Latest / BNR Nieuws Vandaag / Avondnieuws: Nederland wil bijdragen aan veilige Straat van Hormuz
Transcript
- 0:03Speaker 1: BNR Nieuwsradio. Avondnieuws.
- 0:09Speaker 2: Niels Heithuis en Mark Beekhuis.
- 0:12Speaker 3: Fijn dat je luistert. Hier is het nieuws om mee
- 0:13Speaker 3: thuis te komen. Wat betekent het? Staakt het vuren tussen
- 0:16Speaker 3: Iran en de VS voor de oliemarkt? Als de straat
- 0:18Speaker 3: van Hormuz opengaat, is de kous dan af. Het KNMI
- 0:22Speaker 3: heeft een instrument ontwikkeld... waarmee het risico bosbranden beter kan
- 0:25Speaker 3: worden voorspeld. En de bosbranden nemen toe, dus dat is
- 0:28Speaker 3: een handig instrument. De advocatenkantoor van de echtpaar Knoops... moet
- 0:31Speaker 3: een ex-client een ton terugbetalen. Maar we beginnen in het Midden-Oosten.
- 0:37Speaker 2: Ja, we beginnen met het laatste nieuws uit het Midden-Oosten.
- 0:39Speaker 2: Het Israëlse leger, daar voert op het ogenblik grote aanvallen
- 0:42Speaker 2: uit op Libanon. En sinds het begin van de oorlog
- 0:45Speaker 2: zijn dit de grootste aanvallen tot nu toe. Er zouden
- 0:47Speaker 2: vandaag honderden slachtoffers
- 0:49Speaker 3: zijn gevallen. Verschillende golfstaten melden luchtaanvallen, ondanks het staakt het vuren.
- 0:53Speaker 3: Volgens Koeweit heeft Iran de olie-infrastructuur... En Nederland
- 0:58Speaker 2: samen met zeven andere landen... gaan bijdragen aan het waarborgen
- 1:02Speaker 2: van een vrije doorvaart... van de straat van Hormuz. Nu
- 1:05Speaker 2: daar tijdelijk een staak dat vuur is in elk geval.
- 1:07Speaker 2: En ook onder andere Frankrijk en Duitsland en het Verenigd Koninkrijk...
- 1:11Speaker 2: doen daarbij mee zijn, dus van die zeven landen.
- 1:13Speaker 3: Drie van de zeven. Daar gaan we over praten met
- 1:15Speaker 3: onze Europa-verslaggever Stefan de Vries. Stefan, een paar grote Europese
- 1:19Speaker 3: landen doen dus mee. Kunnen we iets zeggen over hoe
- 1:22Speaker 3: dat waarborgen van de navigatievrijheid er dan uit moet gaan zien? Nee,
- 1:27Speaker 3: dat is op dit
- 1:28Speaker 4: moment eigenlijk volstrekt onduidelijk. De straat van Hormoes ligt ook
- 1:32Speaker 4: bezaaid met mijnen. Misschien dat er mijnen geveegd worden door
- 1:36Speaker 4: die gelegenheidscoalitie, maar het is niet duidelijk wat daar nu
- 1:41Speaker 4: mee bedoeld wordt eigenlijk in die verklaring van de tien
- 1:44Speaker 4: Europese leiders vanmiddag.
- 1:46Speaker 3: Ja, Nederland heeft dat er eerder ook al uitgesproken. Dat
- 1:48Speaker 3: als het eenmaal tot een staart het vuur kon, als
- 1:51Speaker 3: het rustig is... dan zou Nederland een bijdrage kunnen leveren.
- 1:54Speaker 3: Is dat moment eigenlijk al aangebroken? Dat blijkt toch eigenlijk
- 1:57Speaker 3: ook niet uit die verklaring, of wel
- 1:59Speaker 4: Nee, eigenlijk niet. De Europese leiders zijn natuurlijk opgelucht. Ze
- 2:02Speaker 4: kijken wel op de klok met één oog. Daar tikt
- 2:07Speaker 4: vanaf nu 336 uur af... tot het einde van de wapenstilstand.
- 2:12Speaker 4: En wat dan? De Europese leiders pleiten voor een duurzame oplossing.
- 2:17Speaker 4: Dat klinkt eensgezind, maar dat is eigenlijk voor het eerst
- 2:20Speaker 4: in deze crisis. Tegelijkertijd de Spaanse premier Pedro Sánchez bijvoorbeeld...
- 2:25Speaker 4: die waarschuwt dat Europa zich niet rijk moet rekenen... na
- 2:28Speaker 4: weken van chaos. Want ja, wat gaat er nu weer
- 2:31Speaker 4: gebeuren met deze regio? Donald Trump is volslagen onvoorspelbaar. En
- 2:38Speaker 4: daar kun je natuurlijk eigenlijk geen serieus beleid op voeren.
