Latest / BNR Nieuws Vandaag / Avondnieuws: Europese twijfel over Trumps oproep bij Straat van Hormuz
Transcript
- 0:01Speaker 1: Blijf scherp. BNR Nieuwsradio. Avondnieuws. Fijn dat
- 0:12Speaker 2: je luistert. Hier is het nieuws om mee thuis te komen.
- 0:14Speaker 2: President Trump eist dat andere landen meedoen om olietransporten te beveiligen.
- 0:19Speaker 2: De straat van Hormuz gaat de EU daarop in. Een
- 0:22Speaker 2: nieuwe explosie in Amsterdam is opgereisd door dezelfde groep... als
- 0:24Speaker 2: die poging tot brandstichting zou hebben gepleegd bij een Joodse school...
- 0:27Speaker 2: en de aanslag op een synagoge in Rotterdam. Wat weten
- 0:31Speaker 2: we inmiddels over die groep? Meta stopt miljarden in de
- 0:34Speaker 2: Nederlandse datacentra-bouwer Nebius. En in Den Haag worden plannen gemaakt
- 0:39Speaker 2: om in te grijpen bij de energieprijzen. Eerst naar Brussel.
- 0:44Speaker 3: Ja, het is Manic Monday in diplomatiek Europa, zou je
- 0:47Speaker 3: kunnen zeggen. Want hoe moeten we reageren op dat verzoek
- 0:49Speaker 3: van Trump... om die belemmerde scheepvaart in de straat van
- 0:52Speaker 3: Hormuz vlot te trekken... en om uiteindelijk de hele blokkade
- 0:55Speaker 3: op te heffen? En helpen Europese landen niets mee... dan
- 0:59Speaker 3: heeft dat consequenties voor het NAVO-bondgenootschap. Dat liet Trump dan
- 1:03Speaker 3: vannacht weer doorschemeren. Hoe Europa de koppen bij elkaar steekt...
- 1:06Speaker 3: weet onze Europa-verslaggever Geert-Jan Haan. Goedemiddag.
- 1:09Speaker 4: Goedemiddag.
- 1:10Speaker 3: Ja, loopt-ie een blauwtje, Trump? Vangt-ie bot?
- 1:13Speaker 4: Nou, dat weten we nog niet. We weten wel dat
- 1:15Speaker 4: de koppen bij elkaar steken... met hevige hoofdpijn momenteel gepaard
- 1:19Speaker 4: gaat in onder andere Brussel... waar een bijeenkomst is van
- 1:22Speaker 4: ministers van Buitenlandse Zaken. Ik denk dat we kunnen constateren
- 1:26Speaker 4: dat de meeste reacties... niet positief zijn voor Trump. Een
- 1:30Speaker 4: beetje bitter in zijn optiek. Veel landen lijken in eerste reactie... ja,
- 1:34Speaker 4: toch wel heel veel beren op de weg te zien...
- 1:36Speaker 4: om de straat van Hormuz te gaan beschermen... om ervoor
- 1:39Speaker 4: te zorgen dat containerschepen die daar vastzitten... eruit kunnen met olietransporten.
- 1:44Speaker 4: Sommige Europese politici zeggen dat luid en duidelijk... zoals de
- 1:47Speaker 4: Luxemburgse buitenlandminister Xavier Bettel. Die zegt, ik hou er niet
- 1:51Speaker 4: van om onder druk gezet te worden. Dat helpt niet.
- 1:53Speaker 4: Anderen zeggen dat met iets meer nuance.
- 1:56Speaker 3: Oké, maar er zijn dus ook Europese landen die Trump
- 1:59Speaker 3: niet zomaar afwijzen. Dus die nog niet ja en nog
- 2:03Speaker 3: niet nee zeggen
- 2:03Speaker 4: Klopt. En de vraag is dan dus, wat zeggen ze
- 2:06Speaker 4: dan precies? Zeggen de buitenland ministers van Polen en Litouwen...
- 2:11Speaker 4: dat ze Trump de kans geven om toch tegen hen
- 2:16Speaker 4: te zeggen... goh, je moet meedoen met die beschermingsmissie... willen
- 2:20Speaker 4: ze hem niet tegen de haren instrijken. In het geval
- 2:23Speaker 4: van Litouwen en Polen, die landen hebben bijvoorbeeld gezegd... als
- 2:26Speaker 4: Trump zo'n verzoek in zou dienen bij de NAVO, dan
- 2:29Speaker 4: nemen we dat serieus... want we hebben nog steeds grote
- 2:32Speaker 4: sympathie voor de grote bondgenoot Amerika. Moet je de geschiedenis
- 2:35Speaker 4: bij kennen, dat dit soort landen... natuurlijk onder het communistische
- 2:38Speaker 4: juk vandaan zijn getrokken door Amerika. Dus ze willen niet
- 2:41Speaker 4: zomaar Amerika opgeven... waar wij natuurlijk wel dagelijks eigenlijk over spreken...
