Latest / Umut Varol Podcast / 11| Stres Toleransı: Beyni, Bedeni ve Algıyı Eğitmek
Transcript
- 0:00Tekrar merhaba bugünün konusu, stres toleransı yani stresle
- 0:05başa çıkmak değil, üzerimizde olan baskının yarattığı stresi
- 0:10tolere edebilmek. Stres altındayken işlerimizi
- 0:14koruyabilmek ve odaklı şekilde yaptığımız şeyi devam
- 0:18ettirebilmek onu yok etmek değil, bir çanta gibi
- 0:22taşıyabilmek. Stres altındayken vücudumuzda
- 0:25aslında birçok şey oluyor. Hayali veya gerçek olması önemli
- 0:29değil. Bir stres algıladığımızda
- 0:32tehditleri tanıyan beynimizin bölgesi alarma geçiyor.
- 0:35Bu alarmla beraber sempatik sinir sistemi devreye giriyor ve
- 0:40bazı hormonlar salgılanmaya başlıyor.
- 0:43Kalp atışımız hızlanıyor, kan basıncımız yükseliyor.
- 0:46Nefes alışverişimiz daha hızlı hale geliyor.
- 0:50Kan akışı kaslara yöneliyor. Hani stresliyken elim ayağım buz
- 0:54gibi oldu deriz ya işte sebebi aslında bu vücut enerji için
- 0:59kaynakları devreye sokmaya başlıyor.
- 1:01Bu genellikle kısa süreli enerji sağlamak için karaciğerden yoğun
- 1:06glikoz parçalama yoluyla elde ediliyor.
- 1:08Bu olayların hepsi savaş ya da kaç tepkisinin sonucu aslında
- 1:14çünkü. Beynimiz tehlikeden kurtulmak
- 1:16için gereken düzeneği hızlıca sağlamaya çalışıyor.
- 1:21Ya savaşacağız ya kaçacağız? Buna karar vermemiz bize kalmış
- 1:25ama beynimiz bunun için yeterli olacak.
- 1:28Her kaynağı bize sağlamak için harekete geçiyor.
- 1:31Çabuk enerji odak artışı kasların harekete hazır hale
- 1:35gelmesi gibi bu sayede doğada karşılaştığımız bir ayı veya
- 1:40aslanla. Ya savaşmayı seçiyoruz ya
- 1:44kaçmayı seçiyoruz. Bu bizim evrimsel süreçte
- 1:47geliştirdiğimiz bir yol, bir yöntem tehlike anında oluşan
- 1:51geçici stres fayda sağlarken devamlı maruz kaldığımız uzun
- 1:56süreli stres üzerimizde. Aslında hiç de hoş olmayan
- 2:00etkiler bırakıyor. Sürekli alarmda olmak bizim
- 2:03sistemimize zarar vermeye başlıyor.
- 2:06Bağışıklık sistemimizi baskılıyor, uyku bozukluğuna
- 2:09sebep oluyor ki. Uykunun ne kadar önemli olduğunu
- 2:12birazdan geleceğiz. Kas yıkımı, kilo artışı ve
- 2:16metabolik sorunlar gibi birçok negatif etkiyi bize getiriyor ve
- 2:21bize yapışmasına sebep oluyor. Diyebiliriz ki akut stres yakıt
- 2:26gibiyken kronik stres yakıtın çıkardığı çok büyük bir yangın
- 2:31gibi bize zarar vermeye başlıyor.
- 2:34Günümüzde çok fazla stres kaynağı olsa da en başı çeken
- 2:38konular önemli toplantılar önemli bir sınav iş mülakatları
- 2:42gibi kronik stres yaratan yani yaşayıp bitirdiğimiz ve
- 2:46sonrasında rahata kavuştuğumuz durumlarken.
- 2:50Diğer yandan sürekli şekilde maruz kaldığımız stres
- 2:53kaynakları da olabiliyor. Yani yaşayıp kurtulamadığımız
- 2:57sürekli şekilde çok uzun vade içinde kaldığımız bir takım
- 3:02stres kaynakları. Bunlar genellikle iş
- 3:05yaşantısıyla ilgili durumlar ama bazen özel yaşamımızla ilgili
- 3:10çok uzun süren stres kaynaklarına da maruz
- 3:13kalabiliyoruz. Özellikle iş alanı, finans, dış
- 3:16ticaret, havacılık sektörü, sağlık sektörü.
- 3:20Veya tekrarlayan işleri her gün yapan kamu sektörü çalışanları
- 3:24gibi. Hatta buna örnek olarak belki
- 3:27fabrikalarda çalışan bantta iş yapan insanlar gibi birçok örnek
- 3:31türetilebilir. Stres hakkında konuşmak bile
- 3:34üzerimizde bazen stres yaratabiliyor.
- 3:36Bir önceki bölümde aklımızdan geçirdiklerimizin bizi nasıl
- 3:40etkilediğine dair birkaç örnek vermiştim.
- 3:43Zayıf kelimeler, negatif kelimeler, güçlü kelimeler bize
- 3:46iyi hissettiren kelimeler üzerine biraz konuşmuştuk.
