Latest / 8. Gün 25. Saat / Freud'un dedektifliği: Sherlock Holmes ile kurulan o meşhur ve sarsıcı paralellik - #SigmundFreud8

Transcript

Freud'un dedektifliği: Sherlock Holmes ile kurulan o meşhur ve sarsıcı paralellik - #SigmundFreud8 · 8. Gün 25. Saat

0:09
Sekizinci gün 25 saatten merhabalar.
0:12
Ben Fırat bugün bu bölümde yine freud konuşacağız.
0:16
Yavaş yavaş artık sonuna geliyoruz freud'un.
0:35
Şimdi millet dediğimiz adam nasıldı?
0:38
Zamanın ruh hastanelerinde takılan o beyaz önlüklü deli
0:42
doktorlarına aykırı bir adam adam diyor ki.
0:45
Kusura bakmayın ama suçluyu dışarıda aramayın.
0:47
Suç içerde hem de ta bilinç dışında saklanıyor.
0:51
Yani bir nevi katil uşak değil, bilinçaltı durumu söz konusu.
0:55
O dönem için bayağı radikal bir laf bu.
0:57
Herkes dışarıdan medet umarken freud içimize dönüyor.
1:00
Ya taşa anlat çocukluğunu diye başlatıyor seansları.
1:04
Şimdi burada klasik psikiyatri o zamanlar biraz şey gibi.
1:07
Hani böyle birini sürekli yatak istirahatini alırlar ama bir
1:10
türlü derdini sormazlar ya freud buna isyan bayrağını çekiyor.
1:14
Lamba adamları yatırıp kaldırıyorsunuz da ama derdine
1:17
travmasına geceleyin neyin kafasını yaşıyor, bunlara
1:21
bakmıyorsunuz diyor. Adam düpedüz sisteme çemkiriyor.
1:24
Akademinin kalıplarının tıkır tıkır kırıyor.
1:26
O yüzden de akademi tarafından biraz dışlandı tabi.
1:29
Mahalle delilleri vardır ya çok konuşur, çok doğru konuşur daha
1:33
doğrusu. Ama kimse ciddiye almaz.
1:35
Freud'ta biraz öyleydi başta ama sonra ne oluyor?
1:38
Tüm dünya onu konuşmaya başlıyor zaten bu süreçleri bu zamana
1:42
kadar anlattığım bölümlerde sık sık gördük, yaşadık, duyduk,
1:46
içsel suçluluk meselesi var. Freud'da bu meseleye gelirsek
1:50
prole göre ot suçluluk hissi var ya hani durduk yere gelen gece
1:54
yatarken lan ben niye böyleyim ya dediğimiz ben niye böyle
1:57
yaptım diye kıvramamıza sebep olan.
2:00
Durumlar işte o bilinçaltında yıllanmış bir dosya kapanmamış
2:04
sürüncemede kalmış çocukluktan kalma bir mahkeme kaydı adeta
2:08
freud'ta o dosyaları çıkarıp masaya koyuyor.
2:11
Bak bunlar seni giyip bitiriyor. Bunları çözmeden rahat edemezsin
2:16
kardeşim. Sonuç psikiyatriye yeni bir
2:20
dosya açılıyor. Hatta başka bir yol açılıyor
2:22
desem daha doğru olur. Önce herkes gülüp geçiyor ama
2:26
sonra yavaş yavaş ulan galiba bu adam haklı noktasına geliyorlar.
2:30
Bugün hala terapi koltuklarında freud'un açtığı patikada
2:34
yürünüyor. Velhasıl kelam sevgili
2:37
dinleyenler freud kafayı kırmıyor, kafayı çözüyor, suçu
2:40
da deliliği de dışarıda değil içerde arıyor, içsel bir süreç
2:45
işletiyor. Ve bize dönüp diyor ki insan
2:47
kendi kendinin en büyük muammasıdır.
2:51
Çok güzel bir söz. Bence bu aralar biraz yorgunum.
2:54
Yoğunum da aynı zamanda hiç bitmiyor.
2:56
Gerçi yoğunluğumda. O yüzden biraz böyle ses tonun
2:59
yavaş akabilir, ninni gibi gelebilir.
3:01
Şimdiden özür dilerim. Biraz daha heyecanlanmaya
3:04
çalışmak isterdim ama zaten 34 hafta bölümsüz kaldık.
