Latest / Boekestijn en De Wijk / Hoe een Europese NAVO eruit ziet
Transcript
- 0:10Speaker 1: Donderdag 2 april. Welkom bij Boekestein en de Wijk op zoek
- 0:13Speaker 1: naar de nieuwe wereldorde. Zoals elke dinsdag en donderdag met
- 0:16Speaker 1: vragen van onze luisteraars... die u kunt sturen naar boekesteinandewijk.bnr.nl.
- 0:21Speaker 1: En vandaag natuurlijk veel vragen over Trumps dreigement uit de
- 0:25Speaker 1: NAVO te stappen... En ook een vraag naar een soort
- 0:28Speaker 1: update van onze eerdere theatervoorstellingen. Maar we beginnen bij Jurgen Huismans,
- 0:34Speaker 1: luisteraar vanuit Zwitserland. Die dus vraagt wat we aan moeten
- 0:39Speaker 1: met Trumps voortdurende en steeds stelliger... dreigementen uit de NAVO
- 0:43Speaker 1: te stappen. Hij zegt, is het niet tijd dat de
- 0:47Speaker 1: overige NAVO-leden... hier duidelijker op reageren en aangeven dat de
- 0:51Speaker 1: VS vrij staat... om de alliantie te verlaten. Hiermee kunnen
- 0:55Speaker 1: ze Trump voor het blok zetten... om ofwel op te
- 0:58Speaker 1: houden met deze dreigementen... ofwel gevolg te geven aan zijn intentie...
- 1:02Speaker 1: en het bij het Amerikaanse congres in stemming te brengen
- 1:05Speaker 2: Ja, eens. Ik zie er wel wat in om het
- 1:08Speaker 2: op die manier te spelen... Laat die maar oproepelen, zou
- 1:13Speaker 2: ik zo zeggen. En dan in meer diplomatieke taal. Maar
- 1:18Speaker 2: daar komt het dus eigenlijk feitelijk wel op neer. En
- 1:20Speaker 2: dan kijken wat het congres gaat doen. Want realiseer je...
- 1:25Speaker 2: Het NAVO-verdrag is geratificeerd. Dus dat is formeel aangenomen door
- 1:30Speaker 2: het congres. Dus dan moet het gederatificeerd worden. En dat
- 1:33Speaker 2: betekent dat er opnieuw over moet worden gestemd. En volgens
- 1:37Speaker 2: mij is dat bij twee derde stemmen moet dat dan
- 1:38Speaker 2: worden afgeslagen, dat verdrag. En het zou best wel eens
- 1:43Speaker 2: een keer kunnen zijn dat het congres zegt van gaan
- 1:45Speaker 2: we niet doen. Dat doet trouwens niet af aan het
- 1:49Speaker 2: feit dat het dan nog een enorme ellende is. Want
- 1:52Speaker 2: die mannen is op bevel hebben. En die kan dus
- 1:55Speaker 2: gewoon zeggen van bekijk het maar Europeanen. Ik ga je
- 1:57Speaker 2: niet
- 1:59Speaker 1: beschermen. Ja daar wijst Jurgen ook op. Oh die zegt
- 2:03Speaker 1: ja Rob zegt altijd dat. Nou dat zeg je dus
- 2:05Speaker 1: inderdaad nu opnieuw. Hij hoeft niet uit de NAVO te stappen.
- 2:08Speaker 1: Is het dus wel iets dat hij. Want hij trekt
- 2:11Speaker 1: natuurlijk ook heel vaak bevoegdheden naar zich toe. Die eigenlijk
- 2:14Speaker 1: het congres heeft. Maar dat kan denk ik hier niet.
- 2:19Speaker 3: Onder Trump 1 heeft het congres een speciale wet aangenomen. Van
- 2:23Speaker 3: luister eens, als je eruit wil gaan, dan moet twee
- 2:26Speaker 3: derde van het congres daarmee eens zijn. Die hebben dat
- 2:28Speaker 3: nog eens bevestigd, dat ratificatie.
- 2:31Speaker 1: Want in het congres is brede steun voor de NAVO
- 2:34Speaker 3: en de
- 2:34Speaker 1: Republikeinen
- 2:35Speaker 3: Ik zit zelfs te denken, ik vind het een hele
- 2:37Speaker 3: leuke vraag van meneer Huismans, kennelijk portuunend. een neutrale zitseland,
- 2:40Speaker 3: heel scherp schinnig over Bartels politiek nagedacht. Kijk, je zou
- 2:44Speaker 3: zelfs kunnen zeggen, als Europa zou reageren van... nou ja,
- 2:47Speaker 3: we hebben uw boodschap gehoord, meneer. En wij overwegen nu
- 2:51Speaker 3: dus een Europese NAVO te maken. Dat zou de druk
- 2:55Speaker 3: verhogen in het congres van mensen... die daar heel ongelukkig
- 2:59Speaker 3: mee zouden zijn met een Europese NAVO. Plus ook de
- 3:02Speaker 3: wapenlobby zou dan in actie komen. Dus het is wel
- 3:07Speaker 3: een slim idee hoor, van die huisman.