- 3:49Demiştik ki. Öz güvensiz, beceriksiz iş
- 3:53bitiremez olarak kendimizi değerlendirdiğimizde nasıl
- 3:56hissettiğimiz iş bitirebilen sonuca ulaşabilen, irade
- 4:00gösteren, öz güveni yüksek olarak kendinizi düşündüğümüzde
- 4:04nasıl hissettiğimize dair önceki bölümde konuşmuştuk.
- 4:07Aslında aynı durum burada da geçerli.
- 4:09Bugün stres üzerine konuşacağız. Stresi tolere edebilmek üzerine
- 4:13konuşacağız ama stresten bahsetmek bile bazen insanın
- 4:18üzerinde stres yaratabiliyor peki.
- 4:21Stres toleransımızı nasıl arttırabiliriz?
- 4:23Yani strese maruz kaldığımız zamanlarda bunlarla mücadele
- 4:27etmek yerine onu kendi yanımızda taşıdığımız bir çanta gibi nasıl
- 4:32görebiliriz? Stresin bütün vücudumuzu
- 4:35kaplamasını bize çok fazla etkilemesini nasıl tolere
- 4:39edebiliriz? Bugün biraz da bundan
- 4:41bahsedeceğiz. Aslında burada çıkış noktam ilk
- 4:44bölümde vermiş olduğum tek yumurta ikizleri örneği demiştik
- 4:48ya 2 tane elimizde. Evlat olsun, çocuk bebek olsun
- 4:53tek yumurta ikizi olsunlar. Genetik olarak birbirlerinin
- 4:56kopyası olsunlar ve bu 2 tek yumurta ikizi farklı ortamlarda
- 5:01büyütülsün. Bir tanesi ev ortamında hiç
- 5:05sorumluluk almadan istediği her şey önüne gelerek büyütürken,
- 5:09diğeri yine ev ortamında elbette ki sokakta değil ama sorumluluk
- 5:14alarak üzerine düşeni yaparak doğru eğitilmiş.
- 5:17Mücadeleci yetiştirilmiş hatta mücadele yeteneği geliştirilsin
- 5:21diye bir spor branşına verilmiş okulda öğretmenleri tarafından
- 5:25sorumluluk altında yetiştirilmiş bir tek yumurta ikizi.
- 5:29Bu 2 kişiyi ilk bölümde karşılaştırmıştık.
- 5:31Karşımıza çıkan durum şuydu, yirmili yaşlarından sonra bir iş
- 5:36ortamında veya iş mülakatında veya herhangi bir ortamda
- 5:40kendileriyle ilgili ağlacakları sorumluluklar karşısında
- 5:44verecekleri tepkiler. Elbette ki farklı olacaktı?
- 5:48Üzerlerinde stres oluştuğunda bu strese karşı yanıt verme
- 5:52şekilleri elbette ki farklı olacaktır.
- 5:55Aslında bu bölümün de çıkış noktası tamamen buna dayanıyor.
- 5:59Stres toleransı da aslında buna benzer bir durum yani.
- 6:03Eğer düzenli şekilde belirli dozlarda strese maruz kalırsak
- 6:08bunu tolere edebilme durumumuz artar.
- 6:11Kendimizi bu konuda eğitmeye çaba gösterirsek olaylara bakış
- 6:16açımızı değiştirmeye başlarsak elbette ki zaman içerisinde
- 6:20strese karşı toleransımız artacaktır.
- 6:23Benim bu konuyu asker olduğum sıralarda çok fazla gözlemleme
- 6:27ihtimalim oldu. Yani askere yeni başlayan bir
- 6:30çocuğun evinden yeni ayrılmış ve orduya yeni katılmış.
- 6:34Zorunlu hizmetini yapan bir delikanlının stres toleransının
- 6:3810 ay kadar aynı süreçten geçtikten sonra nasıl
- 6:41değiştiğini, bazı olaylara ilk başlarda verdiği tepkinin ne
- 6:45kadar zayıfken askerlik döneminin sonuna doğru verdiği
- 6:50tepkilerin ne kadar güçlü, ne kadar yönetici, ne kadar
- 6:53özgüvenli olduğunu defalarca gözlemleme ihtimalim oldu.
- 6:56Buna benzer durumları katılmış olduğum özel eğitim
- 7:00alanlarındaki komando kurslarında da.
- 7:03Aslında yetişmiş personel üzerinde bile gözlemleme
- 7:07ihtimalim oldu. Yani 6 aylık özel bir eğitime
- 7:11katılan yetişmiş personel yetişmiş personelden kastım bir
- 7:15süredir orduda görev yapan kişiler onların bu süreç sonunda
- 7:206 aylık yoğun stresli eğitim süreci sonunda verdikleri
- 7:24tepkilerin stresi yönetebilme şekillerinin aslında çok fazla
- 7:29değiştiğini gözlemleme ihtimali oldu şimdi.
