Latest / Make Europe Great Again / Europa en Canada zoeken elkaar (alweer) op - 29 oktober 2026

Transcript

Europa en Canada zoeken elkaar (alweer) op - 29 oktober 2026 · Make Europe Great Again

• 0:05
  Speaker 1: Dit is een
• 0:07
  Speaker 2: BNR-podcast. Welkom bij de podcast van BNR, waarin we je
• 0:19
  Speaker 2: elke dag bijpraten... over de worstelingen in Europa ten tijde
• 0:22
  Speaker 2: van Poetin, Xi en Trump. Ik ben Michal van der Toorn,
• 0:26
  Speaker 2: Europa-verslaggever bij BNR... en dit is de Make Europe Great
• 0:30
  Speaker 2: Again van donderdag 29 oktober. Ik wil even beginnen in Canada,
• 0:37
  Speaker 2: want daar zijn vandaag de Europese leiders op bezoek voor
• 0:40
  Speaker 2: een EU-Canada-top met de Canadese premier Mark Carney. We weten natuurlijk,
• 0:46
  Speaker 2: Europa is op zoek naar bondgenoten buiten de Verenigde Staten.
• 0:50
  Speaker 2: En Canada zeker ook. Die hebben de laatste tijd ook
• 0:53
  Speaker 2: echt een lastige relatie met hun buren. Brussel en Ottawa
• 0:56
  Speaker 2: kijken dus hoe ze nauwer kunnen samenwerken vandaag. Niet alleen
• 0:59
  Speaker 2: op politiek vlak, maar ook economisch en bijvoorbeeld op het
• 1:02
  Speaker 2: gebied van veiligheid. En het is niet de eerste keer
• 1:05
  Speaker 2: dat we die toenadering zien. We hebben de speech van
• 1:09
  Speaker 2: Carney gehad in Davos vorig jaar over de middle powers.
• 1:12
  Speaker 2: Inmiddels toch wel een legendarische speech. Vorige maand werd Carney
• 1:17
  Speaker 2: nog in Straatsburg als een popster onthaald. Dat hoorde je
• 1:20
  Speaker 2: toen van Luc. En von der Leyen gebruikte toen in
• 1:24
  Speaker 2: die speech ook echt mooie woorden voor Canada. Die had
• 1:27
  Speaker 2: het zelfs over een geassocieerd lidmaatschap. Maar we horen nu
• 1:33
  Speaker 2: dat de Europese Unie toch moeite heeft met dit label...
• 1:38
  Speaker 2: De EU heeft na kritiek van onder andere Duitsland... de
• 1:41
  Speaker 2: term geassocieerd lidmaatschap, wat dat ook mogen betekenen... geschrapt uit
• 1:45
  Speaker 2: de conceptverklaring voor die top... die dus vandaag en morgen
• 1:48
  Speaker 2: in Montreal plaatsvindt. Niet de term die Ursula von der
• 1:53
  Speaker 2: Leyen dus graag wil zien... maar wat gaan ze doen?
• 1:55
  Speaker 2: Costa en von der Leyen gaan namens de EU dus
• 1:59
  Speaker 2: praten met Carney. Volgens de commissie moet de top een
• 2:02
  Speaker 2: belangrijke mijlpaal markeren... in de relaties tussen de EU en Canada...
• 2:08
  Speaker 2: en ook de weg vrijmaken voor een nog bredere... en
• 2:11
  Speaker 2: intensievere politieke samenwerking. Ik zei het al, allerlei dingen op
• 2:15
  Speaker 2: de agenda. Handel, kritiek, grondstoffen, veiligheid, maar ook allerlei andere dingen.
• 2:20
  Speaker 2: En tijdens de top willen de leiders een alliantie voor
• 2:23
  Speaker 2: de toekomst lanceren. We gaan even kijken naar de eindverklaring...
• 2:27
  Speaker 2: want die komt er naar verwachting dus wel... Maar omdat
• 2:31
  Speaker 2: het in Canada een stukje later is... weten we dat
• 2:34
  Speaker 2: op dit moment nog niet. De top is ook nog morgen.
• 2:36
  Speaker 2: Dus misschien krijg je maandag nog een kleine samenvatting. Of
• 2:39
  Speaker 2: check bnr.nl. Nog eventjes over die kritiek van dus onder
• 2:44
  Speaker 2: andere Duitsland op de term geassocieerd lidmaatschap. Eerder hebben we
• 2:49
  Speaker 2: het in Mega natuurlijk al gehad over ja, wat betekent
• 2:52
  Speaker 2: dat nou eigenlijk? Canada ligt helemaal niet in de EU.