- 2:46Speaker 4: Ik heb even een compilatie gemaakt van verschillende reacties... die
- 2:49Speaker 4: je vandaag hebt gehoord. Er zijn er echt heel veel.
- 2:51Speaker 4: Ik denk dat bijna iedereen wel iets heeft gezegd. Wie
- 2:54Speaker 4: je gaat horen, dat zijn onze minister Berendsen... de buitenlandministers
- 2:59Speaker 4: van Duitsland en Luxemburg... EU-buitenlandbaas Kaya Callas en de poolrade Xikorsky.
- 3:04Speaker 4: voor
- 3:05Speaker 5: deze specifieke actie in de straat van Amoes. Daar gaan
- 3:08Speaker 5: we echt verkennen wat er eventueel kan, wat de vraag is,
- 3:11Speaker 5: wat er mogelijk is. Dit zijn zwaarwegende besluiten en het
- 3:14Speaker 5: moet ook überhaupt mogelijk zijn en impactvol zijn. Dus op
- 3:18Speaker 5: dit moment ligt er ook nog geen besluitvorming voor
- 3:21Speaker 6: Ik ben niet de kriegsspecialist, maar ik wil nog maar herinneren...
- 3:25Speaker 6: dat normaal die NATO daar is als een van de
- 3:27Speaker 6: NATO-mitglieden aangegeven wordt. En ik wil alleen herinneren dat hier
- 3:31Speaker 6: geen van ons direct aangegeven wordt...
- 3:34Speaker 7: Ik zie ook niet dat de NATO in deze richting
- 3:37Speaker 7: een besluit had gefaast... of verantwoordelijk zou kunnen worden voor
- 3:42Speaker 7: de straat van Hormuz
- 3:44Speaker 6: Zippern is het enige land dat nu EU-mitglied is... wat
- 3:49Speaker 6: van raketen getroffen is. Maar Zippern is niet een mitglied
- 3:51Speaker 6: van de NATO, als ik het niet eerlijk vind. Dus
- 3:54Speaker 6: nu is er geen oorzaak om artikel 5 te invoeren.
- 4:00Speaker 8: Maar wie gezagd, erpressung is ook niet dat wat ik wensche.
- 4:30Speaker 3: Ja, dat was een compilatie. Maar Trump haalt het dus
- 4:33Speaker 3: voornamelijk over het NAVO-bondgenootschap. Maar jij zegt er zijn nog
- 4:37Speaker 3: veel meer projecten en opties.
- 4:39Speaker 4: Ja, dat hoorde je dus ook in deze compilatie. En
- 4:42Speaker 4: daarom is het ook best belangrijk om even van elkaar
- 4:44Speaker 4: los te trekken... welke opties er zijn. Want Trump zegt...
- 4:48Speaker 4: ik verwacht eigenlijk een soort gunfactor van NAVO-landen... omdat ik
- 4:51Speaker 4: heb geholpen in Oekraïne, wat weer heel ver weg is
- 4:53Speaker 4: van mij. Dus de straat van Hormuz is ver weg
- 4:56Speaker 4: van jullie, maar toch... doe maar even mee. Een NAVO-missie,
- 5:01Speaker 4: dan moet hij een verzoek bij Rutte indienen... en uiteindelijk
- 5:05Speaker 4: moeten landen daarmee akkoord gaan. De meeste landen zijn er
- 5:07Speaker 4: niet happig op. Dus die optie die Trump heeft ingebracht...
- 5:11Speaker 4: die is denk ik
- 5:12Speaker 3: niet aan de
- 5:13Speaker 4: orde. Je kunt natuurlijk kijken naar de EU-missie Aspides. Dat
- 5:17Speaker 4: is een maritieme missie, momenteel bij de Rode Zee. Met
- 5:22Speaker 4: name om de koopverdijschepen te beschermen... tegen aanvallen van de Houthis,
- 5:25Speaker 4: de proxies van Iran uit Jemen... Maar een aantal landen
- 5:29Speaker 4: die daar een hoofdrol in spelen... Frankrijk, Griekenland, Italië. De
- 5:33Speaker 4: laatste twee hebben al gezegd... wij zien zo'n uitbreiding helemaal
- 5:35Speaker 4: niet zitten. Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken, Tajani... had een
- 5:38Speaker 4: gesprek erover met Rutte, heeft dat ook kenbaar gemaakt aan Rutte.
- 5:42Speaker 4: En Frankrijk op het eigenlijk een soort derde optie... namelijk
- 5:44Speaker 4: wij kunnen misschien wel een paar schepen sturen... en dan
- 5:47Speaker 4: zou je dus een soort coalition of the willing krijgen...
