Latest / Udha e Verteta dhe Jeta - TruthFM Albania / A U RINGJALL VËRTET JEZUSI? (Mateu 28)
Transcript
- Çdo histori ka një moment kur zbulon nëse gjithçka që ndodhi para saj ishte e vërtetë. Kryqi ishte ose fundi i historisë ose fillimi i përgjigjes. Nëse Jezusi mbeti i vdekur, Ungjilli është historia më e trishtueshme e treguar ndonjëherë. Nëse ai u ringjall, atëherë gjithçka që tha për veten ishte e drejtë, gjithçka që premtoi është e besueshme dhe vdekja nuk është më fjala e fundit për askënd që i përket atij. Mateu 28 është 20 vargje i gjatë dhe është përgjigja për gjithçka. Vargu ynë për temën:* "Mua më është dhënë çdo pushtet në qiell e në tokë. Shkoni pra dhe bëni dishepuj nga të gjithë kombet." — Vargjet 18 dhe 19 Mateu 28 është kapitulli më i shkurtër në pjesën e fundit të Ungjillit. Është gjithashtu edhe më i rëndësishmi. Çdo gjë në 27 kapitujt e mëparshëm ka treguar drejt kësaj. Kapitulli ka katër skena: 1. Së pari:** Gratë mbërrijnë tek varri dhe e gjejnë bosh. 2. **Së dyti:** Ato takohen Jezusin e ringjallur në rrugë. 3. **Së treti:** Udhëheqësit fetarë përpiqen të mbulojnë atë që ka ndodhur duke i korruptuar rojet. 4. **Së katërti:** Jezusi takon dishepujt e tij në një mal në Galile dhe u jep atyre porosinë që ka formësuar Kishën e Krishterë që atëherë. Ringjallja nuk përshkruhet. Mateu nuk na jep një skenë të Jezusit që kthehet në jetë brenda varrit të vulosur. Asnjë Ungjill nuk e bën këtë. Ajo që na tregohet është varri i bosh, shpjegimi i engjëllit dhe Jezusi i gjallë që flet, preket dhe adhurohet. Ringjallja njihet nga efektet e saj. Ndërsa lexoni këtë kapitull, vini re se kush ishte atje dhe kush jo. Gratë erdhën të parat. Dishepujt nuk ishin tek varri, ata ishin fshehur. Dëshmitarët e parë okularë të ringjalljes ishin njerëzit që askush në atë kulturë nuk do t'i kishte zgjedhur të ishin dëshmitarë. Në një gjykatë hebraike ose romake të shekullit të parë, dëshmia e grave nuk pranohej si provë ligjore. Perëndia i zgjodhi ato gjithsesi. **Vargjet kyçe:** "Ai nuk është këtu, sepse është ringjallur, siç tha. Ejani, shikoni vendin ku ishte shtrirë." — Vargu 6 "Dhe ja, unë jam me ju gjithë ditët deri në mbarim të botës." — Vargu 20 ### Konteksti historik dhe kulturor Dita e parë e javës ishte e diel. Sabati mbaronte me perëndimin e diellit të shtunën. Me të gdhirë të dielën në mëngjes, gratë shkuan tek varri. Ato nuk do të kontrollonin për një ringjallje, ato do të përfundonin përgatitjen e trupit. Në praktikën hebraike, erëzat dhe pomadat aplikoheshin në një trup pas vdekjes. Arrestimi dhe kryqëzimi kishin ndodhur kaq shpejt dhe Sabati kishte filluar kaq shpejt pas kësaj, saqë nuk kishin pasur kohë. Ato do ta bënin atë që duhej bërë ende për dikë që e dojin. Rojet tek varri ishin ushtarë romakë. Kjo ka rëndësi sepse ushtarët romakë që rrezoheshin në gjumë gjatë detyrës përballeshin me ekzekutimin. Ideja që të gjithë ra nё gjumë ndërsa dishepujt vodhën trupin dhe nuk u zgjuan pavarësisht zhurmës së rrotullimit të një guri të madh, nuk është një histori e besueshme. Kryepriftërinjtë judeas i paguan ata — pra i paguan ushtarët romakë — një shumё të madhe parash për të thënë këto gjëra. Galilea ishte vendi ku Jezusi ishte rritur dhe ku kishte zhvilluar pjesën më të madhe të shërbesës së tij. 11 dishepujt u kthyen në Galile pas ringjalljes, në malin specifik që Jezusi u kishte thënë të shkonin. Ky nuk ishte një vend takimi i rastësishëm; ai e kishte planifikuar atë para kryqëzimit. Porosia e madhe tek vargjet 18 deri në 20 është kulmi i të gjithë Ungjillit të Mateut. Mateu hapet duke treguar