Latest / 8. Gün 25. Saat / Atina’yı uykusundan uyandıran adamın baldıran zehriyle biten öyküsü - At sineği

Transcript

Atina’yı uykusundan uyandıran adamın baldıran zehriyle biten öyküsü - At sineği · 8. Gün 25. Saat

0:09
Sekizinci gün 25 saatten selamlar.
0:12
Ben Fırat umarım iyisinizdir. Bu bölümde hayatı boyunca tek
0:16
bir satır bile yazmamış, tüm enerjisini Atina sokaklarında
0:20
insanlara soru sormaya adamış, sonuçta da şehrin huzurunu
0:25
bozduğu gerekçesiyle idam edilmiş bir babayı konuşacağız.
0:29
Sokrates düşünün bir adamın tek suçu çevresinde gidere gerçekten
0:32
bildiğini mi sanıyorsun? Diye sormak ve bu basit soruyla
0:36
koca bir medeniyetin düşünce sistemini tepetaklak etmek, biz
0:40
onu filozofların piri olarak biliyoruz.
0:42
Ama o kendi döneminde tam anlamıyla bir isyankar kahindi.
0:46
Bence olay sadece felsefe yapmak değil, abi olay binlerce yıllık
0:50
düşünce geleneğini başlatan bu adamın bunu yaparken neden bir
0:54
şehri bu kadar rahatsız ettiğinin sosyolojik, psikolojik
0:57
ve kültürel analizini yapmak? Demokrates ne zaman doğdun, ne
1:01
oldu kimdi anası, babası, hacısı, hocası kim demeyeceğim?
1:05
Çünkü bunları zaten çoğunlukla duyduğunuzu düşünüyorum.
1:08
Gereksiz laf ebeveli laf kalabalığı yapmakta istemiyorum.
1:11
Dolayısıyla tam olarak sokratik düşünceden başlayarak bu adamı
1:16
ilmek ilmek çözmek istiyorum. Hatta şöyle yapayım, direkt hap
1:21
bilgiler vereyim, bunları da söylemiş olalım söylemeden
1:24
geçmeyelim, parmenides'ten etkileniyor.
1:26
Parmenides'ten sonra anaksagoras var Martin yalı diotima.
1:30
Prodikos açelyaus bunlardan etkilenmiş kısan tipi ve mirto
1:33
diye eşleri var. Bu 2 eşinden lamprogles,
1:36
meneksenos ve soponicus isimli çocukları oluyor.
1:41
Alo peke'de doğup atina'da ölmüş bir filozof.
1:44
Peki bu adam hiçbir yazılı eser bırakmadıysa bilgileri
1:47
birikimleri bize nasıl ulaştı ki?
1:49
Sene fon ve özellikle de platon'un yani eflatun aktardığı
1:53
diyaloglar aracılığıyla günümüze bu adamın düşünceleri.
1:57
Kendisi benliği ulaşmış durumda. Kendisi hiçbir eser bırakmamış.
2:01
Hazırsanız bu bölümü bir adamın zehir içerek ölümsüzleştiği o
2:06
anlara ve o anların bugüne uzanan gölgelerini ayıralım.
2:25
Şimdi abi olayı bir film sahnesi gibi düşünmek lazım.
2:29
Böyle düşünelim. Milattan önce beşinci yüzyıl
2:32
Atina demokrasi yeni yeni oturuyor.
2:34
Her köşe başında bir sofist dönemin ücretli akıl hocaları,
2:37
influencerları diyelim bunlara gençlere hitabet dersleri
2:41
veriyor. Herkes bir şeyler biliyor gibi
2:43
yapıyor. Her bilgi bir piyasa değeri
2:45
taşıyor ve bu manzarının tam ortasında, ayağında sandalet
2:49
üstünde eski püskü bir kıyafetle gezen, ağzından bal damlamayan,
2:53
hatta görünüşüyle dalga geçinen bir adam var.
2:56
Sokrates o diğer sofistler gibi bir şey öğretmek yerine sürekli
3:00
soru soruyor. Klasik soru erdem nedir?
3:03
Adalet ne demektir? Ancak bu soruların cevabını
3:05
beklemiyor. Bu adam asıl amacı muhattabının
3:08
bildiğini sandığı şeyini aslında ne kadar temelsiz olduğunu
3:12
kanıtlamak işte. Burası kritik sokrates'in
3:14
felsefesi bildiğim tek şey hiçbir şey bilmediğimdir.