- 3:09Speaker 2: Ja, maar het hoeft nog... Nee, dat is het ook.
- 3:12Speaker 2: Ik zou er ook een voorstander van zijn... om de
- 3:15Speaker 2: Amerikanen gewoon te vragen om een stap terug te doen.
- 3:18Speaker 2: Dus je kunt zeggen van, we gooien ze de NAVO uit.
- 3:22Speaker 2: Dat hoeft niet. Je kunt natuurlijk ook gewoon zeggen van...
- 3:26Speaker 2: Zolang als Trump aan de macht is... vragen jullie gewoon
- 3:30Speaker 2: om een stap terug te doen. Dat kan natuurlijk. Het
- 3:33Speaker 2: is allemaal heel erg lastig. Maar er wordt nu achter
- 3:35Speaker 2: de schermen al lang nagedacht... over wat ik een beetje
- 3:40Speaker 2: grof noemde... een Amerika waar de... Sorry, een NAVO waar
- 3:46Speaker 2: de Amerikanen zijn uitgekegeld. Maar er wordt nu, in diplomatieke termen,
- 3:51Speaker 2: heet dat nu een European-led NATO. Daar wordt nu op
- 3:55Speaker 2: dit ogenblik wel over gediscussieerd. En dat betekent gewoon dat
- 3:59Speaker 2: NAVO eigenlijk door de Europeanen wordt geleid... Dat heeft grote consequenties,
- 4:07Speaker 2: maar dat kan wel. En daar wordt gewoon op dit
- 4:12Speaker 2: ogenblik over nagedacht. En dan is de grote vraag, wat
- 4:15Speaker 2: moet je dan doen en wat kan de NAVO dan
- 4:17Speaker 2: nog wel doen in die tussentijd? En waar kunnen we
- 4:20Speaker 2: dan nog op rekenen? En dan heb je echt een
- 4:22Speaker 2: hele technische discussie over wat wel en wat niet kan.
- 4:26Speaker 1: Misschien eventjes als uitstapje. Ik zag van gewaardeerde collega Hans
- 4:30Speaker 1: de Vrij op Blue Sky... die ik altijd volg, die zei...
- 4:36Speaker 1: Rob roept al een tijd dat de VS zonder dramatische gevolgen...
- 4:38Speaker 1: uit de NAVO zou kunnen stappen. Maar dan haalt hij
- 4:42Speaker 1: een eerder tweetje aan. Dat ging over Mart de Kruif,
- 4:45Speaker 1: de generaal buitendienst... die bij Nieuwsuur zat. En Hans citeert hem.
- 4:51Speaker 1: Dit was februari vorig jaar al overigens... Dat Cruijff zei,
- 4:56Speaker 1: als de VS uit de NAVO stapt, hebben we met
- 4:58Speaker 1: z'n allen een vet probleem. Want 90% van de strategische middelen, satellietcommunicatie, GPS,
- 5:03Speaker 1: grote vliegtuigen, inlichtingen, is Amerikaans. Dan heb je zo'n beetje
- 5:07Speaker 1: een bokser zonder ogen en vuisten. En Hans die vraagt,
- 5:11Speaker 1: beide hebben doorgeleerd op deze materie, maar wie heeft er
- 5:15Speaker 1: nou gelijk?
- 5:18Speaker 2: Ik heb er ook heel goed naar gekeken. Ik heb
- 5:19Speaker 2: met heel veel mensen gesproken. Maar realiseer je dat militairen
- 5:22Speaker 2: die vraag gewoon niet durven te stellen. Dat geldt ook
- 5:24Speaker 2: voor politici. En dat geldt ook voor nogal wat diplomaten.
- 5:28Speaker 2: Die durven gewoon die vraag niet te stellen. Die durven
- 5:30Speaker 2: hier niet over na te denken. Dus dan krijg je
- 5:34Speaker 2: Mike Rutte die zegt... Keep on dreaming. Als het gaat
- 5:38Speaker 2: over een NAVO zonder de Verenigde Staten... daar gewoon over nadenken. Nou,
- 5:47Speaker 2: als je dat gaat doen, en dat heb ik zelf
- 5:49Speaker 2: proberen te doen... ik heb met heel veel mensen gesproken,
- 5:51Speaker 2: heel veel experts gesproken... en dan kan dat gewoon. En
- 5:54Speaker 2: dan moet je gewoon kijken naar de essentiële functies... die
- 5:58Speaker 2: de NAVO uitvoert. Nou, bijvoorbeeld wat er aan de hand
- 6:02Speaker 2: is met betrekking tot al die satellieten... en die communicatie
- 6:05Speaker 2: en die grondwaarneming... daarvan blijkt nu ineens dat we dat
- 6:08Speaker 2: ook in Europa kunnen. Er is altijd gedacht dat Copernicus,
- 6:13Speaker 2: dat soort systemen... er komt trouwens een enorm nieuw systeem aan, IRIS 2...