mbërritjen e një mbreti. Ungjilli përfundon me atë mbret që pretendon gjithë autoritetin në qiell dhe në tokë dhe dërgon popullin e tij në çdo komb për të bërë dishepuj. Komenti sipas vargjeve Vargjet 1 deri në 7: Varri i zbrazët Maria Magdalena dhe Maria tjetër vijnë tek varri në agim. Bie një termet i madh. Një ëngjëll i Zotit zbret, e rrotullon gurin dhe ulet mbi ta. Pamja e tij është si rrufeja, rrobat e tij janë të bardha si bora. Rojet dridhen nga frika dhe bëhen si të vdekur. > "Mos kini frikë, sepse unë e di se ju kërkoni Jezusin që u kryqëzua." Fjalët e para të engjëllit janë të njëjtat fjalë që Jezusi tha gjatë gjithë shërbesës së tij: *"Mos kini frikë"*. Dhe pastaj njoftimi që ndryshoi botën: *"Ai nuk është këtu, sepse është ringjallur, siç tha."* Tre fjalë në greqisht: *Egerte*. *"Siç tha ai"*, ai u ringjall siç tha ai. Këto tre fjalë janë ose deklarata më e rëndësishme e bërë ndonjëherë, ose gënjeshtra më e rrezikshme e thënë ndonjëherë. Nuk ka një rrugë të mesme të rehatshme. *"Ejani, shikoni vendin ku ishte shtrirë."* Shikojmë që engjëlli i fton gratë të shikojnë. Ftesa për të shqyrtuar provat është e përfshirë në njoftimin e parë. Mose besoni thjesht këtë, ejani dhe shikoni. Pastaj shkoni shpejt dhe u thoni dishepujve të tij se ai është ringjallur nga të vdekurit dhe se po shkon përpara tyre në Galile. Edhe këtu në njoftimin e ringjalljes, Jezusi po mendon për dishepujt e tij. Ai nuk i ka harruar burrat që e braktisën. Vargjet 8 deri në 10: Takimi me Jezusin Ata largohen shpejt nga varri me frikë dhe gëzim të madh. Të dyja, frika dhe gëzimi i madh së bashku, janë një përshkrim i sinqertë i asaj që ringjallja i bën një personi. Pritmas vetë Jezusi i takon ata: *"Përshëndetje!"* Në gjuhën origjinale është *Chairete*, që do të thotë thjesht *"gëzohuni"* ose *"ngazëllohuni"*. Fjala e parë e Krishtit të ringjallur drejtuar ndjekësve të tij është *"gëzohuni"*. Ata i kapin këmbët, i prekin këmbët dhe e adhurojnë. Ai është fizik, ai është i prekshëm, ai është i pranishëm. Ai nuk është një vegim apo një fantazmë. Ata e mbërthejnë prej këmbësh, e mbajnë fort. "Mos kini frikë! Shkoni dhe u thoni vëllezërve të mi të shkojnë në Galile dhe atje do të më shohin." Ai i quan ata *"vëllezërit e mi"*. Pas gjithçkaje që bënë duke fjetur në kopsht, duke vrapuar drejt arrestimit... Kemi Pjetrin që e mohon tre herë. Tani kemi Jezusin, dhe gjëja e parë që ai i quan ata kur ringjallët nga të vdekurit është *"vëllezër"*. Jo ish-dishepuj, jo njerëz që e kanë zhgënjyer, por *"vëllezër"*. Vargjet 11 deri në 15: Mashtrimi i rojeve Ndërsa gratë janë në rrugë, disa nga rojet raportojnë tek krerët e priftërinjve. Kryepriftërinjtë thërrasin një takim, ata hartojnë një plan. U japin ushtarëve një shumё të madhe parash dhe u thonë të thonë në këtë lloj mënyre: *"Dishepujt e tij erdhën natën dhe e vodhën ndërsa ne po flinim."* Vini re logjikën e historisë kryesore: Nëse dishepujt e vodhën trupin ndërsa ushtarët flinin, ushtarët dështuan në postin e tyre. Ky ishte një krim që dënohej me vdekje. Priftërinjtë premtojnë t'i mbajnë larg telasheve me guvernatorin. Ushtarët marrin paratë dhe bëjnë siç u thuhet. Mateu e shënon këtë jo për të argumentuar gjatë, po për të pranuar se historia ekziston. Ai po shkruan për një komunitet që e kishte dëgjuar atë. Ai u jep atyre faktet. Rojet raportuan të vërtetën, udhëheqësit i paguan ata për të gënjyer. Historia kryesore kërkon që një grup ushtarësh romakë të ketë rënë në gjumë në të njëjtën kohë dhe të mos jetë zgjuar kur një gur i madh është lëvizur, dhe më pas të ketë zgjedhur të mos raportojnë