3:18
Sözüyle özetlenir ki bu da onu o dönemin bilgi pazarında yürüyen
3:21
bir dinamik haline getiriyordu. Çünkü bir toplumda herkesin
3:25
kesin doğru kabul ettiği şeyleri en ufak bir sarsıntıyla
3:28
yıkabilme gücüne sahipti. Onun bu sorgulayıcı metoduna biz
3:32
sokratik yöntem diyoruz ama dönemin atinaları buna basitçe
3:36
baş ağrıtma sanatı diyor olabilirler.
3:38
Bu metodun sosyolojik etkisi muazzamdır bu arada.
3:41
Düşünün Atina gibi sözlü kültürün retorin ve kamusal
3:45
tartışmanın her şey olduğu bir yerde bir generalin yahut bir
3:48
siyasetçinin veya bir şairin kamusal alanda gençlerin önünde
3:52
rezil olması demek sadece kişisel bir utanç değil, onların
3:56
bilgi değil, görünüş satmasıydı. Onların sahip olduğu derinliği
4:01
olmayan, sadece ikna etmeye yarayan yüzeysel bilgiydi işte
4:05
bu yüzden. O sadece bir filozof değil, aynı
4:07
zamanda statükonun en büyük tehdidi bir şehrin temelleri
4:11
halkın üzerinde uzlaştığı doğrular üzerine kurulur.
4:14
Sokratesse gidip o doğruların altını oyan bir adam bu.
4:18
Atina'nın geleneksel ve hiyerarşik yapısı için katiyen
4:22
kabul edilemez bir durum. Onun sorgulamaları gençleri
4:25
sadece düşündürmekle kalmıyor, aynı zamanda onları babalarının
4:28
ve gerek hocalarının bilgi otoritesini reddetmeye teşvik
4:32
ediyordu. Bu her dönemde yönetici sınıfın
4:34
en büyük kabusudur, sorgulayan insanlar.
4:37
Otoriteyi değil, bilginin kendisini sorgulatmak, otoriteyi
4:40
sorgularsın. Otorite bir şekilde bunun
4:42
üstünden gelir ama bilgiyi sorgularsan işte orada işler
4:46
karışıyor. Bu durumu günümüzdeki bir
4:48
metaforla açıklayalım. Sokrates, popüler kültürdeki
4:51
kırmızı hapı sunan karakter gibidir.
4:53
Herkes rahat, konforlu bir mavi hap dünyasında yani bilinen
4:57
doğrular ve kolay cevaplar evrenin de yaşıyor.
5:00
Sen de elinde kırmızı hap'la gelip ya bak kardeşim etrafında
5:03
gördüğün her şeyi bir illüzyon, asıl gerçeklik bu kadar basit
5:07
değil diyor. Su insanlar konfor alanlarının
5:09
bozulmasına, zihinlerinin bu denli rahatsız edilmesine doğal
5:13
olarak tepki gösteriyorlar. Sokrates, atina'nın konfor
5:16
alanını iyi hayatın ne olduğuna dair yerleşik kabulleri
5:19
sorgulayarak yerle bir etmiş bir karakter.
5:22
Onun için erdem zenginlik ya da politik güç değil, 10'a çıkart
5:25
göre erdem ruhun bakımı ve sürekli sorgulamadan geçiyordu.
5:29
Bu sıradan bir atinalı için hayatını boşa yaşadığını
5:33
söyleyen bir peygamberin sesi gibiydi.
5:35
Yani onlara göre bunu söylüyorum.
5:38
Ve bu ses zamanla atina'nın egemen sınıfının kulağında bir
5:42
uğultuya dönüşecekti işin tabii sosyolojik katmanına da inmek
5:46
lazım. Sokrates, kamusal alanda
5:48
utandırma yani public semieng sanatının ilk ustası gelişmiş
5:51
demokrasilerde bireyin saygınlığı ve itibarı her şeydir
5:55
ve geçmişte çok kalabalık toplum yapıları yok.
5:58
Olumlu ya da olumsuz yaşanan bir olay kitleler arasında kulaktan
6:02
kulağa yayılarak efsaneye dönüşebilir.
6:05
Ve hiç unutulmayacak bir hikaye oluşmuş olabilir.