- 2:41Speaker 4: Maar ja, het is op dit moment wat het is.
- 2:45Speaker 4: En daar doen de Europese leiders het dan maar mee.
- 2:48Speaker 4: Even voor de duidelijkheid,
- 2:48Speaker 3: hoe staat het nu met die straat van Hormuz? Gaan
- 2:51Speaker 3: daar al schepen richting Europa?
- 2:54Speaker 4: Ja, voorzichtig
- 2:55Speaker 4: Twee schepen zijn inmiddels door de straat gevaren. Een Grieks
- 2:58Speaker 4: schip en een Liberiaans vrachtschip. Maar er liggen nog 426 tankers vast.
- 3:03Speaker 4: Dat ruim je dus niet op in één dag. En
- 3:06Speaker 4: er zit nog een haletje onder het gras. Iran zegt
- 3:08Speaker 4: dat passage mogelijk is. Maar de schepen moeten dat coördineren
- 3:12Speaker 4: met de Iraanse schepen. Dus Iran lijkt de straat te
- 3:15Speaker 4: willen gebruiken als een soort hefboom... voor geopolitieke invloed, ook
- 3:19Speaker 4: na de wapenstilstand. En Europa is daar niet gerust op.
- 3:22Speaker 4: En daarom zei Macron vanmorgen dat vijftien landen klaarstaan... voor
- 3:26Speaker 4: een definitieve missie. Maar ja, hoe dat moet uitzien, daar
- 3:30Speaker 4: is op dit moment nog geen duidelijkheid over.
- 3:32Speaker 2: Nee, je zegt nu vijftien landen. Eerst zei je al
- 3:34Speaker 2: tien landen. En ik zei samen met zeven landen zijn
- 3:38Speaker 2: er acht. Hoe zit deze coalitie in elkaar? Zijn er
- 3:41Speaker 2: landen die wel zeggen het is een goed idee... maar
- 3:43Speaker 2: we gaan niet die kant op varen
- 3:45Speaker 4: Je zou het aan Emmanuel Macron moeten vragen. Die heeft
- 3:48Speaker 4: dit gezegd. Ja, dat is ook wel kenmerkend. De totale
- 3:52Speaker 4: onduidelijkheid wie nu wat gaat doen.
- 3:56Speaker 2: Als ik Europa wil bellen, welke vijftien landen moet ik
- 3:59Speaker 2: dan bellen?
- 4:00Speaker 4: Nou ja, dat niet alleen, maar waar ga je van uit?
- 4:03Speaker 4: Het is nu wel duidelijk dat werkelijk geen enkel woord
- 4:06Speaker 4: dat Donald Trump zegt... dat je daar enige waarde aan
- 4:10Speaker 4: kunt hechten. Je kunt je alleen maar voorbereiden op de
- 4:12Speaker 4: ergste situatie. Dus de leiders die improviseren op dit moment...
- 4:18Speaker 4: zich een slag in de ronde in de hoop dat
- 4:20Speaker 4: die hele toch bredere wapenstilstand inderdaad in ieder geval twee
- 4:25Speaker 4: weken bij voorkeur nog veel langer aan zal houden. En
- 4:28Speaker 4: dat de klappen die de wereldeconomie de afgelopen weken heeft gekregen,
- 4:32Speaker 4: dat die een beetje worden verzacht. Maar het is volledig
- 4:36Speaker 4: natuurlijk in de handen van een onvoorspelbare Amerikaanse president.
- 4:40Speaker 3: Ja, en we moeten ook niet vergeten dat die coalitie
- 4:43Speaker 3: eerder al ontstond... In de discussie over moet de NAVO
- 4:48Speaker 3: niet meedoen de Amerikanen helpen, toch? Dus Trump vond dat
- 4:55Speaker 3: de NAVO daar niks aan had in deze situatie. Wat
- 4:57Speaker 3: ook klopte, want daar is de NAVO niet voor. Maar
- 5:01Speaker 3: toen hebben toch een aantal landen uit het Atlantische Pact gezegd...
- 5:05Speaker 3: we willen wel als er een start het vuur is
- 5:07Speaker 3: een bijdrage leveren. En dit lijkt daar een
- 5:09Speaker 4: vervolg op. Nou, dat zou ik niet zeggen, want de
- 5:13Speaker 4: situatie is weer heel anders... dan een paar weken geleden.
- 5:16Speaker 4: De reactie van onder andere ook Nederland en Frankrijk... was
- 5:19Speaker 4: dat als de rust is weergekeerd... dan zouden ze een
- 5:24Speaker 4: eventueel bijdrage kunnen leveren... in het openhouden van de straat
- 5:27Speaker 4: van Hormuz. Maar dat was een paar weken geleden. De
- 5:31Speaker 4: situatie is nu weer anders. Donald Trump staat volledig in
- 5:36Speaker 4: zijn hemd... met deze uitkomsten. Hij is een oorlog begonnen
- 5:41Speaker 4: zonder een idee te hebben... waarom, hoe je daar weer uitkomt.
