Latest / Udha e Verteta dhe Jeta - TruthFM Albania / Çfarë panë në majë të malit? #Mateu17

Transcript

Çfarë panë në majë të malit? #Mateu17 · Udha e Verteta dhe Jeta - TruthFM Albania

• MËSIMI 17 Lavdia dhe Lugina Mateu 17:1–27 Mendo për ditën më të bukur që ke përjetuar ndonjëherë. Një çast aq i mirë sa doje të mos mbaronte kurrë. Pastaj mendo për ditën që erdhi pas saj. Jeta u kthye. Gjërat e zakonshme. Gjërat e vështira. Njerëzit që kishin nevojë për ty. Problemet që prisnin. Çdo përvojë në mal përfundon. Ti kthehesh përsëri poshtë. Te Mateu 17, tre burra ngjiten në një mal dhe shohin diçka që asnjë sy njerëzor nuk kishte parë ndonjëherë. Pastaj zbresin përsëri te një baba me një fëmijë të sëmurë dhe te një turmë që nuk mund ta ndihmonte. VARGU TEMË I KAPITULLIT “Ky është Biri im i dashur, në të cilin jam i kënaqur; dëgjojeni atë.” — Mateu 17:5 1. Vargjet Kyçe “Dhe ai u shndërrua përpara tyre, dhe fytyra e tij shkëlqeu si dielli, dhe rrobat e tij u bënë të bardha si drita.” — Mateu 17:2 “Zot, ki mëshirë për birin tim, sepse është epileptik dhe vuan shumë.” — Mateu 17:15 2. Konteksti Historik dhe Kulturor Kanë kaluar gjashtë ditë që nga Cezarea e Filipit. Dishepujt sapo kanë dëgjuar se Jezusi do të vuajë dhe do të vdesë. Sapo kanë dëgjuar se çfarë do t’u kushtojë ndjekja e tij. Tani ai merr tre prej tyre dhe i ngjit në një mal të lartë. Mali nuk është emërtuar në tekst. Shumica e atyre që e kanë studiuar këtë besojnë se ishte mali Hermon, pranë Cezareas së Filipit. Ai ngrihet rreth 2,800 metra. Ka dëborë në të pjesën më të madhe të vitit. Të tjerë sugjerojnë malin Tabor në Galile, i cili është shumë më i ulët, por qëndron i veçuar mbi një fushë. Moisiu dhe Elia shfaqen me të. Kjo nuk është rastësi. Moisiu dha Ligjin. Elia ishte më i madhi ndër profetët. Së bashku ata përfaqësojnë të gjithë Dhiatën e Vjetër. Këta dy burra ishin shfaqur edhe më parë në male. Moisiu takoi Perëndinë në Sinai. Elia iku në Horeb, që është i njëjti mal, dhe dëgjoi zërin e qetë e të hollë. Tani të dy janë në një mal me Jezusin. Zëri nga reja jehon atë që u tha në pagëzim në kapitullin 3. Ka disa ndryshime të vogla. Në pagëzim Ati tha: ky është Biri im i dashur. Këtu ai shton tri fjalë: dëgjojeni atë. Këto tri fjalë vijnë menjëherë pasi Jezusi u kishte folur për kryqin. Ati po thekson atë që sapo tha Biri. Djali në fund të malit kishte një gjendje që Mateu e përshkruan me një fjalë greke që do të thotë i goditur nga hëna. Përkthyesit shpesh përdorin fjalën epileptik. Por historia e bën të qartë se nuk ishte thjesht një gjendje mjekësore. Kishte një frymë të përfshirë dhe, kur Jezusi e qortoi frymën, djali u shërua. 