• 2:56
  Speaker 2: En ja, dit soort termen bestaan ten eerste niet in
• 2:59
  Speaker 2: alle handvesten die we hebben. En er roepen natuurlijk ook
• 3:02
  Speaker 2: vragen op. Kan de commissie iets zeggen over een land
• 3:05
  Speaker 2: wat helemaal niet... op het Europese continent ligt. Wat vinden
• 3:10
  Speaker 2: de lidstaten daar dan vervolgens weer van? Wat hebben zij
• 3:13
  Speaker 2: in te brengen? Nog veel vragen. Verder zeggen critici... we
• 3:17
  Speaker 2: hebben al een handelsverdrag, al jaren, sinds 2016. En hoewel
• 3:21
  Speaker 2: sommige landen dat niet hebben geratificeerd... heeft het ons al
• 3:24
  Speaker 2: heel veel economisch opgeleverd. Moeten we dat dan niet verder uitbreiden...
• 3:28
  Speaker 2: in plaats dan nu met dit soort termen te gaan strooien?
• 3:32
  Speaker 2: Wel interessant om te kijken wat hier nou concreet uit
• 3:35
  Speaker 2: gaat komen... maar zoals ik al zei, dat houden we
• 3:36
  Speaker 2: in de gaten. Dan gaan we naar het Verenigd Koninkrijk.
• 3:43
  Speaker 2: Een stukje dichterbij, maar nog altijd niet de Europese Unie.
• 3:46
  Speaker 2: Maar daar heeft de Brits regering gisteren haar begroting gepresenteerd.
• 3:51
  Speaker 2: En Londen staat voor een lastige opgave. Ze moeten de
• 3:54
  Speaker 2: overheidsfinanciën op orde houden, de economie laten groeien... maar er
• 3:57
  Speaker 2: moeten ook miljarden naar bijvoorbeeld defensie en de zorg. Klinkt bekend,
• 4:01
  Speaker 2: Stefan de Vries?
• 4:02
  Speaker 3: Ja, inderdaad Michal, dat klinkt bekend. En dan denk jij
• 4:06
  Speaker 3: natuurlijk aan het kabinet Jetten. Maar waar ze in Den
• 4:09
  Speaker 3: Haag steggelen over iets elitairs als Box 3... hebben ze
• 4:12
  Speaker 3: in andere Europese hoofdsteden echt te zorgen over hun begroting.
• 4:16
  Speaker 3: Dus daarom een kleine talencursus. Begroting in het Engels en
• 4:20
  Speaker 3: in het Frans zeg je budget. In het Italiaans bilancio
• 4:24
  Speaker 3: en rosposet in het Tsjechisch. Want dat zijn maar een
• 4:27
  Speaker 3: paar van de Europese landen die deze weken ook problemen
• 4:30
  Speaker 3: hebben om hun begroting rond te krijgen. We beginnen in Londen.
• 4:34
  Speaker 3: De Britten presenteerden gisteren hun budget. Maar de opluchting is
• 4:38
  Speaker 3: van korte duur, want de minister van Financiën John Healy
• 4:41
  Speaker 3: moet laveren tussen hoge energierekeningen, duurdere staatsschuld en zwakke groei.
• 4:47
  Speaker 3: De overheid leent dit jaar altijd nog 4% van de
• 4:50
  Speaker 3: economie bij. En de Britse staatsschuld loopt naar de 97%
• 4:55
  Speaker 3: van het BBP. De speelruimte om aan de eigen begrotingsregels
• 4:59
  Speaker 3: te voldoen is maar 15 miljard pond. En dat is
• 5:02
  Speaker 3: voor een land als het VK eigenlijk maar peanuts. De
• 5:05
  Speaker 3: pijn voor de Britten zit vooral in de jaren nakomend jaar.
