Latest / Make Europe Great Again / Oekraïne onder vuur, Spanje in crisis, race om opvolging Lagarde - 3 november 2026

Transcript

Oekraïne onder vuur, Spanje in crisis, race om opvolging Lagarde - 3 november 2026 · Make Europe Great Again

• 0:05
  Speaker 1: Dit is een BNR-podcast. Hallo en welkom bij het dagelijkse
• 0:16
  Speaker 1: Europese briefing over vergadezalen en veto's van Bril tot Brindisi
• 0:21
  Speaker 1: en alles daartussenin. Ik ben Stefan de Vries, Europa-verslaggever van
• 0:24
  Speaker 1: BNR en dit is de aflevering van dinsdag 3 november 2026.
• 0:32
  Speaker 1: De oorlog in Oekraïne laaide vannacht weer flink op. Bij
• 0:35
  Speaker 1: een aanval op een humanitaire hulppost in de regio Zaporizhia
• 0:38
  Speaker 1: zijn inmiddels 31 doden gemeld. Tientallen mensen worden nog vermist.
• 0:43
  Speaker 1: Ook werden energiecentrales, ziekenhuizen en woongebieden elders in Oekraïne geraakt.
• 0:49
  Speaker 1: Iedere nieuwe aanval maakt de discussie over luchtverdediging bij de
• 0:52
  Speaker 1: opbouw en veiligheidsgaranties urgenter. En dat ziet ook onze eigen
• 0:57
  Speaker 1: Geert-Jan Haan. Die is in Oekraïne deze dagen ingewikkeld. En
• 1:00
  Speaker 1: hij vertelt ons wat hij de afgelopen 24 uur heeft
• 1:02
  Speaker 1: meegemaakt
• 1:04
  Speaker 2: Hallo Stefan, groeten uit Bobritsa. Dat is een stadje op
• 1:09
  Speaker 2: 40 minuten rijden van Kiev. Ja, er is veel te
• 1:12
  Speaker 2: bespreken rondom wat ik in Oekraïne heb meegemaakt. Laat ik
• 1:16
  Speaker 2: beginnen bij afgelopen nacht. Ik heb de helft van de
• 1:18
  Speaker 2: nacht in de schuilkelder doorgebracht. Uiteindelijk was dat voor de zekerheid.
• 1:23
  Speaker 2: Want Kiev zelf is redelijk genadig en ongeschonden uit de
• 1:28
  Speaker 2: nacht gekomen. Als je kijkt naar slachtoffers. Want Rusland heeft
• 1:32
  Speaker 2: afgelopen nacht op heel Oekraïne... heel veel raketten en drones afgevuurd.
• 1:36
  Speaker 2: Met name gericht op energieinfrastructuur. Maar in Kharkiv is ook
• 1:40
  Speaker 2: een ziekenhuis geraakt... met tientallen gewonde patiënten door die luchtaanval.
• 1:46
  Speaker 2: In Dnipro is een woonhuis geraakt. En zo kan ik
• 1:48
  Speaker 2: nog even doorgaan. Maar verschillende energiecentrales zijn ook bestookt... met kruisraketten,
• 1:55
  Speaker 2: met hele andere wapens... En je merkt gelijk de impact
• 1:59
  Speaker 2: daarvan op het land. Want het energienetwerk van Oekraïne is kwetsbaar.
• 2:03
  Speaker 2: Er wordt hier al met stroomschemes gewerkt. In sommige delen
• 2:05
  Speaker 2: van Kiev hebben mensen twintig uur per dag geen stroom.
• 2:09
  Speaker 2: En dat is alleen maar heftiger geworden. Dus een stroomschema
• 2:13
  Speaker 2: betekent dat je een beetje stabiel weet... op welke uren
• 2:15
  Speaker 2: van de dag je je was kan doen of je
• 2:17
  Speaker 2: spullen kan opladen. Maar nu is er sprake van uitval.