- 5:50Speaker 4: Maar volgens mij, ik ben geen maritiem expert... heb je
- 5:53Speaker 4: heel wat deelnemers en schepen nodig... om daar een zeer
- 5:57Speaker 4: zorgvuldige missie op te kunnen zetten. Anders zou Trump ook
- 6:00Speaker 4: niet als machtigste militaire machtenwereld... een beroep op ons doen
- 6:03Speaker 2: Voor Nederland ook nog wel interessant. Want het marineschip Evertse
- 6:07Speaker 2: vaart voor Nederland mee... met die Franse vloot.
- 6:11Speaker 4: Dus
- 6:12Speaker 2: als die Franse vloot kennelijk ook door kan varen... naar
- 6:15Speaker 2: het echte Midden-Oosten...
- 6:17Speaker 4: Ja, maar volgens mij gaat het in het geval van
- 6:20Speaker 4: Frankrijk om andere schepen. Want Evertse vaart mee met de
- 6:23Speaker 4: Charles de Gaulle vliegtuigschip. Ik heb het zelf gezien, vorig
- 6:25Speaker 4: jaar vrij indrukwekkend. Maar dat is echt bedoeld om Cyprus
- 6:28Speaker 4: te beschermen. Met de
- 6:30Speaker 2: luchtafweer die daar ook is. Dat staat nu niet
- 6:32Speaker 4: op de planning. En dat is ook wat de Luxemburgse
- 6:36Speaker 4: minister zei. Cyprus is lid van de EU, maar niet
- 6:39Speaker 4: van de NAVO. Zolang er niet een land van de
- 6:41Speaker 4: NAVO is aangevallen... is
- 6:42Speaker 3: het vrij lastig om zo'n
- 6:43Speaker 4: NAVO-missie te beginnen.
- 6:44Speaker 3: Dus van al die opties, welke acht jij dan meest kansrijk?
- 6:47Speaker 3: Wat gaat er, denk je, gebeuren?
- 6:49Speaker 4: Trump doet ook nog een beroep op China. Het zou
- 6:51Speaker 4: heel interessant zijn als we met China samenwerken. Als de
- 6:53Speaker 4: hele wereld samen gaat werken om die straat van Hormuz
- 6:55Speaker 4: los te krijgen. Maar ik denk dat het hoogst haalbare
- 6:59Speaker 4: voor Trump is... een paar losse landen met een paar
- 7:01Speaker 4: losse schepen. Zeg ik een beetje zwart-wit.
- 7:03Speaker 3: Maar zijn er dan ook... Stel dat Nederland een schip...
- 7:09Speaker 3: Of zegt, jullie mogen ons materieel gebruiken. Wordt het dan
- 7:13Speaker 3: meteen ook een veel bredere oorlog? Zijn we dan allemaal
- 7:16Speaker 3: betrokken in die oorlog?
- 7:17Speaker 4: Dat hangt helemaal af van het mandaat. Dat weet je niet.
- 7:21Speaker 4: Ik acht die kans zo klein dat Nederland meedoet. Jette
- 7:23Speaker 4: heeft ook al wel laten doorschemeren... daar niet op zitten
- 7:27Speaker 4: te wachten. Ik ben heel benieuwd naar de persconferentie... die
- 7:31Speaker 4: Jette rond een uur of vijf geeft samen met Friedrich Merz.
- 7:34Speaker 4: Want ze zijn in Duitsland, in Berlijn. En of hij
- 7:37Speaker 4: daar meer over gaat zeggen. Friedrich Merz heeft de minister
- 7:39Speaker 4: van Defensie, Boris Pistorius... en die heeft al duidelijk laten
- 7:43Speaker 4: weten aan Trump... dat hij niet gediend is van het verzoek. Dus... Ja,
- 7:48Speaker 4: ik ben alleen benieuwd, en dat is tot slot denk
- 7:50Speaker 4: ik het belangrijkste van wat Trump doet, is het een verzoek,
- 7:53Speaker 4: is het een bevel, is het chantage? Als wij niet
- 7:56Speaker 4: meegaan met wat hij wenst, wat staat ons dan weer
- 7:59Speaker 4: te
- 7:59Speaker 3: wachten? De NAVO een zware toekomst, zei hij.
- 8:02Speaker 4: Ja, en ik denk dat dat dus telkens de hoofdpijn
- 8:05Speaker 4: is die alle ministers en Europese leiders momenteel telkens opvoelen komen,
- 8:10Speaker 4: een soort migraine die Trump heet.
- 8:11Speaker 3: Ja, nou, dan heeft Mark Rutte weer een groot dossier
- 8:15Speaker 3: op zijn bureau liggen. Een nieuw incident. O, die mannetje
- 8:16Speaker 3: is
- 8:16Speaker 4: wel bijzonder, hè, bij de straat van Marmoes.
