coca
13:32
Cola albo też odwrotnie. Fill w części kupuje coca colę,
13:35
co jest dowodem na to, że wolę coca colę.
13:38
To ciekawe, wspomniał pan o efektywnym marketingu coca coli,
13:42
że że to wpływa na największą sprzedaż mnie Coca Cola, jeżeli
13:46
chodzi o ich marketing, kojarzy się mocno ze świętym mikołajem.
13:48
Tą tą taką reklamą świętego Mikołaja i i jakieś takie
13:52
pierwsze skojarzenie mam jeżeli chodzi o marketing, natomiast
13:55
wóz zastanawia mnie. Czy właśnie ten aspekt nazwijmy
14:00
to świąteczny w reklamie ma duże znaczenie?
14:03
Bo Coca Cola to jedno, ale na przykład allegro ma taką
14:06
kampanię, prawda, że w jakiś sposób co roku nawiązują?
14:10
Do do świąt do jakichś takich podniosłych wydarzeń, powiedzmy
14:14
życiowo społecznych, na ile to ma wpływ na nasz odbiór w
14:18
reklamie w sensie jako odbiorców tego?
14:20
O panu się kojarzy Coca Cola ze świętym mikołajem, ale gdyby
14:25
gdybyśmy rozmawiali 100 lat wcześniej, 100 lat temu, inaczej
14:29
mówiąc to nie kojarzyłby pan tych 2 rzeczy, ponieważ tak nie
14:33
było. Święty Mikołaj był osobą, która
14:36
chodzi w szaroburej. Kapocie z kapturem podpiera się
14:41
laską Coca Cola postanowiła. Wykorzystać marketingowo postać
14:46
świętego Mikołaja i stąd Święty Mikołaj jest w stroju czerwonym
14:50
z białymi wyłogami, a więc tak naprawdę yy.
14:53
W barwach coca coli występuje, mówiąc sportowo w barwach w
14:57
barwach coca coli znakomity ruch, znakomity pomysł, ale
15:00
proszę zauważyć, że przeniosło się to w ogóle na przykład na
15:04
wystroje sklepów sklepy w czasie Bożego Narodzenia właśnie przede
15:08
wszystkim są. W barwach czerwonych z białymi
15:11
elementami, a więc powiedziałbym również sklepy są w barwach coca
15:16
coli. Mimo że Coca Cola już za to nie
15:17
płaci. Coca Cola zrobiła ruch
15:19
absolutnie mistrzowski. Związała własne barwy ze świętem
15:23
Bożego Narodzenia. To to nazywam.
15:26
To taki strategiczny wręcz ruch, no bo.
15:29
De facto zostało. A co z allegro?
15:31
I absolutnie pamiętaj, panuje bardzo dobrze.
15:34
A co? A co z allegro i nawiązywaniem
15:36
do tych motywów społecznych? Bo bo to też zauważyłem, że
15:39
regulamin robi im mam poczucie, że allegro wypuszcza tego typu
15:42
kampanię to to się rozchodzi w przestrzeni publicznej.
15:46
No chodzi po prostu o to, żeby zbudować pozytywny wizerunek
15:50
własnej Marki, tak jak ludzie mają skłonność do
15:53
autoprezentacji i usiłują pokazać swoje.
15:57
Lepsze oblicze społeczeństwu, a więc no choćby ubieramy się
16:00
bardziej elegancko wtedy. Ludzie mają nas oglądać niż
16:03
wtedy, kiedy dzisiaj jak my dzisiaj nie wtedy, kiedy
16:05
siedzimy w domu, w dresie, na przykład czy czy w jakimś takim
16:09
codziennym ubraniu, również Marki.
16:13
Przecież na przykład Marka, która robi coś dla zysku, nie
16:18
może posługiwać się hasłem. Robimy to we własnym interesie.
16:22
Mimo że tak naprawdę to jest główny motyw działania.
16:26
Marka musi pokazać troskę o społeczeństwo, troskę o klienta,
16:30
troskę o o pewne wartości ogó. Ludzkie.
16:36
Roześmiałem się po to po prostu tak wywołało pewien uśmiech, a
16:38
dziękuję za wyjaśnienie. Aa a propos zysku a propos
16:43
jeszcze wywierania wpływu manipulacji.
16:46
Pan też taki temat, który mi się z panem kojarzy, jak robiłem też
16:50
sobie risercz to jest taka, to się nazywa.
16:54
Ładnie zapisałem sobie bezrefleksyjne posłuszeństwo i
16:58
może pan nam tutaj powiedzieć jakie jest jedno zdanie albo nie
17:02
wiem jedno słowo, które najszybciej programuje uległość
17:05
wobec komunikatów właśnie wywierania wpływu społecznego
17:09
manipulacji. Co takiego wpływa, że.
17:12
Potencjalnie można zaprogramować taką uległość.
17:14
No trudne pytanie, ponieważ jeśli chodzi o posłuszeństwo, to
17:17
od od ponad 10 lat wspólnie ze swoim współpracownikiem i
17:21
przyjacielem Tomaszem grzybem robimy.
17:24
Eksperymentalne w tak zwanym paradygmacie mir grama,
17:27
sprawdzając od czego zależy to, że ludzie są posłuszni, od czego
17:30
zależy to, że na przykład można skłonić człowieka do tego, żeby
17:33
uderzył osobę siedzącą za ścianą.
17:36
Yy potwornie silnym, yy prądem aż o takim napięciu, że
17:41
potencjalnie mógłby tę osobę zabić wręcz.
17:44
Milgram chyba to to było tak? Stanley milgram.
17:47
Milgram to było właśnie z tym prądem, prawda?
17:48
To już pamiętam. Że i my słuchaczom, jak tak
17:51
oczywiście. Oczywiście kojarzę, ale wolę,
17:53
żebyśmy to sobie to powiedzieli milgram na początku lat
17:56
sześćdziesiątych na jej University.
18:02
Robi eksperymenty polegające na tym, że zaprasza ludzi do
18:05
wzięcia udziału w badaniach dotyczących uczenia się wtedy,
18:08
kiedy ludzie przychodzą, spotykają na korytarzu inną
18:11
osobę. Z rozmowy wynika, że ta osoba
18:13
także przyszła, aby wziąć udział w tym eksperymencie.
18:16
Mirgram płaci tym ludziom po 4,50 $.
18:19
Zgodnie z ogłoszeniem prasowym, po czym informuje, że w każdej
18:23
chwili mogą wycofać się z tego eksperymentu, a w dodatku
18:26
pieniądze zostają już w ich kieszeniach, ponieważ jest to
18:29
honorarium za przyjście na eksperyment, a nie za udział.
18:32
Eksperymencie. Następnie mirgram wyjaśnia, że
18:36
badanie dotyczące uczenia się wymaga podziału na role.
18:39
Jedna osoba powinna być nauczycielem, druga powinna być
18:42
uczniem, przy czym nie chciałby sam apriorycznie autorytatywnie
18:48
wyznaczać rol i proponuje losowanie wyciąga kapelusz, w
18:51
którym są 2 losy, jedna osoba. Wyciąga los, na którym jest
18:57
napis, na której na którym to losie napisane jest nauczyciel,
19:00
druga osoba wyciąga los i mówi, u mnie jest napisane uczeń,
19:05
uczeń dostaje. Serie 8, par.
19:10
Słów, a więc na przykład słowo ocean i określenie głęboki
19:15
fotel, określenie zielony piłka określone określenie napompowana
19:20
i. Uczeń siedzi w jakimś pokoju,
19:23
uczy się tych skojarzeń, wie, że jak usłyszy pierwszy człon, ma
19:26
odpowiedzieć słowem, które jest tym skojarzone.
19:30
Natomiast nauczycielowi pokazuje się generator prądu
19:33
elektrycznego złożony z 30 przycisków.
19:37
Pierwszy przycisk jest oznaczony symbolem 15 woltów, drugi 30.
19:41
45. I a tak po kolei aż do 450
19:45
woltów demonstruje mu się działania.
19:46
Urządzenia przykłada się elektrody do dłoni, wciska
19:49
trzeci przycisk 45 woltów. Człowiek czuje po pierwsze, że
19:53
to działa. Po drugie czuje coś, co jest
19:56
nieprzyjemne, nie bardzo bolesne, ale nieprzyjemne.