3. Shpjegimi i Tekstit Vargjet 1–3 — Mali Jezusi merr Pjetrin, Jakobin dhe Gjonin. Po këta të tre do t’i marrë më vonë në kopsht, natën e arrestimit të tij. Ata janë rrethi i ngushtë brenda të dymbëdhjetëve. Ata ngjiten vetëm në mal. Pastaj ndodh diçka. “Fytyra e tij shkëlqeu si dielli dhe rrobat e tij u bënë të bardha si drita.” — Fjala është i shndërruar. Do të thotë i ndryshuar në formë. Ajo që panë nuk ishte diçka e re e shtuar te Jezusi. Ishte ai që kishte qenë gjithmonë, duke u bërë i dukshëm. Drita vinte nga brenda tij, jo duke ndriçuar mbi të nga jashtë. Kjo është ajo që Pjetri, Jakobi dhe Gjoni kishin pranë vetes çdo ditë. Thjesht nuk mund ta shihnin. Veli u hoq për disa minuta dhe ata e panë atë ashtu siç është në të vërtetë. Moisiu dhe Elia u shfaqën duke folur me të. — Mateu nuk na tregon se çfarë thanë. Luka na tregon se po flisnin për largimin e tij — fjala është eksod — i cili do të përmbushej në Jerusalem. Dy figurat më të mëdha të Dhiatës së Vjetër qëndronin me të, duke diskutuar kryqin. Vargu 4 — Pjetri Flet “Zot, është mirë që jemi këtu. Nëse do, do të bëj këtu tri tenda.” — Pjetri dëshiron të qëndrojë. Ai dëshiron të ndërtojë. Ai dëshiron ta kthejë këtë çast në një vendbanim të përhershëm. Ky impuls është shumë njerëzor. Kur diçka është e bukur, duam ta mbajmë. Por vër re atë që nuk kupton. Ai e vendos Jezusin në të njëjtin nivel me Moisiun dhe Elian. Një tendë për secilin. Sikur të tre të ishin të barabartë. Mateu shton një shënim të qetë: ai nuk e dinte çfarë po thoshte. Nuk po sillej keq. Ishte i pushtuar nga emocioni dhe po fliste. Shumica prej nesh e njohim këtë ndjenjë. Kur Perëndia bën diçka që nuk mund ta shpjegojmë, fjalët dalin para se të vijë kuptimi. Vargu 5 — Zëri “Ky është Biri im i dashur, në të cilin jam i kënaqur; dëgjojeni atë.” — Ati flet ndërsa Pjetri është ende duke folur. Është e butë, por është një korrigjim. Nuk ke nevojë të ndërtosh asgjë. Ke nevojë të dëgjosh. Ati nuk po prezanton Moisiun dhe Elian. Ai po tregon Birin e tij. Reja është e rëndësishme. Në Dhiatën e Vjetër një re shfaqej kur Perëndia i afrohej popullit të tij — në shkretëtirë, te tabernakulli, në përkushtimin e tempullit. Kur dishepujt shohin renë, e dinë se çfarë do të thotë. Dhe bien me fytyrë për tokë. Pastaj Jezusi i prek dhe thotë: ngrihuni, mos kini frikë. Gjëja e parë që bën kur ata janë të tmerruar është t’i prekë. Kur ngrenë sytë, shohin vetëm Jezusin. Jo Moisiun. Jo Elian. Vetëm Jezusin. Vargjet 6–8 — Përtokë Kur dishepujt dëgjojnë zërin që vjen nga reja, ata bien përmbys. Janë të tmerruar. Të njëjtët burra që kishin ecur me Jezusin për muaj të tërë, që kishin parë mrekulli, tani gjenden të shtrirë përtokë. Kjo është reagimi i duhur ndaj pranisë së Perëndisë. Jo kureshtja. Jo entuziazmi. Frika. "Por Jezusi erdhi dhe i preku, duke u thënë: 'Çohuni dhe mos kini frikë.'" — Tri gjëra në një fjali të vetme. Ai erdhi tek ata. Ai i preku. Ai foli. Ata janë përtokë, të frikësuar. Ai afrohet dhe vendos dorën mbi ta. E njëjta dorë që qetësoi detin. E njëjta dorë që shëroi të lebrosurin. Ai nuk pret që ata të mbledhin veten. Ai vjen aty ku ndodhen ata. Dhe pastaj: çohuni dhe mos kini frikë. Urdhri për t'u ngritur vjen para fjalëve qetësuese. Ai nuk u kërkon atyre të ndihen më mirë para se të ngrihen në këmbë. Ai u kërkon të ngrihen dhe u thotë se frika nuk ka pse të