6:09
Dolayısıyla bu itibarı akıl yürütme yoluyla en basitinden
6:13
bilgiçlik taslamanın ne kadar boş olduğunu göstererek yerle
6:17
bir eden bir adam sokrates, bu sadece bir fikir tartışması da
6:21
değil. Bu sosyal ve siyasi sermayenin
6:24
bir anlamda erozyonuydu. Bir generalin savaş taktikleri
6:28
hakkında bir sanatçının estetik ilkeleri hakkında aslında sen bu
6:32
konuda ne kadar da boş konuşuyorsun imasıyla yapılan
6:34
diyaloglar o kişinin toplum içindeki değerini sıfırlıyordu.
6:38
Bu da günümüzde bir akademisyenin sosyal medyada
6:41
alanında uzmanı olmayan birinin basit bir soruyla kendi
6:44
argümanlarının çelişkilerini görememesini ortaya çıkarması
6:47
gibi bir etki yaratır. Ama atina'nın meydanında 100
6:50
yüze ve daha yıkıcı bir şekilde. Bu bir şehrin sinir uçlarına
6:54
dokunmak ve sinir uçlarına dokunanlar genellikle
6:57
susturulur. Peki bizim bu sokrates neden bu
7:01
kadar kendinden emin, neden bu kadar pervasız, nereden
7:05
geliyordu bu sorgulama tutkusu? Bu hikayenin başlangıcında Atina
7:09
da efsaneleşmiş bir olay var. Delpoiki hanede sokrates'in
7:13
yakın arkadaşı kayır fon delphi deki ünlü apollon tapınağına
7:17
gidiyor ve kahine soruyor, sokrates'ten daha bilge biri var
7:20
mı? Kahin cevabı net hayır.
7:23
O kardeşim, şimdi bu olayı bir düşünelim.
7:25
Sokrates'in kendisi sürekli bilgisizliğini vurgulayan bir
7:28
adam. Şahinse onu en bilge ilan
7:31
ediyor. Bu ikilem sokrates'in tüm
7:33
hayatının motoru haline geliyor. O bu kehaneti yalanlamak için
7:37
yollara düşüyor. Amacı kehanetin yanlış olduğunu
7:40
kanıtlamak için atina'nın en bilge en saygın insanlarını
7:45
bulup onlardan daha az bilgi olduğunu ispatlamak bu aslında
7:49
bir tür tersine mühendislik sayılabilir.
7:51
Ama sonuç ne oluyor? Gittiği her yerde büyük
7:54
politikacılar, şairler, sanatçılar, zanaatkarlar
7:58
hepsiyle konuştuğunda şunu görüyor, onlar bilmedikleri
8:01
konularda bile biliyormuş gibi yapıyorlardı.
8:03
Politika konuşan general felsefeyle bildiğini iddia
8:07
ediyordu. Şiir yazan şair, ahlak
8:09
yasalarında koyabileceğini düşünüyordu.
8:11
Sokrates ise bu diyalogların sonunda şunu anlıyor, yani kahin
8:16
haklı demek ki ama kehanetin anlamı kendisinin ansiklopedik
8:19
bir bilgiye sahip olması değil anlamı şu.
8:22
Her insanlar bilmediklerini bilmezken sokrates en azından
8:26
bilmediğini bilen biri, bu da onu bilgeliğin sıfır noktasına
8:30
konumlandırıyordu diyebiliriz ve bu mütevazı başlangıç onu bir
8:34
anlamda en bilge yapıyordu işte bu bilmediğini bilme durumu onun
8:38
sırtına şahin unvanını ve beraberinde gelen isyankar
8:43
etiketini yapıştıracaktı. Bu keşif sokrates'i bir misyoner
8:47
haline getiriyor. Artık sorgulamak sadece kişisel
8:50
bir merak değil, tanrısal bir görev onun için.
8:53
Onu Atina halkına bilgisizliklerini göstermesi
8:56
için görevlendirmiş birisi böyle düşünüyor.
8:58
Yani bir anlamda sokrates aslında bir at sineği görevi
9:02
görüyor. At sineği iri uyuşuk bir ata
9:05
sürekli rahatsızlık veren, onu hareket etmeye zorlayan küçük
9:09
bir canlıdır. Dolayısıyla bu metafor
9:11
sokrates'in misyonunu tam olarak özetler Atina büyük güçlü ama
9:16
aynı zamanda uyuşuk kendini beğenmiş bir ad.