- 5:45Speaker 4: Dus het is opnieuw een totaal andere situatie dan vorige week.
- 5:49Speaker 2: Maar nou doe je ze tekort, Stefan. Ik heb fans gehoord,
- 5:52Speaker 2: de vice-president... en die zegt dat ze victory met een
- 5:56Speaker 2: hoofdletter V hebben bereikt. Dus de oorlog is gewonnen en
- 5:59Speaker 2: het is helemaal goed.
- 6:01Speaker 4: Ja, Defensie-minister Hexed zei ook vanmiddag in een persconferentie... dat
- 6:05Speaker 4: Iran gesmeekt heeft en dat de VS het lot van
- 6:09Speaker 4: Iran nu controleren... en niet andersom. Ja, dat kan misschien,
- 6:14Speaker 4: misschien ook niet. Dat weet eigenlijk niemand. En dat is
- 6:17Speaker 4: precies de toon waar Europa zo nerveus van wordt. Het
- 6:21Speaker 4: schildert een beeld van Amerika dat oorlog als handelspolitiek beschouwt.
- 6:27Speaker 4: Het is totaal... Wat moet je ervan maken? Je kan
- 6:30Speaker 4: niet meer van de Amerikanen op aan. Dat weten de
- 6:33Speaker 4: Europese leiders heel goed. Maar tegelijkertijd moet ze natuurlijk beeldschetsen...
- 6:37Speaker 4: dat ze wel alles onder controle hebben. Dat ze tevreden
- 6:40Speaker 4: zijn met deze wapenstilstand... Maar niemand weet natuurlijk echt waar
- 6:44Speaker 4: het heen
- 6:44Speaker 3: gaat. Even kort nog, Stefan. Vrijdag beginnen de onderhandelingen in Islamabad. Tenminste,
- 6:48Speaker 3: dat is door Pakistan gemeld, meen ik. Wat verwacht Europa daarvan?
- 6:55Speaker 4: Ja, niet veel eerlijk gezegd. Trump stuurde Witkoff en Kushner
- 6:59Speaker 4: naar Islamabad. Dat zijn geen diplomatieken natuurlijk in de klassieke zin.
- 7:03Speaker 4: Iran heeft al de eigen openingsinzet gepubliceerd. De sanctieverlichting, erkenning
- 7:08Speaker 4: van het recht op verrijking van uranium. Controle over de
- 7:12Speaker 4: straat van Ormoes, dus een hoge lat. En Europa zit
- 7:15Speaker 4: weer opnieuw aan de zijlijn. We zijn niet uitgenodigd, niet geraadpleegd.
- 7:19Speaker 4: Maar uiteindelijk wel het continent dat waarschijnlijk... het hardste rekening
- 7:23Speaker 4: betaalt als het misgaat. Sanchez, de Spaanse premier, die zei
- 7:29Speaker 4: het scherp... je kunt niet applaudisseren voor wie de wereld
- 7:31Speaker 4: in brand steekt... en dan met een emmer komt aanzetten.
- 7:34Speaker 4: En dat gevoel leeft echt breed op het continent. We
- 7:38Speaker 4: hebben dus twee weken rust, in theorie. Althans, zoals het
- 7:41Speaker 4: er nu naar uitziet. Maar het vertrouwen in Amerika als
- 7:44Speaker 4: bondgenoot was natuurlijk al beschadigd. En het lijkt er nu
- 7:48Speaker 4: op dat die beschadiging misschien wel onherstelbaar is.
- 7:52Speaker 3: Stefan de Vries, meer Europees nieuws in de podcast. Make
- 7:55Speaker 3: Europe Great Again.
- 7:57Speaker 2: En we hebben trouwens ook de Nederlandse Reders, de Koninklijke
- 8:00Speaker 2: Vereniging van Nederlandse Reders, gevraagd om een reactie op de
- 8:03Speaker 2: heropening waarschijnlijk van de straat van Omoes. Zij vinden het
- 8:05Speaker 2: daar nog veel te vroeg, je zou denken, ze staan
- 8:07Speaker 2: te juichen, de straat gaat weer open, maar ze vinden
- 8:09Speaker 2: het nog te vroeg voor zo'n soort reactie. Ze zijn
- 8:13Speaker 2: opgelucht dat er nu een deal is, voor een tijdelijk
- 8:15Speaker 2: staakt het vuren, en dat er ook de intentie is
- 8:18Speaker 2: om de straat echt weer te openen, maar hoe dat
- 8:19Speaker 2: allemaal moet gebeuren, zeggen zij... Dus het enthousiasme wat je
- 8:25Speaker 2: zou verwachten, dat is er nog niet. En ze zeggen
- 8:27Speaker 2: misschien over 24 of 48 uur dat het al wel duidelijk is.