• 2:21
  Speaker 2: Niet bij mij in het hotel, want ik heb een generator,
• 2:24
  Speaker 2: dus dat is luxe. En ik heb wel uiteindelijk besloten
• 2:28
  Speaker 2: om de halve nacht in de schuilkelder door te brengen.
• 2:30
  Speaker 2: Want rond drie uur kreeg ik het bericht van jongens,
• 2:32
  Speaker 2: het wordt wel erg spannend. Rusland vuurt veel ballistische raketten af, kruisraketten.
• 2:38
  Speaker 2: En we weten gewoon niet waar die eindigen. We weten
• 2:40
  Speaker 2: nog niet wat het doel is. Dus dan ga je
• 2:42
  Speaker 2: voor de zekerheid naar de schuilkelder. Dat is wat ik
• 2:44
  Speaker 2: heb gedaan. Ik heb nog redelijk geslapen. Op een matras
• 2:47
  Speaker 2: dat daar al was. Eigen slaapzak mee. En uiteindelijk, ochtends
• 2:51
  Speaker 2: werd rond zeven uur het zijn veilig gegeven. In ieder
• 2:54
  Speaker 2: geval voor Kiev. Want toen was duidelijk dat op andere
• 2:56
  Speaker 2: plekken in het land de laatste kruisraketten waren ingeslagen. Bij
• 3:00
  Speaker 2: een energiecentrale met name in de buurt van Vinitsa. Wat
• 3:05
  Speaker 2: mij verder opvalt is natuurlijk de politiek. Dat nu 10
• 3:10
  Speaker 2: en 11 november wordt genoemd als datum waarop Oekraïne, Rusland
• 3:14
  Speaker 2: en Amerika in Abu Dhabi om tafel gaan. Om een
• 3:17
  Speaker 2: poging te wagen om de onderhandelingen uit het slop te trekken.
• 3:20
  Speaker 2: Voor Oekraïne denk ik toch belangrijk. Er moet iets van
• 3:23
  Speaker 2: uitzicht op een vrede komen. Want dit land begint echt
• 3:27
  Speaker 2: te lijden onder de oorlog. Het is een uitputting op
• 3:29
  Speaker 2: het gebied van economie, politiek, militair, de maatschappij. Ze zullen
• 3:35
  Speaker 2: niet zomaar hun hele hebben en houden waar ze voor strijden.
• 3:40
  Speaker 2: Over de schutting gooien en Rusland geven. Maar iets van
• 3:43
  Speaker 2: hun bestand is wel echt nodig. Ze hebben lucht nodig.
• 3:46
  Speaker 2: Dat zag je ook de afgelopen dagen in de buurt
• 3:47
  Speaker 2: van Gerson. Je hebt waarschijnlijk gehoord van het bestand van Oleschki.
• 3:50
  Speaker 2: Dus dat daar mensen uit zijn weggehaald uit dat door
• 3:53
  Speaker 2: Rusland bezette gebied. Omdat ze gewoon in hongersnood verkeerden. En
• 3:57
  Speaker 2: dat betekende dat er ook een paar dagen in de
• 3:59
  Speaker 2: stad Gerson nauwelijks beschietingen waren. Mensen gingen weer naar buiten.
• 4:02
  Speaker 2: En ik heb mensen gesproken die daar waren die zeiden
• 4:04
  Speaker 2: van het is zo ongelooflijk rustig. We waren bijna vergeten
• 4:08
  Speaker 2: hoe normaal het leven kan zijn. Alleen het bestand van
• 4:11
  Speaker 2: een paar dagen is voorbij. En de beschietingen zijn er
• 4:13
  Speaker 2: weer als vanouds. dat er nu signalen zijn dat Rusland
• 4:16
  Speaker 2: ook van het bestand gebruik heeft gemaakt... om weer meer
• 4:19
  Speaker 2: materieel naar Gerson te verplaatsen. Naar de Oblast, naar de provincie.
