Latest / Stüdyo recap / Mercek’ten Meşe’ye yargıda ‘gizli tanık’ uygulaması ve siyasete etkisi
Transcript
- 0:00SPEAKER_01: İlk başlarda bir çınar vardı.
- 0:02SPEAKER_01: Her iftirayı o atardı.
- 0:05SPEAKER_01: Her yerde çınarın dediğine göre, çınarın dediğine göre.
- 0:10SPEAKER_00: Stüdyo Recap'tan merhaba, ben Ceren Bayar.
- 0:12SPEAKER_00: Bugün gizli tanık meselesini mercek altına almaya çalışacağız videomuzda.
- 0:16Gizli tanık meselesi Türkiye'de siyaseti ve yargıyı çok meşgul
- 0:20eden bir meseleydi
- 0:21SPEAKER_00: geçtiğimiz 20 yıl boyunca.
- 0:23SPEAKER_00: Bugünlerde yeniden gündemimize geldi.
- 0:25SPEAKER_00: Çünkü İstanbul Büyükşehir Belediyesi iddianamesinin
- 0:28SPEAKER_00: gizli tanık beyanları üzerine kurulu olduğu ifade edildi.
- 0:33SPEAKER_00: Neydi İstanbul Büyükşehir Belediyesi iddianlanması?
- 0:35İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin tutuklu başkanı Ekrem
- 0:38İmamoğlu ve Cumhuriyet
- 0:39Halk Partisi'nin Cumhurbaşkanı adayı Ekrem İmamoğlu hakkında
- 0:423400 yıla kadar hapis
- 0:44SPEAKER_00: cezası istenen
- 0:45bir iddianame tam 143 eylem ve 196 suç istinadı söz konusu
- 0:51iddianamedeki suçlamalar
- 0:52çok ağır ama bu suçlamaların ağırlığından gizli tanıkların bu
- 0:56iddianamedeki etkisi
- 0:58hakkıyla tartışılmadı tam 15 gizli tanık ifadesi üzerine kurulu
- 1:02bir iddianame Meşe,
- 1:03SPEAKER_00: Doğan,
- 1:04SPEAKER_00: İlke,
- 1:04SPEAKER_00: Çınar,
- 1:05SPEAKER_00: Şahin,
- 1:05SPEAKER_00: Ladin,
- 1:06Maun gibi bazı kod adlar kullanılıyor iddianamede bu gizli
- 1:10tanıkların kim oldukları
- 1:12SPEAKER_00: bilinmiyor
- 1:13SPEAKER_00: İddiaları teyit edilemiyor.
- 1:14SPEAKER_00: Dolayısıyla Cumhuriyet Halk Partili hukukçular tepkili sadece gizli tanık
- 1:19beyanlarıyla İstanbul Büyükşehir Belediyesi hakkında büyük
- 1:22yolsuzluk iddialarının
- 1:23SPEAKER_00: kamuoyuyla paylaşıldığı ifade ediliyor.
- 1:26SPEAKER_01: 19 Mart tarihinde 3 tane gizli tanık vardı.
- 1:30SPEAKER_01: Meşe, Ladin, Çınar.
- 1:33SPEAKER_01: Bugün 15 tane gizli tanık var.
- 1:36SPEAKER_00: Gene Cumhuriyet Halk Partili hukukçular iddianamenin pek çok çelişkiyi de
- 1:40SPEAKER_00: barındırdığını ifade ediyor.
- 1:41SPEAKER_00: Bunların bazılarını medyayla da paylaştılar.
- 1:44Bir tanesi örneğin gizli tanık ifadelerinin kopyalı yapıştır
- 1:47ifadeler olduğunu ifade ediyorlar.
- 1:49SPEAKER_00: Ne demek kopyalı yapıştır ifadeler?
- 1:52SPEAKER_00: Bir tanesi 17 Mart'ta bir ifade veriyor ve önemli bir iddiada bulunuyor.
- 1:56SPEAKER_00: Önemli bir yolsuzluk iddiasında.
- 1:5818 Kasım'da başka bir gizli tanık tamamen aynı ifadeleri
- 2:02kullanmış gibi gösteriliyor.
- 2:04İddianamede noktasına virgülüne kadar aynı ifadeler dolayısıyla
- 2:09bu iddianamenin
- 2:10SPEAKER_00: ayaklarının yere basmadığını söylüyor.
- 2:11Cumhuriyet Halk Partili hukukçular bir başka büyük bir teknik
- 2:15hata olduğu da söyleniyor.