19:59
Zaczyna się eksperyment. Fill eksperymentator czyta
20:02
pierwsze słowo na przykład powiedzmy krawat.
20:06
Odpowiedź prawidłowa byłaby zielony, ale uczeń za ścianą.
20:09
Fill odpowiada, no fill źle to może nie jest pierwsza fill,
20:14
druga czy trzecia interakcja najpierw.
20:17
Udziela 2 poprawnych odpowiedzi wtedy, kiedy popełnia błąd
20:20
eksperymentator mówi, yy nauczycielowi, proszę wcisnąć
20:23
pierwszy przycisk przy drugim błędzie powie, proszę wcisnąć
20:26
drugi przycisk trzeci czwarty to problem w tym, że od szóstego
20:29
przycisku dzieje się coś dziwnego nowego, mianowicie
20:34
uczeń za ścianą zaczyna najpierw stękać z bólu chrząkać, potem
20:38
krzyczeć, potem krzyczeć coraz bardziej przeraźliwie.
20:42
Widać, że te kolejne uderzenia bolą go coraz bardziej, ale
20:46
eksperymentator zachowuje się spokojnie mówi.
20:49
Proszę kontynuować eksperyment wymaga, żeby kontynuować jest
20:52
bezwzględnie konieczne, żebyś kontynuował.
20:54
No a takim taką ostatnią komendą jest.
20:57
Nie masz wyboru, musisz kontynuować.
21:00
No mimo, że wcześniej powiedział, w każdej chwili
21:02
możesz możesz z tego zrezygnować.
21:04
Otóż milgram pokazał, że w poszczególnych wariantach tego
21:07
eksperymentu, bo tak naprawdę były aż 24 warianty.
21:10
Yy, z takim klasycznym yy eksperymencie, o którym
21:15
powiedziałem, yy, dzieje się on zgodnie z tym scenariuszem 62 w
21:20
jednym eksperymencie 65% wykonuje wszystkie polecenia, aż
21:24
do tego ostatniego, yy wciska przycisk o napięciu 450 woltów.
21:30
Którym co jest zupełnie jednoznaczne można by zrobić
21:33
potężną krzywdę człowiekowi siedzącemu za ścianą.
21:36
Gdyby naprawdę ten człowiek był uderzany prądem, de facto jest
21:40
to współpracownik eksperymentatora, tylko, który
21:42
tylko odgrywa swoją rolę, de facto w kapeluszu o b.
21:46
Oba losy miały napis, nauczyciel, więc osoba badana
21:51
realna. Prawdziwa osoba badana musiała
21:54
wylosować. Taki los, a pomocnik
21:57
eksperymentatora kłamie, że ma napisane napisane uczeń.
22:03
No więc tak, ten eksperyment wygląda.
22:05
On jest absolutnie szokujący i wyniki, zwłaszcza są absolutnie
22:09
szokujące. I bo potem bardzo powiem tak,
22:15
pierwsza słyszałem tak szczegółowe wyjaśnienie
22:17
eksperymentu migra na pewno mi to zostanie w pamięci.
22:19
Myślę, że naszym słuchaczom też także dziękuję za to bardzo.
22:22
A może w takim razie pozwolę sobie jeszcze wrócić do tego
22:25
pytania o o to programowanie uległości, bo bo bo de facto
22:30
trochę pan o to się zahaczył w tym eksperymencie, że jest to
22:33
bezwzględnie konieczne. Takie tak było.
22:36
Takie były komunikaty, że tego piero czwarty dopiero, ale tego
22:39
wymaga ta sytuacja. Ja nie pamiętam tych dokumentów
22:41
komunikatów, które pan powiedział, ale mam poczucie, że
22:43
to są perswazyjne komunikaty, które wspierają budowanie takiej
22:47
uległości i z pana perspektywy doświadczeń, bo bo chcę, żeby
22:52
dla nas dla dla słuchaczy to była ktoś się może zastanawiać,
22:55
słuchając nas dobra, ale jakie komunikaty powinny wzbudzać moją
22:59
taką lampkę ostrzegawczą? Na co warto zwrócić uwagę?
23:03
Każde komunikaty, które każą nam zrobić coś, co jest niezgodne z
23:07
naszą moralnością, z naszym poczuciem wartości.
23:11
Yy, yy, każde komunikaty, które każą nam skrzywdzić innego
23:14
człowieka, działać wbrew własnym interesom.
23:17
Tutaj powinna być yy czerwona lampka, ale problem polega na
23:20
tym, że my od dzieciństwa jesteśmy uczeni tego tutaj użyję
23:25
terminu, który którym się pan posłużył bezrefleksyjnego
23:28
posłuszeństwa, to znaczy dzieci są nagradzane, za co za
23:31
grzeczność, a czym jest grzeczność, jest wypełnianiem
23:34
poleceń osób dorosłych, a więc jesteśmy tak programowani, żeby
23:38
nie myśleć wtedy, kiedy autorytet lub też przełożony
23:42
wydaje nam jakieś polecenie. Żyjemy w takiej kulturze, w
23:45
której nagradzana jest reakcja. Zrobienia tego, czego się od nas
23:50
oczekuje. To w takim razie pozwolę sobie
23:57
zadać pytanie jeszcze o tytuły i autorytety, bo poruszył pan
24:00
wątek autorytetów. I też przygotowując się naszej
24:04
rozmowy, zauważyłem, że pan czasem porusza temat dotyku i
24:07
zastanawiam się do tych czy tytuł, co w Polsce skuteczniej
24:10
otwiera hordfall jeżeli chodzi o o klientów naszych konsumentów i
24:16
gdzie jest granica etyki, jeżeli chodzi właśnie o dotyk, o
24:19
wykorzystywanie dotyku sprzedaży, bo wiem, że jest taki
24:21
temat i tytułu, czy czyli reguły autorytetu.
24:26
Problem polega na tym, że ten termin autorytety angielskiej
24:29
tłumaczony jest w Polsce niemal bezwyjątkowo jako autorytet.
24:34
Tymczasem wiadomo, że tak równie dobrym tłumaczeniem byłoby
24:37
przełożony w związku z tym. To jest kwestia tego, że
24:41
polecenie wydaje nam ktoś, kto nie jest równy nam, to jest
24:45
ktoś, kto jest naszym rodzicom rodzicem, wtedy, kiedy jesteśmy
24:48
dziećmi, jest naszym szefem w korporacji yy, a niekoniecznie
24:52
musi być. Yy, to ktoś, kto posiada jakiś
24:55
tytuł, er, co więcej jest tak, że można wyróżnić 2 rodzaje
24:59
autorytetu. Po pierwsze jest to autorytet
25:01
epidemiczny, który jest oparty na wiedzy.
25:05
My ulegamy komuś, bo mu wierzymy.
25:07
Lekarz nam mówi, że należy. Poddać się jakiejś operacji?
25:11
Yy lub też na przykład zaszczepić się na coś i wtedy
25:14
mamy to do czynienia z autorytetem epidemicznym.
25:16
Autorytet demotyczny to jest autorytet oparty na jakimś
25:20
statusie. Ktoś jest szefem korporacji,
25:23
ktoś jest nauczycielem w szkole, dobrze, jeśli autorytet
25:26
deotyczny jest też autorytetem epidemicznym, to jest bardzo
25:30
sensowna, bardzo dobra sytuacja, no i wówczas nawet takie
25:34
bezrefleksyjne posłuszeństwo. Nie jest czymś bardzo bardzo
25:38
nagannym, bo prawdopodobnie będąc posłusznymi uległymi źle
25:42
na tym nie wyjdziemy. Jest problem polega na tym, że
25:45
możemy też ulegać, a autorytet autorytetom deotycznym, które
25:49
nie mają nic wspólnego z wiedzą yy z kompetencjami.
25:54
Bo to to ciekawe, to pozwolę sobie pociągnąć ten wątek, bo
25:57
powiedział pan o tym, że potencjalnym wyzwaniem jest to,
26:00
jeżeli ulegamy autorytetom, którzy są autorytetami z pozycji
26:04
siły bym to nazwał, a nie mają wiedzy.
26:07
A co w odwrotnej sytuacji, jeżeli mają wiedzę, a nie mają
26:10
tej pozycji siły i jak jak w tej?