triumfojë. "Dhe kur i ngritën sytë, nuk panë askënd tjetër, veç Jezusit." — Moisiu është larguar. Elija është larguar. Reja është larguar. Drita është larguar. Vetëm Jezusi qëndron aty, duke u dukur saktësisht siç dukej gjithmonë. Ky është çasti. Pas gjithçkaje që panë, kur sytë u hapen, aty është vetëm Ai. I zakonshëm. I njohur. Dhe plotësisht i mjaftueshëm. Kjo është ajo që u mbetet nga e gjithë përvoja në mal. Jo një vegim që duhet mbajtur përgjithmonë në mendje. Jo tri tenda. Thjesht Jezusi, pikërisht para tyre, i njëjtë siç kishte qenë gjithmonë. Vargjet 9–13 — Zbritja nga Mali “Mos i tregoni askujt për vegimin, derisa Biri i Njeriut të ringjallet prej së vdekurish.” — Ai u thotë ta mbajnë të fshehtë për momentin. Ata binden, por janë të hutuar. Pyesin për ringjalljen. Pyesin edhe për Elian. “Elia ka ardhur tashmë dhe ata nuk e njohën.” — Ai po flet për Gjon Pagëzorin. Gjoni erdhi me frymën dhe fuqinë e Elias. Ai përgatiti udhën. Dhe ata nuk e njohën dhe i bënë atij çfarë deshën. Ai përfundoi i prerë me kokë në burg. Dishepujt e kuptojnë. Gjoni ishte Elia. Dhe Gjonit i bënë atë që do t’i bëjnë Jezusit. Mali ishte i lavdishëm. Rruga përpara nuk është. Vargjet 14–21 — Lugina Ata zbresin te një turmë. Një burrë gjunjëzohet para Jezusit. Biri i tij është në një gjendje të tmerrshme. Ai hidhet në zjarr. Hidhet në ujë. Po shkatërron veten dhe askush nuk mund ta ndalojë. Burri e kishte sjellë birin e tij te dishepujt. Ata nuk mund ta ndihmonin. “O brez pa besim dhe i shtrembëruar, deri kur do të jem me ju?” — Kjo tingëllon e ashpër derisa të kuptosh me kë po flet. Ai nuk po flet me babanë. Babai ka besim — ai erdhi te Jezusi kur dishepujt dështuan. Ai po flet me dishepujt e tij. Atyre u ishte dhënë autoriteti për të bërë pikërisht këtë. Ata u përpoqën. Nuk funksionoi. “Silleni këtu tek unë.” — Të njëjtat katër fjalë si te ushqyerja e pesë mijë vetëve. Cilido qoftë problemi, çfarëdo që të mungojë, çfarëdo që të kesh provuar dhe të mos ketë funksionuar: sille këtu tek unë. Jezusi e qorton demonin. Djali shërohet menjëherë. Turma habitet. “Pse nuk mundëm ta dëbonim?” — Dishepujt shkojnë tek ai veçmas. Duan të dinë se çfarë shkoi keq. Ky është instinkti i duhur. Kur diçka dështon, shko te Jezusi dhe pyet pse. “Për shkak të besimit tuaj të vogël.” — Ai nuk thotë se nuk kishin fare besim. Ai thotë se besimi i tyre ishte i vogël. Pastaj thotë diçka që i ka hutuar lexuesit për një kohë të gjatë: nëse keni besim sa një kokërr sinapi, do t’i thoni këtij mali: lëviz dhe ai do të lëvizë. Ai e tha këtë më parë dhe do ta thotë përsëri. Një kokërr sinapi është e vogël. Pra, ai nuk po thotë se të duhet një besim i jashtëzakonshëm. Ai po thotë se edhe besimi i vërtetë më i vogël, i drejtuar te Perëndia, mund të bëjë gjëra që përpjekja njerëzore nuk mund t’i bëjë. Dishepujt kishin autoritet. Ata ishin përpjekur. Ajo që mungonte nuk ishte përpjekja. Ishte varësia nga Perëndia. Disa dorëshkrime shtojnë se ky lloj nuk del veçse me lutje dhe agjërim. Pika