- 6:19Speaker 2: dat dat soort systemen alleen maar voor civiele doeleinden zijn.
- 6:23Speaker 2: Dus dat is GPS, grondwaarneming, communicatie, die hebben we allemaal...
- 6:27Speaker 2: Die kun je met vrij eenvoudig veranderen. En dat betekent
- 6:33Speaker 2: ook dat je gebruik kan maken van bijvoorbeeld UTOSAT en OneWeb.
- 6:36Speaker 2: Dat zijn ook Europese satellietsystemen. En daarmee is al geëxperimenteerd
- 6:41Speaker 2: in Oekraïne. Dus toen de Oekraïners de grenzen overgingen, de
- 6:46Speaker 2: Kurskregio in. Toen konden ze geen gebruik meer maken van Starlink.
- 6:50Speaker 2: En toen zijn ze overstapt op UTOSAT, OneWeb. Het is
- 6:54Speaker 2: een Europees bedrijf. Dat ging prima eigenlijk. Het heeft niet
- 6:57Speaker 2: dezelfde dekking als het systeem van Metsch.
- 7:00Speaker 1: Nee, dat klopt.
- 7:01Speaker 2: Maar dat hoeft ook niet. Kijk, als je vindt dat
- 7:04Speaker 2: de Europeanen een wereldwijde opdracht hebben en overal in de
- 7:09Speaker 2: wereld geheel verstandig moeten kunnen optreden, dan heb je een probleem.
- 7:12Speaker 2: Maar het gaat nu om een beperkt gebied in de
- 7:15Speaker 2: wereld en dat is de grens aan Rusland. Dat is
- 7:18Speaker 2: nu de wezenlijke dreiging. Dat kunnen we ook heel goed
- 7:21Speaker 2: af met drones, met EOX-vliegtuigen. Dus we zijn heel goed
- 7:27Speaker 2: in staat op dit ogenblik om dat in kaart te
- 7:30Speaker 2: brengen en om die, wat we in het Jachon noemen,
- 7:32Speaker 2: situational awareness, om dat voor elkaar te krijgen. Dat kan gewoon. Nou,
- 7:38Speaker 2: dan heb je natuurlijk de hele discussie op dit ogenblik van... ja,
- 7:40Speaker 2: maar die Amerikaanse kernwapens dan? Nou, we weten inmiddels allemaal
- 7:44Speaker 2: dat er discussies zijn... over de Franse nucleaire macht. Hoe
- 7:48Speaker 2: kun je die inzetten voor de afschrikking van Rusland? Dat kan,
- 7:53Speaker 2: dat kan ook met de Britten. Dus je gaat daar
- 7:56Speaker 2: veel meer naar kijken. Lange afstandssystemen. Nou, daarvan weten we
- 8:01Speaker 2: al heel lang dat Trump ze niet wil plaatsen. Dus
- 8:03Speaker 2: geen kruisraketten in Europa... Dat kunnen we op dit ogenblik
- 8:06Speaker 2: oplossen met Oekraïense wapens. Onder andere Flamengo. Zo kan ik
- 8:10Speaker 2: nog wel even doorgaan. Dus wij zijn, minstens blijven samenwerken
- 8:13Speaker 2: met Oekraïne... heel goed in staat om toch een hele
- 8:18Speaker 2: hoop van die gaten te dichten... die Amerika aan het
- 8:24Speaker 2: slaan is in de Europese verdediging. Dus dat kan wel.
- 8:29Speaker 2: Is het optimaal? Nee, het is niet optimaal. Is het...
- 0:00Speaker 2: 80 procent, ja, denk 80, 90 procent ben je in staat om
- 8:37Speaker 2: het op dit ogenblik te dichten. Ja, dat levert operatiële
- 8:40Speaker 2: risico's met zich mee. Maar ja, je hebt gewoon geen keus.
- 8:46Speaker 2: Je staat voor het blok en je moet wat doen
- 8:48Speaker 1: Hier misschien wel een complicatie dat het uiteindelijk gaat om
- 8:54Speaker 1: of Poetin de wijk of de kruif gelooft. Want daarmee
- 8:58Speaker 1: staat of valt de afschrikking.
- 9:01Speaker 2: Nee, dat hangt niet van de wijk of de kruif af.