• 4:24
  Speaker 2: Waardoor de stad Gerson en misschien ook wel Mykolaïev daarachter...
• 4:27
  Speaker 2: de komende weken en maanden misschien wel meer onder vuur
• 4:29
  Speaker 2: komt te liggen. Tot slot, linkje in de show notes
• 4:33
  Speaker 2: naar een artikel in The Guardian... over wat als er
• 4:36
  Speaker 2: een bestand is. Hoe gaat dan een vredesmacht, een stabilisatiemacht...
• 4:40
  Speaker 2: van Frankrijk en Groot-Brittannië daar te werk? Met misschien ook wel...
• 4:44
  Speaker 2: Nederland daarbij. Westerse officials hebben aangegeven tegenover The Guardian... dat
• 4:50
  Speaker 2: er een mandaat zou zijn om op Russen te schieten...
• 4:54
  Speaker 2: als zij dat bestand in gevaar brengen. Tegelijkertijd is duidelijk geworden...
• 4:59
  Speaker 2: dat ze niet onder NAVO-vlag zouden gaan opereren. Dat was
• 5:03
  Speaker 2: ook niet mijn verwachting. Het is natuurlijk een soort balans
• 5:08
  Speaker 2: die nu is opgemaakt... en die die Westerse officials hebben
• 5:10
  Speaker 2: doorgegeven aan journalisten van The Guardian... Het geeft wel aan
• 5:13
  Speaker 2: hoe belangrijk het is om nu toch met z'n allen
• 5:16
  Speaker 2: hierover te praten. Wat hebben we nodig om een bestand
• 5:19
  Speaker 2: ook gaande te houden? En wat betekent het als er
• 5:22
  Speaker 2: westerse troepen in Oekraïne zijn? En hoe ga je om
• 5:25
  Speaker 2: dus met Rusland dat het weer als een rode lijn ziet? Nou,
• 5:28
  Speaker 2: zomaar wat berichten uit Oekraïne, Stefan. Ik maak het goed.
• 5:33
  Speaker 2: Ik ga nog een paar dagen rondreizen. En ik blijf jou,
• 5:37
  Speaker 2: de luisteraar van MEGA, maar ook de lezer op bnr.nl voorzien...
• 5:41
  Speaker 2: Van mijn dagverslagen uit Oekraïne
• 5:44
  Speaker 1: Dat was Geert-Jan Haan in Oekraïne. En we blijven nog
• 5:47
  Speaker 1: even in Oekraïne. Want Europa bereidt zich voor op een
• 5:50
  Speaker 1: missie die hopelijk nooit onder vuur zal komen te liggen.
• 5:53
  Speaker 1: Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk leiden vanaf volgende week maandag
• 5:57
  Speaker 1: de oefening Kolitsja in Polen. Daar oefenen dan duizenden militairen
• 6:01
  Speaker 1: uit elf landen, waaronder ook Nederland, hoe zij Oekraïne kunnen
• 6:05
  Speaker 1: helpen zodra de gevechten stoppen. Dat betekent niet dat er
• 6:08
  Speaker 1: nu besloten is om troepen naar Oekraïne te sturen, want
• 6:11
  Speaker 1: de Multinational Force Ukraine, zoals het heet, zou alleen op
• 6:15
  Speaker 1: uitnodiging van Kiev en na beëindiging van de vijandelijkheden door
• 6:19
  Speaker 1: Rusland kunnen worden ingezet. De oefening laat zien dat Europa
• 6:22
  Speaker 1: niet langer uitsluitend belooft om Oekraïne te steunen, maar daar
• 6:25
  Speaker 1: ook echt werk van maakt op logistiek, militair en ook
• 6:30
  Speaker 1: politiek terrein. Als het inderdaad tot een wapenstilstand komt, dan
• 6:33
  Speaker 1: zouden westerse troepen in Oekraïne een volgende Russische aanval kunnen ontmoetigen.