- 8:18Speaker 3: Inderdaad. Dank je wel, Geert-Jan Haan. En wil je meer Europa,
- 8:21Speaker 3: dan ga je naar onze podcast-app... en dan download je
- 8:23Speaker 3: Make Europe Great Again.
- 8:30Speaker 2: Het kabinet is voorlopig niet van plan om iets te doen...
- 8:31Speaker 2: aan de hoge energiekosten door de oorlog in het Midden-Oosten.
- 8:35Speaker 2: Of er maatregelen nodig zijn, besluit het kabinet met Prinsjesdag.
- 8:38Speaker 2: Daar praten we over met Mark Beekhuis in Den Haag. Mark,
- 8:41Speaker 2: dat doen we nog zes maanden.
- 8:43Speaker 9: Ja, zes maanden voor het Prinsjesdag is, bijna op de
- 8:45Speaker 9: dag af... dus het is best te traag. Ik denk
- 8:47Speaker 9: dat mensen misschien wel eens meer hadden verwacht... sneller hadden verwacht,
- 8:50Speaker 9: maar het kabinet zegt vandaag in een brief... er is
- 8:53Speaker 9: gewoon olie, er is gewoon gas, in ieder geval voorlopig...
- 8:55Speaker 9: dus geen paniek, het is misschien wat duurder dan je
- 8:57Speaker 9: gewend was... maar er zijn geen tekorten en de schade
- 9:00Speaker 9: bij de mensen thuis... de effecten zijn nog niet zo
- 9:02Speaker 9: heftig dat er nu al ingegrepen moet worden. De energierekening
- 9:06Speaker 9: gaat misschien 100 euro per jaar omhoog... dat is iets van 8
- 9:08Speaker 9: euro per maand, dat zou misschien nog moeten kunnen... Vergelijk
- 9:12Speaker 9: dat bijvoorbeeld met 2022, de vorige energiecrisis. Toen ging het 630 euro
- 9:16Speaker 9: per jaar omhoog. Dus we zitten in een andere situatie
- 9:19Speaker 9: dan toen. Benzine en diesel is natuurlijk wel veel duurder geworden.
- 9:22Speaker 9: Maar uiteindelijk is de hele brandstof, tanken en alles... maar
- 9:26Speaker 9: een klein stukje van een huishoudbudget. Dat komt op zo'n 5 procent,
- 9:29Speaker 9: hebben ze nu becijferd. Dus ook dat vindt het kabinet...
- 9:32Speaker 9: zouden de mensen voorlopig nog even moeten kunnen opvangen. En vooral,
- 9:36Speaker 9: het is nog helemaal niet duidelijk waar het heen gaat.
- 9:38Speaker 9: Het kan aan alle kanten op. En dan is het
- 9:40Speaker 9: natuurlijk onverstandig om dure maatregelen te nemen... die achteraf misschien
- 9:43Speaker 9: helemaal niet nodig waren. Dus het doet niet denken aan
- 9:46Speaker 9: de energiecrisis van 2022? Nou, één ding doet daar wel aan denken.
- 9:49Speaker 9: Want ook toen wilde de regering ook niks doen. En
- 9:53Speaker 9: uiteindelijk werden ze toch door de maatschappelijke druk... en door
- 9:55Speaker 9: de oppositie wel gedwongen om iets te doen. En dat
- 9:58Speaker 9: kan je misschien nog herinneren. Toen werd er op de
- 9:59Speaker 9: avond voor Prinsjesdag... toen moest de troonrede nog worden herschreven,
- 10:02Speaker 9: speciaal s'nachts... Toen werd de avond van tevoren toch besloten...
- 10:07Speaker 9: dan maar toe te geven aan die druk. Dus ik
- 10:09Speaker 9: hoop dat ze dat deze keer iets eerder meenemen. Dat
- 10:12Speaker 9: staat ook wel in deze brief aangekondigd. We nemen het
- 10:14Speaker 9: mee in de augustusbesluitvorming. Dat zijn de vergaderingen over wat
- 10:17Speaker 9: er bij Prinsjesdag naar buiten gaat komen. En daar staat
- 10:20Speaker 9: ook meteen een waarschuwing bij. Als we steun gaan geven
- 10:24Speaker 9: voor energie... dan moet er wel op iets anders bezuinigd worden.
- 10:28Speaker 9: We zitten nog steeds met hetzelfde kabinet. Dus het wordt
- 10:31Speaker 9: misschien wel een beetje vestzakbroekzak wat dat betreft.
- 10:35Speaker 3: En Mark, jij noemde net een percentage van 5%. Dat
- 10:38Speaker 3: is dan becijferd tot het duurder worden van tanken, benzinediesel
- 10:43Speaker 9: Nee, 5% is wat mensen van hun huishoudbudget aan tanken
- 10:46Speaker 9: besteden
- 10:47Speaker 3: Oké, maar dat gaat dus een beetje omhoog. als
- 10:50Speaker 9: de benzine en
- 10:50Speaker 3: diesel duurder worden. Nou reed ik dit weekend op diverse snelwegen.