- 9:03Speaker 2: Dat hangt van Macron en Starmer af. Hoe gaan die
- 9:08Speaker 2: zich opstellen? Want dat zijn dan de drijvende krachten binnen
- 9:11Speaker 2: de NAVO. Omdat dat de enige twee mogelijkheden binnen de
- 9:13Speaker 2: NAVO zijn die nog kernwapens hebben. Dus uiteindelijk draait alles
- 9:18Speaker 2: om nucleaire afschikking. Dat is de crux. En je ziet nu,
- 9:21Speaker 2: en ik kom nogal vaak in, zoals jullie weten... Blijkt
- 9:26Speaker 2: er ook verdrag van toe. In de Baltische Staten. En
- 9:30Speaker 2: als je ziet wat daar gebeurt op dit ogenblik. Ook
- 9:32Speaker 2: met droneverdediging. En hoe dat allemaal wordt georganiseerd. Dan wordt
- 9:36Speaker 2: het echt steeds lastiger voor de Russen. Om daadwerkelijk een
- 9:39Speaker 2: stap naar voren te doen. Dan realiseer je ook dat
- 9:43Speaker 2: de Russen er niet heel erg goed voor staan. Economisch niet.
- 9:47Speaker 2: En er wordt iedere keer gezegd. Door de inlichtingdienst. Nou
- 9:50Speaker 2: ze hebben pakweg drie jaar nodig. Sommigen zeggen vijf jaar nodig.
- 9:55Speaker 2: Dus we hebben op zich drie jaar de tijd om
- 10:00Speaker 2: de verdediging van de NAVO helemaal op poot te krijgen.
- 10:03Speaker 2: Maar dan moet je wel overstappen op een soort oorlogseconomie
- 10:06Speaker 2: light
- 10:07Speaker 3: Rob, ik zie wel nog een probleempje. Weet je nog
- 10:11Speaker 3: hoe boos Trump was dat Zelinski naar die golfstaten ging
- 10:16Speaker 3: om zijn droogkomst aan te bieden? Dat vond hij tof.
- 10:19Speaker 3: Dat is heel merkwaardig wat daar gebeurt. Wij weten nu
- 10:22Speaker 3: dat Rusland geeft coördinaten van Amerikaanse soldaten door. En Iran
- 10:28Speaker 3: gaat vervolgens op een killing missie met drones en zo.
- 10:31Speaker 3: Dat heeft dus Trump allemaal door de vingers gezien. Om
- 10:34Speaker 3: hem moverende redenen. Ja, dat is onbegrijpelijk
- 10:37Speaker 3: Ja, dat is onbegrijpelijk. En als wij dus met flamenco's
- 10:39Speaker 3: aan de gang gaan en zo... dan zal hij dat
- 10:41Speaker 3: ook weer niet goed vinden. Want dat maakt Oekraïne sterker.
- 10:44Speaker 3: En hij wil dat Oekraïne zwak wordt. Want dat moet
- 10:46Speaker 3: gewoon een vrede gaan accepteren. Dus we gaan nog wel
- 10:49Speaker 3: wat meemaken, denk ik.
- 10:50Speaker 2: Nou ja, goed, ik bedoel, hij heeft er dan geen
- 10:52Speaker 2: zeggensrap meer over. Als wij dus lange afstandssystemen met Oekraïne
- 10:56Speaker 2: gaan ontwikkelen... dan kan die de boom in. Want dan
- 10:59Speaker 2: gaan we daar gewoon over. Sterker nog, als dit allemaal
- 11:03Speaker 2: gaat gebeuren... dan zul je dus ook moeten gaan nadenken...
- 11:07Speaker 2: wat je doet met de Amerikaanse basis in Europa. Ik
- 11:10Speaker 2: zou zeggen, zet die maar in. En ga kijken of
- 11:15Speaker 2: je die basis niet zo kunt inzetten... om de druk
- 11:20Speaker 2: op Trump verschrikkelijk op te bouwen. Dus het is geen
- 11:23Speaker 2: gelopen race, hoor. Hij kan het allemaal wel roepen... van
- 11:26Speaker 2: ik ga uit de NAVO. Maar de consequenties zijn ook
- 11:29Speaker 2: voor Amerika gigantisch.
- 11:31Speaker 3: Echt
- 11:31Speaker 2: gigantisch. Omdat namelijk Europa, de Europese basis bijvoorbeeld nodig zijn...
- 11:37Speaker 2: voor de operatie in het Midden-Oosten en Afrika. Dus ik
- 11:41Speaker 2: zou gewoon dat spel keihard gaan spelen als Europese landen.
- 11:45Speaker 2: En zeggen van hou op met dit gezeur gezanig. Als
- 11:49Speaker 2: je dit wil, ga weg. verdwijnen uit de NAVO, maar
- 11:54Speaker 2: dan verdwijnen ook de Europese, of je basis in Europa.