- 2:17SPEAKER_00: İddianamede bununla ilgili HSK'ya suç duyurusunda da bulunuldu.
- 2:20SPEAKER_00: Şikayette de bulunuldu.
- 2:2115 gizli tanıktan 5'inin ifadelerinin iddianamede yer almadığı
- 2:25söyleniyor.
- 2:26SPEAKER_00: 15 gizli tanık var diyor iddianamede ama 5'inin hiçbir ifadesi yok.
- 2:31SPEAKER_00: Göremiyor Cumhuriyet Halk Partili hukukçular.
- 2:33Meşe,
- 2:34Kartal,
- 2:34Şahin,
- 2:35Ladin ve Maun'un ifadelerinin iddianamede yer almadığını
- 2:38söylüyor.
- 2:42SPEAKER_01: Meşenin ifadelerini çıkarmışlar.
- 2:45İddianamede şimdi Ekrem Başkan'a ve arkadaşlara sorulan meşe
- 2:50ifadelerinin hiçbiri yok.
- 2:53SPEAKER_01: Meşe yok yerine ilkeyi koymuş.
- 2:56SPEAKER_00: İstanbul Büyükşehir Belediyesi iddianamesinde durum böyle.
- 2:59Bu iddianame ile birlikte yıllardır süren gizli tanık
- 3:03tartışması yeniden Türkiye
- 3:05SPEAKER_00: siyasetinin ve yargısının gündemine girmiş oldu.
- 3:08Ama tanıdık bir tartışma geçmiş yıllarda da gizli tanık
- 3:11ifadelerinin özellikle
- 3:12SPEAKER_00: siyasi davalarda çokça yer aldığını gördük.
- 3:14Ergenekon davası,
- 3:15Danıştay davası,
- 3:17KCK davaları,
- 3:18Kobani davası gibi davalarda
- 3:21Özellikle siyasi yelpazenin solunun yargılandığı davalarda
- 3:26çokça gizli tanık ve
- 3:27itirafçılar beyanlarıyla yargılamaların yapıldığını ve çok ağır
- 3:31hapis cezaları
- 3:32SPEAKER_00: aldığını da gördük.
- 3:34SPEAKER_00: Peki ne zaman gizli tanık meselesi hukuki olarak gündemimize girdi?
- 3:392008 yılında 5726 sayılı tanık koruma kanununa yapılan
- 3:43eklemelerle yürürlüğe girdi
- 3:44SPEAKER_00: gizli tanık kavramı.
- 3:45SPEAKER_00: Bu değişikliğe göre,
- 3:47bu eklemelere göre tanık olacak kişinin hayati tehlike içine
- 3:50girmesi durumunda
- 3:51SPEAKER_00: gizli tanık olabileceği ifade edildi.
- 3:54Ama siyasilere göre yıllar boyunca siyasi davalarda suistimal
- 3:58edilen bir uygulama
- 3:59SPEAKER_00: olarak tarihe geçti.
- 4:01SPEAKER_00: Bazı kritik davaları hatırlayalım.
- 4:03SPEAKER_00: Ergenekon davası 11 gizli tanık ifadesi üzerine kurulu bir davaydı.
- 4:08SPEAKER_00: Tıpkı İBB iddianamesinde olduğu gibi bu gizli tanıklarında ifadeleri
- 4:12SPEAKER_00: Hiçbir zaman teyit edilemedi.
- 4:14Eski Erzincan Cumhuriyet Başsavcısı İlhan Ciyener daha sonra
- 4:17Cumhuriyet Halk
- 4:18SPEAKER_00: Partisi milletvekilliği de yaptı.
- 4:19SPEAKER_00: Bu iddianameyle tutuklanmıştı.
- 4:22Selahattin Demirtaş HDP'nin tutuklu eş genel başkanı hala
- 4:26Edirne'de bulunan
- 4:26SPEAKER_00: hakkında 142 yıla kadar hapis istemiyle yargılandığı bir
- 4:31SPEAKER_00: Bu dava iddianamesinde Mercek Kod adlı bir gizli tanık vardı.
- 4:35Neredeyse bütün iddianame Mercek Kod adlı bu gizli tanığın
- 4:38ifadeleri üzerine dayandırılmıştı.
- 4:41Ama Demirtaş'ın avukatlarının yaptığı araştırma sonucunda
- 4:45Diyarbakır savcılığından
- 4:47da Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığından da Mercek'le ilgili
- 4:50bilgi istedikleri
- 4:51zaman Mercek diye bir gizli tanığın hiçbir zaman var olmadığı
- 4:55kayıtlara geçti.