26:14
Że tak powiem kombinacji to to wygląda.
26:16
Problem polega na tym, że jesteśmy zaprogramowani, tak jak
26:18
wspomniałem od dzieciństwa, a raczej na.
26:23
Uleganie i na posłuszeństwo wobec tych, którzy mają jakąś
26:26
władzę, siłę. A to, żeby ulegać komuś, kto ma
26:30
wiedzę wymaga refleksyjności to już nie będzie bezrefleksyjne
26:34
posłuszeństwo czy nieposłuszeństwo.
26:36
Też chciałbym bardzo jasno i wyraźnie powiedzieć, że równie
26:40
złe jak bezrefleksyjne posłuszeństwo może być
26:42
bezrefleksyjne nieposłuszeństwo. Jak ktoś po prostu zawsze mówi
26:46
nie, bo tak lubi, tak mu się podoba.
26:48
Tak więc jeśli jest, jeśli nauczymy się krytycznie oceniać
26:53
ludzi, którzy coś mówią. Łatwo i szybko zorientujemy się,
26:57
kto ma wiedzę, a kto tylko udaje, że ma wiedzę.
27:00
No to wtedy nasze posłuszeństwo lub nieposłuszeństwo będzie
27:03
zdecydowanie sensowniejsze. To, żeby to posłuszeństwo było
27:08
sensowniejsze. Co?
27:10
Pomyślałem sobie, że zapytam pana o taki nazwijmy to test
27:14
trzeźwości w podejmowaniu decyzji?
27:17
Jak to zrobić? 60 sekund, jakie miałby pan 3
27:20
rady dla kogoś, kto stoi przed jakąś decyzją?
27:23
O co samego siebie zapytać, żeby lepszą decyzję podjąć w życiu w
27:27
biznesie, niezależnie od tego, jaki jest kontekst, co pomaga
27:30
podejmować lepsze decyzje w życiu i w biznesie.
27:33
Po pierwsze. Bardzo dobrze jest nie
27:36
podejmować decyzji od razu. Bohaterka słynnej książki i
27:43
filmu przeminęło z wiatrem mawiała pomyślne o tym jutro.
27:47
To oczywiście nie zawsze jest możliwe, to także taka długa
27:50
perspektywa. Też nie zawsze jest konieczna,
27:52
ale to, żebyśmy nie reagowali impulsywnie natychmiast.
27:55
Jest bardzo bardzo. Yy ważną, yy rzeczą druga
27:59
kwestia, yy, to jest pytanie, które możemy sobie zadać, gdyby
28:02
ten człowiek mi yy tego nie kazał zrobić tylko ktoś inny,
28:06
ktoś z ulicy na przykład by mi coś proponował, czy ja bym to
28:09
zrobił, czy też nie, a więc czy chcę to zrobić, dlatego, że on
28:13
ona mi to poleca, czy też dlatego, że uważam to za
28:17
sensowne? No i trzecia rzecz pamiętajmy,
28:20
że wolność kończy się tam, gdzie zaczyna się krzywdę innego
28:23
człowieka. Zawsze powinniśmy zadać sobie.
28:26
Czy wypełniając to polecenie kogoś nie skrzywdzę, nie
28:29
przekroczę jakiejś normy moralnej?
28:31
To są 3. Yy, skoro chciał pan 3, to są 3
28:35
takie właśnie punkty. Co powiem taka skondensowana
28:39
bardzo szanuję takie jak odpowiedzi, konkretne, krótkie
28:42
dla naszych słuchaczy. Doceniam to z pierwszą radą, to
28:45
przypomina mi się historia mojej partii, jak grałem w symultanie
28:48
szachowej z anatolię karpowym, dwunastym, szachowym mistrzem
28:50
świata. Tamtą partię zremisowałem
28:53
natomiast po partii miałem przyjemność porozmawiać trochę z
28:57
mistrzem i powiedział mi coś takiego, że najlepszą radą jaką
29:00
ma dla dla ludzi ogólnie nie tylko w biznesie, ale w życiu to
29:03
jest to, że kiedy masz ważną decyzję do podjęcia, to się z
29:05
nią prześpi i to mi bardzo tutaj się wiąże z tym co co pan
29:09
powiedział i a propos tego przełamowywania, żeby zastanowić
29:12
się a propos pana drugiej rady, żeby zastanowić się, czy gdyby
29:15
ten autorytet, ta osoba mi tego nie powiedziała, czy czy
29:17
podjąłbym taką decyzję, to coś, co ja ze sobą biorę, na pewno po
29:20
tej rozmowie, no i. Muszę powiedzieć, że ta trzecia
29:24
rada też do mnie do mnie trafia i zastanawia mnie jeszcze jedna
29:28
kwestia. A propos podejmowania decyzji,
29:29
bo czasem jest tak, że podejmują jakąś decyzję, no wpadamy w tak
29:32
zwany efekt kajdanów utopionych tak, czyli coś robimy i robimy
29:35
to dalej tylko dlatego, że już w to zainwestowaliśmy.
29:37
Tak w skrócie, ja wiem, że to nie jest po naukowemu, ale ale w
29:40
skrócie wyjaśnia mechanizm tak. Czy może pan powiedzieć naszym
29:44
słuchaczom? W jaki sposób przerwać ten efekt
29:48
kajdan w kosztów? Utopiony, bo ja dużo
29:51
współpracuję z korporacjami, ucząc strategicznego myślałem,
29:53
bo to jest mój obszar ekspertyzy.
29:55
Wykorzystaj do tego metafora, grę w szachy i zauważam, że
29:57
menedżerowie często wpadają w taką pułapkę.
29:59
Efekt hejtanów utopionych, jak to przerwać?
30:02
Jakie są pana tutaj rader? To jest bardzo zabawne, ponieważ
30:05
zwierzęta nie wpadają w tę pułapkę robione badania na
30:08
myszach i pokazano jednoznacznie, że to jest tylko
30:12
domena ludzi. Otóż my ludzie nie potrafimy się
30:15
nie potrafimy odciąć swoich myśli od przeszłości, jeśli
30:18
zainwestowaliśmy w coś. To żal nam tych inwestycji, to
30:23
niekoniecznie są pieniądze, to może mogą być inwestycje
30:26
czasowe, to mogą być inwestycje emocjonalne.
30:28
To może być nawet taka sytuacja jak yy, wyciąganie z lodówki,
30:33
powiedzmy hiszpańskiej wędliny bardzo egzotycznej, bardzo
30:38
drogiej i widzimy, że termin ważności upływa dziś, ale
30:42
jesteśmy po obiedzie. Co zrobić, to większość ludzi
30:45
mówi. No nie może się zmarnować.
30:47
Muszę to zjeść, potem idą pobiegać czy też pograć w
30:49
tenisa, żeby spalić te kalorie. To kompletnie idiotyzm, ale my
30:53
ludzie tego nie potrafimy, więc rada jest następująca, nie myśl
30:56
o przeszłości. Nie myśl o tym, ile
30:58
zainwestowałeś, tylko pomyśl o tym, czy to się opłaca, yy,
31:04
kontynuować to działanie. Załóżmy, że w ogóle do tej pory
31:07
nic nie wydałem. W nic nie zainwestowałem, tylko
31:10
czy to się opłaca w tym momencie to się w psychologii nazywa
31:13
także efektem konkord, ponieważ znany nam wszystkim cudowny
31:17
wspaniały samolot konkordat, pierwszy ponaddźwiękowy samolot
31:22
pasażerski powstał właśnie. Na takiej zasadzie, że
31:27
oszacowano koszty eksploatacji tego samolotu na początku lat
31:31
sześćdziesiątych. Wtedy, kiedy ba, benzy, kiedy
31:34
ropa naftowa była bajecznie tania, ale gdy zbudowano już
31:39
prototyp i trzeba było podjąć decyzję o zamówieniu 16
31:42
samolotów, yy w fabryce samolotów, to okazało się, że
31:48
mm. Ropa naftowa no niesamowicie
31:50
zdrożała ze względu na wojnę na Bliskim Wschodzie i wiadomo było
31:54
w tym momencie, że nawet gdyby te samoloty.