• 6:38
  Speaker 1: Maar tegelijkertijd zou Moskou zo'n aanwezigheid ook als een provocatie
• 6:42
  Speaker 1: kunnen zien. In ieder geval met deze oefening bereidt Europa
• 6:45
  Speaker 1: zich voor op de tijd na de oorlog in Oekraïne.
• 6:52
  Speaker 1: De nasleep van de treinrand bij Ouda in Spanje groeit
• 6:55
  Speaker 1: uit tot een crisis voor de regering in Madrid. Bij
• 6:58
  Speaker 1: de botsing vorige week tussen twee treinen kwamen 69 mensen
• 7:01
  Speaker 1: om het leven en raakten meer dan 200 mensen gewond.
• 7:04
  Speaker 1: De technische oorzaak is nog in onderzoek, maar inmiddels staat
• 7:07
  Speaker 1: wel vast dat het veiligheidssysteem was uitgevallen en dat de
• 7:11
  Speaker 1: opvolgende trein te snel op gang kwam, terwijl een andere
• 7:14
  Speaker 1: trein nog stil stond. Minister van Transport Oscar Puente ligt
• 7:18
  Speaker 1: daarom onder vuur al de hele week, maar hij weigert
• 7:21
  Speaker 1: tot nu toe af te treden, want zijn redenering is
• 7:24
  Speaker 1: dat hij verantwoordelijkheid wil nemen de crisis wil leiden, de
• 7:27
  Speaker 1: feiten boven tafel krijgen... en herhaling wil voorkomen. En met
• 7:31
  Speaker 1: een vertrek schiet je dus niets op. Premier Pedro Sánchez
• 7:35
  Speaker 1: steunt hem vooralsnog... terwijl oppositiepartijen en ook delen van de regeringscoalitie...
• 7:39
  Speaker 1: om zijn vertrek vragen. Oscar Puente heeft inmiddels wat zichtbare
• 7:43
  Speaker 1: maatregelen aangekondigd. Het aantal treinen op de lijn Madrid-Sevilla wordt verminderd...
• 7:48
  Speaker 1: zodat er meer afstand tussen de treinen zit. Er komt
• 7:50
  Speaker 1: dubbele controle op opdrachten van verkeersleiders... En ook versnelling van
• 7:55
  Speaker 1: de invoering van het veiligheidssysteem ERTMS. Dat moet begin volgend
• 7:59
  Speaker 1: jaar actief zijn. En daarnaast komen er snelle uitkeringen en
• 8:02
  Speaker 1: ondersteuning voor slachtoffers en families. Het ongeluk vorige week was
• 8:07
  Speaker 1: al de tweede dodelijke hoogsnelheidstreinramp in negen maanden. En het
• 8:12
  Speaker 1: vertrouwen in de regering is daarom niet zo hoog. Over
• 8:15
  Speaker 1: ruim vier weken zijn er parlementsverkiezingen in Spanje. En de
• 8:18
  Speaker 1: verantwoordelijke minister wil in ieder geval tot die tijd op
• 8:20
  Speaker 1: zijn post blijven. En dan nog wat korte berichten. Een
• 8:26
  Speaker 1: belangrijke adviseur van het Europees Hof van Justitie waarschuwt dat
• 8:29
  Speaker 1: Google Gemini nieuwsuitgevers kan schaden wanneer de chatbot betaalmuren omzeilt
• 8:34
  Speaker 1: of artikelen imiteert. Samenvattingen van nieuwsfeiten mogen wel, want uitgevers
• 8:40
  Speaker 1: hebben geen monopolie op feiten. Maar de zaak, aangespannen door
• 8:43
  Speaker 1: het Hongaarse Like Company, is wel de eerste waarin het
• 8:46
  Speaker 1: Europees Hof AI en nieuwsmedia onderzoekt. Het definitieve oordeel moet
• 8:51
  Speaker 1: nog volgen, maar dit advies kan grote gevolgen hebben voor Google,
• 8:56
  Speaker 1: mediahuizen en de online nieuwsindustrie. En dan is Den Haag
• 9:00
  Speaker 1: niet de enige regeringsstad met rokende puinhopen. Gisteren bood al
• 9:05
  Speaker 1: in Brussel de Belgische premier zijn ontslag aan, dat weigerde
• 9:08
  Speaker 1: de koning. In Frankrijk komt waarschijnlijk de begroting deze week,
• 9:12
  Speaker 1: niet door het parlement. En in Zweden zit de formatie
• 9:15
  Speaker 1: ook muurvast. Het parlement daar wees centrumpartijleider Elisabeth Tand-Rinkwist af
• 9:21
  Speaker 1: als premierskandidaat. Dat betekent dat oud-premier Oelof Christensen van de
• 9:25
  Speaker 1: gematigde Uniepartij een nieuwe kans krijgt om een kabinet te vormen.
