Latest / Gaeilge Weekly / #132: Oideachas
Transcript
- 0:00Gaeilge weekly is léir irish online production of more about
- 0:03IO checkout description down below.
- 0:07Haigh 3 dhuit fáilte romhat anseo fáilte chuig eagrán 132 de
- 0:12Gaeilge weekly. Is mise liom fáilte isteach.
- 0:15Tá súil agam go bhfuil gach rud go maith leatsa.
- 0:20Mar a dúirt mé coicís ó shin ar an seó, ní raibh plean ann riamh
- 0:24chun aon eagrán a chur amach an tseachtain seo caite.
- 0:27Bhí orm bolg boird a dhéanamh ar a lán rudaí difriúla agus dúirt
- 0:31mé a dhéanamh leat uaireanta cé go bhfuil mé ag iarraidh Gaeilge
- 0:35mhic léinn a dhéanamh gach seachtain sin, literally an t
- 0:37ainm atá ar an seó Gaeilge weekly.
- 0:41Uaireanta níos fearr má tá mé an gnóthach le rudaí eile, go
- 0:44háirithe más rud é go bhfuil mé ag déanamh bolg le comhairle
- 0:48agus ag cruthú lán content. Beidh ag dul amach ar phatrúin
- 0:52agus ar léirsean.com uaireanta níos fearr seachtain saor a
- 0:56thógáil ó Ghaeilge weekly agus jab maith agus jab ceart a
- 1:01dhéanamh ar na rudaí eile ar na físeáin agus na podchraoltaí
- 1:05eile. So sin cad a rinne mé an
- 1:07tseachtain seo caite. Tá súil agam nach raibh 6 mar an
- 1:12iomarca ama gan mé féin agus chun Gaeilge weekly i do shaol,
- 1:16ach cinnte cinnte go raibh sásta chun sos a bheith agat.
- 1:21Uaimse ar feadh seachtain nó dhó ar aon nós.
- 1:24Ceann de na rudaí a raibh mé ag déanamh bolg le cord ar an
- 1:28tseachtain seo caite. Bíonn smaointí sathairn agus
- 1:31seans go bhfuil 6 feicthe agat cheana féin sa 20 Gaeilge
- 1:35weekly. Ach tá eagrán 1 de smaointí
- 1:37satharn le fáil saor in aisce agus beidh eagrán 2 agus 3 le
- 1:41fáil saor in aisce i gceann cúpla lá nó i gceann cúpla
- 1:44seachtain. Smaointe satharn 2 an deireadh
- 1:49seachtaine seo agus ansin ar ndóigh uimhir 3 seachtain ina
- 1:52dhiaidh sin. Agus má tá tú ag foghlaim na
- 1:55Gaeilge nó ag déanamh iarracht feabhas a chur ar do chuid
- 1:59Gaeilge, mholfainn go mór chun dul agus éisteacht leis an gcéad
- 2:04eagrán de smaointí satharn seans maith go gcabhróidh 6 go mór
- 2:08leat agus tá 6 anseo sa fíad Gaeilge weekly.
- 2:12Ar aon nós ag labhairt faoin nGaeilge seachtain na Gaeilge
- 2:16atá ann agus i gcónaí i rith mí márta agus thart ar an am seo
- 2:22den bhliain. Seachtain na Gaeilge lá fhéile
- 2:24páirc. Bíonn a lán daoine ag éisteacht
- 2:27leis an bpodchraoladh seo den chéad uair.
- 2:31Agus b'fhéidir go dtagann siad ar an bpodchraoladh agus tá fonn
- 2:34orthu nó tá spreagadh acu chun an Ghaeilge a fhoghlaim nó
- 2:40feabhas a chur ar a gcuid Gaeilge nó níos mó Gaeilge a
- 2:43bheith acu gach lá ina saol laethúil agus tá 6 sin iontach,
- 2:48ach más rud é go bhfuil tú ag éisteacht le Gaeilge don chéad
- 2:52uair 1000, buíochas ar dtús, tá mé fíor bhuíoch ach b'fhéidir
- 2:55níos fearr. Má tá tú ag iarraidh smaoineamh
- 2:58maith a fháil faoi cad atá i gceist leis an seó seo,
- 3:01b'fhéidir níos fearr chun dul agus éisteacht le heagrán eile,
- 3:05mar shampla eagrán 130 130 129 cheann acu.
- 3:11Agus an ceann a tháinig amach i mbliana go dtí seo mar de ghnáth
- 3:16tá riail amháin ann ar an bpodchraoladh ach inniu tá mé
- 3:19chun an riail sin a bhriseadh mar gheall ar seachtain na
- 3:23Gaeilge. An riail a bhíonn ann de ghnáth
- 3:27sin nach mbíonn mé ag labhairt faoin nGaeilge 1 i rith na
- 3:31bliana ar an seó riamh. Ceapaim as na hacmhainní atá
- 3:37amuigh ansin le fáil chun cleachtadh a dhéanamh ar an
- 3:41nGaeilge. A lán acu tá baint acu leis an
- 3:46nGaeilge 1. So b'fhéidir go mbíonn daoine ag
- 3:49déanamh podchraoltaí agus bíonn siad ag labhairt faoin nGaeilge
- 3:53agus bíonn siad ag labhairt faoi na gaeltachtaí nó bíonn siad ag
- 3:56labhairt faoi stádas na Gaeilge. Ceist na Gaeilge, oideachas na
- 4:00Gaeilge agus rudaí. Cosúil leis sin agus tá 6 sin
- 4:03ceart go leor agus ar ndóigh tá na rudaí sin fíor thábhachtach
- 4:06ach ghoid mé an riail seo ó podchraoladh darbh ainm beo ar
- 4:13éigean. Ní bhíonn siad ag déanamh
- 4:15podchraoltaí nó eagrán nua na laethanta seo seans, b'fhéidir.
- 4:19Lá éigin tiocfaidh siad ar ais ach bhí siad ar an bhfód idir
- 4:232017 2016 thart ar an am sin go 2023 nó fiú b'fhéidir 2024.