31:58
Były za darmo, a trzeba było za nie zapłacić 654 miliony funtów,
32:02
o ile dobrze pamiętam. Yy i wiadomo było, że potem
32:06
każdy lot samolotem, konkordat będzie deficytowy, ponieważ
32:09
koszt benzyny lotniczej będzie wyższy niż koszt yy niż zysk z
32:14
biletów sprzedawanych yy pasażerom i była decyz i była
32:18
był dylemat następujący, czy zamykamy projekt, a
32:22
zainwestowaliśmy już bardzo dużo pieniędzy w prace studyjne,
32:27
projektowe w budowę prototypu i tak dalej.
32:30
Zamykamy projekt, godząc się z tymi stratami, czy też brniemy
32:34
dalej wiedząc, że te straty będą jeszcze wielokrotnie wyższe?
32:38
Wybrano to drugie tylko dlatego, że zainwestowano ogromne
32:41
pieniądze. Do tej pory, gdyby powiedziano
32:44
ludziom, wyobraź sobie, że w ogóle nie wydałeś do tej pory
32:46
pieniędzy. Jaka jest twoja decyzja dalej
32:51
brniesz w ten projekt kupujesz 16 samolotów czy nie wszyscy
32:54
powiedzieliby nie, skoro do tej pory nic nie wydałem, to jest to
32:57
bez sensu ekonomiczny. Otóż na każdym kroku powinniśmy
33:00
zadawać sobie pytanie następujące, popatrzmy na to,
33:04
hipotetycznie, przyjmijmy, że do tej pory nie zainwestowałem
33:07
żadnych emocji, żadnego czasu, żadnych pieniędzy.
33:10
Czy w takiej sytuacji zrobiłbym następny krok?
33:13
Jeśli nie no to powódź się dotychczasową stratą.
33:17
Powiedz, dziękuję do widzenia. To mi się kojarzy.
33:22
Ja to nazywam techniką w cudzysłowie, oczywiście myślenia
33:25
od nowa i w myśleniu strategicznym chodzi o to, to
33:27
jest taka technika, której ja uczę, że właśnie aby uniknąć
33:30
tego efektu utopionych, to trzeba sobie zadać pytanie, czy
33:34
gdybym wiedział, to co wiem dziś to czy bym w ogóle zaczął
33:37
Jeszcze raz ten sam projekt, bo może się okazać, że po prostu to
33:39
nie ma sensu. To nawiązuję do tego, co co pan
33:40
mówi. A powiedział pan o o tym
33:42
pogodzeniu się ze stratą i myślę, że tutaj warto przytoczyć
33:46
tą kwestię, jeśli dobrze pamiętam, to w teorii
33:48
perspektywy z tego wynikało, że. Te straty bolą mniej więcej 2
33:52
razy bardziej niż zyski cieszą, jeśli się tam.
33:54
Plus minus prawda i ee skąd to się bierze, że nas tak straty
34:00
bardziej bolo niż niż zyski cieszą?
34:02
No problem polega na tym, że yy strata jest czymś, co dla ludzi
34:10
jest bardzo dotkliwe mówi się o takiej regule minimaxu.
34:15
Czasami mamy najróżniejsze możliwości wyborów.
34:20
Swojego działania i większość ludzi podejmuje takie decyzje,
34:23
żeby uniknąć jak największej straty maksymalnej straty.
34:27
Z tego powodu proszę zauważyć, że gdyby pracodawca komuś
34:31
zaproponował podwyżkę w wysokości 100 zł, no to taka
34:34
osoba by. Wzruszyła ramionami,
34:38
powiedziałaby no wygłupili się podwyżka 100 zł, ale gdyby
34:41
pracodawca powiedział, od przyszłego miesiąca zarabiamy o
34:43
100 zł mniej. No to byłaby kompletna, yy,
34:46
kompletna rozpacz, no obniżono mi, yy pensję, mamy tutaj
34:50
właśnie mm. Laureat Nagrody Nobla Daniel
34:52
keneman oraz razem ze swoim współpracownikiem twerskim.
34:55
Właśnie w tej teorii perspektywy pokazuje asymetrię strat i
35:00
zysków. Człowiek jest tak skonstruowany,
35:02
że przede wszystkim chce nie stracić, bardziej mu zależy na
35:05
tym, żeby. Jego dobrostan się nie obniżył
35:07
niż żeby się. Żeby się poprawił to jest
35:11
właściwie na każdym kroku, jeśli nasza stopa życiowa rośnie, to
35:14
właściwie prawie tego nie widzimy.
35:16
To jest jakby okej i normalne, jeśli by malała, yy, nie
35:20
moglibyśmy sobie pozwolić na rzeczy, yy na zakupy rzeczy,
35:23
które do tej pory kupowaliśmy, no to byłaby to dla nas ogromna
35:26
tragedia. Człowiek jest człowiek jest po
35:28
prostu mówiąc najprościej, szukając najprostszego
35:30
wyjaśnienia jest tak właśnie skonstruowany.
35:34
Zanim przejdziemy do dalszej części podcastu, krótka przerwa
35:37
na ważną informację lubisz uczyć się i inspirować poprzez
35:41
czytanie? Sięgnij po moją książkę
35:43
strategię szachowych Mistrzów w biznesie.
35:45
Z tej książki nauczysz się jak myśleć na kilka ruchów do przodu
35:49
i podejmować lepsze decyzje w biznesie i życiu.
35:52
Wejdź na www.strategie szachowychmistrzów.pl i zamów
35:57
swój egzemplarz. Już teraz zapraszam i życzę
36:00
inspirującej lektury. Chcesz, żeby twój zespół myślał
36:03
na kilka ruchów do przodu jak szachista, zaproś mnie na twój
36:06
event firmowy, pokażę twoim współpracownikom.
36:09
Jak mogą zastosować strategię szachowych Mistrzów w realnych
36:13
decyzjach biznesowych i życiowych?
36:16
Jako finał poprowadzę symultanę szachową czy jednoczesną grę z
36:19
wieloma uczestnikami, łącząc emocje z inspiracją
36:23
strategiczną. W praktyce porozmawiajmy.
36:25
Wejdź na www.michalkanarkiewicz.com, a
36:29
tam w zakładce kontakt znajdziesz namiary do mnie, a
36:33
teraz wracamy do podcastu, ale czy w przypadku to nie jest
36:36
pewnego rodzaju hipokryzja, że oczekujemy, że jak jest dobrze,
36:39
to to znaczy, że jest właściwe, a jak jak dostajemy 100 zł
36:42
podwyżki to jest tak tak jak powinno być, a jak ktoś nam
36:45
zabierze 100 zł to nie tak nie powinno.
36:46
Czy to nie jest jakiegoś pewnego rodzaju hipokryzja?
36:49
No można nazwać to hipokryzją. Tak naprawdę my ludzie, yy w
36:54
ogóle niezbyt uczciwie jesteśmy w patrzeniu na samego siebie i
36:58
zewnętrzne okoliczności. To, że jakieś rzeczy na nas
37:02
działają, to to nie znaczy, że one na nas działają.
37:05
Nasza interpretacja rzeczywistości tak naprawdę na
37:09
nas na nas działa. No w związku z tym.
37:12
Uważamy, że nie zasługujemy w cudzysłowie na jakąkolwiek
37:14
stratę. Jesteśmy na tyle wartościowymi
37:16
ludźmi, że no co najmniej. Tak jak do tej pory powinno być
37:20
podwyżka jest jakby rzeczą absolutnie naturalną, bo jest
37:24
uznaniem naszej wartości docenieniem naszych działań.
37:27
Obniżka byłaby jakąś karą zupełnie nieadekwatną z
37:31
perspektywy naszego pozytywnego obrazu własnej osoby niczym
37:34
sobie nie zasłużyłem na to, żeby obniżali mi pensje, chociaż
37:37
nawet tylko o 100 zł, ale to i tak jest nie fair.
37:42
To jeszcze jedno mam pytanie, bo kiedyś słyszałem i rezygnuję to
37:46
mocno ze mną, że jest różnica pomiędzy.