9:19
Sokrates'in sorular ise o uyuşukluğa karşı enjekte edilen
9:23
küçük ama acı verici iğneler bir toplumu rahatsız etmek, onu daha
9:28
iyi olmaya zorlamak 10'a çıkart uyan kardeşim demek.
9:31
Her zaman bir bedel ödemeyi gerektiren bir durum olmuştur.
9:35
Tarihte statükoyu eleştiren her figür ister bilimde ister
9:38
sanatta olsun önce toplumun rahatsız edici ögesi, sonra ise
9:43
vizyoneri olarak anılmıştır. Değişim kolay gelmiyor.
9:46
Peki bu kahinlik durumu popüler kültürde nasıl yer buluyor?
9:49
Bugünün dünyasında bir algoritmanın kahinliği
9:53
kavramından bahsedebiliriz. Aslında bir uygulama size sizden
9:56
daha fazla. Bu konuya hakim ama farkında
9:58
olmayan bir kullanıcı var mı? Diye soruyor ve cevap hayır
10:01
Fırat. Sen bu podcast konusunu
10:03
herkesten daha iyi sorguluyorsun dediğinde sen de tıpkı sokrates
10:06
gibi ya bu algoritmik kehaneti test etmek için yollara
10:09
düşüyorsun. Mesela günümüzün bilgi insanları
10:12
sosyal medyada en çok takipçisi olanlar en çok like alanları,
10:16
sokrates o likeların ve takipçilerin ardındaki entel
10:20
boşluğu ortaya çıkaran ilk kişidir.
10:22
O sosyal medyadan önceki dönemde toksik pozitifliğin kurallarını
10:26
yıkan adam herkesin mutlu, başarılı ve biliyor gibi
10:29
davrandığı bir ortamda gelip. Ya kardeşim sen aslında mutlu
10:32
değilsin, başarılı da sayılmazsın ve hiçbir halt
10:36
bildiğinde yok demenin yarattığı toplumsal şok dalgasını hayal
10:41
edin. Bu atina'nın sosyolojik ve
10:43
kültürel kodlarını derinden sarsan bir hareket.
10:46
Ve bu hareketin arkasında tanrısal bir kehanet motivasyonu
10:49
yatıyor. Bu da onun sadece bir filozof
10:51
değil, aynı zamanda mistik bir figür olarak da algılanmasına
10:55
yol açtı. Ama bu mistisizm, din ve
10:57
siyasetten bağımsız tamamen aklın ahlaki kullanımı üzerine
11:01
kuruluydu. Tabi gelelim savunmanın
11:04
estetiğine. Olayın en trajik ve en epik
11:07
kısmına yargılama ve idam sokrates Atina gençliği
11:10
yozlaştırmak ve şehrin insanlarına inanmamakla
11:13
suçlanıyor. Bu suçlamalar aslında onun
11:16
Atina. Siyasi ve entelektüel düzenine
11:18
karşı oluşturduğu tehdidin bir kılıfı suçlama metnini bugün
11:21
okuduğumuzda ne kadar politik ve siyasi bir intikam koktuğunu
11:25
anlayabiliyoruz. Peki sokrat esin bu
11:27
yargılanmadaki tavrı ne işte o meşhur savunma apolloya
11:31
platon'un kaleme aldığı bu Metin sadece bir savunma değil, aynı
11:34
zamanda felsefi bir manifesto sokrates'in savunması tam bir
11:38
alfa hareketi mahkemede ağlamıyor, yalvarmıyor,
11:41
yargıçlara ders veriyor. Ey atinalılar diyor, beni
11:44
affedebilirsiniz ama bir şartla sorgulamayı bırakmamı isterseniz
11:49
ve hemen ardından o efsanevi cümleyi ekliyor.
11:52
Sorgulanmamış bir hayat yaşamaya değmez yani resmen yargıçlara
11:57
şunu söylüyordu, beni öldürmek beni susturmakla aynı şey değil.
12:01
Siz kendi cahilliğinizle yüzleşmek istemeyen bir
12:04
şehirsiniz ve ben sizin bu uyuşukluğunuzu bozan at sineğim.
12:08
Eğer beni öldürürseniz kendinize benden daha kötü bir kötülük
12:11
yapmış olacaksınız. Bu kelimenin tam anlamıyla
12:14
mahkemeyi yargılamak, biz sanığın jüriyi kendi ahlaki ve
12:18
entelektüel çöküşünden dolayı suçlaması bu ne cüret bu ne
12:22
büyük özgüvenli yedim, seni tanımak istiyorum.