- 4:32Ach cúpla bliain ó shin, chuir siad stop leis an bpoll
- 4:35chraoladh agus bhí siad an mhór triúr cailíní a bhí iontu agus
- 4:39actually ceann amháin acu sna ní uallacháin.
- 4:41Bhí sise ar Ghaeilge oakley thart ar dhá bhliain ó shin agus
- 4:45rinne mé agallamh léi ar an seó seo thart ar mí feabhra nó mí
- 4:50eanáir 2000 is a 24 agus. Domsa ní cheapaim go mbeinn ag
- 4:58déanamh Gaeilge wiki. Muna raibh 6 mar gheall ar beo
- 5:03ar éigean agus bhí siadsan mar the waters of the pioneers mar a
- 5:08déarfá i mbéarla. Sa spás le haghaidh
- 5:11podchraoltóireacht 3 mheán na Gaeilge arís ag dul siar chuig
- 5:16an t am sin ag dul siar go 2017 2018.
- 5:20Ní cheapaim go raibh aon podchraoltaí Gaeilge eile le
- 5:22fáil. Is cuimhin liom agus mise ag
- 5:28déanamh na hardteiste agus beidh mé ag labhairt actually
- 5:31beagáinín faoi na hardteiste inniu.
- 5:36Is cuimhin liom a bheith ag éisteacht uaireanta ar maidin
- 5:39chun cleachtadh a dhéanamh ar an nGaeilge agus a bheith ag
- 5:42éisteacht le beagáinín níos mó agus go raibh suim agam
- 5:44éisteacht cúpla rud. Ní raibh dhá nó 3 full chraoladh
- 5:48Gaeilge le fáil ag an am agus ceapaim ceann amháin eile bhí
- 5:52baint acu le raidió na Gaeltachta sonraí podchraoladh é
- 5:55sin really i ndáiríre agus bhí ceann eile darb ainm aghaidh
- 5:58Ghaeilge agus ní raibh mórán eipeasóidí ag teacht amach ar
- 6:02aghaidh Gaeilge. So beo ar éigean domsa bhí 6 sin
- 6:04mar an chéad podchraoladh. Gaeilge ceart agus laethanta
- 6:09seo. Ar ndóigh, bíonn a lán cinn acu
- 6:10bíonn Gaeilge aici ach bíonn b'fhéidir 30 nó 40 podchraoladh
- 6:14a bhíonn ag teacht amach le heagrán nua go rialta agus
- 6:19feictear é sin má chuireann tú isteach Gaeilge agus ansin
- 6:21podcast. Ar spotify, apple podcasts nó in
- 6:25áit eile atá lán áiteanna ina bhfuil tú in ann éisteacht leis
- 6:31an nGaeilge agus ní amháin rudaí bainte.
- 6:34Le raidió na Gaeltachta raidió na life nó an stáisiún raidió
- 6:37eile, ach chomh maith leis sin. Áiteanna.
- 6:42Ina bhfuil an Ghaeilge le cloisteáil.
- 6:45Is spás neamhspleách cosúil le Gaeilge weekly.
- 6:49Níl aon baint againn le aon nuachtán nó aon.
- 6:54Corporation nó comhlacht an mhór nó aon rud mar sin táimid
- 6:59neamhspleách agus táimid ag iarraidh fanacht neamhspleách sa
- 7:02todhchaí chomh maith, ach ghoid mé an riail sin ó beo ar éigean.
- 7:07Cúpla bliain ó shin nuair a thosnaigh mé an podchraoladh
- 7:09beagnach 3 bliana ó shin, wow a thosaigh mé Gaeilge weekly mí
- 7:12aibreán 2000 is a 23 ach an t aon uair a bhris siadsan an
- 7:17riail sin. Bhí 6 ar seachtain na Gaeilge
- 7:21gach bliain so seachtain na Gaeilge gach bliain.
- 7:24De ghnáth, rinne siad iarracht labhairt beagáinín faoin
- 7:26nGaeilge agus rud éigin a dhéanamh timpeall ar an nGaeilge
- 7:29now domsa. Níl mé ró ghafa le seachtain na
- 7:32Gaeilge atá lán rudaí maithe le seachtain na Gaeilge nach
- 7:35dtaitníonn liom ach níl mé ag iarraidh tabhairt amach faoi mar
- 7:38tuigim fós. Tá 6 fíor thábhachtach agus tá 6
- 7:40i bhfad níos fearr go bhfuil seachtain na Gaeilge againn i
- 7:43gcomparáid le muna mbeadh seachtain na Gaeilge againn just
- 7:46ceapaim. Go mbeadh 6.
- 7:50Go mbeadh 6 indéanta a dhéanamh i bhfad níos fearr agus gur
- 7:55féidir linn seachtain na Gaeilge a dhéanamh i bhfad níos fearr
- 7:58agus go minic na daoine a bhíonn páirteach le seachtain Gaeilge.
- 8:02Níl s agam ní cheapaim go dtuigeann siad cad atá i gceist
- 8:05leis an nGaeilge an laethanta seo agus ní cheapaim.
- 8:10Go bhfuil. Dhóthain spáis le haghaidh
- 8:14daoine a bhíonn ag cruthú rudaí as Gaeilge i rith na bliana an
- 8:18bhliain ar fad. Ní amháin ar feadh coicíse mí
- 8:20márta ach an bhliain ar fad, b'fhéidir uaireanta le seachtain
- 8:23na Gaeilge, níl an spás. Le haghaidh na daoine sin agus
- 8:27tá spás le haghaidh ó gheobhaidh muid i lár an treoir atá cúpla
- 8:30focal aige agus déanfaimid físeán leis an duine sin agus
- 8:33mar sin ach sin scéal thairis lá eile agus níl mé ag iarraidh
- 8:36bheith diúltach uaireanta dá mbeadh an diúltach faoi rud nó
- 8:39dhó ar an bpodchraoladh agus le sin tá 6 fós i bhfad níos fearr
- 8:43go bhfuil seachtain na Gaeilge againn agus cad é an frása sin i
- 8:47mbéarla sa net positive gan dabht, bhí mé ag tabhairt amach
- 8:50faoi nó aon rud mar sin ach. Tógann an seans go seachtain na
- 8:56Gaeilge chun eagrán amháin a dhéanamh ar an Ghaeilge agus ar
- 8:59labhairt beagáinín faoin teanga agus de ghnáth bím ag díriú
- 9:05isteach ar ghné amháin nó rud amháin a bhaineann leis an
- 9:09teanga gach bliain. Ceapaim 2004 agus 2005, bhí mé
- 9:14ag labhairt faoi ról na Gaeilge i mo shaol féin agus mo scéal
- 9:19féin maidir leis an nGaeilge agus mo stair féin maidir leis
- 9:22an nGaeilge. Ach i mbliana bhí mé ag
- 9:25iarraidh. Díriú isteach ar rud nua agus
- 9:28rud difriúil agus sin oideachas na Gaeilge agus go háirithe
- 9:33oideachas na Gaeilge i scoileanna.