- 10:55Speaker 3: Ik kreeg niet de indruk dat mensen thuis waren gebleven...
- 10:58Speaker 3: vanwege de hoge brandstofprijzen. En ik moet er meteen bij
- 11:00Speaker 3: zeggen dat als je afhankelijk bent... van de auto voor
- 11:03Speaker 3: je werk, is het natuurlijk een ander verhaal... als je
- 11:05Speaker 3: veel moet rijden. Maar als je dus een generieke maatregel
- 11:09Speaker 3: zou treffen... dan zou je iedereen helpen, terwijl dat eigenlijk
- 11:13Speaker 3: helemaal niet nodig is.
- 11:14Speaker 9: Nee, zeker. En ik denk wel dat het kabinet wat
- 11:17Speaker 9: jij gezien hebt... anders uitlegt dan je misschien in eerste
- 11:20Speaker 9: instantie hoort. Die hoorden namelijk iedereen bleef rijden. Kennelijk kunnen
- 11:22Speaker 9: we het met z'n allen betalen. Het is wel duur
- 11:24Speaker 9: en het is heel vervelend, die hoge benzineprijzen. Maar we
- 11:29Speaker 9: blijven in de auto gaan. Ook overstappen naar het openbaar
- 11:32Speaker 9: vervoer soms. En dat is even duur als vorige week nog.
- 11:35Speaker 9: Wat dat betreft, daar zit helemaal geen prijsstijging in deze weken.
- 11:37Speaker 3: In het openbaar vervoer, nee
- 11:41Speaker 2: Dus stevige inflatie hoeven we niet direct te verwachten... door
- 11:44Speaker 2: die nu wat hogere energieprijzen.
- 11:47Speaker 9: Ja, dat is grappig, want dat dan toch weer wel.
- 11:49Speaker 9: Ook omdat het weer doorwerkt. Eerst gaan de benzineprijzen bij
- 11:53Speaker 9: een bedrijf omhoog. Dan gaat het bedrijf dat bij jou
- 11:55Speaker 9: in rekening brengen. Dus er zitten allerlei factoren die er
- 11:59Speaker 9: een klein beetje vermenigvuldigen. In de brief van vandaag worden
- 12:03Speaker 9: twee scenario's benoemd. Eentje waarbij de inflatie 0,6 procentpunt hoger wordt
- 12:09Speaker 9: dan we hadden... en de andere zelfs 1,5 procentpunt. En dat tweede,
- 12:14Speaker 9: dan zitten we eigenlijk veel dichterbij... met de prijs van
- 12:16Speaker 9: een valt olie op het ogenblik. En dan met die 1,5
- 12:19Speaker 9: procentpunten erbij... dan kom je op bijna 4 procent, 3,8 procent inflatie.
- 12:23Speaker 9: Dat is best wel weer veel. waren we net een
- 12:25Speaker 9: beetje van genezen. Het zijn een beetje random scenario's... die
- 12:29Speaker 9: ze misschien nog ergens hadden liggen in hun kast. Het
- 12:34Speaker 9: goedkope scenario van 0,6 procentpunt erbij... daar hebben we al gepasseerd.
- 12:38Speaker 9: Dan gaan ze ervan uit dat een vat olie misschien
- 12:41Speaker 9: wel 90 euro gaat kosten. hebben boven de 100 gezeten. Dus het
- 12:46Speaker 9: lage scenario is eigenlijk al geweest. Ja, precies. Dus wat
- 12:50Speaker 9: dat betreft is het al een beetje achterhaald... terwijl de
- 12:52Speaker 9: brief dus vandaag gestuurd is. Goed, maar
- 12:55Speaker 2: er was geen tijd om echte doorrekeningen te maken, hè? Nee,
- 12:57Speaker 2: dus dit zijn een beetje... kennelijk hebben ze op ministeries
- 13:00Speaker 2: ook bierviltjes liggen... waar ze dan... Ja,
- 13:03Speaker 9: statels
- 13:05Speaker 2: scenario's op kunnen schetsen. Maar het kabinet noemt toch ook
- 13:10Speaker 2: nog wel wat eventuele maatregelen. Dus dat zijn dan de
- 13:12Speaker 2: knoppen waaraan gedraaid kan worden.
- 13:15Speaker 9: Ja, eventuele maatregelen. Er zijn heel veel, echt bijna alles.
- 13:19Speaker 9: Ik geloof dat er geen taboes zijn. Dat gaat via
- 13:21Speaker 9: de energierekening, via de inkomstenbelasting, via toeslagen. Bijvoorbeeld, er wordt
- 13:24Speaker 9: gedacht over een nieuwe energietoeslag... zoals je ook een zorg-
- 13:28Speaker 9: en een huurtoeslag kan krijgen... als je een laag inkomen hebt.