kryesore është e njëjtë në të dyja rastet. Fuqia për shërbesë nuk vjen nga teknika. Ajo vjen nga një jetë e lidhur me Perëndinë. Vargjet 22–23 — Parashikimi i Dytë Jezusi ua thotë përsëri. Biri i Njeriut do të dorëzohet në duart e njerëzve. Ata do ta vrasin. Ai do të ringjallet ditën e tretë. Dhe ata u hidhëruan shumë. E dëgjuan. U futi brenda. Nuk dinin çfarë të bënin me të. Kështu bënë atë që të gjithë ne bëjmë ndonjëherë. Vazhduan përpara dhe nuk thanë asgjë. Mateu shënon trishtimin e tyre dhe nuk përpiqet ta rregullojë. Disa gjëra janë tepër të rënda për t’u shpjeguar dhe përgjigjja e duhur është ta lësh peshën të qëndrojë. Vargjet 24–27 — Taksa e Tempullit Ata mbërrijnë në Kapernaum. Burrat që mblidhnin taksën e tempullit vijnë te Pjetri dhe pyesin nëse mësuesi i tij e paguan atë. Jezusi e di për bisedën para se Pjetri t’i tregojë. Ai e pyet Pjetrin: kë i taksojnë mbretërit, bijtë e tyre apo njerëzit e tjerë? Pjetri thotë: njerëzit e tjerë. Jezusi thotë: atëherë bijtë janë të lirë. “Megjithatë, që të mos u japim shkak të ofendohen, shko në det, hidh grepin dhe merr peshkun e parë që del.” — Biri i Perëndisë është i përjashtuar nga taksa e tempullit. Është tempulli i Atit të tij. Por ai e paguan gjithsesi, që të mos shkaktohet një ofendim i panevojshëm. Ai e gjen paratë në gojën e një peshku. Ky është i vetmi mrekulli në ungjij për të cilën na thuhet ta bëjmë, por nuk na thuhet kurrë se ndodhi. Mateu nuk thotë se Pjetri shkoi, kapi peshkun dhe gjeti monedhën. Ai e mbyll kapitullin me udhëzimin. Është e mundur që e lë aty me qëllim. Monedha ishte aty. Peshku ishte aty. Gjithçka që duhej të bënte Pjetri ishte të shkonte. Kështu vepron ndonjëherë Perëndia. Sigurimi është gati. E vetmja pyetje është nëse do ta hedhim grepin në ujë. 4. Fjalët Kyçe Metamorphoō / μεταμορφόω (metamorphóō) — “Të shndërrohesh, të transformohesh” — nga meta (ndryshim) dhe morphē (formë). E njëjta fjalë që përdor Pali te Romakëve 12:2: transformohuni me anë të ripërtëritjes së mendjes suaj. Ajo që ndodhi në mënyrë të dukshme me Jezusin në mal është ajo që po ndodh në mënyrë të padukshme brenda çdo besimtari. Agapetos / ἀγαπητός (agapētós) — “I dashur” — e njëjta fjalë e thënë në pagëzim në kapitullin 3. Ati e thotë përsëri këtu. Në pagëzim erdhi para çdo shërbese publike. Këtu vjen pasi dishepujt kanë dëgjuar për kryqin. Dashuria nuk ka ndryshuar. Oligopistia / ὀλιγοπιστία (oligopistía) — “Besim i vogël” — e njëjta rrënjë si fjala në kapitullin 14, kur Pjetri u fundos. Do të thotë një besim që është i vërtetë, por i vogël. Është i mjaftueshëm për të filluar, por ende jo aq i thellë sa për të qëndruar. Exodus / ἔξοδος (éxodos) — “Largim” — fjala që përdor Luka për atë që Moisiu dhe Elia po diskutonin me Jezusin. Ajo mbart peshën e gjithë historisë së Dhiatës së Vjetër për çlirimin. Vdekja e tij do të ishte eksodi i madh: populli i Perëndisë i çliruar nga diçka më e keqe se Egjipti. 