- 9:36Agus an chaoi a mhúintear. Ghaeilge.
- 9:42Tá meánscoileanna sa bhunscoileanna fiú b'fhéidir san
- 9:45ollscoil. Níl a fhios agam maith an t am
- 9:47really chun labhairt faoi ollscoil ach go háirithe
- 9:49mbunscoil agus bunscoileanna timpeall na tíre agus timpeall
- 9:54na hÉireann agus tá cúpla rud maidir leis an gcomhrá tipiciúil
- 10:00a bhíonn ag daoine faoi Ghaeilge cúpla rud a chur isteach orm
- 10:05agus cúpla rud nach bhfuil mé ar chóir insín leo ar chor ar bith.
- 10:10An chéad rud gan dabht i gcónaí a chur isteach ar maidir le
- 10:15oideachas na Gaeilge. Caithfidh 6 sin a bheith.
- 10:20An méid béim a chuirtear ar an ardteist sa chóras seo so
- 10:27gcónaí. Bíonn daoine ag labhairt faoi
- 10:28faoin ardteist faoin ardteist faoi mortais.
- 10:30Caithfimid, mar shampla, bíonn galar 3 filíocht ar an ardteist
- 10:34agus caithfimid an fhilíocht athrú nó filíocht níos nua
- 10:37aimseartha a chur isteach. Bíonn ag labhairt faoin
- 10:41mbéaltriail an scrúdú béil uaireanta a chaitear ar agus
- 10:45caithfidh 6 sin a bheith níos tábhachtaí.
- 10:47Caithfidh 6 sin a bheith mar cuid níos mó den ardteist agus.
- 10:52Níl mé a rá go bhfuil mé i gcoinne na ráiteas sin.
- 10:57Níl mé ar chor ar bith ceapaim actually go bhfuil an ceart ag a
- 11:00lán daoine nuair a deireann siad go gcaithfidh muid, mar shampla,
- 11:03siollabas agus scrúdú na hardteiste a athrú beagáinín
- 11:08ach. Tá siad dochreidte nuair a
- 11:12bhíonn muid ag labhairt faoin nGaeilge agus oideachas na
- 11:15Gaeilge. An méid béim a chuireann muid ar
- 11:19an ardteist agus déanann daoine go hiomlán.
- 11:23Déanann siad go hiomlán dearmad ar gach rud a tharla roimhe sin
- 11:29an oideachas idir nuair atá duine, b'fhéidir ceithre bliana
- 11:32arís, nó fiú nuair a rugadh iad. Go dtí an pointe a thosaíonn
- 11:37siad an tSín an tsicil mar a deirimid in Éirinn nuair atá
- 11:40siad thart ar 6 bliana déag d'aois, tá 6 dochreidte i
- 11:45gcónaí. Is maith liom samplaí a dhéanamh
- 11:46nuair atáimid ag labhairt faoin nGaeilge, mar shampla sampla a
- 11:49dhéanamh le scil eile. Okay so samhlaigh dá mbeadh muid
- 11:54ag labhairt faoi. Níl san sacair in Éirinn ok agus
- 12:00samhlaigh dá mbeadh comhráite againn faoi cén fáth nach bhfuil
- 12:04níos mó imreoirí againn ag imirt ag ardleibhéal sa sacair cén
- 12:10fáth nuair a thagann daoine amach as a candies agus nuair a
- 12:15shroicheann daoine ar aois 18 1920 bliain d'aois, cén fáth
- 12:19nach bhfuil 6 níos fearr ag imirt sacair?
- 12:22Okay samhlaigh dá mbeadh an córas sin againn agus samhlaigh
- 12:26dá mbeadh muid i gcónaí ag díriú isteach ar.
- 12:29Bhuel, an fhadhb gan dabht an fhadhb ná ag faoi 18 agus faoi
- 12:3417. Ag na gradaim aoise sin.
- 12:39Táimid ag cur an iomarca béime ar an rud seo agus táimid
- 12:43beagáinín outdated maidir leis na cótaí methods nó aon rud mar
- 12:46sin. Bhí tráth bhfuil tú craiceáilte.
- 12:50Má táimid ag iarraidh níos mó imreoirí sacair.
- 12:54A dhéanamh sa tír seo sa tír seo, deirim agus mise sa pheil
- 12:58ach in Éirinn. Caithfimid díriú isteach ar
- 13:02nuair atá siad 6 ocht 10 dhá bhliain déag d'aois.
- 13:07Sin an seans sin nuair atá daoine ag forbairt sin nuair atá
- 13:11daoine ag foghlaim ach cluiche sin nuair atáimid ag cruthú
- 13:15cultúr an chluiche agus cultúr an spórt.
- 13:19A bheith le feiceáil ag na páistí seo ag imirt a chluiche
- 13:23ag imirt sacair in Éirinn. Cén fáth a bhféadfá chomh.
- 13:29Obsess agus chomh gafa. Le aois amháin 17 agus dúirt 6
- 13:34agus rud amháin b'fhéidir scrúdú sacair nó ní bhíonn mórán
- 13:38scrúduithe sa sacar, ach mar shampla coating sa orthu
- 13:42vótálaithe sa sacar ag an aois sin agus sin sin do cí sin an
- 13:46rud is tábhachtaí agus is cuma faoi gach rud eile agus sin an
- 13:49rud a chuir isteach orm maidir le.