3:08
O yüzden böyle de olsa bu psikolojide de olsam atmak
3:11
istedim. Açıkçası ki freud dosyasında
3:14
artık kapatmak istiyorum. Ben de açıkçası freud okumaktan
3:17
kafam allak bullak oldum. Şimdi freud'un disiplinine de
3:21
bakalım. Sabah kalkıyor, kahveyi içiyor,
3:23
pipo yakıyor, sonra yaz yağ, deli gibi yaz çalışma tarzı
3:28
bildiğin militer hani sanki Avusturya ordusuna paşalık
3:31
yapıyor gibi şaka değil cidden her sabah belli saatlerde
3:34
kalkıyor. Belli saatlerde hastalarını
3:36
dinliyor, sonra yazı yazıyor. Analiz yapıyor ki bunlardan
3:40
biraz biraz bahsetmiştim. Bir sistematik var adamda
3:43
almandaki kiliği gibi ama işin ilginci şu bu kadar titiz bir
3:47
adam, bilimsel yaklaşımda kılık 40 yara bir kafa.
3:50
Bir yandan da öyle netameli alanlara dalıyor ki yani tam
3:54
ciddiyet abidesi derken rüyaların anlamına dalıyor.
3:58
Alt tarafı bir rüya görmüşsün altında ne var diye 3 saat
4:01
analiz aç mısın anneni mi özledin yoksa bastırılmış bir
4:06
şey mi var diye içini oyuyor. Şimdi gelelim asıl bomba detaya
4:10
prodin. Kokain kullandığını biliyorsunuz
4:12
zaten bahsettim. O zamanlar daha zararlı falan da
4:15
sanılmıyor. Kokain tıpkı sherlock holmes
4:18
gibi hoyns nasıl bir enjektör do?
4:21
Watson diyorsa freud'da kendi dozunu ağlıyordu, hatta kokaini
4:24
bir dönem mucizevi ilaç diye bile tanıtıyordu.
4:28
Bildiniz üzre daha önceki bölümleri dinleyenleriniz varsa
4:31
tabii sonra işler sarpa sarıyor ama o ilk günler var ya freud
4:35
bayağı umutlu holmes gibi bir tipleşmenin kokaine bağı var.
4:40
Hem de freud gibi bir bilimci adamın ikisi de detaycı, ikisi
4:43
de takıntılı, ikisi de gece yarıları bir şeyleri çözmeye
4:46
çalışıyor. Ama biri kurgu, diğeri gerçek ve
4:50
ikisi de bir nebze dönem bağımlısı.
4:52
Yani o zamanın kafası başka. Şimdi olsa rehabilitasyon vakası
4:57
diye manşet olur. Bu adamlar.
4:59
Evet, freud'un bir başka zayıf karnı da şey kadınlar yani böyle
5:03
kadınlara taparım. Kafasına bir adam değil, hatta
5:06
zaman zaman kadınlara anlamakta bayağı zorlanmış, bunu da
5:09
gizlememiş zaten. Kadın ne ister diye bir lafı var
5:12
mesela hâlâ çevir çevire konuşuluyor ama işin iç yüzüne
5:16
baktığımızda bu zorluk onun sadece cinsiyet meselesine
5:19
değil, kendi annesiyle, eşleriyle, kızlarıyla olan
5:22
ilişkilerine kadar gidiyor. Yani psikoloji kuramcısı
5:25
olmasına rağmen kendi psikolojisi, bayağı arap saçı
5:29
zaten en başta da dediğim gibi freud'u bende özel kılan şey
5:33
kuramlarını kendine kendi hayatına dayandırması, hatta
5:36
jung da diyordu. Ya ben kuramımı şuna buna
5:39
dayandırıyorum. Kant'a falan dayandır.
5:41
Kimseye dayandırmıyor abi bu onu özel kalan bir şey hem kadına
5:45
hayran hem mesafeli hem çözmeye çalışıyor, hem anlamıyor.
5:49
Anlayacağınız evdeki freud başka klinikteki başka duygusal bir
5:53
kırılganlık da var. Freud'ta yani o soğuk profesör
5:56
imajının altında bayağı içi parçalanmış bir adam yatıyor.
6:00
Olabilir, şimdi sevgili dinleyenlerin buraya kadar
6:03
geldiysek şunu netleştirelim, freud bildiğimiz sıradan bir
6:06
dahi değil, disiplin manyağı ama malum maddeleri de denemiş
6:11
kadınları çözmeye çalışıyor ama kendi hayatında çözülememiş
6:14
kalmış. Bir de puro'nun serbest çağrışım
6:17
olayı var. Oradan oraya atlıyor gibi
6:19
görünüyorum ama gerçekten freud'u bitirmek ve sizleri de
6:21
daha fazla yormak istemiyorum. Çünkü bu bölümleri
6:24
bekleyenleriniz olduğunu biliyorum.
6:26
Bana mesaj atanlarınız var. Mail vasıtasıyla o yüzden bir an
6:29
önce anlatıp farklı deryalara farklı denizlere yelken açmak
6:33
istiyorum açıkçası. Hani bugün bazı terapilerde hala
6:36
aklına geleni söyle dediklerinde, yani ne alaka ya
6:39
dediğimiz şey var ya işte o serbest çağrışım işte onun
6:41
mucidi proj diyor ki. Konuş ne geliyorsa?