- 7:32Stresi yanımızda çanta gibi taşımak veya üzerimize alıp onun
- 7:37altında ezilmek başka şeyler. Burada anlatacaklarım, stresle
- 7:41mücadele değil zaten stresle hepimiz her gün mücadele
- 7:46ediyoruz, iş yaşamında, aile yaşamında, özel yaşamımızda
- 7:50önemli olan bunu bir mücadeleye çevirmek değil, onunla savaşmak
- 7:54değil, onu yanımızda taşıyabilmek üstümüze alıp onun
- 7:58altında ezilmek değil, yanımızda bir çanta gibi bir eşya gibi bir
- 8:03telefon gibi taşıyabilmek bunu başardığımızda.
- 8:07Aslında onu çok köklü şekilde yönetmeye başlıyoruz.
- 8:11Hatta o stresli ortamı kendi adımıza bir kazanç olarak
- 8:16görmeye başlıyoruz. Bunu yapabilmenin ilk yolu
- 8:20yeniden çerçeveleme yani olaya bakış açımızı strese bakış
- 8:26açımızı yavaş yavaş değiştirmek. Bildiğimiz gibi olaylara bakış
- 8:31açımızı değiştirebilirsek onlara karşı verdiğimiz tepki aslında.
- 8:36Kökten değişmeye başlıyor. Stresi kendimiz için bir savaş
- 8:40alanı olarak gördüğümüzde kendimizi bununla mücadeleye
- 8:44zorlarken onu bizi geliştirecek bizi ilerletecek daha fazla
- 8:49öteye taşıyacak bir olgu şeklinde değerlendirdiğinizde
- 8:53onunla kendinizi ayırabildiğimizde bu iş stresi
- 8:57olabilir. Trafik stresi olabilir veya bir
- 9:00üniversite öğrencisinin sınava hazırlandığı süreçteki uzun
- 9:04vadeli stresi olabilir. Onunla kendimizi ayırdığımızda
- 9:08ve 10'a çıkart bakış açımızı değiştirdiğimizde işler bizim
- 9:12için yavaş yavaş değişmeye başlayacak.
- 9:14Eğer karşılaşacağımız stres yaratan konuyu doğru
- 9:18etiketlersek onu görmek istediğimiz gibi düşünürsek
- 9:21işler yavaş yavaş değişmeye başlar.
- 9:24Bizim için bir tehdit değil, bizi geliştirecek büy.
- 9:29Jack katkı sağlayacak bir durum gibi görmek zorundayız.
- 9:32Eğer bunu böyle ele almaya başlarsak bu da vereceğimiz
- 9:36tepkiyi değiştirir. Stres yanıtımız daha düşük
- 9:39olmaya başlar. Kendimize daha fazla hakim olur
- 9:43ve daha odaklı, daha doğru şekilde tepkiler verebiliriz.
- 9:48Sonuçta modern yaşamda ormanın ortasında karşımıza aniden çıkan
- 9:52aslana vereceğimiz bir tepkiyi modere etmeye çalışıyoruz.
- 9:56Orada ya bütün varlığımıza savaşıp galip geleceğiz ya da
- 10:01bütün enerjimizle kaçıp kurtulmaya çalışacağız.
- 10:04O ani strese karşı metabolizma yapması gerektiği gibi odak
- 10:09yeteneği, ekstra enerji gibi şeyleri zaten bize sunuyor ama
- 10:12bunu modern yaşamda yaşadığımız kronik stres iş stresi, sınav
- 10:17stresi, mülakat stresi gibi durumlarda yapmaya
- 10:21çalıştığımızda bu bizim için negatif bir etki yaratıyor.
- 10:25Bunu tolere etmek, kontrol etmek, kontrol altında tutmak,
- 10:29yeniden çerçevelemek aslında bizim için yeni bir oyun alanı
- 10:34açmaya başlıyor. Diyelim ki çok sinir bozucu bir
- 10:37durumla karşılaştık. Evet olabilir, hepimizin başına
- 10:40gelebilir. Burada çok sinir bozucu lanet
- 10:43olsun demek yerine sabrımı geliştirebileceğim bir alan
- 10:47açıldı. Şimdi kendi sabrımı test
- 10:50ediyorum ve kendi sabrımı geliştireceğim.
- 10:52Bakış açısı kökten mi değişikliktir?
- 10:55Her sinir bozucu durumda sabrınızı geliştirdiğiniz
- 10:59düşünürseniz mental dayaklık üzerine çok konuştuğumuz sabır
- 11:03gibi çok değerli bir olguyu yavaş yavaş geliştirmeye
- 11:07başlarsınız. Elleriniz stresten titrediği
- 11:10zaman ki bu olabilir. Çok önemli bir toplantıya
- 11:14katılacaksınızdır veya hayatınızı değiştirecek
- 11:17üniversite sınavına çok az kalmıştır.
- 11:19Bu arada eklemek istiyorum. Üniversite sınavı gençler için
- 11:22çok önemli olsa da aslında hayatta çok küçük bir.
- 11:26Kaplar ve bütün hayatınızı etkileme ihtimali olduğu gibi
- 11:30hiç etkilememe ihtimali de olabilir.
- 11:33Diyelim ki elleriniz titriyor, stresten ellerin titriyor demek
- 11:37ki yerine vücudumun sistemi aktif hale geldi ve ben tetiğe
- 11:42geçtim. Şu an odaklanmam artıyor.
- 11:45Bütün metabolizmam bütün mekanizmam karşılaşacağım.