- 11:58Speaker 2: En dan kan je gewoon, dan is het inpakken en wegwezen.
- 12:01Speaker 2: Ik weet dat het hoogspel is, dat begrijp ik heel goed,
- 12:05Speaker 2: maar hoogspel is het enige wat Trump begrijpt
- 12:08Speaker 3: Weet je, wat ik ook bang voor ben, is dat
- 12:09Speaker 3: Trump gewoon die LNG-export naar ons gaat...
- 12:13Speaker 2: Ja, dat kan hij ook nog gaan doen. Maar dat
- 12:15Speaker 2: betekent dus dat je een extra argument hebt om de
- 12:18Speaker 2: Amerikaanse basis in Europa te ontmantelen en die gewoon te stoppen.
- 12:25Speaker 2: Dus dat betekent dat je de status of forces agreements
- 12:28Speaker 2: die je hebt en die gaan ten grondslag aan de aanwezigen.
- 12:31Speaker 2: van vreemde troepen op je grondgebied, dat je die gewoon opzegt.
- 12:35Speaker 2: Voor zover dat mogelijk is. Maar nee, dan moet je
- 12:38Speaker 2: gewoon keihard spelen. En dan moet je de Amerikanen raken
- 12:40Speaker 2: daar waar je ze kunt raken. Dat is op dit gebied.
- 12:43Speaker 2: Maar dan raak je de Amerikanen ook op het gebied van...
- 12:50Speaker 2: Misschien wel zeggen van, als je zo doorgaat, dan activeer
- 12:53Speaker 2: ik het anti-coercion-mechanisme, waardoor je geen toegang meer hebt tot
- 12:57Speaker 2: de Europese markt. Doet dat ons pijn? Ongelooflijk. Dit doet
- 13:01Speaker 2: ons ongelooflijk pijn. Maar ja, dit is natuurlijk de onlosmakelijke
- 13:04Speaker 2: consequentie van een gek die op dit ogenblik aan de
- 13:07Speaker 2: macht is in Washington.
- 13:09Speaker 1: Dit oppert Jurgen uit Zwitserland overigens ook aan het eind
- 13:12Speaker 1: van zijn vraag. Die zegt als we militair niet meer
- 13:14Speaker 1: schantabel zijn... dan kunnen we misschien beter onze economische kracht
- 13:18Speaker 1: laten gelden. En wat dat betreft kunnen we inderdaad de
- 13:21Speaker 1: Amerikanen ook pijn doen. Absoluut. Alexander Bosma keek nog even
- 13:30Speaker 1: wel naar een ander puntje. Die zegt als Trump uit
- 13:33Speaker 1: de NAVO stapt... dan is de VS haar strategische toegang
- 13:36Speaker 1: tot Groenland misschien wel kwijt... Zou dat dus er dan
- 13:41Speaker 1: niet toe kunnen leiden... dat de VS daar iets voor
- 13:45Speaker 1: zichzelf gaat regelen?
- 13:47Speaker 3: Nou ja, die Amerikaanse basis daar, die hebben ze dan
- 13:49Speaker 3: nog steeds. Dus dat zou niet hoeven. Maar ik ben
- 13:55Speaker 3: er van het begin van overtuigd geweest... dat Groenland keihard
- 13:58Speaker 3: weer op de agenda komt. Hij is het nog steeds,
- 14:01Speaker 3: wil hij dat gewoon hebben. Ja, dat klopt. Maar goed,
- 14:04Speaker 3: de NAVO landen
- 14:09Speaker 2: Godverhoede dat de NAVO zelf wordt opgegeven, want dan hebben
- 14:11Speaker 2: we helemaal een probleem. Maar de NAVO-landen zelf, die zullen
- 14:15Speaker 2: het niet accepteren en realiseren. Van het ene was al
- 14:17Speaker 2: bekend dat wanneer de Amerikanen een interventie zouden willen plegen
- 14:21Speaker 2: op Groenland, dat ze alle airships, hoe noem je die dingen,
- 14:26Speaker 2: de landingsbanen van... van de verschillende basis, zouden ze gaan opblazen.
- 14:33Speaker 2: Dat hoeft niet eens, maar dan zouden ze gewoon opblazen.