- 13:52Teangacha ach go háirithe in Éirinn nuair a bhíonn muid ag
- 13:56labhairt faoin nGaeilge agus oideachas na Gaeilge.
- 13:59Go minic na daoine a bhíonn an seans acu labhairt faoi na rudaí
- 14:02seo. Bíonn siadsan mar dhaoine nach
- 14:06bhfuil Gaeilge acu nó nach bhfuil an Ghaeilge foghlamtha
- 14:09acu. Mar arís tá a lán daoine le
- 14:11Gaeilge ach b'fhéidir is cainteoir dúchais iad agus ní
- 14:14raibh orthu an Ghaeilge a fhoghlaim agus níos fearr mar
- 14:18atáimid ag labhairt faoi téamaí ag súil leis seo, b'fhéidir níos
- 14:21fearr chun cloisteáil ó dhaoine a bhí orthu an Ghaeilge a
- 14:26fhoghlaim agus nach bhfuil an Ghaeilge acu mar an gcéad
- 14:29teanga. Agus i gcónaí bíonn orainn
- 14:34éisteacht le daoine nach bhfuil clú acu.
- 14:36Cén chaoi AN oibríonn an córas oideachas, mar shampla an aire
- 14:41Gaeltachta nó an taire oideachas a bhíonn againn ar an go minic.
- 14:45Níl clú acu cén chaoi AN oibríonn an leaving cert
- 14:49siollabas sa Ghaeilge ach just tá 6 an éasca agus lovely treo i
- 14:54laidin atá ann le rá. Ó you know, caithfimid níos mó
- 14:58béime a chur ar labhairt na Gaeilge.
- 15:02Seafóid agus caithfimid níos mó béim nó níos lú béim, mar
- 15:06shampla, a chur ar fhilíocht agus caithfimid rudaí níos nua
- 15:11aimseartha a chur isteach agus tuigim é sin agus tá mé cóinín i
- 15:17leis sin den chuid is mó. Ach cén fáth nach bhfuil muid ag
- 15:21labhairt tríd an rud i bhfad i bhfad i bhfad níos tábhachtaí
- 15:24agus sin oideachas na Gaeilge i mbunscoileanna.
- 15:27Tá a fhios againn le rinne mé an sampla ansin le sacair ach fiú
- 15:30le teangacha tá 6 fiú níos tábhachtaí, tá a fhios againn go
- 15:34léir idir aois. Bhuel, 0 nuair a rugadh tú go
- 15:38dtí, b'fhéidir nuair atá tú 10 mbliana d'aois 6 sin an seans
- 15:42atá agat chun teanga a fhoghlaim mura bhfuil teanga foghlamtha
- 15:46agat agus tusa 10 mbliana d'aois nó dhá bhliain déag d'aois.
- 15:51Ok, tá tú in ann teanga a fhoghlaim a lán daoine ag
- 15:53éisteacht leis seo. Tá 6 ag foghlaim na Gaeilge mé
- 15:57féin, mar shampla, d'fhoghlaim mise an spáinnis.
- 16:00Thosaigh mé ag foghlaim spáinnise nuair a bhí mé 20 agus
- 16:03tá 6 líofa agam anois mé ag foghlaim na hiodáilise dhá
- 16:06bhliain ó shin agus tá mé in ann comhrá a dhéanamh ar líne san
- 16:10iodáilis anois. So is féidir é sin a dhéanamh,
- 16:12ach tá a fhios againn go léir muna bhfuil teanga agat nuair
- 16:16atá tú 10 mbliana d'aois, beidh ort an lámh fhorbairt a chur
- 16:20isteach agus beidh ort an teanga a fhoghlaim agus tú níos sine is
- 16:25cuma má tá 6 sin nuair atá tú ag tosú leis an ardteist agus tusa
- 16:296 bliana déag d'aois nó nuair atá tú i bhfad níos sine nuair
- 16:32atá tú 30, 40, 50 60. Beidh ort í a fhoghlaim ag
- 16:36pointe amháin. Ach nuair atá tú faoi 10 nó faoi
- 16:419 thart ar an aois sin, tá a fhios agam ní chaithfidh tú an
- 16:45teanga a ól má tá an teanga timpeall ort.
- 16:49Má tá ag sposor agat chun an teanga má tá an Ghaeilge le
- 16:54cloisteáil an t am ar fad timpeall ort sa scoil nó sa
- 16:56chlann nó an teilifís nó ar an raidió nó áit éigin eile.
- 17:01Má tá tú timpeall le leis an nGaeilge, fiú go pointe ní
- 17:04iomlán timpeallaithe ach toisc go pointe tá tú chun ní an
- 17:09Ghaeilge a fhoghlaim. Ní bheidh tú ag foghlaim aon rud
- 17:11ach beidh an Ghaeilge agat fiú gan iarracht gan tusa ag déanamh
- 17:16ort ach is agus fiú na daoine timpeall ort gan siadsan a
- 17:19bheith ag déanamh an iomarca iarracht.
- 17:22Cén fáth a bhfuil muid chomh gafa seo?
- 17:26Le an ardteist mar ag an bpointe sin tá an bád imithe is a
- 17:32sheolfar saol tá 6 gan agus níl 6 teacht ar ais arís.
- 17:36Tá daoine lán ábalta an Ghaeilge a fhoghlaim agus siadsan níos
- 17:40airde, ach nach bhfuil i bhfad níos mó ciall má tá tú chun
- 17:44déanamh iarracht cúl a scóráil sacar.
- 17:48Nach ceart duit an seas a thógáil nuair nach bhfuil an
- 17:52cúlbáire taobh istigh den chúl agus tá open gall os do chomhair
- 17:57nach bhfuil i bhfad níos mó ciall leis sin.
- 18:00I gcomparáid le fanacht agus an cúbar ag teacht ar ais agus
- 18:04anois tá 6 sa chúl agus caithfidh an cúl a scóráil ach
- 18:08ní amháin. Caithfidh tú an cúpla scóráil.
- 18:10Caithfidh tú an cúl báire a bhualadh.