- 11:48Zorlu aşmam için bana destek olmaya başlıyor.
- 11:53Ellerimin titremesinin tek sebebi buna hazır olmam.
- 11:56Vücudum buna hazır odağım arttı. Şu an aklım bunu çözmek için
- 12:01daha fazla çalışıyor. Demek buna bakış açımızı
- 12:05değiştirmek anlamına geliyor. Yani evet bu sınav beni
- 12:09mahvedecek. Ne yapacağım?
- 12:10Bu toplantı çok zor mutlaka toplantıda müthiş bir sunum
- 12:14yapmalıyım. Nasıl becereceğim, nasıl olacak
- 12:17gibi karmaşaya girmektense orada o stresin altında ezilmektense
- 12:2210'a çıkart bakış açımızı değiştirmek.
- 12:24Şu an evet biraz ellerim soğuduğu biraz ellerin titriyor,
- 12:28kanım kastırma çekilmeye başladı.
- 12:30Kalp atışın biraz arttı birazcık ken.
- 12:33Odaklanmış biraz gergin hissediyorum.
- 12:36Vücudum ve mekanizman beni şu an yapacağım iş için tamamen hazır
- 12:42ve tetikte hale getirdi. Bakış açısı işleri değiştirir.
- 12:46Elbette şundan bahsetmeden geçmemek lazım.
- 12:50Eğer sınava hazır değilseniz eğer o toplantıda yapacağınız
- 12:54konuşma için hazır değilsiniz. Bilgi birikiminiz buna
- 12:58yetmiyorsa vücudunuz ne kadar hazır olsa bile.
- 13:02Orada başarısız olma ihtimaliniz var ama stres nedeniyle
- 13:06yapacağınız hataları engellemenin de bir yolu var.
- 13:10Bunu bakış açınızı değiştirerek durumu tekrar çerçevileyerek ele
- 13:15alabilirsiniz. Çok zorlandığınız bir durum
- 13:17olabilir. Evet, ben bu podcasti
- 13:20hazırlarken çok zorlanıyorum konuları detaylı ele almaya
- 13:23çalışıyorum ama çok uzun olmaması için emek sarf
- 13:27ediyorum. Kayıt yaparken 10 defa
- 13:30düşünüyorum. Kayıt yaparken doğru cümleler
- 13:32kurmaya çalışıyorum. Ses tonuma dikkat etmeye
- 13:35çalışıyorum. Şu an benim de ellerim biraz
- 13:37soğudu, biraz terliyorum kalbim biraz daha.
- 13:40Hızlı atıyor, sesimi kontrol etmek için daha sık nefes almaya
- 13:44çalışıyorum. Kalbin daha hızlı atıyor.
- 13:46Benim için zor bir durum ama bu potkesti kaydetmek bu bilgileri
- 13:51derlemek size aktarmak benim sınırlarımı genişletmem için çok
- 13:57büyük bir fırsat. Karşınıza çıkan zorlukları bu
- 14:01şekilde tanımlamak çerçevelemek, yeniden değerlendirmek.
- 14:06Sizin sınırlarınızı genişletmenizi, sizi ilerlemeniz
- 14:10için bir fırsat görmenize sebep olabilir.
- 14:13Bu sayede hepimiz bilgimiz arttırabiliyoruz.
- 14:17Özellikle ben sınırlarımı genişletiyorum.
- 14:20Kendimi kontrollü şekilde strese maruz bırakarak hem stres
- 14:25toleransımı arttırmış oluyorum hem de kendime yeni özellikler
- 14:30katmış oluyorum. Bu konuyu bu şekilde ele
- 14:33alabilirsiniz. Çok zorlandığınız durumlar
- 14:35olabilir, bu iş olabilir, sınav olabilir, okul olabilir.
- 14:41Kişisel yaşam olabilir, fark etmez, bu zorluk anlarını
- 14:45kendinizi büyüteceğiniz, geliştireceğiniz sınırlarınızı
- 14:48daha ileriye taşıyacağınız daha iyi bir ben daha iyi bir sen
- 14:53olabilecek şekilde gözlemler görür ve algılarsanız işler
- 14:58tamamen değişir. Bu sizin üstünüzde stres
- 15:01yaratmaktan ziyade daha fazla motivasyon, daha fazla odaklanma
- 15:07yaratabilir. Vücudunuzun bu duruma vereceği
- 15:10str. Yanıtları, kalp atışının
- 15:13artması, ellerin titremesi veya göz bebeklerinizin büyümesi gibi
- 15:18tepkiler zaman içerisinde daha kabul edilebilir ve normal hale
- 15:23gelecektir. Bu gibi durumlar tamamen
- 15:27kendinizi algılamayla ilgili bir durumdur.
- 15:29Bunu asla unutmayalım, kendimizi nasıl algılarsak o şekilde yanıt
- 15:35vermeye başlarız. Spor yapmak evet çok zor.
- 15:39Ama bitirilecek bir görev olarak ele aldığımızda kendinizi
- 15:42ileriye taşıyacak mental dayaklığımızı arttıracak bir
- 15:46görev olarak ele aldığımızda sağlığımızı iyileştirecek
- 15:50günümüzü iyi geçirecek ve geleceğe dair bir yatırım olarak
- 15:53ele aldığımızda aslında spor yapmak zor bir hale gelmez.