- 14:36Speaker 2: Dus ja, weet je, dit is gewoon... Hiermee komt dus
- 14:42Speaker 2: de Verenigde Staten in oorlog met de NAVO-land. Dat is
- 14:45Speaker 2: een andere reden om de NAVO maar te handhaven, want
- 14:48Speaker 2: dan zal artikel 5 geactiveerd worden, omdat Amerika een NAVO-land aanvalt
- 14:54Speaker 3: Wilde tijd,
- 14:55Speaker 2: ja. Ja, jongens, maar dit is gewoon... Ik had in
- 14:58Speaker 2: mijn stoutse dromen niet kunnen bedenken... dat we ooit eens
- 15:00Speaker 2: een keer dit soort programma's zouden maken
- 15:04Speaker 1: Ik heb nog een leuke. Bernard van Zool. Trouwens, ook
- 15:06Speaker 1: een paar anderen die vroegen dat ook al van... Wat
- 15:08Speaker 1: houdt China in deze situatie nou tegen om Taiwan in
- 15:11Speaker 1: te lijven? Amerika is bezig in het Midden-Oosten, verspilt daar
- 15:14Speaker 1: zijn krachten... en zal er misschien nog wel een tijdje
- 15:16Speaker 1: bezig zijn. Europa heeft zijn eigen problemen met Oekraïne en
- 15:20Speaker 1: met Amerika. Nou, goed moment misschien voor China
- 15:26Speaker 3: Het probleem wat daar speelt is dat hij heeft die
- 15:30Speaker 3: rocket force onder curatele gesteld. En hij heeft ook een
- 15:34Speaker 3: belangrijke assistentchefstaf ontslagen.
- 15:38Speaker 4: Er
- 15:38Speaker 3: zijn allemaal speculaties over. Dat betekent dus dat hij misschien
- 15:42Speaker 3: minder grip heeft op het leger. Of dat hij nieuwe
- 15:45Speaker 3: mensen moet inwerken. We weten het niet. Maar de sinologen
- 15:49Speaker 3: zijn het hierover oneens. China is als een oester. Je
- 15:53Speaker 3: weet gewoon niet goed wat erin omgaat. Wat denk jij,
- 15:56Speaker 3: Rob
- 15:57Speaker 2: Nou ja, kijk, is het militair makkelijk uitvoerbaar? Het antwoord
- 16:01Speaker 2: is nee. Natuurlijk kun je proberen om een... om landingsoperatie
- 16:06Speaker 2: uit te voeren. Daar heb je mariniers voor nodig. Maar
- 16:10Speaker 2: zeker ook als je blokkade gaat uitvoeren rond dat eiland...
- 16:13Speaker 2: wat natuurlijk de meest voor de hand liggende situatie is
- 16:20Speaker 2: Het is bekend dat de Taiwanese op dit ogenblik heel
- 16:22Speaker 2: erg goed kijken... wat er in Oekraïne gebeurt. Ze zijn
- 16:26Speaker 2: bezig met de aanschaf van een hele droneverdediging. Dat doen
- 16:30Speaker 2: ze op dit ogenblik. De kleine drones maken ze zelf
- 16:32Speaker 2: en de grote drones kopen ze aan... Ze zijn ook
- 16:37Speaker 2: bezig om te kijken hoe die Oekraïners in staat zijn
- 16:40Speaker 2: geweest om zonder marine
- 16:42Speaker 3: de
- 16:43Speaker 2: hele marine van Rusland in de Zwarte Zee kapot te maken.
- 16:47Speaker 2: En die eigenlijk ineffectief te maken. De Chinese marine weet
- 16:52Speaker 2: dat natuurlijk ook. Daar valt heel weinig tegen te doen.
- 16:56Speaker 2: de Oekraïners hebben gemaakt en dus ook door de Taiwanese
- 16:59Speaker 2: kunnen worden erin gezet. Het grote probleem zit er vervolgens
- 17:03Speaker 2: ook in TSMC, de belangrijkste chipsfabrikant van de wereld. Die
- 17:08Speaker 2: kan trouwens nu door de problemen die er spelen in
- 17:14Speaker 2: de golf... en door de energievoorziening die gevaar begint te
- 17:18Speaker 2: lopen voor Taiwan... dus ook worden getroffen op dit ogenblik.
- 17:21Speaker 2: En dat betekent dus dat de chipsproductie wordt aangetast... met
- 17:24Speaker 2: mondiale consequenties. Maar als je TSMC zou kapotmaken... dan komt
- 17:28Speaker 2: er geen chip meer van Taiwan af. En dat is
- 17:32Speaker 2: eigenlijk de belangrijkste verdedigingslinie... op dit ogenblik van de Taiwanese.
- 17:36Speaker 2: En dat betekent ook dat China, bijvoorbeeld in de vierdejaarschefsnieuwen
- 17:39Speaker 2: kan komen, die worden gewoon op Taiwan
- 17:41Speaker 4: gemaakt.
- 17:42Speaker 2: Dus er zitten enorme problemen. Dus ik denk dat er
- 17:47Speaker 2: op dit ogenblik heel veel redenen zijn voor Taiwan om
- 17:50Speaker 2: gewoon even af te wachten en te kijken wat er gebeurt.
- 17:54Speaker 2: En nu niet overhaast te gaan aansturen op een blokkade.
