Latest / Umut Varol Podcast / 45| Beyin Sisinden Kurtulabilirsin | 45
Transcript
- 0:00Beyin sisi zamansızlık, odaklanma problemi, derin
- 0:03bağların zayıflaması aklımıza ne gelse teknolojiyi suçluyoruz.
- 0:08Sürekli abur cubur yiyen ve abur cubur yedikten sonra kilo olan
- 0:12birisinin suçu dolaba atması gibi yiyor yiyor.
- 0:16Ondan sonra diyor ki e dolapta var, ne yapabilirim canım
- 0:20çekiyor. Keşke birileri dolabı icat
- 0:23etmeseydi ve ben de bu abur cuburları dolaba koymasaydım ve
- 0:28yemeseydim. Durum böyle mi işte?
- 0:31Biz de bazı şeyler için sürekli teknolojiyi suçluyoruz.
- 0:34Keşke teknoloji hiç olmasaydı. Fakat durum bundan biraz daha
- 0:38karmaşık. Aslında gerçek olan bizim kolay
- 0:42haza karşı zaafımız suçu. Belki şu an teknolojiye
- 0:45atıyoruz. Her problemde evet çok bildirim
- 0:48var. Sosyal medyalar akşam güzel
- 0:50televizyon dizileri derken suçu sürekli teknolojiyi atıyor
- 0:54olabiliriz ama. Aslında geriye dönüp
- 0:56baktığımızda. Seksenlerde doksanlarda pembe
- 0:59diziler daha evvelinde, kıraathanelerde, kahvelerde
- 1:03oynanan taş oyunları, kağıt oyunları yani insanın kolay
- 1:08ulaşılabilir hazzı olan zaafı eskiden de vardı.
- 1:12Teknolojinin yaptığı şey sadece kolayca ulaşabileceğimiz
- 1:16zaaflarımızı cebimize koymak cebimize koyduğu için biz de
- 1:21kolayca cebimizden o telefonu çıkarıp.
- 1:24Ona hemen ulaşabiliyoruz hayatımıza gerçekten katkı
- 1:28sağlayacak tuğla gibi bir kitaba derin bir sohbete, uzun bir
- 1:33seminere vakit ayırmak yerine tamamen içi boş birkaç saat
- 1:37sonra asla hatırlamayacağımız bize hiçbir katkısı olmayan
- 1:41hatta kendi aklımızdaki fikirleri karmaşık hale getiren
- 1:45şeylere çere çöpe bir sürü vakit ayırıyoruz.
- 1:49Çünkü bu alışkanlığı kendi kendimize geliştirdik.
- 1:53Kimse bu alışkanlığı geliştirmek için bizi zorlamadı.
- 1:55Kolay hazza evet insanoğlunun bir eğilimi var ama bunu
- 2:00engelleme eğilimi de var işte. Eğer kolay hazıra, çok çabuk
- 2:05kapılıyorsak günümüzde teknolojiyle bunu çok
- 2:07özdeşleştiriyoruz. Sosyal medya bildirimler,
- 2:11mesajlaşma, yapay zeka ile sonu gelmeyen sohbetler.
- 2:15Çünkü biliyorsunuz yapay zeka da bir yandan bizi.
- 2:19Pohpohlayarak onure ederek birazcık bizde yapay bir dopamin
- 2:24oluşturuyor. Ve neticede bu kolay hazza yani
- 2:28yüksek sürekli aralıksız dopamin sağlamaya kendinizi bile isteye
- 2:35alıştırıyoruz. Kimse bizi buna zorlamıyor.
- 2:39Burada problemin tam olarak özü aslında zihinsel konfor anlık
- 2:44azlı bırakıp derinlik kazandıracak şeylere yönelince
- 2:48bir şeyleri değiştirmek gerektiğini fark edebiliriz
- 2:51çünkü. Yazar, konuşmacı veya düşünür
- 2:55bize öyle şeyler anlatır ki farkındalığımız artar.
- 2:59Bu farkındalığımız arttı. Hem kendimizi hem çevremizi
- 3:03sorgulamaya başlarız ve sonrasında sorgulamalar
- 3:07neticesinde kendimizi yüzleşmeye başlarız.
- 3:10Yüzleşmelerden sonra sorumluluk alma isteği doğar.