- 18:14Nach bhfuil i bhfad níos mó ciall ag baint leis an seasamh a
- 18:17thógáil nuair atá an open goal leat agus sin an rud céanna atá
- 18:21ag tarlú le oideachas na Gaeilge in Éirinn.
- 18:23Tá an méid seo béim i gcónaí faoin ardteist an méid seo.
- 18:26Bím i gcónaí faoi na meánscoileanna, ach céard faoi
- 18:30na bunscoile agus fiú roimh bunscoile agus an réamhscoil
- 18:34agus praiticiúil agus crois cén fáth nach mbíonn muid ag
- 18:38labhairt faoi na háiseanna sin linn an leibhéal Gaeilge atá ag
- 18:42duine nuair atá siad ag tosú? Meánscoile mar shampla agus
- 18:46siadsan dhá bhliain déag d'aois nó 3 bliana déag d'aois.
- 18:50Sin leibhéal mór leis a bheith acu IJK listen seans go bhfuil
- 18:54siad chun a lán staidéar a dhéanamh ar an nGaeilge le
- 18:57haghaidh an teastas sóisearach agus ansin don ardteist agus
- 19:00chuile rud eile, ach sin an leibhéal mór leis a bheith acu
- 19:05ok? Ach roimhe sin.
- 19:09Nuair atá tú 3 bliana ceithre bliana 5 bliana d'aois an
- 19:12leibhéal Gaeilge atá agat ansin. Níl sin le leibhéal a bheith
- 19:15agat go deo. Tá open gall i rith na blianta
- 19:19sin agus arís. Ní thógann 6 mórán.
- 19:22Just caithfidh an páiste a bheith timpeall leis an nGaeilge
- 19:25ag an scoil. Mar a dhéantar go mbeadh sna
- 19:28gaelscoileanna agus tá na gaelscoileanna b'fhéidir mar an
- 19:31rud is tábhachtaí atá againn in Éirinn maidir le oideachas na
- 19:36Gaeilge agus foghlaim na Gaeilge agus ag déanamh iarracht go
- 19:39mbeidh níos mó daoine in ann Gaeilge líofa a labhairt sa
- 19:42todhchaí. Bhí rudaí sula sin.
- 19:45Níl mórán iarracht i gceist leis sin.
- 19:47Caithfidh tú cúpla múinteoir a chur isteach atá Gaeilge láidir
- 19:51acu agus caithfidh an Ghaeilge a bheith timpeall na háite.
- 19:54Caithfidh 6 a bheith scríofa timpeall na háite.
- 19:56Caithfidh 6 a bheith le cloisteáil timpeall na háite sa
- 19:59bhaile. Caithfidh 6 a bheith ar an
- 20:00teilifís má tá Gaeilge ag na tuismitheoirí cailín na
- 20:03tuismitheoirí an Ghaeilge a úsáid.
- 20:06Caithfidh mé ar an raidió áiteanna timpeall na háite.
- 20:10Agus tá na páistí fiú muna bhfuil siad foirfe sa teanga nó
- 20:13aon rud mar sin. Fiú má théann siad isteach ansin
- 20:17sa mheánscoil agus na páistí sin tá Gaeilge acu, ach níl 6 go
- 20:21hiontach. Fiú tá 6 sin i bhfad níos níos
- 20:24fearr ná tada. You know níl mé ag rá anseo
- 20:29caithfidh tú a lán iarracht cur isteach.
- 20:32Chun sochaí a chruthú agus situation a chruthú ina bhfuil
- 20:36gach páiste timpeall na tíre nuair atá siad 6 70 ní atá siad
- 20:40timpeall leis an nGaeilge agus tá expectation orthu chun an
- 20:44Ghaeilge a bheith acu go foirfe. Ní ar chor ar bith ní chaithfidh
- 20:49tú é sin a dhéanamh. Ach fiú má théann tú níos mó sa
- 20:53treo sin, beidh leibhéal níos fearr ag páistí agus fiú
- 20:57b'fhéidir go bhfuil 6 sin in áit dul isteach go dtí an meánscoil
- 21:00agus cúpla focal a bheith acu. Tá siad in ann comhrá bunúsach a
- 21:04dhéanamh agus tá siad mar 1° nó dhá chéim níos airde.
- 21:09Maidir le leibhéal na Gaeilge atá acu.
- 21:14Agus ní thuigim arís. An obsession seo leis an
- 21:18ardteist nuair nach bhfuil muid ag cur aon iarracht, táim ag
- 21:22iarraidh é sin a rá mar tá a lán daoine ag cur isteach iarracht
- 21:25ionas go mbeidh níos mó Gaeilge timpeall páistí óga agus páistí
- 21:29faoi 10 nó faoi dhá déag nó páistí sa bhunscoil.
- 21:33Ach cén fáth i gcónaí a chuirtear an méid seo béim ar an
- 21:37ardteist agus daoine níos sine agus seans nathanna a úsáid.
- 21:42Nuair atá open gabháil os ár gcomhair chun an Ghaeilge a chur
- 21:46chun cinn agus an Ghaeilge a dhéanamh cúl agus níos nua
- 21:50aimseartha le haghaidh páistí agus go háirithe páistí óga.
- 21:55Agus caithfimid a dhéanamh an soiléir anseo, rud ní maith liom
- 21:59bheith ag tabhairt amach faoin rialtas arís.
- 22:01Tá 6 ró éasca agus leis an rialtas i gcónaí tá 6 éasca chun
- 22:05a bheith ag tabhairt amach faoi faces people na daoine sa roinn
- 22:10Ghaeltachta nó sa Roinn Oideachais nó whatever agus tá 6
- 22:14ró éasca agus leis sin maidir leis an nGaeilge.
- 22:16Déanann an rialtas jab iontach maidir le cúpla rud agus déanann
- 22:20siad jab uafásach le rudaí eile agus an chuid is mó de rudaí.
- 22:23Déanann siad ok maidir leis an nGaeilge agus maidir le aon rud
- 22:28eile. Ach cad é an gcúl ris?
- 22:31Cad é an aidhm? Cad é an sprioc atá againn?