- 17:59Speaker 3: Weet je, TSMC heeft dus enorme energieproblemen, nog veel erger
- 18:02Speaker 3: dan in Europa. En een derde van de wereldhelium komt
- 18:06Speaker 3: via de straat van Hormuz. En dat heeft TSMC ook nodig.
- 18:10Speaker 3: Dus we zouden wel eens veel eerder nog met een
- 18:12Speaker 3: halfgeleiderscrisis kunnen komen via Hormuz. Ja, daar heb je
- 18:15Speaker 2: geen Chinese interventie voor nodig. Daar heb je Trump voor
- 18:20Speaker 2: nodig
- 18:23Speaker 1: Ik had hier nog Rick Herding staan, trouwe luisteraar en theaterganger.
- 18:27Speaker 1: En dat blijkt ook uit zijn vraag... wat hij refereert
- 18:30Speaker 1: naar de voorstelling... van het afgelopen najaar en het jaar daarvoor.
- 18:34Speaker 1: Hij zegt dus... in de theatervoorstelling vorig jaar... oh, dat
- 18:39Speaker 1: was het jaar daarvoor... spraken we over de ondergang van rijken.
- 18:43Speaker 1: Welke rijken hebben we... over welke rijken... hebben we het
- 18:48Speaker 1: vandaag de dag? Wie is er aan de beurt en
- 18:50Speaker 1: wie gaat de geschiedenis in? Vraagt Rick. En dan de voorstelling...
- 18:55Speaker 1: het jaar eerder... Toen hadden we het over de noodzaak
- 18:59Speaker 1: om offers te brengen. Want
- 19:01Speaker 3: die
- 19:01Speaker 1: theatervoorstellingen, dat is stevige koek. We zeiden dat Europa vijf
- 19:07Speaker 1: jaar nodig heeft om zich te kunnen verdedigen. Maar weten
- 19:10Speaker 1: we inmiddels nog wel waar tegen we ons moeten bewapenen? Rusland, Iran,
- 19:14Speaker 1: de VS, China. Elk scenario vraagt om een andere voorbereiding. Toegevraagd,
- 19:18Speaker 1: Rick
- 19:21Speaker 3: Moeilijke vraag van Rick, hoor. Kan wel een beginnetje maken.
- 19:25Speaker 3: Ik denk zelf dat... Trump is aardig bezig om Amerika
- 19:30Speaker 3: blijven te beschadigen. Maar dat betekent niet dat Amerika gelijk
- 19:35Speaker 3: die grote mogelijkheidsstatus verliest. Dat geloof ik niet. Er is
- 19:38Speaker 3: nog een klein kans dat op een gegeven moment een
- 19:39Speaker 3: betere Amerikaanse president is. En dan hebben ze nog steeds
- 19:43Speaker 3: de Silicon Valley en de goede universiteiten enzo. Rusland ben
- 19:47Speaker 3: ik wel een beetje pessimistisch over. Dat moet een kolonie
- 19:52Speaker 3: worden voor China of wat dan ook. Maar Rusland, Poetin
- 19:55Speaker 3: zit zo de eigen glazen in te gooien. Dat wordt
- 19:59Speaker 3: echt lastig. China heeft grote problemen. Maar ja, heeft ook
- 20:03Speaker 3: een fantastische positie met die kritische mineralen. En ook gewoon
- 20:10Speaker 3: überhaupt met die greep op Taiwan. En wat ze daar
- 20:15Speaker 3: allemaal hebben. En als ze straks misschien zelf een hele
- 20:19Speaker 3: snelle halfgeleider maken... dan, ja, China blijft wel een grote mogelijkheid, hoor.
- 20:24Speaker 3: En Europa, als Europa uit de crisis echt de juiste
- 20:27Speaker 3: lessen trekt... en dat rapport Letta, dat rapport Draghi uitvoert...
- 20:31Speaker 3: en ook nog een eigen militaire machtsprojectie kan doen... dan
- 20:36Speaker 3: kan dat best wat worden met Europa.
- 20:39Speaker 2: Kijk, het gaat denk ik vooral over de Verenigde Staten.
- 20:42Speaker 2: Dus Trump is hard bezig om iets te accelereren wat
- 20:45Speaker 2: al lang aan de gang was. Dat was namelijk de
- 20:50Speaker 2: relatieve neergang van de Verenigde Staten. Dus hij is op
- 20:52Speaker 2: dit ogenblik de hele wereld tegen zich aan het in
- 20:55Speaker 2: het hard als jagen. Van de Europeanen tot de mensen
- 20:58Speaker 2: in het Midden-Oosten tot de Aziaten. Iedereen... Die begint Trump
- 21:03Speaker 2: inmiddels te haten. Nou, dat betekent eigenlijk dat hij geen
- 21:07Speaker 2: bondgenoot meer overhoudt. En dat versnelt de relatieve machtsverval van
- 21:11Speaker 2: de Verenigde Staten. Ik bedoel, dat is wat het is.