6:46
Kelime imge düş çocukluk anısı susma kardeşim anlat yani beyin
6:51
ne kusarsa freud onu çöpe atmıyor, alıyor, kokluyor,
6:55
karıştırıyor, içinden travma çıkarıyor.
6:58
Bakın bu yöntem kafadan saçma gibi duruyor olabilir ama hemen
7:01
yaftalamaya gerek yok. Freud bunu tren yolculuğunda
7:04
test etmiş. Hem de bayağı net bir senaryoyla
7:07
hikaye şu, bir genç bir kelimeyi hatırlayamıyor.
7:11
Neydi ya o dilimin ucunda modunda geziyor.
7:13
Hani bizde de vardır ya dil sürçmelerine de açıklıyor tabi
7:16
freud, freud da tabi fırsat bu fırsat hemen soruyor, ne
7:19
çağrışım yaptı sende. Çocuk bir şey diyor.
7:22
Sonra bir şey daha derken mevzu başka bir yere bağlanıyor.
7:25
Kadının renkli gecikmiş freud bunu çocukça kelime oyunlarından
7:29
çağrışımlardan çözüyor. Yani bildiğin CSI fred rüyadan
7:35
dil sürtmesinden bilinçaltına baskın yapıyor.
7:38
Yani çocuğun aklına gelmeyen kelimeden yani genç adamın
7:41
aklına gelmeyen kelimeden. Aslında içindeki sıkıntının ne
7:44
olduğunu çözebiliyor. Bir de tabi freud'un
7:47
otobiyografik dokunuşları var. Bunlar hep yaşanmış şeyler.
7:50
Bu tren hikayesi uydurmada değil, yani kendi yazıyor.
7:53
Bunu bayağı kendi kitabına yazıyor.
7:55
Gerçekten günlük yaşamın psikopatolojisi ilk baskı 1.901
7:59
asıl patlama 1.904 diyor ki bu metot işe yarıyor, insan
8:04
konuşunca dökülüyor hem de kendi bile fark etmeden işte bu kitap
8:08
pronun kendi klinik gözlemlerinden oluşuyor ama bazı
8:11
satırlarda şöyle hafif bir tat var.
8:13
Ulan, sanki bu olayı birebir yaşamış bu adam o yüzden
8:16
otobiyografik izler taşıyor diyoruz.
8:18
Çünkü freud hem analiz ediyor hem de bir nevi kendini
8:21
anlatıyor. Hani bazı insanlar vardır
8:23
başkasına anlatırken aslında kendini tarif eder ya hocam
8:27
benim bir arkadaşım şöyle bir sıkıntısı var.
8:30
Reutta tam o kafada bir adam. Şimdi bir başka ilginç yanı var.
8:34
Disiplin dedik ya. Hani adam bunu her yerde
8:37
koruyor. Yani bir Fransız aktris düşün
8:39
terapiye geliyor. Flört sinyalleri, cinsel temasta
8:43
bulunma çabaları falan freud ne yapıyor bu kadına yoğun terapi
8:46
programı deyip adam gibi duruyor.
8:48
Yani az buz değil ha freud bu ego tavan kokain cepte ünlü
8:52
desen o da var ama çizgiyi aşmıyor profesyonellik dersi
8:55
gibi. Çünkü onun için terapi odası
8:58
yatak odası değil. Yani hastayla arasında duvar
9:01
var. Freud o duvarı yıkmıyor.
9:03
Ben buraya hikaye dinlemeye değil, bilinçaltı kazmaya geldim
9:06
kafasında bunu kardeşim salome'ye yapsaydın ya işte.
9:10
Seçiyor yani seçicilik var açıkçası.
9:12
Yani kısaca freud bir methodun peşine düştü mü?
9:15
Sonuna kadar giden birisi rastgele gibi duran kelimelerden
9:18
unutulan sözcüklerden hayat dersi çıkarıyor.
9:21
Hem de bazen kendi yaşadıklarından ama işin en
9:24
garip tarafı freud hem hasta hem doktor, kendi yazdıkları hem
9:27
vaka analizi hem de kişisel bir itiraf bunun sürekli altını
9:31
çiziyorum. Ve bu bölüm kısa olucak kısa
9:33
kısa gideceğiz. Bu bölümün sonuna yaklaşırken
9:36
şöyle işin rengi biraz değişiyor.