- 15:57Aksine çok eğlenceli ve çok peşinden koşulası bir aktivite
- 16:03olmaya başlar. Elbette stres toleransını
- 16:06arttırmanın tek yolu onu çerçevelemek değil.
- 16:10Evet, onu çerçevelemek, yeniden değerlendirmek, doğru şekilde
- 16:14etiketlendirmek onda bizim için bir kazanç sağlıyor. 10'a çıkart
- 16:19vereceğimiz stres yanıtı düşmeye başlıyor ama strese girmek asla
- 16:24kaçınabilir bir durum değil, iş yaşamında, trafikte, aile
- 16:28ilişkilerinde. Özellikle beni dinleyen askerler
- 16:31varsa sizin mesleğinizde bundan kaçınmak mümkün değil.
- 16:35Yeniden çerçeveleyebiliriz ama daha düşük yani bize verdiği
- 16:40etkileri azaltmanın başka yolları da var.
- 16:43Bunlardan bir tanesi stres döngüsünü tamamlayabilmek.
- 16:47Yani üzerimizde stres yaratan bir olay oldu.
- 16:51Girdik çıktık çıktıktan sonra çıktığımızın.
- 16:55Farkına varabilmek, onun bittiğini kabullenmek ve
- 16:59rahatlayabilmek için rahata erişebilmek için bununla ilgili
- 17:03döngüyü tamamlayabilmek bunlar neler olabilir?
- 17:07Diyelim ki o gün toplantınız aşırı yoğun geçti.
- 17:11Sizin yöneticiniz siyonunuz biraz sizi hırpaladı.
- 17:14Toplantıda hata yaptınız. Veya geçmişten kalan hatalarınız
- 17:19gündeme geldi. O gün sizin için çok zor geçti
- 17:22işte. Burada yapılması gereken şeyler
- 17:25bu stresli günü doğru şekilde kapatmak neden doğru şekilde
- 17:29kapatmaya çalışıyoruz? Çünkü uykunun uyku döngüsünün
- 17:33uzun vadeli stresi az şekilde yaşayabilmek için büyük bir
- 17:38önemi var. Yani doğru şekilde uyuyamıyorsak
- 17:41o günün stresini geceye taşıyıp uyku sırasında bile bununla
- 17:45boğuşuyorsak. Ertesi gün bizim için daha kötü
- 17:48geçecek ve bu alışkanlık haline gelirse her geceyi böyle
- 17:52geçirmeye başlarsak zaman içerisinde kronik strese aşırı
- 17:56derecede maruz kaldığımız için biraz önce bahsettiğim metabolik
- 18:00hastalıklar yavaş yavaş. Ensemize yapışmaya başlayacak,
- 18:04işte burada uykuya geçmeden önce o stresli günü doğru şekilde
- 18:09kapatmak lazım. Onunla mücadele etmeye,
- 18:12savaşmaya devam etmek yerine onu çanta gibi kolumuzun altına
- 18:17elimize alıp yanımızda taşımaya devam edebiliriz veya mümkünse
- 18:21yapabiliyorsanız tamamen arınmak tamamen onu orada bırakmak en
- 18:26iyisidir ki size kalan akşamı ve geceyi kolayca kurtarabilirin
- 18:32tabii. Burada şöyle bir durum var, bir
- 18:35önceki bölümde bahsetmiştim, bitirme iradesi açık bir kapı
- 18:39varsa o günün görevi varsa ve onu bitirmemişsiniz.
- 18:42O geceniz biraz stresi geçecektir.
- 18:45Uyku yenilenme ve kaynakların yerine konması için çok önemli.
- 18:50Bu sayede vücut dinleniyor. Sinir sistemi rahatlıyor.
- 18:54Stresin üzerinizde oluşturduğu bazı hormonal tepkilerden
- 18:59kurtuluyoruz. Uyku mutlaka doğru şekilde
- 19:02olmalı. Derin bir uykuya geçmeyi
- 19:05öğrenmeliyiz. Bu bizim uzun vadeli iş
- 19:07yaşamındaki veya özel yaşamımızdaki stres
- 19:11toleransımıza çok büyük katkı sağlacak.
- 19:13Peki uyku öncesinde zor geçen bir günden sonra ne yapabiliriz?
- 19:18Dostlarla buluşmak burada çok önemli bir detay.
- 19:21Yani stresten uzaklaştık, dostlarla buluştuk.
- 19:24Biraz şen kahkahalar attık, biraz dertlerimizi paylaştık ama
- 19:28bu ders paylaşımı şikayetlenmeye dönmemeli.
- 19:31Bunu daha önceden konuşmuştuk, şikayet ederek.
- 19:34Bir yere varamıyoruz. Şikayet ettiğimiz konuyu çözerek
- 19:37bir yere varabiliyoruz. Dostlarla biraz dert paylaştık.
- 19:40Dert paylaşmakla şikayet etmek çok farklıdır.