• 5:09
  Speaker 3: Want om de cijfers kloppend te krijgen worden de publiekdiensten
• 5:12
  Speaker 3: erg krap begroot. terwijl zorg, pensioenen en defensie juist meer
• 5:17
  Speaker 3: geld gaan vragen de komende jaren. En ja, als de
• 5:19
  Speaker 3: Britten de belastingen zouden verhogen... dan remmen ze de economie
• 5:22
  Speaker 3: verder af. Bezuinigen ze het hard, dan merken de Britten
• 5:26
  Speaker 3: dat aan de wachtlijsten... aan de slechte staat van de
• 5:28
  Speaker 3: gemeentelijke diensten en ook aan de spoorlijnen. De situatie in
• 5:33
  Speaker 3: Groot-Brittannië is nog niet zo hopeloos... als aan de overkant
• 5:36
  Speaker 3: van het kanaal in Frankrijk. Dat land heeft ook dit
• 5:40
  Speaker 3: jaar weer problemen met de begroting voor volgend jaar... De
• 5:42
  Speaker 3: begroting van dit jaar kwam pas afgelopen februari rond... terwijl
• 5:46
  Speaker 3: het net als bij ons meestal ergens in oktober... het
• 5:49
  Speaker 3: jaar ervoor klaar moet zijn. De Fransen kwamen uiteindelijk met
• 5:52
  Speaker 3: een tijdelijk noodwetsvoorstel... maar het ziet er niet naar uit
• 5:55
  Speaker 3: dat er dit jaar wel een begroting komt. België zoekt
• 5:59
  Speaker 3: voor komend jaar eerst 3 à 4 miljard euro... en
• 6:02
  Speaker 3: uiteindelijk 10 miljard aan besparingen of aan extra inkomsten. Maar
• 6:07
  Speaker 3: de vijf coalitiepartijen daar botsen onder meer over een btw-verhoging...
• 6:11
  Speaker 3: Italië heeft het tekort beter onder controle, maar heeft al
• 6:15
  Speaker 3: een hoge staatsschuld van bijna 140% van het bbp. En
• 6:19
  Speaker 3: er is nauwelijks groei in Italië. Tsjechië kiest juist voor
• 6:23
  Speaker 3: hogere uitgaven en pensioenen, lonen en investeringen. En daar loopt
• 6:27
  Speaker 3: het tekort volgend jaar ook op tot zo'n 15 miljard euro.
• 6:32
  Speaker 3: Nou Michal, wat is dan eigenlijk de gemene deler van
• 6:35
  Speaker 3: al die landen? De economische situatie is vaak verschillend, maar
• 6:39
  Speaker 3: wat ze allemaal delen, is lage groei, hogere rente, vergrijzing,
• 6:44
  Speaker 3: stijgende energiekosten... en natuurlijk de extra uitgaven aan defensie. In
• 6:48
  Speaker 3: tegenstelling tot de Verenigde Staten... gaat in Europa de regering
• 6:52
  Speaker 3: niet op slot als er geen begroting is. Frankrijk kan
• 6:55
  Speaker 3: doorgaan met een speciale wet. België en Tsjechië werken met
• 6:59
  Speaker 3: voorlopige twaalfde. En dat betekent dat elke maand grofweg een twaalfde...
• 7:04
  Speaker 3: van de oude begroting mag worden uitgegeven. Dat betekent dat
• 7:07
  Speaker 3: de rekeningen wel worden betaald... maar dat nieuw beleid volledig
• 7:11
  Speaker 3: stilstaat en waarmee dus de politieke rekening juist verder oploopt.
• 7:16
  Speaker 3: Dus Michal Robjetten is niet de enige Europese regeringsleider die
• 7:20
  Speaker 3: zijn begroting deze dagen niet rondkrijgt, al is zijn regering
• 7:24
  Speaker 3: wel de enige die voor de begroting gechanteerd wordt met
• 7:27
  Speaker 3: abortuswetgeving door een orthodoxe partij. Is Den Haag toch nog
• 7:31
  Speaker 3: ergens uniek in?
• 7:35
  Speaker 2: En dan, Christine Lagarde vertrekt eerder dan gepland... als president
• 7:39
  Speaker 2: van de Europese Centrale Bank. Haar termijn zou normaal gesproken
• 7:44
  Speaker 2: nog tot oktober volgend jaar lopen... maar ze vertrekt nu
• 7:47
  Speaker 2: al in februari 2027. Over een paar maanden dus al.
• 7:52
  Speaker 2: En dat zorgt meteen voor speculatie over haar volgende stap.