- 4:57SPEAKER_00: 142 yıllığa yargılanmıştı Demirtaş bu davada.
- 5:00Gazeteci davalarının pek çoğu gene bu gizli tanık ifadelerine
- 5:04dayanırıldı yıllar
- 5:05SPEAKER_00: boyunca Türkiye'de.
- 5:07Gene HDP'nin eski MHK üyelerinden İsmail Şengül'ü Kobani davası
- 5:12kapsamında
- 5:13SPEAKER_00: Kandil'de gördüğünü iddia eden bir gizli tanık vardı.
- 5:16Ama yaklaşık 5 ay sonra aynı gizli tanık karıştırmışım aynı
- 5:20kişi değildi ifadelerini kullandı.
- 5:22Yıllar içerisinde siyasi davalarda gizli tanıklardan
- 5:25bazılarının aynı kişinin 50
- 5:27SPEAKER_00: ayrı kişi için aynı ifadeyi verdiği ortaya çıktı.
- 5:31SPEAKER_00: Ve ifadeleri genellikle gördüm,
- 5:33SPEAKER_00: duyduğum,
- 5:33SPEAKER_00: biliyorum,
- 5:34SPEAKER_00: öyle hatırlıyorum gibi yüklemlerle sona eriyordu.
- 5:38Siyasetçiler zaman zaman kadrolu gizli tanıklar olduğunu da
- 5:41söyledi ve bunu
- 5:42SPEAKER_00: belgeleriyle ortaya koydu.
- 5:43Örneğin Diyarbakır'da ifade veren bir gizli tanığın Erzincan'da
- 5:47da ifade verdiğini
- 5:48SPEAKER_00: bambaşka olaylarda kanıtlayan
- 5:50SPEAKER_00: Açıklamalar yaptılar.
- 5:51SPEAKER_00: Gizli tanık konusu Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin de bir konusu.
- 5:54SPEAKER_00: Türkiye'ye de bu konuda uyarılar yapıldı.
- 5:57Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi uzun yıllardır gizli tanık
- 6:00meselesiyle ilgili şu
- 6:01SPEAKER_00: ifadeyi kullandı.
- 6:02Gizli tanık beyanı bir davanın tek delili ya da belirleyici
- 6:06delili olamaz.
- 6:07SPEAKER_00: Yine İstanbul Büyükşehir Belediyesi iddianlamesine gidiyor burada.
- 6:11Akıllar oldukça belirleyici olduğunu söyleyebiliriz İBB
- 6:14iddianamesinde gizli tanık
- 6:16SPEAKER_00: beyanlarının.
- 6:17SPEAKER_00: Hukukçular nasıl eleştiriyor?
- 6:18SPEAKER_00: Güvenilirlik,
- 6:19SPEAKER_00: denetim,
- 6:20adil yargılama hakkının ihlali gibi konularda sıkıntı
- 6:23yarattığını söylüyorlar gizli
- 6:24SPEAKER_00: tanık beyanlarının.
- 6:25SPEAKER_00: Siyasi davalarda soruşturmayı yönlendirebildiğini,
- 6:28SPEAKER_00: siyasi iktidarın gücüyle de böyle yönlendirmeler anlatıyor.
- 6:32olabildiğini söylüyorlar ve gizli tanıkların gizli tanık
- 6:35beyanlarının adaletin
- 6:36SPEAKER_00: üzerinde bir gölge olduğu yorumu sıklıkla yapılıyor.
- 6:39İBB iddiannamesiyle yeniden gündemimize geldi ama tekrar
- 6:42hatırlatalım daha önce
- 6:44SPEAKER_00: Kobani davası,
- 6:45SPEAKER_00: KCK davası,
- 6:46SPEAKER_00: Çağdaş Hukukçular Derneği ile ilgili dava
- 6:49Gülen cemaati davalarında çokça karşılanan bir uygulama olarak
- 6:53kayıtlara geçti
- 6:54SPEAKER_00: gizli tanık beyanları.
- 6:55Cumhuriyet Halk Partisi Hakimler Savcılar Kurulu'na gizli tanık
- 6:58beyanlarıyla ilgili
- 6:59SPEAKER_00: İBB iddianamesindeki bir şikayette bulundu.
- 7:02Hem bu şikayetin nasıl sonuçlandığını hem de İBB
- 7:05iddianamesindeki gizli tanık
- 7:06beyanlarının soruşturmayı nasıl devam edeceğini etkileyeceğini
- 7:11önümüzdeki günlerde
- 7:11SPEAKER_00: Stüdyo Recap olarak izleyeceğiz ve aktaracağız.