Latest / Udha e Verteta dhe Jeta - TruthFM Albania / LINDJA E ISAKUT DHE DËBIMI I ISMAELIT Kur Premtimi Bëhet Foshnjë — dhe Shtëpia Nuk Mban Të Dy Zanafilla 21:1–34
Transcript
- Lindja e Isakut dhe Dëbimi i Ishmaelit (Zanafilla 21) Vargjet Kyçe të Këtij Kapitulli Le të lexojmë dy vargjet e para: "Dhe Zoti e kujtoi Sarën ashtu siç kishte thënë dhe Zoti bëri për Sarën ashtu siç kishte premtuar. Sara mbeti shtatzënë dhe i lindi Abrahamit një bir në moshën e pleqërisë, në kohën e caktuar nga Perëndia.""Sara tha: 'Perëndia më bëri të qesh; kushdo që do ta dëgjojë, do të qeshë bashkë me mua.'"— Vargu 6 Tani do të lexojmë vargun 12: "Por Perëndia i tha Abrahamit: 'Gjithçka që të thotë Sara dëgjoje, sepse nga Isaku do të quhen pasardhësit e tu.'" Lexojmë dhe vargun 19: "Asohere Perëndia i hapi sytë dhe ajo pa një pus uji. Atëherë shkoi dhe mbushi shishen me ujë dhe i dha djalit të pijë." Kapitulli 21 është kapitulli i gëzimit të arritur dhe i dhimbjes që vjen bashkë me të. Isaku lind, dhe e qeshura e Sarës — që dikur ishte mosbesim tek kapitulli 18 — bëhet gëzim i plotë. Por gëzimi sjell edhe krizën: dy fëmijë, dy nëna dhe një shtëpi që nuk i mban dot të dy. Dhe Perëndia, si gjithmonë, vepron edhe aty ku dhimbja mbulon si Isakun, ashtu edhe Ishaelin. Konteksti Historik dhe Kulturor Fëmija që ishte premtuar brenda një viti tek kapitulli 18:14, erdhi. Abrahami kishte 100 vjeç, Sara 90. Bibla nuk e zbukuron, thotë thjesht: "Zoti bëri për Sarën ashtu siç kishte premtuar" (vargu 1). Aty qëndron e gjithë historia. Ai tha, Ai bëri. Dhe mes këtyre dy foljeve kaluan 25 vjet. Premtimet e Perëndisë nuk vdesin nga vonesa; ato thjesht presin kohën e caktuar. Vini re hollësinë e bukur të vargut 7: Sara ushqeu me gji një fëmijë. Gruaja që kishte qeshur me mosbesim kur i ushtua se do të bëhej nënë, tani po ushqen me gjirin e vet fëmijën e premtimit. Trupi i saj — ai trup i vdekur për të qenë nënë (Romakëve 4:19) — po jep të qumësht. Perëndia jo vetëm që çeli mitrën, por rigjallëroi të gjithë trupin. Kur Ai e mban fjalën, nuk e mban me gjysmë masa. Por duhet kuptuar edhe situata e shtëpisë. Sipas ligjeve të kohës, fëmija i lindur nga shërbyesja kishte të drejta trashëgimie, dhe Ishmeli, si i pari, kishte të drejtën e pjesës më të madhe. Tani që lindi Isaku, të dyja të drejtat po përplaseshin. Kjo nuk ishte thjesht grindje mes grah; ishte çështje ligjore e rëndë. Dhe Sara e kishte parasysh mirë: nëse Ishmeli trashëgonte bashkë me Isakun, premtimi i Perëndisë "nga Isaku do të quhen pasardhësit e tu" rrezikohej. Ajo nuk po vepronte vetëm nga xhelozia, por po mbronin premtimin — sado e ashpër që dukej mënyra. E Qeshura që Ndryshoi Kuptim (Vargjet 1–7) Sara tha: "Perëndia më bëri të qesh" (vargu 6). Kujtoni kapitullin 18: Sara qeshi fshehtas, me mosbesim, kur dëgjoi premtimin. Zoti e dëgjoi dhe e qortoi: "Pse qeshe?" Tani, i njëjti gëzim është kthyer përmbys: e qeshura e dyshimit u bë e qeshura e përmbushjes. Dhe vini re fjalët: "Kushdo që do ta dëgjojë, do të qeshë bashkë me mua." Gëzimi i Perëndisë është ngjitës. Kur Ai e mban fjalën, gëzohen jo vetëm ata që prisnin, por edhe ata që dëgjojnë. Isaku — "Ai qesh" — erdhi në botë si ftesë e gjallë për t'u gëzuar me Perëndinë. Dhe Abrahami