atë. Varri i bosh ende ka nevojë për një shpjegim. Vargjet 16 deri në 20: Porosia e Madhe 11 dishepujt shkojnë në Galile, në malin ku Jezusi i kishte udhëzuar. Kur e shohin, e adhurojnë, por Mateu shton një detaj që shumica e njerëzve e anashkalojnë: *Për disa dyshuan*. Ata po e shohin Jezusin e ringjallur dhe disa prej tyre dyshojnë. Ky nuk është shkrim i pakujdesshëm. Mateu po tregohet i ndershëm: besimi dhe dyshimi ekzistonin në të njëjtit grup, në të njëjtin moment duke parë të njëjtin person. Porosia e madhe i është dhënë këtij grupi — jo një grupi njerëzish me besim të përsosur dhe të palëkundur, por këtij grupi. Pastaj flet Jezusi. Këto janë fjalët e fundit të Ungjillit, çdo fjalë ka peshë: Mua më është dhënë çdo pushtet në qiell e në tokë. Kjo është përgjigja për çdo pyetje që ka ngritur Ungjilli: Kush është ky njeri? Ai është ai me gjithë pushtetin — jo ndonjë autoritet, jo autoritet në fusha të caktuara, por i gjithë autoriteti në qiell e në tokë. Udhëheqësit fetarë nuk mund ta mbanin, Pilati nuk mund ta mbante, vdekja nuk mund ta mbante. Ai nuk është një opsion midis shumë të tjerëve, ai është Zoti i gjithçkaje. > "Shkoni pra dhe bëni dishepuj nga të gjithë kombet, duke i pagëzuar në emër të Atit, të Birit dhe të Frymës së Shenjtë, duke u mësuar të zbatojnë të gjitha gjërat që ju kam urdhëruar." > > Urdhri rrjedh nga autoriteti. Meqenëse ai ka gjithë autoritetin, ata mund të shkojnë kudo. Fjala *"shkoni"* nuk do të thotë vetëm misione të huaja. Do të thotë: *ndërsa vazhdoni jetën tuaj (ndërsa e jetoni jetën tuaj), kudo që të shkoni, bëni dishepuj*. Tri gjëra janë urdhëruar: *shko, pagëzo, mëso*. Pagëzimi shënon fillimin e përkatësisë, mësimdhënia vazhdon gjithë jetën. Dhe përmbajtja e mësimdhënies është gjithçka që ai urdhëroi, që do të thotë se i gjithë Ungjilli i Mateut është kurrikula. "Dhe ja, unë jam me ju gjithë ditët deri në mbarim të botës." Fjalia e fundit e Ungjillit. Porosia është e jashtëzakonshme, detyra është globale dhe zgjat breza të tërë. Dhe fjala e tij përmbyllëse nuk është një metodë apo një strategji, është një premtim: *"Unë jam me ju, gjithmonë, deri në fund."* Mateu fillon me emrin *Emanuel* (Perëndia me ne). Ai mbaron me të njëjtin premtim në gojën e mbretit të ringjallur. I gjithë Ungjilli është i rrethuar nga kjo e vërtetë e vetme: Perëndia është me ne. Fjalët kyçe *Egerte: Ai është ringjallur."* Formë pasive e cila është e rëndësishme. Ai nuk u ringjall me përpjekjet e tij ashtu siç zgjohet dikush nga gjumi. Ai u ringjall, Ati e ringjalli atë. Kjo është në përputhje me mënyrën se si Dhiata e Re flet për ringjalljen në të gjithë tekstin. * **Exousia:** *"Autoritet"* — e drejta për të vepruar. E njëjta fjalë që turmat përdorin në kapitullin 7 kur thanë se ai mësoi si një me autoritet. Tani ai e pretendon atë absolutisht: gjithë autoriteti në qiell dhe në tokë. Ai që mësoi me autoritet tani deklaron se gjithë autoriteti i përket atij. Matheteuo:** *"Të bësh një dishepull"* — folja kryesore në Porosinë e Madhe. Shko, pagëzo dhe mëso më shumë janë të gjitha pjesore që mbështesin këtë urdhër të vetëm. Qëllimi nuk janë vendimet apo pjesëmarrja, por njerëzit që mësojnë të ndjekin Jezusin në gjithë jetën e tyre. *Aion:** *"E epokës"* — deri në fund. Premtimi përmbyllës arrin deri në fund të epokës, jo vetëm në fund të jetës së dishepujve, jo vetëm në fund të shekullit të parë, por deri në fund të gjithçkaje. Prania e Jezusit nuk është një rregullim i përkohshëm. ### Lidhja me Dhiatën e Vjetër Mateu 28 bashkon fije që përshkruajnë të gjithë Dhiatën e Vjetër: * **Danieli 7:13-14:** Çdo