37:49
Zrobiłem to, a udało mi się i zrobiłem to, sugeruję to wzięcie
37:53
sprawstwa i tak samo nie zrobiłem, a udało się lub nie
37:56
udało się odbiera tą sprawczość i chciałem zapytać pana o o
38:00
zdanie w o zdanie na ten temat w kontekście jakiejś sprawczości
38:04
też na co dzień w życiu i w biznesie, bo mam takie poczucie,
38:07
że. To sprawstwo jest ważnym
38:09
elementem. Z całą pewnością oczywiście
38:13
mówienie udało mi się ma głęboki sens wtedy, kiedy mamy do
38:16
czynienia ze zdarzeniami losowymi.
38:18
Jak ktoś mówi, udało mi się wygrać w totolotka, albo udało
38:21
mi się, bo miałem karetę asa asów, jak grałem w pokera, no to
38:25
Kategoria udało mi się jest tutaj absolutnie adekwatna.
38:28
Natomiast jeśli myślimy o zdarzeniach, które obiektywnie
38:32
zależą od nas, na przykład zdałem egzamin, to udało mi się.
38:36
Sugerowałoby, że dostałem łatwe pytania i dlatego zdałem egzamin
38:41
albo też. Oszukałem, ściągnąłem i dlatego
38:45
zdałem egzamin, Kategoria? Zrobiłem to Kategoria.
38:50
Osiągnąłem to, pokazuje, że ja Jestem sprawcą, zdałem.
38:53
Dlatego, że się dobrze nauczyłem.
38:56
Dobrze wypadłem na tym egzaminie i to powoduje, że rezultat jest
39:01
pozytywny i różne badania dotyczące tak zwanej motywacji
39:05
osiągnięć, a więc skłonności człowieka do dążenia do sukcesu
39:09
wbrew przeciwnościom losu. Wbrew niepowodzeniom, bo tutaj
39:12
też jest ogromna sztuka i ogromna umiejętność.
39:17
Nie zrażania się wtedy, kiedy spotykają nas niepowodzenia.
39:21
Sprawia, że jeśli myślimy w kategoriach, udało mi się nie
39:24
udało mi się, no to właściwie nie widzimy związku między
39:27
własnymi staraniami wysiłkiem, a tym, co nas spotyka Kategoria,
39:31
zrobiłem, to, nie zrobiłem tego zawaliłem nawet w przypadku
39:35
porażki. To jest widzenie związku
39:38
własnych kompetencji, własnego wysiłku, z tym, co nas spotyka.
39:42
Powiedział pan o tym, że kareta asów pokerze to jest Kategoria,
39:46
udało mi się. A czy to przypadkiem nie jest
39:48
tak, że ze względu na to, że poker jest grą umiejętności z
39:51
elementem losowym, bo tam się szacuje, że około 30% jest
39:53
elementu losowego około 70% umiejętności, czy przypadkiem
39:57
wygranie z karetą? A co ja rozumiem, że to jest?
39:59
No bardzo silna ręka, ale jednocześnie silny układ, ale
40:02
jednocześnie no trzeba mieć te kompetencje, żeby uzyskać jak
40:05
najwięcej od od drugiej strony. Czy przypadkiem w takim razie
40:08
nie powinniśmy też na to patrzeć?
40:09
W kategorii zrobiłem. I ja myślę sobie, że jeśli ktoś
40:14
yy blefował i miał, yy nie miał nic w kartach i wygrał, to
40:19
zdecydowanie jest to zrobiłem. Natomiast jeśli ktoś po prostu
40:22
dostał od razu z ręki karetę asów, to tutaj akurat te
40:26
generalnie zgadzam się, że w pokerze yy umiejętności to jest
40:31
bardzo bardzo dużo, a a szczęście niewiele.
40:33
Ale jeśli ktoś miał właśnie taki aż tak duże szczęście już dostał
40:36
karetę asów. To powiedziałbym, yy, że udało
40:39
się jest dobrą kategorią, ale ludzie.
40:42
Paradoksalnie wtedy właśnie kiedy zdarzenie jest ściśle
40:46
losowe, zachowują się niekiedy tak, jakby ono miało elementy
40:49
sprawności, na przykład henslian.
40:52
To jest taki badacz, który sprawdzał, jak ludzie grają w
40:55
kości. No to nie jest poker, to już
40:57
jest naprawdę szczęście, bo albo się wyrzuci coś, albo się nie
41:01
wyrzuci, ale im więcej pieniędzy jest na stole, tym gracze dłużej
41:05
mieszają kości w kubku i staranniej wyrzucają te kości,
41:08
tak jakby można było. Wpłynąć w ten sposób na na swój
41:13
los. Proszę też zauważyć, jak ludzie
41:15
wyciągają losy takiej tradycyjnej loterii, która.
41:20
No polega na tym, że są po prostu papierowe losy, któryś z
41:24
nich być może wygrywa w tym pudle, ale prawie nikt nie
41:27
bierze pierwszego losu, który jest na samym wierzchu, tak
41:31
jakby można było coś zrobić, żeby wygrać, a więc ludzie na
41:35
przykład wkładają nie prawą, ale lewą rękę gdzieś zamykają oczy,
41:40
mieszają te losy na dole i wyciągają jakiś los, a więc
41:44
traktują te zdarzenia absolutnie ściśle losowe, tak jakby miały
41:47
jakby miały komponent co najmniej spraw.
41:50
To jest też troszkę tak jak z wypełnianiem kuponu totolotka
41:53
jeśli ktoś gra no to jest gra przecież ściśle losowa, a
41:58
genialny polski matematyk hugo steinhaus wraz z równie
42:02
genialnym polskim psychologiem józefem kozieleckim zrobili
42:05
analizę tego, jak ludzie wypełniają kupony.
42:07
To nie był totolotek, to była taka dolnośląska gra liczbowa
42:10
nazywała się liczb rzepka, ona była po wojnie, ale to była idea
42:13
totolotka, też skreślało się zakreślało się krzyżyki na
42:17
kuponie i ludzie absolutnie nie traktują tego jako jako.
42:21
Kwestii całkowicie losowej stosują bardzo wyrafinowane
42:24
nawet strategie, żeby wygrać. A to ciekawe, a a przecież to to
42:29
jest gra po prostu losowa i no. No nie ma co tutaj się
42:34
oszukiwać, no to jest gra w której no statystycznie
42:38
długoterminowej perspektywie nie da się wygrywać, w sensie po
42:40
prostu to jest matematycznie gra, którą w którą wygrywa
42:44
organizator. Tak mówiąc w skrócie, pokaż, że
42:46
jest inaczej, bo w pokerze może wygrywać gracz, więc to jest,
42:48
dlatego nie nazywamy jej grą hazardową, tylko nazywam ją grą,
42:52
umiejętności z elementem losowym, bo bo to jest istotna
42:54
różnica. Dziękuję, bo to bardzo takie
42:57
ciekawe tutaj odbicie myśli. Nie spodziewałem się tego w tej
43:00
rozmowie, a bardzo fajny taki bonus miły naszej rozmowie.
43:04
A proszę mi jeszcze powiedzieć, bo myślę, że wielu naszych
43:06
słuchaczy. Zna kojarzy, aby przynajmniej
43:08
gdzieś tam słyszało o zasadach cialdiniego w tej jego słynnej
43:11
książki wywieranie wpływu społecznego.
43:13
Ja tylko je krótko przypomnę, to jest reguła wzajemności,
43:15
zaangażowania, łamana na konsekwencji i dowód społeczny,
43:19
autorytet, lubienie, niedostępność i jedność i
43:22
pytanie jest do pana takie, którą w Polsce najbardziej
43:25
nadużywamy z tych reguł? O bardzo dobre pytanie, ja nie
43:31
wiem czy nadużywamy, ale w ogóle na świecie taką najsilniejszą
43:35
chyba regułą, która porządkuje życie społeczne, jest reguła
43:39
wzajemności. Ona ma nieprawdopodobną moc z
43:42
tego względu, że mamy tendencję do odwzajemniania tego, co
43:47
dostajemy od innych ludzi. Proszę sobie wyobrazić, że
43:50
przychodzi do pana osoba, którą nawet kiepsko pan zna.