- 13:31Speaker 9: Een energieplafond, zoals we dat van de vorige keer nog kenden.
- 13:34Speaker 9: Verlaging van de energiebelasting door brandstofvaccins. Ik ga niet de
- 13:38Speaker 9: hele lijst opnoemen, maar het gaat tot en met... misschien
- 13:40Speaker 9: moeten we dan gewoon het minimumloon verhogen... Dat is natuurlijk
- 13:42Speaker 9: ook een manier om hoge kosten op te vangen... voor
- 13:44Speaker 9: de mensen die daar het eerst last van gaan krijgen.
- 13:48Speaker 9: Al die maatregelen hebben natuurlijk wel het probleem... dat ze
- 13:50Speaker 9: een voor een geld kosten. En dat is waarom de
- 13:52Speaker 9: regering er nu nog niet hardop over wil zeggen... wat
- 13:55Speaker 9: nou de voorkeur heeft.
- 13:56Speaker 3: Mark, bij toeslagen denk ik... ja, dat is een hele
- 13:58Speaker 3: directe manier om mensen te helpen... maar er gaan ook
- 14:00Speaker 3: allemaal alarmbellen af... want dan gaan mensen dat weer niet aanvragen...
- 14:03Speaker 3: omdat ze bang zijn voor een nieuw toeslagenschandaal.
- 14:05Speaker 9: Absoluut, maar elke van die maatregelen heeft nadelen... naast dat
- 14:09Speaker 9: het voordelen heeft voor sommige mensen. Sommige zijn heel specifiek...
- 14:13Speaker 9: en die zijn daardoor misschien weer moeilijk om uit te voeren.
- 14:15Speaker 9: Anderen zijn heel generiek, dat echt iedereen er voordeel van heeft.
- 14:18Speaker 9: Maar ja, die zijn dan ook daarmee bijna per definitie
- 14:21Speaker 9: heel duur. Dus het is nog even afwachten wat de
- 14:25Speaker 9: regering gaat doen. En het is ook afwachten of de oppositie,
- 14:30Speaker 9: want dat is de meerderheid in de Tweede Kamer... de
- 14:32Speaker 9: regering deze ruimte gunt om tot Prinsjesdag te wachten natuurlijk.
- 14:37Speaker 9: Want dit is wat de brief is van het kabinet
- 14:39Speaker 9: aan de Kamer. De eerste reactie van Jesse Klaver was al...
- 14:43Speaker 9: we moeten nu een debat hierover hebben, want het is
- 14:46Speaker 9: niet goed genoeg.
- 14:47Speaker 2: Ik heb goed nieuws van de oliemarkt. Olie is alweer
- 14:50Speaker 2: in prijs gedaald, nu op 101 dollar. Dankjewel, politiek verslaggever Mark Berghuis.
- 14:56Speaker 3: Het Amsterdamse AI-cloudbedrijf Nebius heeft een overeenkomst met Meta ondertekend
- 15:01Speaker 3: ter waarde van 23,5 miljard euro.
- 15:04Speaker 2: Allemachtig.
- 15:05Speaker 3: Ja, Nebius gaat de infrastructuur voor kunstmatige intelligentie leveren. Dat
- 15:09Speaker 3: maakt het bedrijf vandaag bekend. Op Wall Street schoot het aandeel,
- 15:12Speaker 3: kort na de opening, met weer 10 procent omhoog. En die
- 15:16Speaker 3: overeenkomst heeft een looptijd van vijf jaar en gaat begin
- 15:19Speaker 3: volgend jaar in.
- 15:20Speaker 2: Nebius levert voor 12 miljard dollar aan diensten aan Meta... via
- 15:23Speaker 2: meerdere locaties waar het datacenters heeft. Het bedrijf is actief
- 15:27Speaker 2: in onder andere de Verenigde Staten, Frankrijk en IJsland. Daarnaast
- 15:30Speaker 2: heeft Meta volgens Nebius toegezegd... tot 15 miljard dollar aan extra
- 15:34Speaker 2: rekencapaciteit te kopen. In november vorig jaar sloot Nebius al
- 15:38Speaker 2: een kleine overeenkomst... met Meta af ter waarde van ruim 3
- 15:41Speaker 2: miljard dollar. Nebius' afsplitsing van het Russische techbedrijf Yandex... In 2024
- 15:46Speaker 2: ging het bedrijf verder vanuit Amsterdam. Daar werken nu zo'n 700 mensen.
- 15:50Speaker 2: Vorige week kregen het bedrijf nog een investering van 2 miljard dollar...
- 15:53Speaker 2: van Nvidia als onderdeel van een samenwerking... om het aanbod
- 15:57Speaker 2: aan AI en clouddiensten uit te bereiden.