i vuri emrin e duhur: Isak (vargu 3), pikërisht siç kishte thënë Perëndia tek kapitulli 17:19 — pa ndryshime, pa emra alternativë. Kur Perëndia e zgjedh emrin, ne e mbajmë atë emër. Kriza e Festës (Vargjet 8–13) Ditën kur Isaku ndaloi së piri gji, u bë festë e madhe. Sara sheh Ishaelin duke u tallur (vargu 9). Fjala origjinale hebraike është e njëjta fjalë me Isak (tsahaq — "të qeshësh"). Ishmeli po luante "Isak", po e qeshte, po e tallte. Shumë studiues besojnë se ishte tallje ndaj Isakut si trashëgimtar, dhe Sara e mori si kërcënim serioz. Reagimi i saj ishte i ashpër: "Dëbo këtë shërbyese dhe djalin e saj!" (vargu 10). Abrahami u pikëllua shumë, e donte Ishaelin. Ky është çast ku Bibla na tregon zemrën e atit; nuk ishte një zgjedhje e ftohtë, por një dhimbje e vërtetë. Dhe Perëndia i flet: "Dëgjoje Sarën, sepse nga Isaku do të quhen pasardhësit e tu." Nuk ishte aprovim i xhelozisë së Sarës, ishte sqarim i planit. Dy rrugë nuk mund të bëhen një. Premtimi ka emër, dhe emri ishte e është: Isak. Agari dhe Ishmaeli (Vargjet 14–21) Abrahami ngrihet herët në mëngjes; kishte vendime të vështira për të marrë. Ai i jep Agarit bukë e ujë dhe e dërgon. Kjo skenë ka jehonën e kapitullit 16: kemi sërish Agarin në shkretëtirë, sërish me djalin, sërish pa shpresë. Uji mbaroi. Ajo e la djalin në një shkurre, u largua dhe tha: "Nuk mund ta shoh vdekjen e djalit tim" (vargu 16). Dhe pastaj sërish ndodh mrekullia: Perëndia dëgjoi zërin e djalit (vargu 17). Ishmael — "Perëndia dëgjon". U dëgjua sërish; emri i tij u vërtetua edhe një herë. Ëngjëlli i thërret Agarit: "Çfarë ke? Ngrije djalin, mbaje fort për dore." Dhe Perëndia i hap sytë, e ajo pa pusin që kishte qenë aty gjatë gjithë kohës. Ndonjëherë Perëndia nuk na sjell burime të reja; Ai na hap sytë për ato që janë aty dhe nuk i shohim dot prej lotëve. Vini re edhe një hollësi tjetër: Perëndia dëgjoi zërin e djaloshit (vargu 17), dhe jo të nënës. Agari ishte ajo që qante me zë; djali ishte ai që vuante në heshtje nën shkurre. Por Perëndia dëgjoi të dy zërat, e madje u drejtua tek ai që nuk fliste. Kjo na thotë diçka shumë të rëndësishme: edhe ata që s'kanë forcë të thërrasin me zë, dëgjohen nga Perëndia. Heshtja e dhimbjes nuk është pengesë për veshët e Tij. Marrëveshja me Abimelekun (Vargjet 22–34) Kapitulli mbyllsh me diçka të papritur. Abimeleku, mbreti pagan i kapitullit 20 që kishte qortuar Abrahamin, vjen vetë dhe kërkon të bëjë një marrëveshje paqeje me Abrahamin. "Perëndia është me ty në gjithçka që bën," i tha (vargu 22). Armiku e sheh bekimin e Perëndisë mbi jetën e besimtarit dhe kërkon fqinjësinë e tij si avantazh. Abrahami pranon, por fillimisht rregullon një problem: Abimeleku i kishte marrë pusin me forcë shërbëtorëve të Abrahamit. Ai e sqaron, i jep shtatë qengja si dëshmi dhe vendi quhet Bersheva — "Pusi i shtatë" ose "Pusi i betimit". Dhe Abrahami mbjell një pemë e thërret emrin e Zotit (vargu 33). Kemi sërish altar, kemi sërish adhurim në mes të jetës së përditshme. Paqja me Abimelekun u ndërtua, pusi u sigurua, pema u mboll. Abrahami po ndërtonte jo vetëm jetën e vet, por edhe të ardhmen e fëmijëve të vet në tokën e premtuar nga Perëndia. Fjalët Kyçe të Këtij Teksti "Ashtu siç kishte thënë, ashtu