43:55
Nie jest to przyjaciel ani przyjaciółka, znajomy z widzenia
43:59
i w dniu pana urodzin przynosi drobny prezent i składa i składa
44:04
życzenia. Otóż pierwsza myśl, jaka
44:05
przychodzi panu do głowy, jest następująca, muszę dowiedzieć
44:09
się, kiedy ta osoba ma urodziny, zrewanżować się prezentem, w
44:13
dodatku mniej więcej podobnej wartości materialnej, a więc
44:16
mamy niesamowicie silną potrzebę odwzajemniania ktoś nam pożyczył
44:22
10 lat temu. Pieniądze, bo mogliśmy okazyjnie
44:25
kupić samochód i gdy dziś ta osoba przychodzi do nas z jakąś
44:28
prośbą, my to mamy w głowie i natychmiast staramy się yy
44:32
zrobić przyjemność tej osobie. To jest coś, co gorner nazwał
44:36
regułą startową społeczeństw. Mówi, że od tego momentu dopiero
44:39
zaczęło się społeczeństwo. Zaczyna się cywilizacja, wtedy,
44:42
kiedy nie tyle ludzie handlują z sobą, ale robią coś dla innych,
44:47
wiedząc, że wtedy, kiedy znajdą się w potrzebie, ci ludzie im
44:50
pomogą, bo będą pamiętali, że otrzymali.
44:53
Pomoc od nas i to jest może nie nadużywane, może być nadużywane,
44:56
może być manipulacyjne oczywiście.
44:58
Ale to jest niesamowicie ważna reguła.
45:01
Moim zdaniem spośród tych re reguł ee Roberta cialdiniego
45:05
reguła najważniejsza. Obojga nam się skończył czas,
45:09
więc będziemy mogli sobie zadać po dodatkom pytanie na koniec,
45:12
ale ee, bo to co pan powiedział a propos reguły wzajemności
45:17
rozumiem, bo faktycznie tych opracamy jak jak czytałem swego
45:20
czasu to faktycznie ta reguła wzajemności jest często
45:22
wymieniana jako najmocniejsza, ale zastanawiam się z pana
45:24
perspektywy, jaka jeszcze jedna lub 2 reguły?
45:28
Warto, żeby nasi słuchacze zdawali sobie z nich sprawę i
45:31
żeby z nich. Z jednej strony być może
45:33
świadomie korzystać, a z drugiej strony, żeby wiedzieć, że ktoś
45:36
wykorzystuje na nich o jednej z takich reguł mówiliśmy wtedy,
45:40
gdy opowiadałem o o samolocie concord, to jest reguła,
45:43
zobowiązania i konsekwencji. Ludzie mają tendencję do
45:47
mówienia b wtedy, kiedy powiedzieli, a do mówienia c
45:50
wtedy, kiedy powiedzieli, a i b, otóż nie zawsze należy mówić b.
45:53
Wtedy kiedy powiedzieliśmy, a coś takiego jak.
45:58
Konsekwencja w działaniu jest oczywiście cnotą.
45:59
Cenimy ludzi konsekwentnych, ale można wpaść w pułapkę
46:02
konsekwencji. I tutaj radziłbym bardzo mocno
46:06
się tego wystrzegać. Yy w swojej ostatniej książ
46:11
znaczy w ostatnim wydaniu swojej słynnej książki Robert caldini
46:15
dodaje regułę. My mówiąc, że chętnie, yy,
46:18
pomagamy ludziom, którzy należą do grupy.
46:20
My lepiej traktujemy ludzi, którzy należą do grupy.
46:24
My chętni spełniamy prośby, czy też sugestie ludzi, którzy
46:29
należą do grupy. My to jest również coś bardzo
46:31
bardzo ważnego, ale starajmy się myśleć troszkę inaczej.
46:35
Starajmy myśleć się o ludziach. W ogóle, a nie tylko o tym, czy
46:40
ci ludzie należą do naszej grupy, czy nie należą do naszej
46:43
grupy ludzi wymagają szacunku. Ludzie zasługują na to, żeby
46:47
wtedy, kiedy znajdą się w tragicznej sytuacji im pomagać.
46:51
A może pan wieś, co oznacza ta grupa?
46:52
My to chodzi o najbliższe otoczenie czy o jakiejś
46:54
wspólnoty religijne, filozoficzne i o co chodzi?
46:57
Kategoria my jest kategorią dość dwuznaczną, to znaczy my to mogą
47:02
być osoby, z którymi dzielimy tożsamość społeczną na takiej
47:07
zasadzie, że są to ludzie, z którymi łączą nas relacje twarzą
47:11
w twarz. To może być rodzina.
47:13
To mogą być koledzy ze wspólnego podwórka, to mogą.
47:16
Uczniowie, my uczniowie klasy trzeciej c ee my kibice jakiejś
47:22
drużyny, zwłaszcza jeśli to nie jest wielka drużyna, gdzie jest
47:24
kilka 1000 ludzi na trybunach czy kilkadziesiąt 1000, ale może
47:28
to być bardziej abstrakcyjne. My, Polacy, my, mieszkańcy
47:31
Warszawy, my wrocławianie. My ludzie o białej skórze, ale w
47:37
każdym razie jest to jakaś Kategoria, która nie zawiera
47:41
wszystkich ludzi, tylko dzieli świat na 2 kategorie, no my i
47:46
oni powoduje to lepsze traktowanie tych, którzy należą
47:49
do kategorii my, a niestety tym samym gorsze tych, którzy do
47:53
kategorii my nie należą. Dziękuję i zbliżając się powoli
48:03
już do końca dużo słuchaczy tego podcastu zajmuje się albo w
48:08
jakiś sposób pasjonuje się strategiami, stąd nazwa też
48:12
strategicznych tego podcastu i mam takie poczucie, współpracują
48:16
z menedżerami różnych organizacji różnych korporacji,
48:18
że niekiedy komponent emocji tam odgrywa dużą rolę, w sensie na
48:24
przykład trzeba podejmować decyzje pod presją czasu.
48:27
Jaką miałby pan radę właśnie w kontekście podejmowania takich
48:30
ważnych, strategicznych decyzji? Poza wcześniejszym wcześniej
48:32
wspomnianym wyspaniem się i odłożeniem decyzji na jutro, co
48:37
powinni zrobić nasi słuchacze, gdy mają do podjęcia jakąś ważną
48:39
decyzję życiową? Ja zacznę od tego, że wbrew temu
48:45
czego pan pewnie w tej chwili oczekuje, wcale nie Jestem
48:48
skłonny do takiego jednoznacznego twierdzenia, że
48:50
emocje są złe i emocje podpowiadają nam zawsze złe
48:53
decyzje. Zacznijmy od tego, że yy emocje
48:57
pozytywne i negatywne odgrywają inną rolę.
49:01
Gdybym poprosił pana, żeby pan sobie przywołał do świadomości
49:05
osobę, którą pan lubi, to może być piosenkarz to może być
49:08
szachista, to może być to może być kolega koleżanka i
49:13
zapytałbym, dlaczego lubisz tę osobę.
49:15
To ludzie często mówią nawet się nad tym nie zastanawiałem, fajne
49:18
jest, to go lubię, ale gdybyśmy mieli przywołać sobie do
49:21
świadomości osoby, której nie lubimy.
49:24
To okaże się, że gdy zapytamy kogoś takiego, Dlaczego nie
49:27
lubisz tej osoby wymienia racjonalne powody.
49:30
Inaczej mówiąc, emocje negatywne wymagają większej racjonalności
49:34
od nas. My musimy wiedzieć i potrafić
49:37
wytłumaczyć, dlaczego czegoś nie lubimy, niż emocje pozytywne,
49:41
które wystarczy, że jest okej. Dla nas ta ta osoba nie musimy
49:45
już wnikać, nie musimy już wnikać, dlaczego tak więc bałbym
49:49
się raczej. Decyzji podejmowanych pod
49:52
wpływem nagłego impulsu pozytywnych emocji niż takiego
49:56
takich emocji negatywnych. No oczywiście, oni nie są one
49:58
silnie zabarwione w taki sposób, że mają powodować agresję,
50:02
wściekłość i tak dalej. Druga sprawa jest taka, że
50:06
wkroczyliśmy troszkę na grunt yy nieracjonalności, a więc na
50:09
przykład możemy mówić o intuicjach otóż gre giga rencer,
50:13
yy mówi intuicja to jest nie zwerbalizowana inteligencja, nie
50:17
ma nic złego w intuicji, jeśli nie wiesz jak się zachować,
50:21
zatem to możesz zaufać swojej swojej intuicji, bo jest wielce
50:25
prawdopodobne, że są racjonalne powody, żeby się tak się
50:29
zachował czy zachowała, ale nie potrafisz jej tych tych tych
50:33
powodów zwerbalizować. Potrafisz ich sobie przypomnieć,
50:36
ale to nie jest tak, że powinniśmy po prostu mówić, że
50:38
intuicja to jest coś kompletnie głupiego.