- 3:15Sonra bir bakarız değişmeye başlamışız, değişmek gerektiği
- 3:20için değişmeye başlamışız. Bu yolun çok acılı olduğunu
- 3:23biliyoruz. Değişim her zaman acılıdır.
- 3:27E sığ tarafta kalmak, zihinsel konfordan asla çıkmamak çok
- 3:32rahattır ama değişmediğimizde eğer bir hedefimiz varsa eğer
- 3:37ulaşmak istediğimiz bir yer varsa aklımızda canlandırdığımız
- 3:41bir nokta varsa değişmediğimizde zihinsel konfordan hiç
- 3:45çıkmadığımızda sonuç sadece boşa harcanmış bir potansiyeldir.
- 3:51Bundan öteye geçmez. Ama zihinsel konforda
- 3:55kaldığımızda iş öyle mi? Anlık azlar hiç öyle mi?
- 4:00Aniden dopamin'i basar bize uzun sancılı süreçlere katlanmamızı
- 4:04engeller. Bu dayanıklılığımızı içimizde
- 4:08büyüttüğümüz içten gelen itkiyi baskılar, kafamızı karıştırır.
- 4:13Çünkü uzun ve sancılı süreçlerin sonunda elde edilen hazzı
- 4:18bastırmış oluruz. Anlık aldığımız küçük, küçük ve
- 4:22sürekli bütün gün devam eden o dopaminler büyük bir projeyi
- 4:26bitirdikten sonra alacağımız başarının hazzını.
- 4:30Sürekli baskılar, sonuç, sonuç, sabırsızlık, odaklanma sorunu
- 4:35çeken düzenli şekilde hiçbir şeyi sürdüremeyen, sürekli
- 4:40sekteye uğratan kişilik yapısı, bir sistemi 10 günden fazla
- 4:44sürdüremeyen maymun iştahlı kişiler nereden mi biliyorum?
- 4:48O kadar çok insana fitness koçluğu yaptım ki başlayıp
- 4:52sürdüremeyenler çok hevesli olup bir ay sonra kaybolanlar.
- 4:57Işte bu yüzden artık insanlara mentorluk yapıyorum, harekete
- 5:00geçirmek ve devam edebilme yeteneklerini geliştirmek için
- 5:04her hafta onlara bir saat ayırıyorum ve bunu çözdüğümde
- 5:08şunu gördüm, insanlar fitness hedeflerini veya hayata dair
- 5:13diğer hedeflerini çok daha kolay ulaşabiliyorlar.
- 5:17Çünkü fitness hedefine ulaşmak da hem harekete geçebilmek hem
- 5:21de mental dayanıklılık gerektiriyor.
- 5:24Küçük hazlardan uzaklaşmak gerekiyor.
- 5:28Büyük sürece odaklanmak ve bu sürecin tadını çıkarmayı
- 5:32gerektiriyor. Işte bu küçük dopaminlere aman
- 5:36canım hafta sonu kahvaltıyı şurada geniş geniş yapıveriyim.
- 5:40Aman şurada da yarım saat sosyal medyaya bakayım.
- 5:43Aman akşam da iki saatlik şu dizimi hiç kaçırmayayım, her
- 5:46akşam izleyeyim dediğinizde bu küçük küçük hazları yakalamaya
- 5:50çalıştığımızda büyük süreçlerin sonunda elde edeceğimiz büyük
- 5:55başarılarının tatminden uzak kalıyoruz.
- 5:58O değişimden. Uzak kalıyoruz.
- 6:00Zamanımızı bize hiçbir şey katmayacak, gereksiz yerlere
- 6:04harcadığımızda kendi üzerinizde çalışmayı maalesef ihmal
- 6:09ediyoruz. Tabii bu bahsettiğim bu kadar
- 6:12hızlı dopamin ve gereksiz bilgi sonrasında her yerde duyduğumuz
- 6:17beyin sisi konusuyla ister istemez yüzleşiyoruz.
- 6:21Perşembe maillerinde bana en çok gelen yanıtlardan bir tanesi
- 6:26aklım çok karışık. Beynim de kocaman bir duman
- 6:29bulutu var. Kafamda bitmeyen bir gürültü
- 6:32var. Hiçbir şeye odaklanamıyorum,
- 6:34yapmak istediklerim var ama başlayamıyorum işte.