autoritet, lavdi dhe pushtet sovran i është dhënë Birit të njeriut. Jezusi e citon këtë në gjyqin e tij para Kajafës. Tani pas ringjalljes, ai shpall përmbushjen e saj. Autoriteti që Danieli pa t'i jepej Birit të njeriut i është dhënë atij; ringjallja e tij është kurorëzimi i tij. * **Isaia 49:6:** "Do të të bëj dritë për kombet, që shpëtimi im të arrijë deri në skajin e tokës." Porosia e drejtuar të gjithë kombeve është përmbushja e premtimit të Perëndisë ndaj Abrahamit në Zanafillën 12:3, të përsëritur nëpërmjet Isaisë. Kjo nuk kishte të bënte kurrë vetëm me Izraelin, gjithmonë i drejtohej çdo kombi. * **Psalmi 2:7-8:** "Ti je Biri im, më kërko dhe unë do të të jap kombet trashëgimin tënde." Porosia e Madhe është përmbushja e këtij psalmi mbretëror. Ati i jep Birit kombet, Biri dërgon popullin e tij për t'i bërë dishepuj. * **Zanafilla 1:28:** "Mbusheni tokën dhe nënshtrojeni." Porosia fillestare për njerëzimin tani mbreti i ringjallur jep një porosi të re që i bën jehonë të parës: shkoni në të gjithë tokën. Ajo që humbi në vjeshtë po rikthehet nëpërmjet Ungjillit. Ungjilli sipas Mateut fillon me një gjenealogji që lidh Jezusin me Abrahamin dhe Davidin. Ai përfundon me një porosi drejtuar të gjithë kombeve. Historia që filloi me një familje tani i dërgohet çdo familjeje në tokë. ### Aplikimi për ne sot * Ringjallja është një ftesë për të ardhur dhe për të parë. Engjëlli e tha: *"Ejani dhe shikoni vendin ku ai ishte shtrirë."* Besimi nuk është i verbër, ai bazohet në prova. Varri i bosh, dëshmitarët okularë, jetët e ndryshuara të njerëzve që ishin fshehur... të gjitha janë në dispozicion për t'u shqyrtuar. * Ai i quan njerëzit e tij të dështuar *"vëllezër"*. Pas gjithçkaje që bënë dishepujt, Jezusi i ringjallur i quan ata vëllezër. Çfarëdo që keni bërë, çfarëdo që keni dështuar, kjo fjalë ende thuhet: jo të huaj, jo ish-pasues, por vëllezër. * Disa dyshuan dhe Jezusi prapëseprapë i dërgoi. Mateu nuk e fsheh këtë. Nëse ju dërgojnë në një mision që duket shumë i madh për besimin tuaj, jeni në shoqëri të mirë. Dishepujt që dështuan shkuan edhe përmbysën botën. * Ky urdhër na përket të gjithëve: *Shkoni, pagëzoni dhe mësoni të tjerët.* Kjo nuk iu dha vetëm të 11-tëve, është thirrja e çdo ndjekësi të Jezusit në çdo brez. Ndërsa vazhdoni jetën tuaj — në familjen tuaj, në lagjen tuaj, në punën tuaj — bëni dishepuj. * Ai është gjithmonë me ju. Fjala e fundit e Ungjillit është një premtim, jo një urdhër. Ju nuk jeni dërguar vetëm. Jezusi që ka të gjithë autoritetin shkon me ju deri në fund të botës. Çfarë mësojmë nga ky kapitull? 1. Ringjallja është thelbi i gjithçkaje. Nëse është e vërtetë, atëherë Jezusi është ai që tha se ishte dhe çdo gjë që premtoi mund të besohet. Nëse nuk është, asgjë në Ungjill nuk ka rëndësi. Ringjallja është e vërtetë. 2. Zoti zgjedh dëshmitarë të papritur. Gratë vinin të parat, dëshmia e tyre nuk pranohej në gjykatat romake apo hebraike, Zoti i zgjodhi ato gjithsesi. Ai ende tenton të punojë nëpërmjet njerëzve që bota i anashkalon. 3. I gjithë autoriteti i përket mbretit të ringjallur — jo disa, jo në zona të caktuara, i gjithë, në qiell dhe në tokë. Kjo ndryshon gjithçka në mënyrën se si përballemi me çdo gjë. 4. Fjala e fundit e Ungjillit është prania, jo udhëzimi. Ai i dërgon ata me një porosi dhe e mbyll me një premtim: *"Unë jam me ju gjithmonë."* Kjo është baza mbi të cilën qëndron çdo gjë tjetër. Vargu për të mbajtur mend:** "Dhe ja, unë jam me ju gjithë ditët deri në mbarim të botës." — Mateu 28:20 Paqja dhe hiri i Perëndisë qoftë me gjithsecilin prej jush, Zoti ju bekoftë!