Latest / Mama Baas Podcast / MamaBaas Podcast - Opvoeden in een verwenmaatschappij
Transcript
- 0:00SPEAKER_00: Mama, Mama!
- 0:06SPEAKER_03: Welkom in de podcast van Mama Paas.
- 0:08SPEAKER_03: Ik ben Tine de Donder en ik ben de gastvrouw van deze podcast.
- 0:14SPEAKER_03: Wat mag je allemaal verwachten?
- 0:16SPEAKER_03: Dat is vooral een antwoord op de vraag: hoe doen andere mama's dat toch?
- 0:21SPEAKER_03: Volgens onze vaste formule maken wij een podcast vol echte verhalen van echte mama's.
- 0:27SPEAKER_03: En die vullen we dan aan met oplossingen, tips en hulp van specialisten.
- 0:32SPEAKER_03: Zo hopen we jou herkenbare verhalen te brengen.
- 0:35SPEAKER_03: Verhalen waaruit jij misschien troost of steun kan halen, zodat je weet dat je niet alleen bent en dat het bij andere mama's toch ook niet altijd zo gemakkelijk gaat.
- 0:45SPEAKER_03: Geniet ervan.
- 0:54SPEAKER_03: Welkom bij alweer een nieuwe aflevering van de Mama Bas Podcast.
- 0:58SPEAKER_03: Deze keer hebben we het over opvoeden in een verwenmaatschappij.
- 1:03SPEAKER_03: Ouders willen hun kinderen vaak alles geven om hen maar gelukkig te maken.
- 1:07SPEAKER_03: Want ja, is er iets leuker dan je kind in de watjes te leggen en dan dat blije gezicht te zien?
- 1:12SPEAKER_03: Maar is dat wel zo'n goed idee?
- 1:14SPEAKER_03: Je kind verwennen?
- 1:16SPEAKER_03: En zijn er misschien andere manieren om je kinderen te belonen?
- 1:19SPEAKER_03: Daarover gaan we het vandaag hebben.
- 1:20SPEAKER_03: Mijn experte vandaag is Marijke Bisschop, zij is pedagoge en gedragstherapeut en ze heeft daarover een boek geschreven.
- 1:27SPEAKER_03: Dag Marijke, welkom in de podcast.
- 1:29SPEAKER_03: Dag tienen.
- 1:30SPEAKER_03: We hebben het vandaag over opvoeden in een verwendmaatschappij.
- 1:34SPEAKER_03: Is dat effectief de maatschappij waarin wij leven?
- 1:37SPEAKER_01: Ja, het is een klein beetje een consumptiemaatschappij.
- 1:40SPEAKER_01: Maar om nu te zeggen dat we in een verwendmaatschappij leven in deze coronatijd is natuurlijk wat moeilijker.
- 1:46SPEAKER_01: Maar we hebben wel te doen met onze kinderen.
- 1:48SPEAKER_03: Ja, en is deze maatschappij, los van corona dan zo anders dan die van pakweg 20 of 40 jaar?
- 1:55SPEAKER_01: We kunnen veel meer.
- 1:56SPEAKER_01: We hebben twee werkende ouders.
- 1:58SPEAKER_01: Er is ontzettend veel te krijgen van gadgets en spulletjes.
- 2:02SPEAKER_01: En wat doe je als ouder niet liever, zoals u zelf zei, dan je kind iets te geven en te merken dat hij daar heel blij mee is.
- 2:09SPEAKER_01: Maar doen we daar altijd goed aan.
- 2:12SPEAKER_01: Ik vind, we moeten zeker kunnen verwennen, maar we moeten niet overgaan tot het negatief verwennen.
- 2:17SPEAKER_03: Aha, daar wil ik het graag over hebben, want ik lees in uw boek dat u een onderscheid maakt tussen positief en negatief verwennen.
- 2:24SPEAKER_03: Ja, leg eens kort uit.
- 2:25SPEAKER_01: Wel, verwennen is natuurlijk heel erg leuk.
- 2:28SPEAKER_01: Verwennen is hetzelfde als verrassen.
- 2:30SPEAKER_01: Je komt met iets en je maakt de anderen heel blij.
- 2:33SPEAKER_01: Het positieve van verrassen.
- 2:35SPEAKER_01: Je man komt thuis met een bloemetje, je bent heel blij.
- 2:38SPEAKER_01: Het onverwachte, een klein beetje Sinterklaas spelen.
- 2:42SPEAKER_01: Dat is fijn.
- 2:43SPEAKER_01: En ik denk, wij werden allemaal wel verwend.
- 2:47SPEAKER_01: Maar wanneer wordt het negatief verwennen als je verkeerd de kinderen doet gaan wennen.
- 2:53SPEAKER_01: Alles inwilliggen.