- 21:14Speaker 2: En dit proces is al pakweg twintig jaar aan de gang.
- 21:17Speaker 2: En dat heeft niet te maken, inderdaad, wat je zei,
- 21:19Speaker 2: Arend Jan, met... Het feit dat de Amerikaanse economie totaal
- 21:23Speaker 2: aan het instorten is, dat is niet zo. Alleen andere
- 21:25Speaker 2: landen komen op. China komt gewoon op. En als ik
- 21:29Speaker 2: nu gewoon ook zie wat er op AI-gebied gebeurt, kunstmatige intelligentie,
- 21:33Speaker 2: dan heeft China ook op dit punt weer naar het
- 21:38Speaker 2: schijnt een voorsprong gegeven. waar we het iedere keer over hebben...
- 21:46Speaker 2: aan het winnen zijn. Eigenlijk hebben ze die al gewonnen.
- 21:50Speaker 2: Dat betekent dat zij met een neergaand Amerika in staat zijn...
- 21:53Speaker 2: om daar enorm baat bij te hebben. En te kunnen
- 21:56Speaker 2: proberen om hun economie... en om hun militaire macht zodanig
- 22:02Speaker 2: op te bouwen... dat ze inderdaad de dominante factor in
- 22:04Speaker 2: de wereld worden. Ik denk dat dat gaat gebeuren. Dus
- 22:07Speaker 2: het gaat om de ondergang van Amerika. Niet in de
- 22:10Speaker 2: absolute zin. Nederland was ooit ook een... De belangrijkste mogelijkheid
- 22:16Speaker 2: in de wereld. In de 17e eeuw, de Gouden Eeuw.
- 22:19Speaker 1: Mooie tijd was
- 22:19Speaker 2: dat. Mooie tijd, inderdaad. Maar we zijn ten onder gegaan.
- 22:25Speaker 2: Maar we zijn niet arm geworden. Maar dat komt alleen
- 22:27Speaker 2: omdat anderen het van ons hebben overgenomen. Dus ja, dit
- 22:33Speaker 2: is wat er gebeurt. De levensduur van een supermacht, van
- 22:37Speaker 2: een grootmacht, is pakweg 80 jaar. Dus Amerika is op dit
- 22:40Speaker 2: ogenblik wel aan de beurt. En dan was er nog
- 22:44Speaker 2: iets van offers brengen. Ja. Ja, als je dus inderdaad
- 22:50Speaker 2: ook even wat we gisteren hebben besproken over de neergang
- 22:53Speaker 2: van de NAVO. En nu ook weer. Ja, als het
- 23:00Speaker 2: dus inderdaad zo is dat de Amerikanen zeggen, we doen
- 23:03Speaker 2: het niet. Ja, dat betekent dus inderdaad dat je een
- 23:06Speaker 2: offer moet brengen. Dat betekent dus dat je een economie
- 23:10Speaker 2: moet hebben die is gericht op een hele snelle versterking
- 23:14Speaker 2: van de defensie. Waarbij het met name zit in de
- 23:18Speaker 2: verdedigingssystemen zoals Peter en Stieven niet hebben. Ik denk dat
- 23:20Speaker 2: dat de grote zwakte is op dit ogenblik. Ja, dat
- 23:23Speaker 2: zul je op een of andere manier moeten gaan compenseren.
- 23:26Speaker 2: We hebben daar alternatieven voor. Italiaans-Franse systemen, SEMT, die zou
- 23:31Speaker 2: je dan daarvoor moeten gebruiken. Maar dan moet je dus
- 23:34Speaker 2: alle hens aan dek hebben om ervoor te zorgen... dat
- 23:37Speaker 2: binnen no time er een aantal van dat systeem wordt gefabriceerd. Nou,
- 23:41Speaker 2: dat heeft enorme consequenties. En ja, dan moeten we dus
- 23:44Speaker 2: inderdaad offers brengen... om onze eigen veiligheid te zien te waarborgen.
- 23:48Speaker 1: We hebben de eerste vergadering alweer gehad over onze volgende theatertour.
- 23:52Speaker 1: Dus begin november. Je kan de kaartjes nog niet kopen,
- 23:56Speaker 1: maar wees verzekerd... Dat we er weer staan. Met vast
- 24:02Speaker 1: wel weer een somber verhaal. Als ik het jaar tot
- 24:06Speaker 1: nu toe als uitgangspunt neem. Ja, dan wordt het IBS. Nee,
- 24:11Speaker 1: we maken er wel wat van. Bedankt weer. Tot morgen.
- 24:15Speaker 1: Tot morgen.