- 8:30Speaker 2: Tot die tijd houden we ons nog even stil. En
- 8:33Speaker 2: zolang de kaders en de voorwaarden er nog niet liggen...
- 8:36Speaker 2: willen de reders ook helemaal niets hierover in de media zeggen.
- 8:44Speaker 2: De olie- en gasprijzen schoten naar beneden. Toen werd bekendgemaakt
- 8:48Speaker 2: dat er een voorlopig staak... het vuren tussen de VS
- 8:50Speaker 2: en Iran was. Gas is nu ongeveer 17 procent goedkoper. Een
- 8:54Speaker 2: vat olie ruim 15 procent. Hartstikke fijn natuurlijk. Maar dat is
- 8:59Speaker 2: ook maar weer net zo lang als het duurt. Hoe
- 9:01Speaker 2: lang zal dit meegaan? Gaan we vragen aan energiek deskundige
- 9:04Speaker 2: Jilles van den Beukel... van het Den Haag Centrum voor
- 9:07Speaker 2: Strategische Studies. Goedemiddag. Goedemiddag. Een zucht van opluchting door de
- 9:12Speaker 2: markt vandaag waargenomen. Was dat ook uw gevoel
- 9:18Speaker 5: Ik denk, het begon met een zucht van opluchting... en
- 9:20Speaker 5: daarna de onzekerheid, wat gaat er nu echt gebeuren? Want
- 9:28Speaker 5: voorlopig is er nog niet veel scheepvaart die door de
- 9:31Speaker 5: straat heen vaart. Je hoort ook berichten die de ronde
- 9:35Speaker 5: doen van een dollar per... per vat olie dat Iran
- 9:41Speaker 5: zou gaan heffen. Dat komt neer op ongeveer 2 miljoen per
- 9:45Speaker 5: grote tanker. Kortom, er is nog echt veel onduidelijk. Ja,
- 9:48Speaker 5: en die olieprijs komende dagen... we weten niet of die
- 9:52Speaker 5: omhoog of omlaag zal gaan... maar wel dat het waarschijnlijk
- 9:55Speaker 5: heel volatiel zal blijven.
- 9:57Speaker 2: Ongetwijfeld, maar een dollar per vat... dat is ongeveer een
- 10:00Speaker 2: procent op het ogenblik toch ietsje minder. Dus met de
- 10:03Speaker 2: volatiliteit van nu kunnen we dat wel hebben.
- 10:07Speaker 5: Dat kunnen we wel hebben. Maar ja, het gaat om
- 10:09Speaker 5: het principe dat Iran zo'n macht heeft over deze straat.
- 10:14Speaker 5: Dat is toch voor de golfstaten, ja, ligt dat heel
- 10:17Speaker 5: moeilijk
- 10:18Speaker 5: Waar was u nou vandaag het
- 10:19Speaker 2: meest benieuwd naar, wat er allemaal in beweging kwam
- 10:24Speaker 5: Ik ben benieuwd, nou niet zozeer vandaag, maar komende twee,
- 10:27Speaker 5: drie dagen... van begint dat verkeer nu echt op gang
- 10:31Speaker 5: te komen... of blijft dat heel mondje spaat? Ja, en
- 10:35Speaker 5: je krijgt toch het idee dat dat voorlopig heel mondje
- 10:38Speaker 5: spaat zal blijven.
- 10:40Speaker 2: Want we hebben tot nu toe gehoord van twee schepen.
- 10:42Speaker 2: Dat hoor je in alle berichten steeds terugkomen. Twee tankers
- 10:44Speaker 2: zijn er dan door de straat heen gekomen. Telt dat
- 10:50Speaker 2: mee of is dat een afrondingsfout? Daar moeten we het
- 10:52Speaker 2: eigenlijk niet over hebben. Nou, twee lijkt
- 10:55Speaker 5: wel erg veel op nul, zou ik zeggen. Er zit
- 10:57Speaker 5: heel veel olie in zo'n schip, toch? Ja. Ja, er
- 11:01Speaker 5: zit wel heel veel olie in. Maar toch zitten hier
- 11:05Speaker 5: honderden schepen te wachten. Dus ja, als dit blijft met
- 11:12Speaker 5: bij wijze van spreken tien of twintig per dag... dan
- 11:16Speaker 5: is dat nog niet zo gek veel op de normale hoeveelheid...
- 11:20Speaker 5: van zo rond de honderd of honderdvijftig schepen per dag.
- 11:24Speaker 2: Oh, honderdvijftig is helemaal niet gek op een normale dag.