- 6:38Bu küçük dopaminlere o kadar kap.
- 6:41Diyoruz ki, minik kaçışlara o kadar aldanıyoruz ki bu
- 6:44tuzaklara o kadar çok düşüyoruz ki en nihayetinde bizi atalete
- 6:49götürüyor. Alet bizi esir alıyor.
- 6:52Çünkü bir konuda nasıl derinleşeceğimizi, nasıl
- 6:56ustalaşacağımızı o konu için nasıl emek vereceğimizi yavaş
- 7:01yavaş unutuyoruz veya bilmiyoruz bilsek de kaybediyoruz.
- 7:05Derinleşmek yani üretmek istediğin şeyi eni konu
- 7:08hazırlamak. Acılı bir süreç zaman alıyor.
- 7:12Disiplin gerektiriyor, ısrarcı olmak gerektiriyor.
- 7:16Bu hızlı dopamin takviyeleri derin sulara dalıp boğuşma
- 7:20kabiliyetimizi yavaş yavaş köreltiyor.
- 7:23Bizi o kadar atıl hale getiriyor ki zihnimiz boğuşma sonrasında
- 7:28aldığı büyük hazzı unutmaya başlıyor.
- 7:30Zihnimizin bir şeyler üstünde ısrarcı olması, devam edebilme
- 7:35yeteneğini baltalıyor. Ve sonuçta büyük başarının
- 7:39tadını unutuyoruz. Eğer eskiden aldıysa da şimdi
- 7:44zihnimiz artık o büyük başarılarının tadını küçük
- 7:47dopaminler neticesinde unutmaya başlıyor.
- 7:50Sonuçta o zihin çok zor işlerin altından nasıl kalkacak, nasıl
- 7:55boğuşmaya başlayacak, nasıl ısrarcı olacak düşünüyorsun,
- 7:59düşünüyorsun, bir türlü harekete geçemiyorsun.
- 8:03Sonra diyorsun ki beynimde sis var.
- 8:05Evet, beyninde bir sis var. Çünkü bu beyin sisin en büyük
- 8:09sebebi. Sürekli aldığın kısa kısa
- 8:12dopaminler, asla ihtiyacın olmayan, başkalarının saçma,
- 8:18sapan görselleri ve anlatıları sen seçmiyorsun ki birileri onu
- 8:23senin önüne koyuyor ve buna maalesef kendi rızanla izin
- 8:28veriyorsun. Radikal bir sorumluluk alıp
- 8:31bunlardan kendini kurtarmıyorsun.
- 8:34Sonra bitmeyen beyin sisi. Ve bir türlü sonuçlandıramadığın
- 8:39düşünceler neticede hareketsizlik ve atalet seni
- 8:44esir almaya başlıyor. Neyse ki bu derinleşememe
- 8:47konusunun çok gerçekçi bir çözümü var, bundan kurtulabilir.
- 8:51Bunların hepsini hayatından çıkarabilir ve yoluna devam
- 8:54edebilirsin. Böyle yaptığında bir süre sonra
- 8:57çok daha berrak düşündüğünü, daha net kararlar aldığını ve
- 9:01birçok şey için daha kolay harekete geçtiğini fark
- 9:04edeceksin. Elbette bunu çözebilmek tamamen.
- 9:07Sana bağlı senin burada radikal bir sorumluluk almana ve
- 9:11gerçekçi şekilde bazı şeyleri analiz etmene bağlı.
- 9:15Sadece ve sadece bir soruyla bu karmaşadan kurtulabilirsin.
- 9:20Bu beni inşaam ediyor, yoksa zamanımı öldürüyor.
- 9:24Günlük rutinini düşün. Haftalık rutinini düşün.
- 9:27Aylık ve yıllık rutinini düşün. Hepimizin rutinleri var.
- 9:31Çünkü rutinler bizi bir yere götürüyor veya hiçbir yere
- 9:35götürmüyor. Aslında günlerinizi
- 9:36düşündüğünüzde. Çoğu birbirinin fotokopisi gibi
- 9:40işte o yüzden bunları düzenlemek çok kolay.