- 19:43Bunu defalarca konuştuk veya dostlara ulaşmalıysak müzik
- 19:46dinleyebiliriz. Bir şeyler yudumlayabiliriz.
- 19:48Bu çok sevdiğimiz bir içecek olabilir.
- 19:51Çok sevdiğimiz bizi dinlendiren bir müzik olabilir.
- 19:53Sevdiğimiz bir kitabı okuyup biraz aklımızı dağıtabiliriz.
- 19:57Bir kitabı ikinci defa okumak hatalı bir davranış değildir.
- 20:01Aksine kaçırdığımız detayları tekrar.
- 20:04Kalamak için bir fırsattır. Bazı bölümleri bazı
- 20:08dinleyicilerimin birkaç defa dinlediğini biliyorum.
- 20:10Çünkü bana mesaj atıyorsunuz. Bu kaçırmış olabileceğiniz
- 20:13detayları tekrar yakalamak için bir fırsattır.
- 20:16O yüzden çok sevdiğiniz bir kitabı ikinci defa okumaktan
- 20:19asla geride durmayın. Burada benim tavsiye edeceğim.
- 20:23Bir nefes egzersizi var. Hem gün sonu rahatlamak için
- 20:27veya çok stresli bir durumla karşı karşıya kalmadan önce
- 20:31vücudun stres yanıtını biraz azaltabilmek için bu.
- 20:35Nick bu nefes tekniği dünyada birçok ordu tarafından
- 20:39kullanılıyor insanlar şöyle zannediyorlar, askerler bir anda
- 20:43o çok yüksek stresli mücadele, çatışma ortamlarına hazır
- 20:48olabiliyor. Aslında bir anda hazır
- 20:51olmuyorlar. Bu bir süreç bu süreç içerisinde
- 20:53hazır oluyorlar ve bazen öğrendikleri bazı teknikleri
- 20:57hemen görev öncesinde kullanabiliyorlar.
- 21:00Bunu yakınınızda olan askerlere sorarsanız özellikle operasyona
- 21:04giden askerlere sor. Hepsinin bazı kişisel teknikleri
- 21:08vardır. Ben burada size bir nefes
- 21:11tekniği anlatacağım ki bunu sabah öğlen akşam gün içerisinde
- 21:14her zaman kullanabilirsiniz. Birkaç dakikanızı alacak.
- 21:17Bu çok basit bir şey. Öncelikle omuzlarınızı yukarıya
- 21:21kaldırarak nefes almamalısınız. Bunu yaparken yani etkin şekilde
- 21:25diyaframı kullanmalısınız. Karnınız öne sağa sola ve geriye
- 21:30şişmeli yani diyafrımı bir balon gibi şişirmeye çalışmalısınız.
- 21:34Birkaç deneme sonra kolayca alışacağınız. 4 saniye nefes al
- 21:39diyaframdan 4 saniye tut 4 saniye boyunca yavaş yavaş nefes
- 21:44ver ve 4 saniye boşalmış diyaframını tut bu şekilde
- 21:49yaklaşık 5 10 defa uyguladığınızda 23 dakikanızı
- 21:52almış olacak ve çok hızlı şekilde rahatladığınızı
- 21:56hissedeceksiniz. Çünkü bu durumda vücudunuz
- 22:00tekrar oksijene doymaya başlayacak.
- 22:02Sinir sisteminiz tekrar rahatlamaya başlayacak.
- 22:05Gergin hissettiğinizde. Bu mu uygularsınız?
- 22:09Tekrar normale yavaşça döndüğünüzü fark edeceksiniz.
- 22:14Bu nefes teknikleri özellikle yoga pratikerleri tarafından çok
- 22:18ciddi anlamda biliniyor ve sürekli uyguluyorlar.
- 22:21Eğer yakınınızda bir yoga, pratisyenin yoga pratikleri
- 22:24varsa gidip ondan bu tekniklerin daha farklı yöntemlerini
- 22:28öğrenebilirsiniz ama dünyada birçok orduya öğretilen nefes
- 22:32tekniği 444 ve 4. 4 saniye al 4 saniye tut 4 saniye ver 4 saniye
- 22:39tut bunu 5 10 defa uygula ben kendi adıma özellikle çalışırken
- 22:44bazen kendimi gergin hissedebiliyorum.
- 22:47Bu sırada bacaklarımı hızlıca salladığımı fark ediyorum ve
- 22:51bunu fark ettiğim an kendim için birkaç dakika boyunca bu nefes
- 22:55tekniğini uyguluyorum ve hemen şunu fark ediyorum, vücudum
- 22:58rahatlıyor. Bacaklarımız sallama hareketini
- 23:02bırakıyorum. Biraz daha odaklanmış oluyorum
- 23:05ve işime. Devam edebiliyorum.
- 23:07Sonuçta hepimizin işi hepimizin üstünde bir miktar stres
- 23:12yaratıyor. Diğer bir konu eğer biyolojik
- 23:15olarak bazı eksiklikleriniz varsa mikro besin eksiklikleri
- 23:19bunlar da stres toleransını bir miktar azaltabiliyor.