50:43
Faktycznie zaskoczył mnie pan swoją odpowiedzią i jak zawsze
50:46
kompleksowa, także bardzo doceniam.
50:49
Często tutaj w podcaście pytam naszych gości o polecenia
50:52
książkowe, za chwilę o konkursie powiem nasz naszym kilka słów i
50:57
i chciałbym, żeby pan powiedział naszym słuchaczom, jakie książki
51:00
pan poleca właśnie z z obszaru wywierania wpływu społecznego w
51:04
ogóle z psychologii społecznej, w której jest pan ekspertem?
51:07
Co poleca pan przeczytać osobom, które chcą zgłębić wiedzę, może
51:10
nie w charakterze takim akademickim stricte, bo nie
51:12
studiują psychologii, ale chcą? Mieć jak największy użytek.
51:16
No oczywiście wiadomo pana książkę tutaj.
51:18
Polecamy, przyznam dokładnie tytuł 100 technik wpływu
51:22
społecznego. Kiedy i dlaczego wywieranie
51:24
wpływu na innych jest skuteczne i tę książkę będziecie mogli
51:28
wygrać? Za chwilę poproszę o wpisanie
51:30
tutaj dedykacji oraz moją książkę strategię szachowych
51:33
Mistrzów, fill w biznesie. To proszę powiedzieć, jakie
51:37
książki pan poleca? Ja zacznę od takiej konstatacji,
51:40
że w tej chwili właściwie nie w tej chwili od wielu wielu lat
51:43
mamy do czynienia z zalewem na półkach księgarskich tak zwanej
51:46
pop psychologi. To znaczy, są to w moim głębokim
51:49
przekonaniu mało wartościowe dzieła, w których autorzy nie
51:52
odwołują się do wiedzy, nie odwołują się do wyników badań,
51:56
tylko piszę, co im się wydaje, ale niestety sprzedają to jako
52:01
głęboką i pewną wiedzę. Jak odróżnić książkę, która jest
52:06
po psychologią od książki naukowej, która przedstawia?
52:11
Realną wiedzę oczywiście jest to trudne, ale podam taki heurystyk
52:14
taką heurystyczną radę. Popatrz czy książka ma jakąś
52:19
bibliografię, czy książka ma jakieś odnośniki do naukowej
52:22
literatury czy albo na końcu książki, albo na końcu strony są
52:28
jakieś odwołania do artykułów naukowych dodanych, naukowych?
52:33
I tak dalej, jeśli nie to z dużym sceptycyzmem.
52:39
Polecałbym taką właśnie książkę, chociaż oczywiście mogą się
52:42
zdarzyć jakieś wyjątkowo dobre pozycje.
52:45
Pozwolę sobie nie wymieniać tytułów radnych, książek,
52:48
natomiast pozwolę sobie rekomendować wydawnictwa.
52:51
Na pewno takie wydawnictwa jak smak słowa, między innymi tą
52:56
książkę, także taką inną naszą książkę, naszą moją i Tomasza
53:00
grzyba, posłuszni do bólu właśnie o eksperymentach
53:04
milgrama i naszych eksperymentach prowadzonych.
53:07
W tym paradygmacie, ale smak słowa wydaje bardzo bardzo dużo
53:11
książek psychologów, którzy upowszechniają psychologię, a
53:17
więc to są wybitne autorytety w dziedzinie psychologii, więc
53:22
radziłbym wejść na stronę smaku słowa i zobaczyć tytuły, opisy
53:26
książek. Radziłbym wejść na stronę PWNU.
53:29
Zrobić to samo. Radziłbym wejść na stronę
53:32
wydawnictwa z kolar i zrobić to samo, a więc takie naukowe.
53:37
I popularnonaukowe wydawnictwa. Yy mm naprawdę wydały w Polsce
53:41
ogromną yy liczbę bardzo wartościowych yy książek.
53:45
Super, bardzo dziękuję i teraz powiem o konkursie kilka słów.
53:49
Dajcie, żeby wygrać te 2 książki.
53:52
Należy komentarzu na YouTube pod tym filmem napisać jedną lekcję,
53:57
którą bierzecie z tej rozmowy od pana profesora, a ja poproszę
54:00
teraz pana profesora o podpisanie książki już daje
54:03
długopis. Bardzo proszę o wpisanie.
54:09
Słów od pana z podpisem, a ja wyjaśnię.
54:13
Tak napisać komentarz pod tym filmem na YouTubie i.
54:18
Nie na lekcjach to co to, co wam najbardziej zapadło w pamięć z
54:21
tej z tejże rozmowy? Za chwilę zadam jeszcze jedno
54:24
finalne pytanie i potem przechodzimy do tych pytań,
54:26
które nam wynikają z deficytu czasowego, że tak się wyrażę.
54:32
I co jeszcze mogę tutaj dodać? Myślę, że.
54:37
Chciałbym, żebyście też dali znać w komentarzu jak już
54:40
słuchacie tej rozmowy, jakie tematy was na przyszłość też
54:43
interesują, bo jak widzicie zakres tematyczny podcastu się
54:46
troszeczkę rozszerzył. Chcę, żebyście jak najwięcej
54:49
mogli mądrości czerpać od takich autorytetów jak pan profesor,
54:52
żebyście mogli jak najwięcej wiedzy zdobywać i żebyście mogli
54:56
łączyć sobie kropki tak w drodze do zdobywania wiedzy z zakresu
54:59
myślenia strategicznego strategii, bo to są obszary,
55:02
które tutaj najbardziej was interesują, więc psychologia jak
55:05
najbardziej się w ten w tym klimacie też.
55:08
Odnajduje i ja już mam przygotowane pytanie dla pana
55:12
profesora, widzę, że pan profesor już kończy wpisywać
55:14
dedykację. Więc za chwilę je zadam?
55:19
Więc korzystając z tej krótkiej chwili, jeszcze pozwolę sobie
55:23
poprosić was o łapki w górę na YouTube oraz ocenę na Spotify.
55:28
Jeżeli słuchajcie tego na Spotify, to zawsze wspiera
55:30
rozwój podcastu. Także bardzo serdecznie
55:33
zapraszam o bardzo ładna dedykacja.
55:35
Już mogę wam powiedzieć, że naprawdę fajnie to wygląda.
55:37
Pokażę do kamery, jest wpisane więc jedna osoba, ja wybiorę w
55:42
sposób. Subiektywny jeden komentarz i ta
55:46
osoba otrzyma przesyłce. Obie te książki także będziecie
55:50
mogli. Ja wygrać, a pytanie brzmi tak.
55:54
Panie profesorze, jeden strategiczny ruch, praktyczna
55:56
rada dla naszych słuchaczy, by byli bardziej świadomi i
55:59
podejmowali lepsze decyzje w życiu.
56:02
Jeden świadomy ruch to refleksyjność starajmy się
56:06
zatrzymać, pomyśleć i zrobić ruch tak jak w szachach.
56:11
Zauważmy, że do pewnego czasu do pewnego momentu w partii
56:14
szachowej możemy stosować schematy, algorytmy i robić to
56:17
właściwie automatycznie, ale w sytuacji, w której przeciwnik
56:20
zrobi coś oryginalnego, musimy się zatrzymać i przemyśleć w
56:24
życiu. Jest dokładnie tak samo.
56:25
Czasami możemy iść na skróty, działać, nawykowo, ale.
56:29
Niekiedy przynajmniej od czasu do czasu warto się zatrzymać i
56:32
pomyśleć. Super, bardzo dziękuję mi w
56:35
międzyczasie wypada tutaj spinkę, więc gdzieś tam musiałem
56:38
machnąć przy książce. No taki taki jaki tutaj.