- 9:42Çünkü o fotokopi sayfasında bazı şeylerin üstünü çizdiğimizde ve
- 9:47onların yerine başka şeyler koyduğumuzda çok kısa süre
- 9:51içerisinde bakış açımız ve zihinsel berraklığımız hemen
- 9:55değişmeye başlayacak. Bu günlük rutinlerimizi ele
- 9:58aldık. Haftalık rutinlerimizi ele aldık
- 10:01ve buralarda neler yapıyoruz? Yani sabah uyandığımızda
- 10:05yaptığımız ilk iş ne? Akşam yaptığımız şeyler ne iş
- 10:10yerinde veya kendi işimizde inşa etmeye çalıştığımız kendi
- 10:15işimizde markamızla yaptığımız şeyler.
- 10:17Ne bunlar ne olursa olsun, sosyal medyadan, teknolojiden
- 10:22veya çeldiricilerden aklınıza ne gelirse bunların hepsi yani size
- 10:26anlık has pompalayan ne varsa bunların hepsi.
- 10:30Güzelce kağıda döktüğümüzde gözümüzün önüne koyduğumuzda ki
- 10:36koymazsanız bunu aklınızdan yapmanız çok zor.
- 10:39Ben mentorluk yaptığım kişilerde bunu çok defa görüyorum.
- 10:43Eğer kağıda kaleme dökmezseniz aklınızda bunu planlamanız çok
- 10:46zor ve sonrasında burada kısa dopaminler aldığımız bizi
- 10:51çeldiren aklımızı karıştıran ve büyük başarılarının hazından
- 10:56bizi uzak tutan, baskılayan o dopamin saldırılarını neredeyse.
- 11:01Onları bulup rutinlerimizden çıkarttığımızda ve onların
- 11:04yerine hiçbir şey koymasanız bile yalnız başınıza oturduğunuz
- 11:09bir an koysanız işler sizin için çok hızlı değişmeye başlar.
- 11:14Zihinsel olarak daha berrak olursunuz.
- 11:16Zihniniz kısa bir süre sonra bir şeyler yapmak için çalışmaya
- 11:20başlar ve sonrasında harekete geçtiğinizi görürsünüz.
- 11:24Çünkü size kısa kısa dopamin verecek hiçbir şey yok.
- 11:29O olmayınca zihniniz o dopamin ulaşmak için başka bir yol
- 11:33deneyecek. Belki üretmeyi deneyecek belki
- 11:35yürüyüşe çıkmayı deneyecek belki arkadaşlarınızı arayıp derin bir
- 11:40sohbete girişmeyi isteyecek veya eskiden kalma bir sorununuzu
- 11:44aklınızda çözüp onu aklınızdan atmanız için size bir yol
- 11:48gösterecek. Elbette bunu yapabilmek tamamen
- 11:53radikal sorumluluk kapsamında sizin elinizde başka hiç kimse
- 11:58gelip. Bunu sizin için yapmaz.
- 12:01Bundan çok bahsediyorum ama benim anlattığım konuları kimse
- 12:05gelip sizin için yapmaz. Evet yol gösteren olur, akıl
- 12:10veren olur. Bunun üzerine konuşan olur.
- 12:12Ama bunların hepsini radikal sorumluluk kapsamında siz ele
- 12:17almak zorundasınız. Başkası yapmayacak, yaptığınız
- 12:20hangi kısa dopamin atakları sizin derinleşme arzunuzu
- 12:24baltalıyor? Çok basit.
- 12:26Onları ortadan kaldırın ve sonuçlara kısa süre içerisinde
- 12:31kendiniz bile şaşırın. Bu hafta perşembe mailinde bu
- 12:34konuya dair bir detay göndereceğim.
- 12:36Katılım linki her zaman olduğu gibi açıklamada dinlediğin bu
- 12:41umut Varol podcast bağımsız olduğu için sadece senin
- 12:45paylaşımın yeni insanlara ulaşabiliyor.
- 12:48Bunu asla unutma. Eğer sana iyi geliyorsa aklına
- 12:51ilk gelen vaktim yok. Kafam karışık odaklanamıyorum
- 12:56beyin sesin var diyen kişiye bu bölümü gönder.
- 12:59Onun da haberi olsun. Onda da bir farkındalık
- 13:02yaratalım. Haftaya yine burada olacağım
- 13:05görüşmek üzere.