siç kishte premtuar" (vargu 1): Dy herë brenda një vargu përmendet fjala e Perëndisë dhe premtimi i Perëndisë. Teksti e thotë dy herë jo nga neglizhenca, por me qëllim: fjala e Tij dhe premtimi i Tij janë një. Ai nuk thotë njëri e premton tjetrën. Çdo gjë që del nga goja e Tij, mbahet. Isaku (vargu 3): Emri origjinal Yitzhak — "Ai qesh". Tashmë e njohim: emri i zgjedhur nga Perëndia (17:19), emri i të qeshurës së Sarës (18:12), dhe tani emri i gëzimit të arritur. Tre kapituj me të njëjtin emër: dyshim, premtim, përmbushje. Çdo "Isak" i jetës tënde ka tre faza; mos u ndal tek e para. Tallur / Të qeshësh (vargu 9): Fjala origjinale tsahaq, e njëjta rrënjë me emrin Isak. Ishmeli bënte "Isak" me Isakun — lojë fjalësh e dhimbshme. Ai që trashëgonte emrin po tallej me atë që trashëgonte premtimin. Konflikti i mishit me premtimin shfaqet edhe si lojë fëmijësh, por shkrimi e merr seriozisht. Bersheva (vargu 31): Nga Beer (pus) dhe Sheba (shtatë ose betim) — "Pusi i betimit" ose "Pusi i të shtatës". Vendi që do të bëhet një nga qendrat kryesore të jetës patriarkale. Isaku dhe Jakobi do të kthehen këtu. Emrat e vendeve mbajnë kujtesën teologjike të popullit. Lidhja me Krishtin dhe Dhjetën e Re Pauli e merr historinë e Isakut dhe Ishaelit dhe e shpjegon drejtpërdrejt tek Galatasve 4:22–31. Ai thotë se dy djemtë janë dy figura: Ishmaeli — i lindur sipas mishit, nga plani njerëzor. Isaku — i lindur sipas premtimit, nga fuqia e Perëndisë. Dhe shton diçka që na befason: "Ashtu si ai i linduri sipas mishit persekutonte atë të lindur sipas frymës, kështu ndodh edhe tani."— Galatasve 4:29 Ishmaeli duke u tallur me Isakun, dhe Pauli thotë se kjo ndodh ende sot: ata që mbështeten tek veprat fetare i tallin ata që mbështeten vetëm tek hiri. E kemi parë në historinë tonë, e shohim edhe sot. "Ju vëllezër, jeni fëmijë të premtimit si Isaku... Por çfarë thotë shkrimi? 'Dëbo shërbyesen dhe djalin e saj, sepse djali i shërbëtores nuk do të trashëgojë bashkë me djalin e gruas së lirë.'"— Galatasve 4:28, 30 Me fjalë të thjeshta, Pauli po thotë se edhe sot ka dy rrugë për të qenë fëmijë të Perëndisë: Rruga e përpjekjes njerëzore (Ishmaeli) Rruga e besimit tek premtimi (Isaku) Dhe të dyja nuk mund të jetojnë bashkë. Nuk mund të shpëtosh gjysmë me vepra e gjysmë me hir; duhet zgjedhur njëra. Mendojeni kështu: nëse dikush ju pyet "Pse do të hysh në qiell?" dhe ti i përgjigjesh "Sepse jam pagëzuar dhe jam përpjekur të jem i mirë", aty ke dy fëmijë në shtëpi. Hiri nuk ndan pushtet me meritën. Isaku trashëgon i vetëm, ose nuk trashëgon. Krishti është i lindur i madh, i lindur nga një premtim (Luka 1:35: "Fryma e Shenjtë do të vijë mbi ty"), i persekutuar nga djemtë e mishit (drejtuesit fetarë), dhe trashëgimtar i gjithçkaje. Ne, të lindur nga besimi, jemi fëmijë të premtimit bashkë me Të. Dhe pusi i Bershevës ka edhe ai jehonën e vet: Jezusi u ul pranë pusit të Sikarit dhe tha: "Uji që unë do t'i jap do të bëhet në të një burim uji që gufon për jetë të përhershme."