9:38
Çok da değişmeden proj cephesinde homs diyarına
9:41
geçiyoruz ama hani bahsettim ya? Sherlock holmes'dan aslında
9:44
buraya hazırlıyordum sizi ama öyle dedektif dizisi mi
9:47
izliyoruz? Moduna girmeye gerek yok, kolaya
9:49
kaçmıyoruz. Bu ikili arasında öyle sağlam
9:52
paralellikler var ki anlatınca hadi canım oradan
9:56
diyemeyeceksiniz onu öyle diyemeyeceksiniz kardeş gibiler
9:59
bir gerçek biri kurgu ama kafa aynı kafa.
10:02
Şimdi freud kimdi? Okul psikiyatris ile papaz olmuş
10:06
tıp camiasının damarına basmış sizden bir cacık olmaz deyip
10:10
yoluna gitmiş bir adam. Holmesem scottland her fırsatta
10:15
sizde mi dedektifsiniz lan diye ayar veren.
10:18
Kafasına göre işleyen, kendi metodunu kendi yazan bir
10:22
serseri, yani ikisi de sistem dışı kuralları sevmiyorlar.
10:25
Sevseler de uygulayamıyorlar. Devlet dairesine dosya
10:29
bırakmazlar. Bunlar direkt vakayı çözüp
10:31
sonucu patlatıyorlar. Prod dio psikiyatri dediklerinin
10:34
sadece reçete yazıyor. Ruhun derinine inmekten aciz
10:38
hont studyo cinayeti siz çözene kadar katil emekli olur.
10:42
Ben halledip geliyorum kardeşim isyan bunlar da damar işi,
10:45
devlete kafa tutan tipler gibi ama kravatlı olanından bu ikili
10:49
şimdi burada ikisi de detay hastası ama öyle ya detaylara
10:52
önem veririm diyen instagram kızları değil ha bunlar.
10:55
Adamlar detaylar yaşıyor. Hons kapıdaki çamur lekesiden
10:59
adamın hangi istasyondan geldiğini çözüyor.
11:01
Eflod ne yapıyor? Unutulan bir kelimenin
11:04
arkasından dönüp çocuğun karısının, eşinin regl takvimine
11:08
kadar iniyor. Düşünsene biri ayak izinden
11:11
suçluyu buluyor, diğeri dil sürçmesinden çocuğun annesini,
11:15
eşini, kızını, travmalarını hatırlatıyor, ikisi de yakalarsa
11:19
affetmiyor. Şimdi sevgili dinleyenlerim sen
11:22
diyorsun çocukken elimde oyuncak ayı vardı.
11:24
Giriyor, ara yapmıyor. Peki o ayı yumuşak mıydı?
11:27
Sıcak mıydı? Diyor ki anne memesini
11:30
çağrıştırıyor olabilir mi? Al başına belayı böyle bir adam
11:33
oyunsa gitsen ayıyı hangi marketten aldın, hangi yöne
11:36
yürüdün, hangi elinle taşıdın diye sormaya başlıyor.
11:40
Sonra da katil dayındı diyor, çıkıyor işin içinden.
11:43
Bir de şu var, tabii bu adamlar zeki mi zeki?
11:46
Ama duygusal zeka desen yani ortalarda biraz robot gibiler.
11:50
Protun kadınlarda olan soğukluğunu konuştuk zaten
11:54
homest desen resmen kalpsiz watson aşk meşk yaşarken homes
11:58
cinayet sahnesine aşık. Bu adamlar aşkı bile analiz eder
12:01
hissedemiyorlar. Prodi için aşk cinsel dürtünün
12:04
bilinç dışa yansıması homes için aşk dikkati dağıtan gereksiz bir
12:09
uyarıcı. Yani bu adamlarla sevgili
12:11
olunmaz. Bu adamlar vaka çözerken sizi
12:14
çürütür arkadaşlar. Böyle insanlar varsa sevgili
12:17
kadın takipçilerim olarak uzaklaşın.
12:20
Protta holmes arasındaki o bağ benim için öyle ince bir yer
12:24
tutuyor ama bir o kadar da sağlam bir ruhu kazıyor, diğeri
12:28
de bir anlamda suç mahallini ama yöntem aynı detay mantık analiz
12:32
si. Dışı duruş kurallara posta koy
12:35
kardeşim, ikisinin de kafası 4 köşe değil bildiğin ruby küpü
12:39
gibi ama çözülmüş hali bu bölüm bu kadardı.
12:42
Biraz böyle farklı bir anlatım tarzı denedim.
12:44
Ilk defa biraz böyle muzipçe çünkü yorgunum yoğunum ve bu
12:49
benim ses tonuma dahi yansıyor. En azından anlatım metnimi buna
12:54
göre ayarlayıp sizleri sıkmamaya çalıştım.
12:56
Bir sonraki sherlock holmeslerden çıktı ya bir
12:59
sonraki zingd freud bölümünde görüşmek üzere.
13:02
Kendinize iyi bakın, hoşça kalın.