12:24
Oylama sonucunda suçlu bulunuyor.
12:26
Cezası için teklif sunması istendiğinde mahkemeye şöyle bir
12:30
teklif sunuyor, bana pirtanium da şehrin onur konuklarının
12:34
ağırlandığı yer, ömür boyu bedava yemek verin.
12:37
Yani şehre yaptığı hizmetin karşılığında en büyük onuru
12:40
talep ediyor. Bu bir tür performans sanatı
12:43
amacı uzlaşmacı olmak değil, atinlaların ne kadar sığ ve
12:46
intikamcı olduğunu bir kez daha gözler önüne sermek.
12:49
Bu teklif doğal olarak yargıçları daha da
12:51
öfkelendiriyor ve ceza olarak ölüm cezası teklif ediliyor.
12:55
Şimdi gelelim asıl kırılma noktasına bir kaçma fırsatı var.
12:58
Idam'dan önceki günlerde öğrencileri ve arkadaşlara
13:01
özellikle kriton rüşvetle gardiyanları ayarlıyor.
13:05
Ve sokrates hapisten kaçırmaya hazır atina'dan kaçıp sürgünde
13:08
hayatına devam edebilir. Peki ne yapıyor?
13:11
Kaçmayı kesin bir dille reddediyor işte bu reddediş onu
13:14
sadece bir filozof değil aynı zamanda etik bir süper kahraman
13:17
yapıyor. Kritona karşı yaptığı savunmada,
13:20
Atina yasaları beni yetiştirdi bana kimliğimi verdi bu yasalar
13:24
benim ölümüm kararına varmış olsa bile ben onlara itaat
13:28
etmekle yükümlüyüm. Eğer şimdi kaçarsam hayatım
13:31
boyunca savunduğum hukukun üstünlüğü ilkesini kendi eller.
13:35
Yakmış olurum diyor. Bu ilkeye bağlılığın bireysel
13:38
hayatta kalma güdüsünün önüne geçtiği anın zirvesi, kendi
13:42
hayatını savunduğu, ahlaki ve hukuki ilkenin bir kurbanı
13:47
olarak sunan birisi. Bu durumun model mi yansıması
13:49
var mı? Elbette var düşünün.
13:51
Dünyanın en başarılı yazılımcısı sırf bir etik ilkeye bağlı
13:55
kalmak için milyarlarca dolarlık bir şirketi kapatıyor ya da bir
13:58
gazeteci tüm kariyerini tehlikeye atmak pahasına sadece
14:02
gerçeği yayınlamak için bir mahkemeye çıkıp hapse girmeyi
14:05
kabul ediyor. Sokrates'in reddedişi kişisel
14:08
çıkarlar ahlaki ilke karşısında sıfırdır mesajını tüm 1.000
14:13
yıllara damgasını vuracak bir dramatik olayla mühürlemiş
14:17
durumda. Onun ölümü bir mağlubiyet değil,
14:19
ilkelerin zaferi, kupat öğrenini kendi elleriyle hazırlıyor ve
14:22
zehri içerek bu töreni taşlandırıyor.
14:25
Bu sadece bir idam değil, entelijansiya'nın ilk büyük
14:29
intihar eylemi ama bu intihar aslında binlerce yıllık batı
14:33
düşüncesini başlatan tohumlama eylemi olacaktı.
14:37
Ünümüyle öğretilerini kanıtlıyor.
14:39
Erdem hayatta kalmaktan daha değerlidir işte bu yüzden o
14:42
sadece bir filozof değil, aynı zamanda da ahlaki bir şehit ve
14:46
onun bu tavrı bize içinde bulunduğumuz sistemleri
14:49
eleştirirken o sistemlerin kurallarına ne kadar bağlı
14:52
kalmamız gerektiği konusunda da derinlemesine bir ders veriyor.
14:55
Şimdi bu at sineği metaforuna biraz daha yakından daha
14:58
sosyolojik bir pencereden bakalım.
15:00
Sokrates'in atina'yı iri uyuşuk bir at olarak tanımlaması, o
15:04
dönemin toplumsal ruh halini çok iyi özetliyor.
15:06
Atina pers savaşlarından zaferle çıkmış demokrasiyi kurmuş, sanat
15:11
ve felsefenin altın çağını yaşıyor.