- 11:29Speaker 5: Ik dacht dat er gemiddeld zo rond de 120, 130 doorgingen. Met
- 11:33Speaker 5: wat variatie eromheen. Dus vanmorgen
- 11:35Speaker 2: hadden wij opgelucht adem. En iedereen dacht, morgen gaan we
- 11:38Speaker 2: weer tanken. Dan wordt het leven beter. Maar dan moeten
- 11:41Speaker 2: we wel eens niet rijk rekenen. Hoor ik dat zo
- 11:43Speaker 2: tussen de regels door alvast?
- 11:45Speaker 5: Toch wel, nou ja, als die 15% minder die we
- 11:49Speaker 5: nu zien voor de olieprijs... als dat blijft, dan zien
- 11:52Speaker 5: we zowel benzine als diesel... echt wel wat daar beneden
- 11:54Speaker 5: gaan aan de pomp. Aan de andere kant, als je
- 11:57Speaker 5: kijkt naar de futures... de prijs over een paar maanden,
- 12:01Speaker 5: de verwachting... hoe je nu kunt inkopen voor levering over
- 12:04Speaker 5: een half jaar... nou ja, dat gaat geleidelijk in zes
- 12:07Speaker 5: maanden naar beneden... maar niet op stel en sprong. En
- 12:11Speaker 5: het is ook maar afwachten natuurlijk of die verwachtingen uitkomen.
- 12:15Speaker 2: De olieprijs die de meeste mensen tegenkomen... is letterlijk alleen
- 12:19Speaker 2: bij de benzinepomp. En daar zie je hem als het
- 12:22Speaker 2: spannend wordt heel snel omhoog gaan. En als de kalmte terugkomt...
- 12:28Speaker 2: dan gaan de prijzen aan de pomp heel langzaam omlaag.
- 12:31Speaker 2: Is dat nou gewoon vals spel? Of zijn daar goede
- 12:35Speaker 2: redenen voor in de handel van olie... dat dat nou
- 12:37Speaker 2: eenmaal zo moet?
- 12:39Speaker 5: Dit is een langdurende discussie die wel nooit zal overgaan,
- 12:43Speaker 5: ben ik bang. Je kunt in ieder geval wel zeggen...
- 12:46Speaker 5: het gaat ook wel redelijk snel naar beneden. En of
- 12:50Speaker 5: het nou net zo snel is dat ze naar boven gaan...
- 12:52Speaker 5: daarover blijven toch de meningen een beetje verschillen. Maar hier
- 12:59Speaker 2: is geen echt antwoord
- 13:00Speaker 5: op
- 13:00Speaker 2: deze
- 13:00Speaker 5: vraag.
- 13:00Speaker 2: Dat
- 13:00Speaker 5: is ook interessant. Omdat ik dat eigenlijk ook niet durf.
- 13:05Speaker 5: Ik hoor beide kanten van het verhaal zeggen. En ja,
- 13:10Speaker 5: daar zelf onderzoek naar doen, dat is toch
- 13:13Speaker 2: lastig. Het is een groot project, ja. Ik kan me voorstellen,
- 13:15Speaker 2: qua mechanisme... dat als je vandaag ineens hele dure olie
- 13:17Speaker 2: moet inkopen... dat je dan morgen dat ook op je
- 13:20Speaker 2: pomp wil terugzien.
- 13:21Speaker 5: Maar zo werkt het niet. Het principe zou stijgen. In
- 13:26Speaker 5: principe zou een stijging en betaling van de olieprijs... net
- 13:29Speaker 5: zo stijl moeten zijn.
- 13:32Speaker 2: Als alle pompen allemaal heel duur zijn... dat niemand heel
- 13:35Speaker 2: graag met zijn prijs omlaag wil. Dus dat er dan
- 13:38Speaker 2: de tucht van de markt moet komen... en dat gaat
- 13:40Speaker 2: heel veel langzamer... dan de noodzaak om morgen hoge prijzen
- 13:43Speaker 2: in
- 13:44Speaker 3: te doen. Op dat front functioneert die markt niet helemaal
- 13:48Speaker 2: goed.
- 13:48Speaker 3: Daar heeft de Autoriteit Consument en Markt wel eens opmerkingen
- 13:52Speaker 3: over gemaakt. Geen kartel vastgesteld, maar... Men stemt de prijzen
- 13:57Speaker 3: nogal op elkaar af. En er is dan geen aanbieder
- 13:59Speaker 3: die zegt... we gaan nu acuut enorm omlaag. Hebben we
- 14:03Speaker 3: een prijsvechter nodig? Is dat het eigenlijk,
- 14:05Speaker 2: Jules van der Beukel
- 14:08Speaker 5: Nou ja, prijsvechters zijn er wel toch op de benzinemarkt. Ja,
- 14:15Speaker 5: die
- 14:15Speaker 2: zijn er echt wel. Daar zit het dan ook niet.