• 7:55
  Speaker 2: Want Lagarde is Française en volgend jaar zijn er presidentsverkiezingen
• 7:59
  Speaker 2: in Frankrijk. En ja, haar naam wordt genoemd. Zou zij
• 8:03
  Speaker 2: zich nu op de Franse politiek kunnen gaan richten? Lagarde
• 8:07
  Speaker 2: heeft als ECB-president jarenlang een belangrijke rol gespeeld in het
• 8:11
  Speaker 2: Europese economische beleid. En of ze die ervaring nu wil
• 8:14
  Speaker 2: inzetten in de Franse politiek, ja, dat is natuurlijk de vraag.
• 8:18
  Speaker 2: Haar vertrek levert in ieder geval genoeg stof op voor speculatie.
• 8:22
  Speaker 2: Ook natuurlijk rondom de nieuwe president van de Europese Centrale Bank.
• 8:26
  Speaker 2: En daar gaat dan weer de naam van de Nederlandse
• 8:29
  Speaker 2: Klaas Knot rond. To be continued, zou ik zeggen. Brussel
• 8:35
  Speaker 2: vraagt EU-lidstaten nationale wetsvoorstellen over de minimumleeftijd voor sociale media
• 8:41
  Speaker 2: met een jaar uit te stellen. En dat is omdat
• 8:44
  Speaker 2: ze overlappen met Europese wetgeving. Dat meldt een woordvoerder van
• 8:48
  Speaker 2: de Europese Commissie vanmiddag. Brussel wil dus graag mogelijke tegenstrijdigheden
• 8:53
  Speaker 2: binnen de Europese en de nationale wetgevingen voorkomen. Omdat, zeggen ze,
• 8:59
  Speaker 2: een gezamenlijke set regels het effectiefst is voor de bescherming
• 9:03
  Speaker 2: van kinderen in de hele Unie. In september werd de
• 9:06
  Speaker 2: Kids Act gepresenteerd. Naar verwachting duurt de implementatie van die
• 9:11
  Speaker 2: wet ongeveer een jaar. En dus zegt Brussel even wachten
• 9:14
  Speaker 2: met die nationale wetgevingen. Want een Europees probleem vereist immers
• 9:18
  Speaker 2: een gezamenlijke Europese aanpak. Dan gaan we naar Oekraïne. Ondanks
• 9:25
  Speaker 2: aangekondigde vredesgesprekken in Abu Dhabi... escaleert Rusland verder in zijn
• 9:29
  Speaker 2: oorlog met Oekraïne. Vandaag waren er op klaarlichte dag aanvallen
• 9:33
  Speaker 2: op grote steden. In de stad de Dnipro vielen de
• 9:36
  Speaker 2: meeste slachtoffers... toen het centrale treinstation daar werd aangevallen. Geert-Jan
• 9:41
  Speaker 2: is in Oekraïne gelukkig inmiddels een veilig stukje verderop.
• 9:45
  Speaker 1: Nou, ik heb hier de beelden gezien van het treinstation
• 9:49
  Speaker 1: in Tenipro... waar de lijken op het perron liggen, waar
• 9:53
  Speaker 1: gewonden worden behandeld... en de lijken worden in de Oekraïnse
• 9:55
  Speaker 1: media dan geblurred. Ik heb vannacht geslapen in Tenipro. Wij
• 9:59
  Speaker 1: waren dus net weg toen die aanval op het treinstation...
• 10:01
  Speaker 1: eveneens in het centrum plaatsvond. Ik sliep ook in het centrum.
• 10:04
  Speaker 1: Het gebouw naast het hotel, dat is drie weken geleden. Nou,
• 10:08
  Speaker 1: totaal verwoest. Alleen het karkas stond nog open. Stond nog over.
• 10:12
  Speaker 1: Je merkt dat in het oosten van Oekraïne... constante luchtalarmen afgaan.
• 10:15
  Speaker 1: Ik ben nu in Zaporizhia. Hier is dat ook. Maar
• 10:18
  Speaker 1: die aanval op het treinstation... dat is wel heel erg
• 10:21
  Speaker 1: heftig nieuws vandaag.
• 10:22
  Speaker 2: Gert-Jan zit dus veilig in de schelkelder. Maar niet iedereen
• 10:26
  Speaker 2: gaat daar daadwerkelijk in... om de simpele reden dat het
• 10:29
  Speaker 2: leven doorgaat. In dit geval zat Gert-Jan onder een ziekenhuis.