15:13
Yani zengin, başarılı ve kendini beğenmiş bir toplumun en
15:16
tehlikeli olduğu an tamda bu doygunluk anıdır.
15:19
Herkesin kendini rahat hissettiği sorgulamaya gerek
15:22
duymadığı bir uyuşukluk, bir önceki podcastlerimden birinde
15:26
bundan bahsettim. Ben son insan teorisi isimli
15:29
bölümde bunun aslında yansımalarını görebilirsiniz,
15:32
insanlar rahatlığa ulaşarak kendilerini yok edecek diye bir
15:36
alt. Içeriyor.
15:37
Bir anlamda bu uyuşukluk aslında az önce de dediğim gibi
15:41
entelijansiya'nın ölümü demek. Çünkü bir toplum sorular sormayı
15:45
bıraktığında var olan cevapları kutsamaya başlar.
15:48
Bu da sevgili dostlar, yenilik çiliğin, eleştirel düşüncenin ve
15:52
nihayetinde de ilerlemenin önünü kesecektir.
15:55
Tabii sokrates'in at sineği rolü bu kutsanmış cevaplar sistemini
15:58
bozmaya odaklanıyor. O sorumaya devam ediyor.
16:01
Kardeş demokrasi harika değil mi?
16:03
Peki bu harika dediğiniz şeyin temelini oluşturan adalet tam
16:06
olarak nedir biliyor musun? Bana bir örnek vermeyin, bana
16:09
özünü anlatın. Bu insanların kavramı
16:11
kullanırken ne kadar düşüncesi davrandığını ortaya çıkaran bir
16:15
şey. Herkes adaletten bahsediyor ama
16:17
kimse adaletin ne olduğunu tam olarak tanımlayamamış.
16:20
Bu günümüzdeki siyasi tartışmalarda ya da sosyal medya
16:23
atışmalarında da gördüğümüz bir durum.
16:25
Herkes bir kavramı bayraklaştırır ama o kavramın
16:28
gerçek anlamı sorgulandığında altına yatan düşünsel boşluk
16:31
ortaya çıkar. Sohbet, atina'nın bu kavramsal
16:34
boşluğunu ifşa eden biri ve bu toplumsal bir utanç kay.
16:38
Bul taş, zamanla öfkeye dönüşüyor çünkü insanlar kendi
16:41
cehaletleriyle yüzleşmek yerine o cehaleti onlara göstereni
16:45
susturmayı tercih ederler. Bu insan psikolojisinin ve
16:48
toplumsal dinamiklerin en temel en karanlık mekanizmalarından
16:52
biri. Dolayısıyla kişisel bireysel
16:54
hayatınıza bir bakın, 2 taraflı da düşünebilirsiniz, birine
16:58
duymasını istediği bir şey söylediğinizde sizden iyisi
17:00
yoktur ama gerçek olarak gerçekleri söyleyerek o kişiyi
17:04
eleştirdiğinizde onun yararına olacağını düşünseniz bile sizi.
17:09
Keçisi ilan edip bir anlamda sosyolojik bir intihara
17:13
sürükleyebilir. Sizleri buradaki sosyolojik
17:15
intihardan kastım şu, birey olarak sen çevrendeki insanların
17:20
iyiliğini düşünerek onlardaki olumsuz yanları onlara
17:24
söylediğinde onlarda olumlu bir değişim yaratamıyorsan
17:27
oluşturamıyorsan, o halde şunu düşünüyorsun, ben daha ayşe'ye
17:30
mehmet'e bunu hissettiremiyorum. O zaman toplumsal olarak ne
17:35
yapabilirim ki işte bu milyonlarca insanın aynı
17:38
fikirde. Boğuştuğu bir dünyada toplumsal
17:41
değişimin önünü tıkayacak en büyük engel.
17:44
Bölümün adını sokrates koymayacağım.
17:46
Çünkü bu bir biyografi bölümü değildi, anlamışsınızdır.
17:50
Her ne kadar sokrates'in kim olduğundan kısaca bahsetsem de
17:54
onun yaşamındaki serüveninden şöyle temel noktalarıyla,
17:57
bahsetsem de burada vurgulamak istediğim sokrates'in bize ne
18:01
söylemeye çalıştığıydı? Bu kısa bölüm sonrası kendinizi
18:04
çok çok iyi bakın, bir sonraki bölümlerde görüşmek üzere.
18:08
Hoşça kalın.