- 14:18Speaker 2: Hoe lang zouden we hier nog na-eileffecten van kunnen hebben...
- 14:22Speaker 2: in de energierekening en in de brandstofrekening?
- 14:27Speaker 5: Ik denk voor benzine en diesel toch een 6 à 9 maanden. Zeker
- 14:32Speaker 5: wel voordat het weer in de buurt is van het
- 14:34Speaker 5: niveau waarop we zaten voordat dit allemaal gebeurde. Voor gas
- 14:38Speaker 5: toch wel wat langer. Daar zie je de futures eigenlijk
- 14:41Speaker 5: een jaar lang tot de volgende lente op een vrij
- 14:44Speaker 5: constant niveau blijven voordat het dan weer naar beneden gaat.
- 14:48Speaker 5: Dan duurt het een jaar of twee. voordat je echt
- 14:51Speaker 5: weer op het niveau zit dicht bij waar we vandaan kwamen.
- 14:55Speaker 5: Een jaar of twee. En voor de benzine
- 14:57Speaker 2: in ieder geval tot de kerst, als ik het zo hoor. Dank,
- 15:00Speaker 2: Jannis van den Beukel van Onderwakkelijke Energie, deskundige. Gelukkig.
- 15:09Speaker 3: Ben ik binnenkort even in België. Ik vroeg hier nog
- 15:10Speaker 3: aan toe dat het is maar één bron van een
- 15:13Speaker 3: Iraans persagentschap. Maar toch wel het vermelden waard dat die
- 15:19Speaker 3: bron die zegt dat Iran zich zal terugtrekken uit het
- 15:21Speaker 3: staakt het vuren. Als de aanvallen op Libanon doorgaan. Want
- 15:26Speaker 2: Israël zegt, wij doen wel mee met het staakt het vuren.
- 15:30Speaker 2: Maar alleen richting Iran en niet richting Libanon.
- 15:32Speaker 3: Precies, dus dat krijgt nog een staart. Geert-Jan en Carrie
- 15:36Speaker 3: Knoops moeten een ex-client bijna een ton terugbetalen. Het advocaat
- 15:40Speaker 3: en echtpaar had de man niet duidelijk genoeg gemaakt... wat
- 15:42Speaker 3: de kosten van een strafzaak zijn. En dat is in
- 15:45Speaker 3: strijd met het consumentenrecht. Dat heeft de rechter bepaald. De
- 15:48Speaker 3: Knoopsen stonden deze ex-client bij van 2022 tot 2024... Daarbij hadden ze
- 15:59Speaker 3: de man hun uurtarief gegeven... en hij moest een voorschot
- 16:02Speaker 3: van 65.000 euro betalen. Maar een verwachting van het aantal benodigde
- 16:06Speaker 3: uren gaf het kantoor niet. Daardoor kon de man dus
- 16:08Speaker 3: geen goede inschatting maken... van de totale kost, al dus
- 16:11Speaker 3: de rechter. Hij betaalde in totaal 160.000 aan de advocaten. Dat
- 16:16Speaker 3: voorschot is hij kwijt, maar de rest moeten de advocaten...
- 16:18Speaker 3: dus aan hem terugbetalen. Dan het KNMI. De kans
- 16:23Speaker 2: op zonnebranden. Nou, zonnebranden. Bijna goed. De kans op natuurbranden
- 16:27Speaker 2: in Nederland is groter geworden... stelt het KNMI. Het instituut
- 16:30Speaker 2: gaat daarom de kans op natuurbranden voorspellen... kan voorbereiden. Verslaggever
- 16:37Speaker 2: Jorik Simonides, die nam een kijkje bij het KNMI in
- 16:39Speaker 2: de beeld. Sprak daar ook brandweerlieden. Goedemiddag Jorik. Dag Mark. Ja,
- 16:43Speaker 2: waardoor is de
- 16:44Speaker 1: kans ineens groter geworden op bosbranden? Ja, dat mag geen
- 16:47Speaker 1: verrassing zijn, dat is toch klimaatverandering. Natuurbranden worden toch wel
- 16:52Speaker 1: vaak aangestoken nog per ongeluk of expres door mensen. Maar
- 16:56Speaker 1: door klimaatverandering is de kans dat dat vervolgens ook tot
- 16:58Speaker 1: een brand leidt wel groter geworden, zegt klimaatwetenschapper Lone Mokkestorm
- 17:02Speaker 1: van het KNMI.
- 17:02Speaker 6: Wat je ziet is op het moment dat het droger wordt,
- 17:04Speaker 6: heter wordt, dat er meer brandstof beschikbaar komt. Dus de
- 17:09Speaker 6: vegetatie die droogt uit. En daardoor is de kans dat
- 17:12Speaker 6: zo'n brand ontstaat groter, maar kan hij zich bijvoorbeeld ook
- 17:15Speaker 6: sneller uitbreiden.