- 23:23Bunu doktorunuzla konuşursanız size mutlaka eğer eksiklik varsa
- 23:28gerekli takviyeleri tanımlayacaktır ve siz bunları
- 23:31kullandığınızda belki biraz daha iyi hissedeceksiniz.
- 23:35Çünkü bazen. Rest toleransının düşmesi,
- 23:38biyolojik yorgunluk sebebiyle de olabilir.
- 23:40Vitamin mineral eksikliği veya çok düşük karbonhidrat alımı
- 23:45bunu sporcularda çok sık biz gözlemliyoruz.
- 23:48Özellikle keto diyeti yapanlarda bunu çok görebilirsiniz.
- 23:52Biraz daha stresli ve gergin olabilirler.
- 23:54Çünkü yetersiz karbonhidrat alımı vücutta bazı şeylere sebep
- 23:59oluyor. Bu da stres toleransını
- 24:01düşürmeye başlıyor. Özellikle burada
- 24:04söyleyebileceğim şey, aşırı kafein alımı kendi başına doğal
- 24:08bir stres kaynağı yani gün içerisinde 5, 10 tane kahve
- 24:12içiyorsanız bunu bir ikiye düşürmeniz hemen sizi daha iyi
- 24:16hissettirecektir. Efendim beni sürekli dinleyenler
- 24:19kesinlikle bilir. Aslında ben en önemli tavsiyeyi
- 24:23genellikle bölümün en sonuna bırakırım ki.
- 24:27Öyle gelip geçici dinleyenler hemen buna ulaşamasınlar.
- 24:31Düzenli dinleyen kişiler daha kolay ulaşsınlar.
- 24:34Stres toleransınızı en iyi şekilde geliştirebileceğiniz
- 24:38aslında kontrollü şekilde strese maruz kaldığınız bazı
- 24:42aktivitelerle uğraşmak, iyi bir yol, iyi bir seçim.
- 24:46Bunlar neler? Ben tabi ki eski bir asker
- 24:49olarak bunları deneyimlemiş birisi olarak elbette ki
- 24:53vereceğim tavsiyeler birazcık adrenalin içerecek eğer.
- 24:58Imkanınız varsa paraşütle atlamayı deneyimlemek ve belli
- 25:02zamanlarda bunu tekrar etmek ciddi anlamda stres
- 25:07toleransınızı yükseltir. Nasıl yükseltir paraşütle
- 25:10atlamak çok yoğun şekilde adrenalin salonuna sebep olur.
- 25:15Çok ciddi kaloriyi yakarsınız. Zor bir süreçtir.
- 25:18Yoğun bir süreçtir, hem eğitim alırsınız hem de tek başınıza
- 25:22bazı şeyleri kontrol altında tutmanız gerekir hem de çok
- 25:27yoğun str. Aslındayken kontrol altında
- 25:30tutmanız gerekir. Nefesiniz çok hızlı yükselir.
- 25:32Kalp atışınız çok hızlı yükselir.
- 25:34Bu süreçte bu yoğun durumda bazı şeyleri bilişsel anlamda kontrol
- 25:41etmeniz gerekir. Bunu yapmış birisiyle
- 25:43konuşursanız kolay olmadığını ama gerçek anlamda sizi ileriye
- 25:48taşıyacak, sınırlarınızı en sona doğru genişletecek bir aktivite
- 25:53olduğunu kesinlikle size söyleyeceklerdir.
- 25:56Çünkü çok hızlı bir düşüş var. Etteki önceden eğitim
- 25:59alacaksınız? Bu düşüş sırasında bazı şeyleri
- 26:02kendi başınıza yapmanız gerekecek.
- 26:05Şunu da eklemek gerekir, paraşütle atlamak, yapay bir
- 26:09ölüm tehdidine çok yakındır. Çünkü çok yüksekten bir uçaktan
- 26:14boşluğa kendinizi salabilmek büyük bir cesaret, büyük bir
- 26:18özgüven, büyük bir özveri, büyük bir azim, büyük bir dirayet
- 26:23gerektirir. Elbette ki aralıklarla bunu
- 26:26tekrar ettinizde vücut buna yavaş yavaş uyum sağlamaya
- 26:30başlar. Sağladığınız bu uyum zaman
- 26:33içerisinde gündelik yaşamda algıladığınız stresleri
- 26:38düşürmeye başlar. Belki birilerini
- 26:41tanıyorsunuzdur. Eski asker özel birlikte
- 26:43çalışmış, zor işleri başarmış, paraşütle atlamış, tırmanışa
- 26:48gitmiş, dalış yapmış, böyle zor adrenalin dolu fiziksel
- 26:52aktivitelerle yoğun şekilde ilgilenmiş.
- 26:55Bu insanlara baktığınızda bir bu da ineği gibi sakin
- 26:59olabildiklerini görürsünüz. Bir çok kişinin çok panik
- 27:02yaptığı durumlarda çok sakin tepkiler verirler.
- 27:05Çünkü onlar zaten daha üst seviyede strese maruz
- 27:09kalmışlardır ve düşük yoğunluktaki stresler onlar için
- 27:13çok kolaydır. Kolayca üstesinden gelebilirler.