• 10:34
  Speaker 2: En ja, je zal maar een belangrijke doktersafspraak hebben. Als
• 10:37
  Speaker 2: er zo vaak aanvallen zijn, dan is die afweging natuurlijk
• 10:40
  Speaker 2: wat lastiger. En dan kom je voor een voor ons
• 10:42
  Speaker 2: misschien surrealistische keuze te staan. Toch zijn er in Oekraïne
• 10:47
  Speaker 2: wel allerlei manieren om te weten... of je wel of
• 10:49
  Speaker 2: niet veilig bent.
• 10:51
  Speaker 1: Nou, Oekraïne heeft denk ik samen met Israël... het beste
• 10:54
  Speaker 1: luchtalarmnetwerk ter wereld. Dat is in die vijf jaar oorlog
• 10:59
  Speaker 1: ook enorm gemodificeerd... enorm opgevoerd en verbeterd. Er is bijna
• 11:03
  Speaker 1: een wildgroei aan apps die je kunt downloaden. Tientallen kun
• 11:06
  Speaker 1: je uitkiezen. De ene app laat nog mooier zien waar
• 11:08
  Speaker 1: een straaljarige drone naartoe beweegt dan een ander. Als dan
• 11:11
  Speaker 1: s'nachts in je hotel het luchtalarm afgaat... want dat wordt
• 11:13
  Speaker 1: ook in het hotel door de speakers dan gedaan... dan
• 11:16
  Speaker 1: kijk je op je telefoon, dan zie je waar zo'n
• 11:18
  Speaker 1: drone heen beweegt. Je kijkt op telegramkanalen om te zien
• 11:23
  Speaker 1: of er meer informatie wordt gedeeld. Maar je hebt ook
• 11:26
  Speaker 1: militaire informatie, die heb ik ook. Want ik reis met
• 11:29
  Speaker 1: iemand die ook toegang heeft tot militaire zenders, militaire kanalen.
• 11:33
  Speaker 1: Aan boord van mijn auto is ook een Starlink, een
• 11:35
  Speaker 1: drone detector... Zelfs een apparaat om straling te meten. Hopelijk
• 11:39
  Speaker 2: hoeft hij dat allemaal niet te gebruiken. Maar die aanvallen
• 11:42
  Speaker 2: op klaarlichte dag, op gewone mensen... zoals vandaag dus is
• 11:46
  Speaker 2: gebeurd in Denipro, maar ook al eerder natuurlijk... dat is
• 11:49
  Speaker 2: het ergste wat er is voor de Oekraïners. En daarmee
• 11:53
  Speaker 2: komen we bij de vredesbesprekingen in Abu Dhabi. Dit soort
• 11:56
  Speaker 2: aanvallen zorgen ervoor dat Zelensky kan zeggen... dat Poetin absoluut
• 12:00
  Speaker 2: niet uit is op vrede. Hij heeft daar dan bewijs voor.
• 12:06
  Speaker 1: Dat laatste zal hij niet zeggen, want dan jaagt hij
• 12:08
  Speaker 1: natuurlijk weer de Amerikanen tegen zich in het harnas. Dus
• 12:10
  Speaker 1: het is constant balanceren tussen of je zegt wat je denkt,
• 12:16
  Speaker 1: of dat je zegt wat je denkt dat het meest
• 12:19
  Speaker 1: wijs is om op dat moment te zeggen. En dan
• 12:21
  Speaker 1: heeft het vooral te maken met Trump.
• 12:25
  Speaker 2: Dank je wel, Geert-Jan. We horen je snel weer. Check
• 12:28
  Speaker 2: ook de verhalen van Geert-Jan op bnr.nl. Ik zal even
• 12:32
  Speaker 2: in de show notes linken naar de pagina... waar je
• 12:34
  Speaker 2: alles uit Oekraïne rustig terug kan lezen. Dit was Make
• 12:39
  Speaker 2: Europe Great Again. De aflevering van 29 oktober 2026. Bedankt
• 12:44
  Speaker 2: voor het luisteren. Vind je ons leuk? Abonneer je dan.
• 12:46
  Speaker 2: Je weet ons te vinden. En stuur ook deze aflevering
• 12:49
  Speaker 2: door naar vrienden of familie. Zodat ook zij het laatste
• 12:52
  Speaker 2: Europese nieuws niet hoeven te missen. Morgen zijn we er
• 12:55
  Speaker 2: weer met een aflevering over de sociale onvrede in heel Europa.
• 13:01
  Speaker 2: Stefan is erbij. Luc is erbij. En ik ben er
• 13:03
  Speaker 2: ook bij. Heel graag. Tot dan.