Latest / Przygody Felka Wafelka - bajki dla dzieci / Czy z węgla można zrobić diament? 💎 Nauka dla dzieci | Felek Wafelek (SNF_018)

Transcript

Czy z węgla można zrobić diament? 💎 Nauka dla dzieci | Felek Wafelek (SNF_018) · Przygody Felka Wafelka - bajki dla dzieci

• 0:00
  Cześć, tu ja felek, wafelek i dziś mam palce czarne jak
• 0:04
  tablica po klasówce z wiedzy o kakao w mojej czekoladowej
• 0:08
  chatce zapachniało artystycznie. Wyciągnąłem kawałek węgla
• 0:12
  rysunkowego i mówię do siebie. No dobra, felek, dziś robimy
• 0:16
  portrety poważne, dostojne, takie, że aż kruszonka z dumy
• 0:21
  chrupie, ustawiłem kartkę. Przyłożyłem węgiel i zacząłem
• 0:26
  szur szur szur szur najpierw narysowałem oczy jak 2 groszki
• 0:31
  pieprzu, potem uśmiech jak banan i wtedy puf.
• 0:37
  Węgiel zrobił mi dymek artysty prosto na stół, a ja zamiast
• 0:41
  wyglądać jak malarz, wyglądałem jak wafelek, który przytulił
• 0:45
  komin i nie umie się odczepić. Przetarłem palec o palec.
• 0:49
  Zostaje Czarny ślad przetarłem ślad o rękaw, rękaw już nie chce
• 0:54
  ze mną rozmawiać i nagle mnie tknęło.
• 0:57
  Hej. Jak to możliwe, że to samo coś
• 1:01
  raz jest miękkie i brudzące jak ten węgiel a raz twarde jak
• 1:05
  diament, który potrafi zarysować prawie wszystko?
• 1:10
  Sięgnąłem po mój notatnik naukowo czekoladowy i zacząłem
• 1:13
  węszyć na czekoladowym tropie. Okazało się, że naukowcy mają na
• 1:18
  to słowo alo, tropia, a ja mówię prościej, węgiel ma
• 1:24
  przebieranki. Wyobraź sobie, że masz te same
• 1:27
  klocki lego, te same ten sam kolor, ten sam kształt, ale raz
• 1:32
  budujesz z nich twardy zamek. Raz robisz dywanik z płytek, a
• 1:36
  raz kulę jak piłkę to nie klocki się zmieniły tylko sposób w jaki
• 1:41
  je połączyłeś w węglu klockami są atomy węgla, a przebieranką
• 1:46
  jest to jak się trzymają za ręce.
• 1:50
  Diament to węgiel w zbroi rycerskiej.
• 1:53
  Atomy są spięte w mocną, trójwymiarową kratkę, jakby
• 1:56
  każdy trzymał się kilku sąsiadów naraz i nikt nie puszczał.
• 2:00
  Dlatego diament jest taki twardy, naciskasz, a on mówi,
• 2:04
  nie dziękuję. Ja się nie uginam.
• 2:07
  Grafit to z ołówka to węgiel w naleśnikach warstwach.
• 2:11
  Każda warstwa jest mocna jak chrupiący wafel, ale pomiędzy
• 2:15
  warstwami jest takie delikatne muśnięcie.
• 2:18
  Prawie jak przyklejenie na słowo honoru warstwy potrafią się po
• 2:21
  sobie ślizgać i dlatego grafit zostawia ślad na kartce,
• 2:25
  rozmazuje się i bywa smarująca. A wiecie jak daleko są od siebie
• 2:29
  te warstwy około 0,335 nanometra czyli 0,00000000335 m tak mało,
• 2:42
  że nawet mój okruszek musiałby założyć okulary i tu jest
• 2:46
  jeszcze jeden smaczek. Grafit dobrze przewodzi prąd, bo
• 2:50
  w tych warstwach elektrony mogą się ślizgać jak łyżwy po lodzie.
• 2:55
  Diament za to niechętnie przewodzi.
• 2:58
  Bo w jego zbroi wszystko jest tak spięte, że elektrony mają
• 3:01
  mniej swobody. To taka różnica jak między
• 3:04
  tańcem na parkiecie, a staniem w kolejce po kakao.
• 3:08
  A teraz wchodzi on cały na cienko.
• 3:11
  Grafen to jakby wziąć grafit i oddzielić z niego jedną warstwę,
• 3:16
  jeden naleśnik z całej sterty i grafen ma wow.
• 3:20
  Fakt, który zawsze robi mi w głowie.
• 3:22
  Teoretyczna powierzchnia właściwa grafenu to około 2630
• 3:27
  m² x 1 g. Tak dokładnie powtórzę na 1 g 1
• 3:35
  g to dokładnie tyle co jeden tik tak i tylko 2 kalorie, a
• 3:40
  powierzchniowo to tyle, co aż 6 boisk do gry w koszykówkę.
• 3:45
  To dlatego naukowcy tak go lubią, bo przy tylu miejscach na