56:43
Że tak powiem niedogodność, ale już poprawione i teraz czas na
56:47
dodatkowe pytanie, więc pozwolę sobie zadać jako pierwszy
56:51
dodatkowe pytanie. Myślę, że dla wielu naszych
56:54
słuchaczy ciekawe będzie, jak wygląda pana dzień pracy, bo
56:59
jest pan pracownikiem naukowym na Uniwersytecie SWPS.
57:01
Na pewno prowadzi pan wykłady, ale co jeszcze robi profesor,
57:04
tak jak pan? Ee, rozmawiam z ludźmi i
57:09
rozmawiając z ludźmi, wolę słuchać niż mówić akurat taki
57:13
taka formuła podcastu, w której pan ma znacznie mniej czasu, a
57:17
ja mam znacznie więcej. Jest oczywiście wygodna wtedy,
57:21
kiedy mam pewne rzeczy wyjaśnić, tak jak wykład jest taką
57:25
formułą, w której mam dużo czasu na to, żeby pewne rzeczy
57:28
przedstawić, ale tak na ogół to wolę milczeć i słuchać.
57:32
Bardzo ciekawią mnie ludzie, ciekawią mnie ich myśli, ich
57:37
ocena rzeczywistości. I szczególnie interesujące jest
57:41
to, yy, gdy myślą inaczej niż ja, na przykład wtedy, kiedy
57:45
rozmawiam z ludźmi na te na tematy polityczne, niespecjalnie
57:49
lubię rozmawiać z ludźmi, którzy mają takie poglądy jak ja.
57:52
To oczywiście jest jakaś przyjemność, bo człowiek się
57:54
dowiaduje, że inni ludzie myślą tak samo utwierdza się w swoim w
57:58
swoim przekonaniu, że ma rację. W ogóle jest taka przyjemna
58:02
atmosfera, bo wszyscy się zgadzają, ale to, co jest fajne,
58:06
tak naprawdę intelektualnie fajne.
58:08
To jest posłuchanie ludzi, którzy myślą.
58:10
Zupełnie inaczej, yy, dowiedzenie się co powoduje, że
58:14
że ich ogląd rzeczywistości jest zupełnie inny.
58:16
Yy niż mój, yy, staram się zatem yy sporo czasu temu poświęcać.
58:21
Na przykład staram się yy wchodzić na jakieś portale, yy,
58:26
gdzie ludzie dyskutują z sobą na tematy właśnie polityczne, na
58:31
przykład i dowiedzieć się, co kieruje ludziom, którzy yy
58:34
popierają zupełnie inne siły polityczne niż ja.
58:38
Czyli takie starałem się ze zrozumienia drugiej drugiej
58:39
strony innej perspektywy, tak. Bo najprościej jest pomyśleć,
58:43
oni to są idioci kompletnie, no jak mogą myśleć inaczej niż ja
58:46
jak mogą dokonywać wyborów politycznych innych niż ja, no
58:49
ale psychologa społecznego interesuje tak naprawdę,
58:52
dlaczego oni? Inaczej myślą, Dlaczego nie
58:56
inaczej oceniają rzeczywistość? Czy oni mają inne informacje na
59:00
wejściu? Czy oni inaczej przetwarzają te
59:02
informacje, a są inne schematy wnioskowania?
59:04
To jest rzecz bardzo bardzo interesująca.
59:06
No poza tym oczywiście czytam, yy dużo książek, niekoniecznie
59:09
książek psychologicznych. A jakie pan lubi?
59:13
Powiedziałbym, że bardzo różne książki lubię, lubię książki
59:17
mądre, z których coś wynika. Bardzo dawno nie miałem w rękach
59:22
książki swojego ukochanego pisarza milana kundery, który
59:26
zawsze mnie zachwycał i. I potrafiłem zatrzymać się na
59:30
jakimś zdaniu i tak naprawdę myśleć bardzo długo o tym, co co
59:35
miran kundera. Yy napisał, też czytam książki
59:40
bardzo wolno, yy, nie Jestem z tych, którzy yy biorą książkę do
59:44
ręki i w ciągu jednego dnia ją zaliczają.
59:50
Wręcz przeciwnie, uwielbiam właśnie czytać książki, wolno
59:53
zatrzymać się, przemyśleć. Niekiedy mam też taki nawyk
59:58
troszkę policyjny, mianowicie wracam kilka stron.
1:00:01
Yy albo kilkanaście, albo kilkadziesiąt wcześniej i
1:00:04
sprawdzam, czy autor książki się nie pomylił i czy yy gdzieś tam
1:00:09
coś napisał o bohaterze a a 60 stron dalej jest informacja,
1:00:15
która kompletnie wywraca to do góry nogami, czy też są to błędy
1:00:20
rzeczowe? Czasami no tak, taki taki umysł
1:00:24
mam, że to mnie również bawi jakoś.
1:00:28
A z tego co wiem to też zagadki szachowe, czasami pan gdzieś tam
1:00:32
podgląda, sobie rozwiązuje. Tak na YouTubie na YouTubie.
1:00:35
Ee lubię sobie czasem właśnie popatrzeć na jakieś takie
1:00:38
zadania szachowe, które czasami są banalne, ale bardzo często są
1:00:44
bardzo bardzo trudne i mam ogromną satysfakcję.
1:00:47
Jeśli jeśli dochodzę do prawidłowego rozwiązania, ale
1:00:50
czasami nie dochodzę. Jasne, super, bardzo dziękuję i
1:00:53
teraz pan do mnie może zadać pytanie.
1:00:55
Ja mam do pana pytanie, które przyszło mi do głowy wtedy,
1:00:58
kiedy pan mnie zaprosił. I zorientowałem się, jaki jest
1:01:02
profil pana pana podcastów, pana zainteresowań i pomyślałem
1:01:07
sobie. I dlaczego pan to zrobił i jak
1:01:11
pan sobie wyobraża naszą rozmowę?
1:01:13
Na ile to będzie bliskie bliskie szachów, a może nie i dlaczego w
1:01:17
takim razie postanowił pan zmienić konwencję?
1:01:20
Troszkę przede. Wszystkim w tym podcaście no
1:01:23
szachy są pewnym komponentem, że tak powiem.
1:01:27
Że tak powiem. Że tak powiem wystroju studia,
1:01:31
więc samego grania w szachy nie ma, a jest zegar, który tam
1:01:33
odmierzał czas, więc więc jeżeli chodzi o ten komponent szachowy,
1:01:36
a ja postanowiłem zaprosić pana po pierwsze dlatego, że.
1:01:42
To dla mnie zaszczyt pana poznać tutaj w rozmowie i porozmawiać
1:01:44
po druga druga. Druga rzecz jest taka, że mnie
1:01:46
temat psychologii bardzo ciekawi i myślę, że wielu naszych
1:01:48
słuchaczy to też wynikało z innych rozmów, które tutaj
1:01:51
przeprowadzając psychologami. W tym studio wynikało, że po
1:01:54
prostu to jest ciekawe dla naszych słuchaczy i chcą po
1:01:56
prostu słuchać o tym więcej. No a trzecia rzecz jest taka, że
1:01:59
mam poczucie, że ten obszar wywierania wpływu, podejmowanie
1:02:02
decyzji, czyli to, o czym dzisiaj sobie porozmawialiśmy.
1:02:05
To jest bardzo bliskie strategii, bo strategia składa
1:02:08
się z podejmowanych decyzji. Mówi się oczywiście tych
1:02:10
definicji. Strategia jest bardzo wiele, ale
1:02:12
wiele z nich wiele z tych definicji sprowadza się do tego,
1:02:15
że strategia to jest zbiór ważnych decyzji do podjęcia
1:02:19
pewien pewne wybory, które podejmujemy i stąd pomyślałem
1:02:22
sobie, że to będzie ciekawe, żeby z panem porozmawiać, żeby
1:02:24
troszeczkę przybliżyć ten obszar podejmowania decyzji.
1:02:29
Dziękuję. Super, to ja bardzo panu
1:02:31
dziękuję. Jak zawsze podajemy tutaj dłoń.
1:02:33
Bardzo dziękuję za za rozmowę. Tak też szachowo zawsze po
1:02:37
zakończeniu partii szach mat. Bardzo wam dziękuję i zapraszam
1:02:41
do oglądania kolejnych odcinków podcastu strategicznych ruchu.
1:02:45
Dziękuję.