- 27:17Buradaki çıkış noktamız aslında buna benzer bir durum yüksek
- 27:22strese maruz kal. Yüksek adrenalin hisset ciddi
- 27:25anlamda bu durumda bilişsel yetilerini kontrol et ve buna
- 27:29yavaş yavaş kendini alıştır. Gündelik yaşamda, iş yaşamında
- 27:34karşılaştığın suni stresler seni asla bu duruma sokamayacaklar ve
- 27:39senin için daha kolay daha kabul edilebilir hale gelecekler.
- 27:44Elbette paraşütle atlamaya herkes ulaşamayabilir.
- 27:48Buna benzer bir durumda aslında tırmanışla ilgilenmekle elde
- 27:53edilebilir. Bu hem kapalı alan tırmanışları
- 27:56hem açık alandaki kaya tırmanışları olabilir.
- 27:59Elbette ki bazı emniyet unsurları var.
- 28:02Kendimizi emniyete alıyoruz. Tırmanırken ölmeyi kimse istemez
- 28:06düşüp ama bu yine de. O korkuyu o adrenalin o
- 28:10odaklanmayı hissetmenizi engellemiyor.
- 28:13Diyelim ki açık alanda 45 metrelik bir kaya tırmanışına
- 28:17gittiniz. Bunun eğitimini aldınız.
- 28:19Ayrıca yeni bir hobi edinmek, uzun vade stresle baş etmek için
- 28:23müthiş bir yoldur. Diyelim ki bu tırmanış eğitimi
- 28:27aldınız ve bu tırmanışa gittiniz. 45 metrelik kontrollü
- 28:31bir kayaya tırmanacaksınız, emniyetler alındı bel kem.
- 28:36Ve eğitiminize uygun şekilde bu kayaya tırmamaya başladınız.
- 28:40Bu hiç de filmlerde görüldüğü gibi düşünüldüğü gibi kolay bir
- 28:44şey değil. Eğer bunu yapmaya başladıysanız
- 28:47adrenalin yükselir elleriniz soğumaya başlar, kalp atışınız
- 28:50yükselir, nefes alışınız yükselir, odaklanmanız artar.
- 28:54Bu kadar şeyin altında bu kadar yoğun durumun altında hangi
- 28:58noktayı tutacağınıza karar verirsiniz.
- 29:00Nasıl tutacağınıza karar verirsiniz.
- 29:02Ayaklarınızı nasıl kullanacağınıza karar
- 29:05verirsiniz. Kaya ne kadar yaklaşacağınıza
- 29:07karar verirsiniz ve benzer birçok karar işte bu stres
- 29:11altında karar verme yetenizi çok hızlı şekilde geliştirir.
- 29:14Ayrıca tırmanışla ilgilenmek, odaklanmayı çok ciddi anlamda
- 29:19arttırır. Zaten vücudunuza vereceği
- 29:22faydaları saymaya gerek bile yok.
- 29:25Elbette tırmanış da herkesin kolayca ulaşabileceği bir
- 29:29aktivite değil. Buna benzer herkesin kolayca
- 29:32yapabileceği hem. Uzun vadeli stresi azaltmak, hem
- 29:36stres toleransımızı artırmak için aerobik egzersizler veya
- 29:41kuvvet egzersizleri seçilebilir. Burada benim size tavsiyem,
- 29:45aerobik tipte egzersizler, yüzme koşu, bisiklet, kürek çekmek
- 29:50gibi koşuya çıkmak için sadece iyi bir koşu ayakkabısı yeterli
- 29:56oluyor. Spor salonu üyeliği yok, git gel
- 29:59derdi yok. Sabah uyanıyorsunuz,
- 30:01ayakkabınızı giyiyorsunuz, kıyafetlerinizi giyiyorsunuz. 20
- 30:04dakika 30 dakika koşup geri geliyorsunuz.
- 30:07Duşunuzu alıp işinize geçebiliyorsunuz.
- 30:09Bu ham stres toleransınızı arttırıyor hem de uzun vadede
- 30:15strese karşı hadi mücadele diyelim mücadelenizi de
- 30:19kolaylaştırıyor zaten. Düzenli şekilde spor yapmanın
- 30:23düzenli şekilde aerobik egzersiz yapmanın faydalarını burada
- 30:27anlatmaya gerek yok. Bu konuyla ilgili
- 30:30anlatabileceğim şeyler aslında sınırsız ama bölümün de bir yere
- 30:34kadar uzaması ve sonlandırılması gerekiyor.
- 30:37Bugün de bu bölümün sonuna geldik.
- 30:40Algılamanız gereken birkaç şey var.
- 30:42Birincisi sürekli karşılaştınız. Stresi tekrar çerçeveliğin ve
- 30:48stres toleransınızı artırabilecek aktivitelere
- 30:51katılın. En son olarak da uykunuzu
- 30:54mutlaka. Iyi hale getirin, ben umut var
- 30:57oldum. Askerlik ve antrenörlük
- 30:59kariyerim boyunca elde ettiğim tecrübeleri kurşun geçirmez
- 31:02zihin podcast içerisinde size aktarmaya çalışıyorum.
- 31:06Takip etmeyi unutmayın. Bir başka bölümle görüşmek
- 31:09üzere.