• 3:48
  powierzchni. Łatwo coś łapać, magazynować
• 3:51
  albo budować sprytne materiały. No i jeszcze moja dzisiejsza
• 3:55
  przygoda sadza sadza to taki węgiel w wersji kruszonka
• 4:00
  chaosu, drobniutkie cząstki nieregularne, które powstają
• 4:04
  często wtedy, gdy coś się pali i nie ma idealnych warunków, by
• 4:08
  spaliło się do końca i sadza ma super moc brudzenia wszystkiego
• 4:13
  co kochasz, zwłaszcza białych skarpet, a teraz natura.
• 4:19
  Głęboko pod ziemią węgiel potrafi dostać takie ciśnienie i
• 4:22
  temperaturę, że układa się w diamentową kratkę.
• 4:25
  A w ogniu dymie przy szybkim pyr pyr spalania częściej robi się
• 4:30
  sadza. Natura nie pyta co wolisz,
• 4:33
  natura po prostu miesza warunki jak kucharz i mówi dobra, dziś
• 4:37
  będzie wersja taka i wtedy pomyślałem, skoro węgiel ma
• 4:41
  przebieranki, to czy są jeszcze inne bardziej kosmiczne?
• 4:46
  Są. Wyobraź sobie węglową piłkę
• 4:50
  nożną taką kulę z pięciokątów i sześciokątów tylko, że z atomów
• 4:55
  najsłynniejsza to c 60, czyli bakyball.
• 5:01
  Odkryto je w 1985 roku, a za to odkrycie przyznano Nobla w
• 5:05
  chemii w 1996 roku. I to jest dla mnie piękne
• 5:13
  węgiel, może być i zbroją diament i ołówkiem, grafit i
• 5:18
  płachtą grafen i piłką full ren. A nanorurki węglowe wyobraź
• 5:26
  sobie, że bierzesz grafenową płachtę i zwijasz ją w
• 5:29
  mikroskopijną rurkę jak makaronik rurka takie rurki
• 5:34
  potrafią być lekkie, wytrzymałe i przewodzące, więc naukowcy
• 5:38
  widzą w nich materiał do nowoczesnych kompozytów i
• 5:41
  elektroniki. W skrócie węgiel potrafi być i
• 5:45
  piórkiem i Stalą zależy od przebrania.
• 5:50
  No dobrze, eksperyment felka bezpieczny domowy, Zero ognia
• 5:55
  tylko szur szur i ojej. Weź kartkę i ołówek zamaluj
• 6:00
  mocno mały kwadrat aż zrobi się ciemny i lekko błyszczący.
• 6:05
  Teraz pod szyj po nim palcem albo chusteczką.
• 6:07
  Zobaczysz, że grafit się rozmazuje.
• 6:10
  To właśnie te warstwy naleśników w mikroskali robią ślizg, ślizg
• 6:15
  i zostawiają ślad. A jak chcesz wersje dla
• 6:18
  detektywów? Spróbuj na 2 papierach gładkim i
• 6:22
  szorstkim i porównaj gdzieś lat jest mocniejszy.
• 6:27
  I kiedy tak siedziałem przy stole czarnym jak noc, ale serce
• 6:32
  miałem jasne, pomyślałem, że allo tropia węgla jest trochę
• 6:36
  jak my. Ten sam materiał, serce,
• 6:40
  ciekawość, codzienność, a możemy się ułożyć inaczej.
• 6:45
  Ktoś jest jak diament, wytrwałości, ktoś jak grafit w
• 6:49
  delikatności, ktoś jak grafen w pomysłach, które wydają się
• 6:53
  cienkie, a robią wielką robotę, nie musisz być najtwardszy, nie
• 6:58
  musisz być najgłośniejszy, wystarczy, że ułożysz swoje
• 7:02
  klocki po swojemu. I zostawisz po sobie dobry ślad,
• 7:06
  nawet jeśli czasem jest trochę rozmazany.
• 7:10
  A teraz pytanie do ciebie, gdybyś mógł mogła wybrać jedną
• 7:15
  przebierankę węgla na dzień diament, grafit, grafen na nurkę
• 7:20
  czy full piłkę? Co by to było i dlaczego?
• 7:26
  Daj znać, a ja idę sprzątać stół.
• 7:29
  Pamiętaj słodkie myślenie to rozwiązanie.
• 7:33
  Jeżeli felek stał się już znajomym głosem w waszym domu,
• 7:36
  zaobserwujcie nasz kanał i zostawcie ocenę, to dla nas
• 7:40
  najmilszy sygnał, by opowiadać dalej, a jeśli chcecie wesprzeć
• 7:44
  przygody felka, możecie postawić mu symboliczne kakao na
• 7:47
  patronite. Ten mały gest daje nam wielką
• 7:51
  moc do tworzenia kolejnych historii na czekoladowym tropie
• 7:55
  link znajdziecie w opisie. Dziękuję, że jesteście częścią
• 7:58
  tego świata.