- 22:34Mar shampla, tá 5 mhilliún daoine in Éirinn faoi láthair.
- 22:39Cé mhéad acu atá Gaeilge láidir acu bheith fíor faoi Gaeilge
- 22:45sách láidir go bhfuil a lán comhrá a dhéanamh le beagáinín
- 22:48muinín acu agus siadsan ag déanamh an córas sin.
- 22:53Deir an 1 go bhfuil 6 mar b'fhéidir?
- 22:57Deacair an uimhir a chur 200,300 1000 duine.
- 23:04B'fhéidir go bhfuil daoine ag smaoineamh síos.
- 23:05Tá 6 sin an ard, ach níl 6 sin ach cuirtear 5% de na daoine in
- 23:10Éirinn. Agus tar éis ag comhaireamh ar
- 23:14daoine sna gaeltachtaí agus ansin múinteoirí timpeall na
- 23:17tíre agus daoine le poist ina bhfuil an Ghaeilge ag teastáil
- 23:22uathu daoine atá an Ghaeilge foghlamtha acu daoine ag
- 23:25éisteacht leis an bpodchraoladh seo.
- 23:29Daoine ag obair leis an civil service tá Gaeilge ag a lán acu.
- 23:33Daoine atá bainteach leis an gcumann lúthchleas gael tá a lán
- 23:36Ghaeilge acu de ghnáth lán daoine go háirithe in iarthar na
- 23:40tíre, áit cosúil le Gaillimh agus corcaí agus Ciarraí agus
- 23:44dún na ngall agus áiteanna cosúil leis sin.
- 23:47Ceapaim go bhfuil i bhfad níos mó Gaeilge ag daoine ná mar a
- 23:50cheaptar mbíonn census i gcónaí. Deireann siad go bhfuil Gaeilge
- 23:53ag cearta 40% de dhaoine agus b'fhéidir níos mó ná milliún
- 23:56thart ar dhá mhilliún duine now arís.
- 24:00Tá 6 an éasca just ar census an tic a chur in aice leis an
- 24:04nGaeilge, ach cad a chiallaíonn 6 sin an gciallaíonn 6 sin go
- 24:07bhfuil cúpla focal agat nó an gciallaíonn 6 sin go bhfuil tú
- 24:10lán líofa, ach ceapaim go bhfuil Gaeilge láidir agus Gaeilge
- 24:14líofa. Ní maith liom an focal líofa,
- 24:16ach deirim líofa. Ag b'fhéidir 10% 5 15% fiú de na
- 24:24daoine in Éirinn. So seans go bhfuil 6 níos sórt
- 24:26seans go bhfuil 6 600,700 1000 duine in Éirinn le Gaeilge sách
- 24:31maith. Ach cad é an aidhm?
- 24:35Cad é an sprioc go bhfuil muid ag iarraidh go bhfuil Gaeilge
- 24:37mhaith ag? Milliún sa tír muid ag iarraidh
- 24:41go bhfuil Gaeilge maith ag leath na tíre agus níos mó ná dhá
- 24:45mhilliún. An bhfuil muid ag iarraidh go
- 24:48bhfuil Gaeilge líofa ag leath de na daoine óga leath de daoine
- 24:54idir 18 agus 34? An rud níos fearr sin like cad é
- 24:59an sprioc mar tá 6 sin fíor thábhachtach.
- 25:03Nó cén chaoi a bhfuil tú chun rud éigin a bhaint amach muna
- 25:06bhfuil fhios agat cén rud a bhfuil tú ag iarraidh go bhfuil
- 25:10tú ag déanamh iarracht chun é sin a bhaint amach.
- 25:14Nuair atá an sprioc againn inár insín.
- 25:17Ansin beidh 6 i bhfad níos éasca an straitéis a chruthú.
- 25:21Now ar ndóigh, níl, tá a lán straitéisí.
- 25:26Le blianta anuas déanta ag an rialtas agus níl aon suim acu sa
- 25:30straitéis é sin a dhéanamh. Níl cuireann siad i bhfeidhm
- 25:34cúpla ról do straitéis amháin agus cúpla rud straitéis eile
- 25:37ansin. Cruthaíonn siad Ireland twenty
- 25:39forty, ansin Ireland twenty twenty six na plandaí difriúla
- 25:43so ach ní féidir linn a bheith ag brath ar an rialtas mar níl 6
- 25:48sin chun athrú. Really riamh is cuma cén páirtí
- 25:51atá ann is cuma cén ceannaire nó cén.
- 25:55Daoine atá i gceannas ar an tír. Níl cúpla páirtí.
- 26:00Tá siad níos fearr don Ghaeilge cúpla páirtí eile.
- 26:04B'fhéidir tá siad níos measa ná an Ghaeilge, ach níl ann ach
- 26:08athrú beag an rud is tábhachtaí ná cad a dhéanann muid mar
- 26:12dhaoine. Na múinteoirí na múinteoirí
- 26:15bunscoile timpeall na hÉireann. Má tá tú ag éisteacht agus tá tú
- 26:20i do mhúinteoir bhunscoil. Tá seans iontach agat chun an
- 26:23Ghaeilge a chur níos mó le feiceáil le cloisteáil le léamh
- 26:28timpeall na scoile. Agus ní amháin timpeall scoile
- 26:32ach cultúr a chruthú. Do na páistí seo.
- 26:36Cultúr chruthú ina mbíonn siadsan ag smaoineamh is
- 26:40aoibhinn don Ghaeilge agus tá an Ghaeilge cúl agus tá mé ag
- 26:42iarraidh an Ghaeilge a úsáid agus go bhfuil 6 mar an gnáth
- 26:46rud dóibh mar arís, mar a dúirt mé nuair atá páiste 10 mbliana
- 26:51d'aois dhá bhliain déag d'aois, tá an bád sin imithe ok, tá siad
- 26:54chun feabhas a chur ar a gcuid Gaeilge.
- 26:57Níl sin agus gach rud eile. Ach.