• 9:29
  Speaker 1: Maar ook hij heeft geen duidelijke meerderheid. Dat klinkt bekend.
• 9:33
  Speaker 1: Eerder mislukte al een poging van sociaaldemocraat Magdalena Andersson, ondanks
• 9:38
  Speaker 1: dat haar blok een verkiezingszegen behaalde. Het parlement in Stockholm
• 9:42
  Speaker 1: mag nog vier keer over een potentiële regering stemmen. En
• 9:45
  Speaker 1: daarna volgen nieuwe verkiezingen. En tot slot, als je een
• 9:49
  Speaker 1: nieuwe baan zoekt en het lijkt je best leuk om
• 9:50
  Speaker 1: in Frankwoord te wonen, haast je dan, want uiterlijk aanstaande
• 9:54
  Speaker 1: vrijdag moeten de Eurolanden een kandidaat voordragen voor de opvolging
• 9:58
  Speaker 1: van Christine Lagarde als president van de Europese Centrale Bank.
• 10:02
  Speaker 1: Je kan niet zelf een sollicitatie sturen, de nationale regeringen
• 10:06
  Speaker 1: melden hun kandidaten formeel aan in de Europese procedure. Lagarde
• 10:10
  Speaker 1: vertrekt op 7 februari volgend jaar, negen maanden voor het
• 10:14
  Speaker 1: einde van haar mandaat. En de ministers van Financiën moeten
• 10:17
  Speaker 1: op 9 november volgende week maandag dus al de eerste
• 10:20
  Speaker 1: namen doornemen. De uiteindelijke benoeming ligt bij de regeringsleiders in
• 10:25
  Speaker 1: de Europese Raad. Het is een uitdagende baan. Je bepaalt
• 10:28
  Speaker 1: de koers van de rente, de inflatie en de euro.
• 10:31
  Speaker 1: Je hebt ook nog eens te maken met 21 koppige
• 10:34
  Speaker 1: hoofdsteden die je onafhankelijkheid proberen te ondermijnen. Stuur vandaag dus
• 10:38
  Speaker 1: nog even je sollicitatie naar het ministerie van Financiën in
• 10:41
  Speaker 1: Den Haag. Daar hebben ze toch tijd zat nu de
• 10:44
  Speaker 1: vernieuwing van box 3 een paar jaar vooruit is geschoven.
• 10:47
  Speaker 1: Al ben je dan wel een concurrent van de gedoodverfde
• 10:50
  Speaker 1: nieuwe ECB-voorzitter... En dat is mogelijk Klaas Knot. Dat was
• 10:54
  Speaker 1: het weer voor vandaag. We zijn er ook iedere dag
• 10:56
  Speaker 1: live op BNR natuurlijk. Rond kwart over vier is middags
• 10:59
  Speaker 1: en kwart over zes is avonds. Morgen ben ik er weer.
• 11:02
  Speaker 1: Voor nu bedankt voor het luisteren. Buona sera e doiutra.