- 17:16Speaker 1: Want wat is daarin anders dan 10, 20 jaar geleden?
- 17:19Speaker 6: Je ziet vooral dat het neerslagtekort toeneemt. Dus echt die droogte.
- 17:23Speaker 6: Met name ook in de zomer. Op dit moment zien
- 17:25Speaker 6: we voornamelijk de natuurbrandpiek in het voorjaar. De zomermannen komen
- 17:30Speaker 6: daar steeds meer bij. Als je kijkt naar het jaar 2018 bijvoorbeeld.
- 17:34Speaker 6: Een jaar met een hele hete, droge zomer. Daarin hebben
- 17:37Speaker 6: we ook veel natuurbranden gezien in die maanden.
- 17:39Speaker 2: En dan is natuurlijk de vraag, het klimaat verandert gewoon.
- 17:42Speaker 2: Er is meer brandstof. Wat kan het KNMI daaraan doen
- 17:45Speaker 1: Ja, ze gaan beter adviseren eigenlijk. Er komt een soort natuurbrandverwachting,
- 17:49Speaker 1: zo noemen ze het. Het is een soort weervoorspelling eigenlijk.
- 17:52Speaker 1: Dat branden twee tot twee weken van tevoren kan voorspellen.
- 17:54Speaker 1: Dus ze kunnen straks voorspellen dat er op een bepaald moment...
- 17:57Speaker 1: ergens de komende twee weken de kans groter is... dat
- 18:00Speaker 1: er een natuurbrand uitbreekt in Nederland. Dat doen ze met
- 18:02Speaker 1: het combineren van... en allerlei gegevens, sowieso gewoon de weersvoorspelling
- 18:05Speaker 1: gebruiken ze daarvoor... maar ook data van branden uit het verleden,
- 18:08Speaker 1: natuurbranden uit het verleden... en wat daarvoor nodig was. En
- 18:11Speaker 1: ook een belangrijke factor, toch de menselijke factor. De kans
- 18:14Speaker 1: op een natuurbrand is bijvoorbeeld groter, heb ik me laten vertellen...
- 18:17Speaker 1: op zon- en feestdagen, want dan is het mooi weer.
- 18:20Speaker 1: Als het mooi weer is tenminste, zijn mensen vrij, is
- 18:22Speaker 1: het mooi weer, gaan ze erop uit. Doordat het lekker
- 18:24Speaker 1: warm is, gaan mensen naar buiten toe. En is het
- 18:26Speaker 1: ook nog eens droger, en dat allemaal gecombineerd... kan het
- 18:28Speaker 1: dus voor zorgen dat de kans dat zo'n brand in
- 18:30Speaker 1: de natuur uitbreekt groter is... Het is handig als de
- 18:33Speaker 1: brandweer allerlei van dat soort data krijgt... want die kunnen
- 18:35Speaker 1: zich dan er vervolgens op voorbereiden en daarmee aan de slag.
- 18:37Speaker 1: Zegt diezelfde Lone Mokkestorm van het KNMI tegen mij
- 18:40Speaker 6: We versturen eigenlijk een soort artificial intelligence verwachting... op basis
- 18:45Speaker 6: van onze weersverwachting... die aangeeft hoe groot de kans is
- 18:48Speaker 6: op x aantal branden. En de natuurbrandanalysten van het NIPV
- 18:52Speaker 6: gebruiken die informatie weer... om hun risicobeeld bij te stellen.
- 18:55Speaker 1: Ja, want wanneer wordt het gevaarlijk in Nederland qua weer...
- 18:59Speaker 6: Ja, die kans wordt groter op het moment dat de
- 19:01Speaker 6: temperatuur hoog is... relatieve vochtigheid laag is, maar ook de
- 19:05Speaker 6: wind speelt een grote rol. Dat echt hele subtiele verschillen
- 19:08Speaker 6: in die windsnelheid... en ook de windrichting, welke kant breidt
- 19:11Speaker 6: zo'n brand zich op... dat zijn hele belangrijke dingen.
- 19:14Speaker 2: Dat lijkt me heel handig voor de brandweer... die hier
- 19:17Speaker 2: ongetwijfeld dan paraat kan gaan
- 19:19Speaker 1: staan aan de rand van het bos. Dat geeft in
- 19:20Speaker 1: ieder geval allerlei inzichten nog. Ze hebben zelf ook al
- 19:22Speaker 1: heel veel data. De brandweer heeft een landelijk team van Natuurbranden...
- 19:25Speaker 1: En die hebben eigenlijk als fulltime baan in de gaten houden...