- 27:00Beidh a lán oibre i gceist leis. Agus ansin níl fiú leis an
- 27:05ardteist. Tá mé ar comhintinn le daoine
- 27:09nuair a deireann siad óga. Caithfimid an ardteist a
- 27:11dhéanamh níos nua aimsire, ach ansin tá a lán seafóid i gcónaí
- 27:15a deir daoine maidir leis an ardteist.
- 27:18Deireann siad go minic ba cheart dúinn an caighdeán atá ag
- 27:22teastáil chun amháin nó é tú a fháil sa scrúdú sin an hugh
- 27:27laethanta seo, ba cheart dúinn é sin a dhéanamh níos airde agus
- 27:32sin ceann de na rudaí is measa gur féidir leat daoine.
- 27:36Mar ar dtús, ní thuigeann daoine chun ho nó two sin 80% 90% a
- 27:42fháil. Sa scrúdú Gaeilge san ardteist
- 27:46caithfidh ardchaighdeán Gaeilge a bheith agat nó ordú ard
- 27:50chaighdeán nua. Caithfidh tú a bheith go maith.
- 27:53Níl 6 éasca. Agus muna bhfuil tú ag caint
- 27:56leis sin, téigh go dtí exam papers agus 3 ag b'fhéidir the
- 28:01listing section agus bheith ag éisteacht leis na Gaeilge.
- 28:04Níl 6 an simplí ó b'fhéidir go bhfuil gnáthleibhéal agus tá
- 28:07foundation an simplí ach ar leibhéal Gaeilge.
- 28:11Níl 6 simplí agus níl 6 éasca san ardteist, go háirithe ag
- 28:14smaoineamh go gcaithfidh tú an scrúdú sin a dhéanamh nuair atá
- 28:18tú ocht mbliana déag d'aois so ar dtús, níl 6 éasca ar chor ar
- 28:22bith cheana féin, agus ansin nuair a bhíonn daoine ag
- 28:25labhairt faoi filíocht agus rudaí, mar sin.
- 28:28Bhaint amach ceart tuigim é sin ach freisin le aon teanga.
- 28:31Tá 6 deacair chun scrúdú ceart a dhéanamh ar.
- 28:38Leibhéal. Atá ag duine éigin sa teanga
- 28:42sin. Muna bhfuil tú ag déanamh rudaí
- 28:45sula prós agus muna bhfuil tú ag déanamh rudaí cosúil le filíocht
- 28:50iomlán a dhéanann tú é sin. Beidh 6 díreach cosúil leis na
- 28:53scrúdaithe atá acu sa fhraincis agus sa ghearmáinis agus sa
- 28:56spáinnis atá agus an leibhéal atá.
- 29:00Add nó an leibhéal atá ag teastáil uait chun déanamh go
- 29:02maith sna scrúdaithe sin san ardteist.
- 29:05Níl siad ró ort geallaim duit má tá to nó two bainte amach agat
- 29:10sa Ghaeilge, tá tú in ann comhrá Gaeilge a dhéanamh le duine
- 29:13éigin, ach má tá to nó 3 bainte amach agat sa fhraincis san
- 29:17ardteist fhios agam go bhfuil 6 seo an éireannach agus bhí a lán
- 29:21daoine ag éisteacht sna Stáit Aontaithe agus sa Ríocht
- 29:24Aontaithe seans nach bhfuil clú acu cad atá i gceist le one nó
- 29:27two ach brón orm an tseachtain seo, beidh 6 níos níos global
- 29:31appeal. Ach má tá this one two bainte
- 29:34amach agat sa spáinnis nó sa fhraincis san ardteist.
- 29:38Ní chiallaíonn 6 sin go bhfuil tú in ann comhrá ceart a
- 29:40dhéanamh le duine éigin agus tusa ar laethanta saoire i
- 29:43madrid nó inar saolaíodh nó i hamburg nó in áit.
- 29:48Mar sin, so sin an difríocht like.
- 29:52Níl mé ag rá go gcaithfimid i gcónaí a bheith ag déanamh
- 29:55filíocht agus géibhinn agus cad é colscaradh sin an t ainm eile
- 30:00ar cheantanna ceann de na dán. Atá ar an siollabas faoi láthair
- 30:05agus bhí an siollabas nuair a rinne mise mór teist i 2018 ach.
- 30:11You know sin mar bhealach iontach actually chun teist
- 30:14maith a scrúdú amach orthu agus chun teist a dhéanamh ar conas
- 30:19atá amach linn seo maidir leis. An stór focal atá acu agus an
- 30:27tuiscint atá acu. Ní amháin cad atá scríofa ar an
- 30:30bpáipéar ach freisin cad atá i gceist i ndáiríre cad atá i
- 30:33gceist leis an dán seo leis an píosa próis seo.
- 30:37Chomh maith leis sin, bíonn daoine ag labhairt faoin
- 30:39mbéaltriail agus a rá. Caithfidh muid níos mó béim a
- 30:42chur ar labhairt na Gaeilge. Liosta dá mbeadh an seans agam
- 30:47an béaltriail an scrúdú béil a athrú d'athróinn é gan dabht ach
- 30:54déan dearmad cheana féin, tá ceatharacha faoin gcéad.
- 30:57Ag dul don scrúdú sin don scrúdú béil.
- 31:02An bhfuil tú ag iarraidh go bhfuil 50% agus ní bhíonn an
- 31:04scrúdú béil ar siúl ach ar feadh 5 nóiméad déag.
- 31:06Níl 6 ró fhada. So an bhfuil tú ag iarraidh go
- 31:10bhfuil 50% nó 60% nó 70% ag dul le haghaidh 5 nóiméad ag sin?
- 31:16You know, so tá 6 an éasca agus tá 6 ana.
- 31:21Convenient agus áisiúil just ró caithfimid an ardteist athrú
- 31:24agus caithfidh 6 a bheith níos nua aimsir agus níos spraoiúil
- 31:27agus tuigim le neart de na rudaí sin ach an rud is mó gan dabht
- 31:31domsa sin daoine ón lá a rugadh iad go dtí an lá a chasann siad
- 31:37thart ar, b'fhéidir 10 mbliana d'aois an chéad 10 mbliana atá
- 31:41acu sa saol seo. Sin iad na blianta sin iad na
- 31:45blianta ina bhfuil open goal agat chun leibhéal Gaeilge
- 31:51iontach a thabhairt. Óige na hÉireann.