- 16:05Speaker 3: Na drie explosies afgelopen week bij Joodse instellingen in Rotterdam,
- 16:08Speaker 3: Amsterdam en Luik is er vannacht of vanochtend vroeg weer
- 16:11Speaker 3: een explosie geweest. Ditmaal was de aanval gericht op een
- 16:14Speaker 3: kantoor op de Zuidas in Amsterdam. En op sociale media
- 16:17Speaker 3: gaan video's rond waarin de nog relatief onbekende groep Ashab
- 16:21Speaker 3: al-Yamin de explosies opeist. Bij ons is veiligheidsdeskundige Glenn Schoen. Goedemiddag.
- 16:28Speaker 10: Goedemiddag
- 16:29Speaker 3: We weten dat er chronologisch een verband is... maar hoe
- 16:33Speaker 3: verhouden die explosies zich tot elkaar? Is dat al helder?
- 16:38Speaker 10: Enigszins wel. Als we kijken naar een modus operandi... gebeurt
- 16:42Speaker 10: s'avonds laat, vrij goedkoop, makkelijk explosief... makkelijk te vervaardigen, explosie
- 16:47Speaker 10: en dan brand. En uiteraard de sociale media. We zien
- 16:53Speaker 10: videoclips van elke ongeveer een half minuutje lang... waarin zowel
- 16:58Speaker 10: een soort boodschap verpakt is... met een soort persiflage van
- 17:03Speaker 10: de vlag van Hezbollah... En de naam betekent zoiets als
- 17:08Speaker 10: de beweging van de islamitische rechtvaardigen. Het is een onbekende
- 17:12Speaker 10: groep nog. Geen R of bekende herkomst of achterban. Heeft
- 17:16Speaker 10: geen vaste digitale afdruk. Maar wel die verwijzing naar het Iran-conflict.
- 17:22Speaker 10: En we zien bij elk van die aanslagen dit filmpje
- 17:25Speaker 10: in een nieuwe versie terug
- 17:27Speaker 3: En weten we hoe groot die groep is? Want er
- 17:29Speaker 3: zijn in Tilburg mannen en tieners opgepakt voor die aanslag
- 17:33Speaker 3: in Rotterdam. Weten we of het een zelfbedachte groep is
- 17:38Speaker 3: of dat dit een internationaal verband kent?
- 17:41Speaker 10: Dat is nog niet helder. Het is niet duidelijk of
- 17:43Speaker 10: die aanslag in België misschien bijvoorbeeld is gepleegd door mensen
- 17:46Speaker 10: die daar vanuit Nederland naartoe zijn gereden. Het omvat blijkbaar
- 17:51Speaker 10: een aantal mensen. Het goede nieuws is inderdaad dat de
- 17:54Speaker 10: politie vier mensen heeft kunnen arresteren uit de omgeving van Tilburg.
- 17:58Speaker 10: Dus je neemt aan dat de ANVD, NCTV en de
- 18:01Speaker 10: politie nou samenwerken om te onderzoeken welke links hebben deze mensen.
- 18:06Speaker 10: Hebben ze een opdracht gekregen van iemand? Zijn ze los georganiseerd?
- 18:10Speaker 10: Maar goed, er zit blijkbaar wel een soort verband achter.
- 18:13Speaker 10: En ook deze laatste aanslagen tenminste waarschijnlijk twee of drie mensen.
- 18:17Speaker 10: Iemand neemt het filmpje op, iemand blijkbaar op de scooter.
- 18:20Speaker 10: Dat gaat weer de lucht in op sociale media. Dus
- 18:23Speaker 10: er zitten waarschijnlijk wel een paar mensen achter
- 18:26Speaker 3: En experts die zeggen, het is een amateuristische groep... gezien
- 18:31Speaker 3: het explosief... Het is een beetje raar om daarover te
- 18:35Speaker 3: spreken in termen van amateurs. Maar goed, want dat is
- 18:37Speaker 3: natuurlijk angst aan jagen. En amateurs klinken niet zo gezellig,
- 18:42Speaker 3: wil ik maar zeggen. Maar er zijn ook vermoedens dat
- 18:45Speaker 3: Iran echt direct achter zo'n groep zit. Is dat plausibel?
- 18:49Speaker 10: Ik denk het niet, maar het zou wel kunnen dat
- 18:52Speaker 10: er één of twee Iraniërs een connectie hebben met deze mensen.
- 18:56Speaker 10: En het kan natuurlijk ook, in algemene zin heeft Iran
- 18:59Speaker 10: natuurlijk opgeroepen tot actie ter ondersteuning van Iran. Je gaf
- 19:05Speaker 10: het al aan, het is laagdrempelig, het is een beetje
- 19:07Speaker 10: een goedkope terreur, maar aan de andere kant is het
- 19:08Speaker 10: wel effectief. Het jaagt schrik aan, het intimideert natuurlijk. Het
- 19:12Speaker 10: haalt ook de media, nu ook de laatste dag vooral internationaal.