— Gjoni 4:14 Agari gjeti pus në shkretëtirë; Jezusi është pusi i hapur për të gjithë — jo vetëm për Isakët, por edhe për Ishmaelët e botës. Aplikimi për Ne Sot Nënat tona kanë zakonin e bukur kur presin fëmijët: mbajnë rrobat e vogla gati, të lara, të palosura, javë para lindjes. Jo nga një nervozizëm, por nga besimi se po vjen fëmija — ta kem gati! Kapitulli 21 na mëson të jetojmë kështu ndaj premtimeve të Perëndisë. Nga ky kapitull ne marrim këto mësime: Kur Perëndia mban fjalën, gëzohu me zë. Sara nuk e mbajti gëzimin brenda, e bëri thirrje: "Kushdo që dëgjon, do të qeshë me mua!" Kur Perëndia të mban fjalën — pas pritjes, pas vuajtjes, pas dyshimit — tregoje! Gëzimi i mbajtur brenda privohet nga forca; gëzimi i ndarë me të tjerët shumëfishohet. Dëshmia jote e gëzimit mund të jetë e qeshura e dikujt tjetër. Mos ngatërro Ishmaelët me Isakët e jetës. Ishmaeli ishte i vërtetë, i dashur, i bekuar, por nuk ishte fëmija i premtimit. Edhe ne kemi "Ishmaelë" të dashur — plane të mira, mundësi reale, marrëveshje me vlerë — por që nuk janë premtimi i Perëndisë për ne. Kur Isaku lind, Ishmaeli nuk mund të qëndrojë. Pyet veten: Çfarë po mbaj unë bashkë me premtimin e Perëndisë, kur të dyja nuk bashkëjetojnë dot? Kur Perëndia të çon në shkretëtirë, mos i mbyll sytë. Agari qante dhe pusi ishte aty. Ndonjëherë zgjidhja jonë nuk mungon, ne mungojmë me sy të hapur. Dhimbja, frika, lodhja na i mbulojnë sytë. Lutu: Zot, më hap sytë! Dhe pastaj shiko sërish rreth teje — ndoshta pusi është më afër se sa mendon. Ndërto marrëdhënie me paqe edhe me ata që gabuan. Abimeleku kishte gabuar me Abrahamin, e prandaj Abrahami hyri në marrëveshje me të. Nuk e harroi, e rregulloi problemin e pusit në fillim, por nuk e la armiqësinë të ngurtësohej. Paqja e ndërtuar hap pas hapi, edhe me ata që na lëndojnë, është trashëgimi për fëmijët tanë. Mbjell pemë. Abrahami mbolli një pemë tek Bersheva (vargu 33). Pema rritet ngadalë. Abrahami kurrë s'do ta shihje të rritur, por e mbolli prapë. Kjo është gjuha e besimit afatgjatë: punë për brezin tjetër, jo vetëm për ditën tënde. Çfarë po mbjell sot që do ta korrë djali yt, nipi yt, kisha e nesërme? Bibla kurrë nuk na thotë se Abrahami qau kur u largua nga Bersheva duke lënë pemën e vogël pas, por na thotë se besoi. Mbjell me besim edhe kur nuk do të jesh aty ta shohësh. Thërrit emrin e Zotit edhe në ditët e zakonshme. Pas marrëveshjes, pas pusit, pas pemës, Abrahami thërriti emrin e Zotit (vargu 33). Jo vetëm pas mrekullive, por edhe pas ditëve të zakonshme të punës dhe marrëveshjeve. Adhurimi nuk është vetëm për momentet e mëdha; është zakoni i çdo dite të rëndomtë. Përmbledhje Çfarë mësojmë sot nga Zanafilla 21? Zanafilla 21 na tregon premtimin e arritur pas 25 vjetësh — "ashtu siç kishte thënë, ashtu siç kishte premtuar"; e qeshura e dyshimit që kthehet në gëzim të plotë; dhimbja e atit që dëbon djalin e tij të parë; Perëndia që dëgjon edhe Ishaelin në shkretëtirë; pusin e hapur para syve të Agarit kur ajo nuk e shihte; dhe Abrahamin që mbolli pemë për brezin tjetër e thërriti emrin e Zotit në ditën e zakonshme. Gëzimi dhe dhimbja jetojnë bashkë në të njëjtin kapitull, dhe Perëndia është i pranishëm në të dyja. Mbaje mend këtë varg: "Perëndia më bëri të qesh; kushdo që do ta dëgjojë, do të qeshë bashkë me mua."— Zanafilla 21:6 Kur Perëndia e mban fjalën, tregoje gëzimin, sepse gëzimi i ndarë bëhet dëshmi. Paqja dhe hiri i Perëndisë qoftë me ju, dhe Zoti ju bekoftë!