- 31:55Sin rud nach bhfuil ag déanamh agus ní amháin nach bhfuil muid
- 31:57ag déanamh an rud sin. Níl muid fiú ag labhairt faoi
- 32:02now téarmaí sin agus b'fhéidir go bhfuil mé beagáinín drámatúil
- 32:06le rud nó dhó inniu. You know, tá a fhios agam go
- 32:09bhfuil níos mó gaelscoileanna ag oscailt an t am ar fad agus go
- 32:12bhfuil waiting list liosta feithimh ann le haghaidh lán
- 32:15gaelscoileanna timpeall na tíre. So táimid ag dul sa treo ceart
- 32:18maidir leis sin ach arís domsa. Tá 6 fíor thábhachtach.
- 32:22Go actually go dearmad rud é cad atá an sprioc atá againn.
- 32:27Cén rud a bhfuil muid ag iarraidh a dhéanamh?
- 32:28An bhfuil uimhir ann? An bhfuil tú ag iarraidh an méid
- 32:31seo cainteoirí ann i gceann 10 mbliana agus.
- 32:35Má tá 6 sin mar an sprioc againn.
- 32:37Bhuel, cén chaoi a bhfuil muid chun seic a dhéanamh air sin?
- 32:43Sin cé mhéad gaelscoil óga tá sin an éasca atá 100 gaelscoil,
- 32:48mar shampla in Éirinn anois agus táimid ag iarraidh 200 a
- 32:51dhéanamh taobh istigh de 20 bliain.
- 32:52Tá 6 sin éasca ach má táimid chun labhairt faoi.
- 32:54Bhuel, táimid ag iarraidh go bhfuil an méid seo daoine líofa
- 32:57sa Ghaeilge. Cad a chiallaíonn líofa agus
- 32:59caithfimid a bheith an chruinn leis seo.
- 33:03Ní amháin le cad atá muid san saoire, ach chomh maith leis sin
- 33:07an sprioc atá againn agus uimhreacha agus rudaí.
- 33:11Mar sin ach an rud deireanach bhfuil mé ag rá agus luaigh mé
- 33:14an focal cultúr ansin agus sílim go bhfuil 6 sin fíorthábhachtach
- 33:18freisin agus seo an rud deireanach leith inniu go raibh
- 33:211000 maith agat as a bheith ag éisteacht.
- 33:23Brón orm más rud é go bhfuil mé go bhfuil beagáinín fearg orm
- 33:26agus go bhfuil ag éirí beagáinín workshop, ach tá 6 sin tá 6
- 33:29tábhachtach dom. Níl mé chun suí anseo an
- 33:33monatóir a dúirt 6. Bhuel tá an Ghaeilge b tá 6 seo
- 33:36tábhachtach agus tá 6 mar chuid mhór de mo shaol agus cuireann 6
- 33:40fearg orm nuair a fheicim daoine atá i gceannas ar an rud seo
- 33:44agus níl siad. In ann an rud chomh sular os a
- 33:48gcomhair a fheiceáil agus rud éigin a dhéanamh faoi ach an rud
- 33:52deireanach maidir le cultúr ceapaim lán rudaí inár sochaí
- 33:57inar society athraíonn 6 nuair a bhíonn tú an cultúr ag baint
- 34:02leis. So maidir leis an nGaeilge agus
- 34:05ní bhain 6 seo amháin le. Oideachas na Gaeilge ach an
- 34:10Ghaeilge ginearálta. Níl deontais.
- 34:14Grants chun todhchaí na Gaeilge orthu, níl pointí sa bhreis don
- 34:19ardteist cosúil le atá acu le haghaidh matamaitic.
- 34:24Níl 6 sin chun todhchaí na Gaeilge a athrú.
- 34:27Níl níos mó airgead chun todhchaí na Gaeilge athrú.
- 34:33Níl imid nó reputation ó tá an Ghaeilge cúl anois chun todhchaí
- 34:38na Gaeilge a athrú. An rud atá.
- 34:42Leathnú todhchaí na Gaeilge siar athraíonn muid an cultúr atá
- 34:47againn timpeall ar an Ghaeilge. Sin an rud is tábhachtaí domsa
- 34:54agus ceapaim go bhfuil baint an láidir agus sin le cad a dúirt
- 34:58mé inniu agus cad a raibh mé ag labhairt faoi maidir le
- 35:00oideachas bunscoile in Éirinn maidir leis an nGaeilge.
- 35:06So sin é á tá an god ní chaithfidh labhairt faoin
- 35:09nGaeilge arís ar feadh bliana eile.
- 35:12Bhuel, caithfidh mé an dá leagan eile den seo a thaifead, ach ní
- 35:17chaithfidh tusa éisteacht liomsa ag labhairt faoin Ghaeilge ar
- 35:20feadh bliain eile go dtí 2007 agus go mbeirimid beo ar an am
- 35:25seo arís le cúanna 10,000. Buíochas as a bheith ag
- 35:29éisteacht má tá tú ag iarraidh i bhfad níos mó rudaí cosúil leis
- 35:32seo, ní díreach cosúil le seo, áfach, i bhfad níos mó rudaí
- 35:35chun cabhrú leat maidir leis an Ghaeilge a fhoghlaim. 6 go
- 35:39bhféadfadh an ford leis learn irish ealaín agus iad a fháil
- 35:43mar bhall li o neill member no freisin gabh mo leithscéal tá tú
- 35:47in ann dul go léir in irish an pocán agus síneadh suas ar
- 35:51chosán sin gach córas atá againn.
- 35:53Tá 6 mar litriú acts of pass chomh maith agus tá siad mar na
- 35:56cúrsaí is fearr le haghaidh aon foghlaimeoir Gaeilge. 1000 1000
- 36:01buíochas as bheith ag éisteacht liom ar ais an déardaoin, tugann
- 36:04nó ar an gcéadaoin. Má tá tú ag éisteacht ar
- 36:06phatrún, labhair mé libh ansin 1000 buíochas slán agus
- 36:10beannacht.