- 19:17Speaker 10: En het amateurisme, dat klopt. Als we kijken naar de
- 19:21Speaker 10: aanslag zelf, zwak en explosief, geen scherfwerking. S'avonds laat, dus
- 19:25Speaker 10: geen slachtoffers. En de beelden van de aanslagen zijn ook
- 19:30Speaker 10: een beetje rommelig. Aan de andere kant, er zijn wel
- 19:33Speaker 10: een paar zorgen aan. Het kan escaleren. Anderen kunnen het
- 19:38Speaker 10: ook gaan doen, het copycat-effect... En de zorg natuurlijk na
- 19:43Speaker 10: vandaag is of dit gaat uitstralen ten opzichte van het bedrijfsleven.
- 19:47Speaker 10: Hiervoor hebben we voornamelijk echt maar Joodse of Israëlische doelwitten gehad,
- 19:52Speaker 10: die duidelijk als zodanig herkenbaar zijn. Maar dit incident bij
- 19:56Speaker 10: het Atriumgebouw op de Stravinskylaan in Amsterdam vanochtend, dat lijkt
- 20:01Speaker 10: gericht op het grotere bedrijfsleven. Dus dat is eigenlijk het
- 20:04Speaker 10: nieuwe doelgroep.
- 20:04Speaker 2: Ja, maar dat is toch niet helemaal logisch?
- 20:07Speaker 10: Nou, het ligt er even aan. Het is nog niet
- 20:09Speaker 10: uitgelegd waarom dan dit gebouw. Er bestaan een paar theorieën over,
- 20:15Speaker 10: en dat zien we nu ook al in de buitenlandse media,
- 20:17Speaker 10: het feit dat er een paar bedrijven in het gebouw
- 20:20Speaker 10: zitten met een kantoor daar die onder andere investeringen doen
- 20:23Speaker 10: in Israël. Dus dat dat een sterke mogelijkheid is. En
- 20:28Speaker 10: Amerikaanse bank ook
- 20:29Speaker 3: hè?
- 20:30Speaker 10: Eén daarvan, ja, Bank New York, maar bijvoorbeeld ook Jones
- 20:34Speaker 10: Landless Salon zit erin. We hebben vaker gehad dat bedrijven
- 20:40Speaker 10: worden bekritiseerd vanwege het investeren in Israël. En het is
- 20:44Speaker 10: mogelijk dat dat hiermee in verband houdt
- 20:46Speaker 2: Ja, dat geeft ook een soort diepere laag aan in
- 20:49Speaker 2: die zin dat wat u zegt... Synagogen, Joodse school, dat
- 20:53Speaker 2: zijn eigenlijk makkelijke Joodse doelen. Dat weet iedereen dat dat
- 20:57Speaker 2: Joods is. Hoewel dat dan niet per se met Israël
- 20:59Speaker 2: te maken heeft. Maar dat maken zij ervan. Misschien. Maar
- 21:04Speaker 2: hier is wat denkwerk aan vooraf gegaan.
- 21:07Speaker 10: Ja, blijkbaar wel. Wellicht komt er nog wat meer tekst
- 21:11Speaker 10: en uitleg hiervan uit. Of krijgen we nog een incident
- 21:15Speaker 10: bij een ander bedrijf. We hopen het natuurlijk van harte niet.
- 21:19Speaker 10: Maar dat zou wel helderheid verschaffen... over wat we tegenover
- 21:22Speaker 10: ons hebben op dit moment.
- 21:23Speaker 3: U zei het net al, het is misschien amateuristisch... maar
- 21:27Speaker 3: wel effectief in de zin dat het angst aanjaagt... intimideert
- 21:31Speaker 3: en terreur zaait. Hoe vindt u de Nederlandse reactie daarop?
- 21:37Speaker 10: Nou ja, hopelijk krijgen we het resultaat van politiewerk. Nederland
- 21:42Speaker 10: op het algemeen is redelijk sterk... als het aankomt op
- 21:44Speaker 10: de inlichtingendiensten en politie... wanneer ze echt wat hebben om
- 21:47Speaker 10: daar grip op te krijgen. En het klinkt daarna met
- 21:50Speaker 10: de arrestaties van vrijdagochtend... dat we wel in ieder geval
- 21:54Speaker 10: een sterk uitgangspunt hebben. Dus hopelijk dat we heel snel
- 21:57Speaker 10: van de autoriteiten meer te horen krijgen... over hoe ze
- 22:01Speaker 10: erin staan en wat voor vooruitgang ze hebben geboekt.
- 22:04Speaker 3: Dank. Veiligheidsexpert Glenn Schroen.