5. Lidhja me Dhiatën e Vjetër dhe Përmbushja Profetike Shndërrimi është ndërtuar mbi tri shtylla të Dhiatës së Vjetër: Eksodi 34:29–35 — Kur Moisiu zbriti nga Sinai pasi foli me Perëndinë, fytyra e tij shkëlqeu aq fort saqë njerëzit kishin frikë t’i afroheshin dhe ai e mbuloi me një vello. Tani fytyra e Jezusit shkëlqen si dielli dhe nuk nevojitet asnjë vello, dhe dishepujve u thuhet ta dëgjojnë atë. 1 Mbretërve 19:1–13 — Elia iku në Horeb dhe e gjeti Perëndinë jo në erë, tërmet apo zjarr, por në një zë të qetë e të hollë. I njëjti mal. Tani Elia qëndron në një mal tjetër, në shkëlqimin e plotë të Shndërrimit, duke folur për kryqin. Ligji i Përtërirë 18:15 — Moisiu tha se Perëndia do të ngrinte një profet si unë nga mesi juaj dhe ju do ta dëgjoni. Fjalët e Atit në mal — dëgjojeni atë — janë një jehonë e atij premtimi. Profeti për të cilin foli Moisiu ka ardhur. Psalmi 2:7 — “Ti je Biri im; sot të kam lindur.” Një psalm mbretëror, një këngë kurorëzimi. Fjalët e Atit për Jezusin në pagëzim dhe përsëri këtu përdorin gjuhën e atij psalmi. Ai është Mbreti, froni i të cilit nuk do të mbarojë. Moisiu përfaqësonte Ligjin. Elia përfaqësonte Profetët. Të dy tërhiqen mënjanë. Mbetet vetëm Jezusi. 6. Zbatimi për NE Sot Përvojat në mal janë të vërteta, por nuk janë të përhershme. Perëndia u dha tre dishepujve një pamje të lavdisë. Pastaj i dërgoi përsëri poshtë. Pamja ishte për luginën. Ishte karburant për rrugën, jo një vend ku të jetonin. Mos e vendos Jezusin në të njëjtin nivel me asgjë tjetër. Pjetri ofroi tri tenda. Ati e ndërpreu. Jezusi qëndron i vetëm. Jo Jezusi dhe tradita jote. Jo Jezusi dhe mësuesi yt i preferuar. Vetëm Jezusi. Dëgjojeni atë. Këto janë tri fjalët që shtoi Ati. Jo vetëm besoni në të. Jo vetëm admirojeni. Dëgjojeni, që do të thotë dëgjoni dhe binduni. Çfarëdo që tha ai në kapitullin 16 për kryqin, Ati sapo e ka konfirmuar. Ky është plani. Kur dështon, pyet pse. Dishepujt shkuan te Jezusi veçmas dhe pyetën se çfarë shkoi keq. Kjo është gjëja e duhur për të bërë. Dështimi në shërbesë nuk është fundi. Është një pyetje. Çfarë mungon? Sille tek ai. Sigurimi është gati. Jezusi i tregoi Pjetrit se ku ishin paratë para se të shkonte ai. Ndonjëherë ajo që të nevojitet është përgatitur tashmë. E vetmja pyetje është nëse do ta hedhësh grepin në ujë. 7. Çfarë Mësojmë nga Ky Kapitull 1. Jezusi ka qenë gjithmonë i lavdishëm. Shndërrimi nuk e bëri atë diçka të re. Ai tregoi atë që kishte qenë gjithmonë e vërtetë. Veli u hoq për disa minuta. 2. E gjithë Dhiata e Vjetër tregon drejt tij. Moisiu dhe Elia ishin aty, por u tërhoqën mënjanë. Zëri tha: dëgjojeni atë, jo ata. 3. Mali vjen para luginës. Menjëherë pas lavdisë, është një baba i dëshpëruar dhe një fëmijë që askush nuk mund ta ndihmonte. Kjo është jeta normale. Lavdia nuk u shpërdorua në luginë. Ajo ishte për të. 4. Besimi i vogël mund të rritet. Ai nuk i qortoi dishepujt e tij për dështimin. Ai emërtoi atë që ishte e vogël dhe u tregoi çfarë do ta bënte më të madhe. VARGU PËR T’U MBAJTUR MEND “Dhe kur ngritën sytë, nuk panë askënd tjetër përveç Jezusit.” Mateu 17:8