- 19:28Speaker 1: wanneer de kans op een natuurbrand groter is. En die
- 19:31Speaker 1: kunnen deze data natuurlijk goed gebruiken. Het geeft ze meer context.
- 19:34Speaker 1: Ik sprak met de teamleider van dat team van natuurbrandanalysten.
- 19:37Speaker 1: Brian Verhoeven heet die man. Hij is dus van de
- 19:39Speaker 1: landweer en houdt zich hier elke dag mee bezig. En
- 19:41Speaker 1: hij vertelde me dat ze dankzij deze informatie... vooral minder
- 19:44Speaker 1: snel overvallen worden met grote natuurbranden.
- 19:46Speaker 7: In het verleden zijn grootschalige, langdurige natuurbranden... nog wel een
- 19:49Speaker 7: soort van een verrassing geweest. Omdat we niet de condities
- 19:53Speaker 7: inzichtelijk hadden... waar we dat nu bijvoorbeeld wel hebben. Dus
- 19:56Speaker 7: we zien de weersomstandigheden, we zien de staat van de vegetatie...
- 19:59Speaker 7: we zien ook het brandgedrag van natuurbranden van de afgelopen dagen...
- 20:03Speaker 7: En als we dan dus ook weten... ja, maar morgen
- 20:06Speaker 7: komt er nog een schepje bovenop, als het ware... dan
- 20:08Speaker 7: kunnen we ons voorbereiden. Denk aan van fase 1 naar fase 2
- 20:11Speaker 7: gaan op natuurbrandrisico.nl. Dus de communicatie ook naar de publiek
- 20:14Speaker 7: toe van het natuurbrandgevaar. Denk aan het uitbreidsrisico... wat in
- 20:19Speaker 7: de eerste alarmering van de natuurbrand zit. Dus iemand belt 1
- 20:22Speaker 7: en 2 en zegt ik zie een natuurbrand. Kunnen we hem,
- 20:25Speaker 7: als het natuurbrandgevaar heel laag is... met één of twee
- 20:28Speaker 7: voertuigen uitrukken. En als we beeld hebben... dat het natuurbrandgevaar
- 20:32Speaker 7: veel groter is... dan rukken we dus met meer potentieel uit.
- 20:35Speaker 2: En je zou denken, dan kan de brandweer nu gewoon
- 20:38Speaker 2: alle busbranden... alle natuurbranden gewoon te lijf. Maar kunnen ze
- 20:41Speaker 2: dat eigenlijk in de praktijk ook?
- 20:42Speaker 1: Nou, het is wel nieuw terrein, erkennen ze vandaag ook wel.
- 20:45Speaker 1: We hebben wel ervaring in Nederland met bosbranden... maar het
- 20:47Speaker 1: worden er gewoon steeds meer. En dat is ook voor
- 20:50Speaker 1: de brandweer wennen, zeggen ze vandaag. Ze gaan dus ook
- 20:53Speaker 1: meer samenwerken met allerlei partijen in Nederland... om daar beter
- 20:56Speaker 1: op voorbereid te zijn. Met bijvoorbeeld KNMI, maar ook bijvoorbeeld Staatsbosbeheer.
- 20:59Speaker 1: Dat is een partij waarmee ze samen gaan werken. Kunnen
- 21:02Speaker 1: ze kennis uitwisselen. Ze werken ook veel samen met brandweerlieden
- 21:07Speaker 1: in andere landen. Landen als Spanje en Italië. Dat zijn
- 21:09Speaker 1: natuurlijk de landen waar je snel aan denkt... als het
- 21:11Speaker 1: gaat over bosbranden. Maar ze hebben ervaring. Stukken meer ervaring.
- 21:14Speaker 1: Een goed voorbeeld is dat een tak van de Nederlandse brandweer...
- 21:17Speaker 1: vorig jaar in de zomer, toen daar heel veel bosbranden waren...
- 21:21Speaker 1: hebben ze daar geholpen met het blussen van die branden.
- 21:23Speaker 1: Het was handig voor de Spaanse brandweer, want ze kregen
- 21:24Speaker 1: een beetje hulp daar. Maar het was handig voor de
- 21:26Speaker 1: Nederlandse brandweer... omdat ze daar weer allerlei kennis op konden doen.
- 21:29Speaker 3: Gaat die brandweerverwachting ook gepubliceerd worden eigenlijk? Of gaat het
- 21:32Speaker 3: alleen naar de brandweer? Nee, dit is voorlopig alleen voor
- 21:35Speaker 3: de brandweer beschikbaar. Juist
- 21:38Speaker 1: De brandweer kan op basis van die weersverwachting van het KNMI...
- 21:43Speaker 1: delen ze zelf wel weer de informatie met het gewone publiek.
- 21:46Speaker 1: Maar die KNMI-verwachting is exclusief.