- 2:54SPEAKER_01: Toegeven als ze iets vragen en je wil eigenlijk nee zeggen, maar dan geef je maar toe, want dan houdt hij op met het zeuren.
- 3:01SPEAKER_01: Alles ook doen in plaats van je kind.
- 3:04SPEAKER_01: Je doet het in zijn plaats.
- 3:05SPEAKER_01: Hij kan het zelf doen, maar jij doet het vlug voor hem in de plaats.
- 3:09SPEAKER_01: En ik denk bij grotere kinderen ook denken in hun plaats.
- 3:13SPEAKER_01: Ze kunnen zelf de oplossing vinden.
- 3:14SPEAKER_01: Je kan zezelf even laten denken.
- 3:17SPEAKER_01: Misschien te grote tederheid.
- 3:19SPEAKER_01: Geen nee durven zeggen, niet duidelijk zijn.
- 3:23SPEAKER_01: En je krijgt toch ook eigenlijk geen bedankje meer voor als je negatief verwent, want het is vanzelfsprekend.
- 3:29SPEAKER_01: Je wilt geen spelbrekstere zijn.
- 3:32SPEAKER_01: Maar ik begrijp het heel goed, we hebben ons allemaal voorgenomen niet te gaan verwennen.
- 3:37SPEAKER_01: En we kopen dan een park en het kind moet erin zitten.
- 3:40SPEAKER_01: Maar voor je het weet, zit het kind toch eigenlijk naast het park.
- 3:44SPEAKER_01: En liggen alle boeken en de spulletjes van de ouders in het park.
- 3:49SPEAKER_01: Je wilt het niet, maar het gaat zo makkelijk.
- 3:51SPEAKER_01: Ja, het is sterker dan onszelf, onze kinderen verwennen.
- 3:54SPEAKER_01: Tuurlijk, het is het liefste wat je hebt.
- 3:56SPEAKER_01: Je hebt toch ook niet meer zoveel.
- 3:57SPEAKER_01: Je hebt er misschien niet acht.
- 3:59SPEAKER_01: Je hebt er twee, drie.
- 4:01SPEAKER_01: En je wilt ze blij maken.
- 4:02SPEAKER_01: En dat is ook zo makkelijk te krijgen.
- 4:04SPEAKER_01: Je ziet een klein boekje aangekondigd.
- 4:06SPEAKER_01: Je denkt dat ga ik kopen.
- 4:07SPEAKER_01: Je gaat naar de winkel.
- 4:09SPEAKER_01: En naast dat boekje liggen ook wat poppetjes en wat speeltjes.
- 4:12SPEAKER_01: En wat gadgets over het boekje.
- 4:14SPEAKER_01: Waarom zou je het ook niet kopen?
- 4:16SPEAKER_01: Het kind wordt er zo blij mee.
- 4:17SPEAKER_01: Maar wat zie je vaak?
- 4:19SPEAKER_01: Dat die gadgets, die kleine speeltjes, heel leuk zijn.
- 4:22SPEAKER_01: Maar eigenlijk na een uur al in de grote mand liggen en er niet mee gespeeld wordt.
- 4:27SPEAKER_01: En wat vind jij dan een beter idee?
- 4:29SPEAKER_01: Wel, ik denk, je kunt het zeker verwennen en af en toe.
- 4:34SPEAKER_01: Het kind af en toe.
- 4:36SPEAKER_01: Ook een grootmoeder mag af en toe zijn kind best wat geven.
- 4:39SPEAKER_01: Maar ik zou proberen te zeggen: nee, je hebt je speelgoed, we hebben het goed voor jou klaargezet in een mand en je kan daarmee spelen.
- 4:47SPEAKER_01: En als je niet verder weet te spelen, dan kunnen we dat wel gaan invullen door iets nieuws te kopen.
- 4:52SPEAKER_01: Maar je kunnen je ook voor die speelgoedman zetten en zeggen.
- 4:56SPEAKER_01: Praak er maar wat van.
- 4:57SPEAKER_01: Ga maar eens even denken wat je ermee gaat doen.
- 4:59SPEAKER_01: En vaak uit die momenten van verveling komen momenten van oplossingen.
- 5:04SPEAKER_01: Dan pakt hij toch maar zijn blokken.
- 5:06SPEAKER_01: En als hij dan lang zurt en hult en op de grond gaat liggen en ze met zijn voetjes gaat stampen, kan je zeggen.
- 5:13SPEAKER_01: Als je zo licht te stampen, dan ga je zeker niks geven.
- 5:16SPEAKER_01: Je gaat eerst maar eens kijken wat je gaat even negeren dat gedrag.
- 5:20SPEAKER_01: En het kind komt uit zichzelf wel tot een oplossing.
- 5:24SPEAKER_01: Hij heeft zeker genoeg speelgoed.
- 5:27SPEAKER_01: Ik denk het als ik zo binnenkijk in gezinnen.
- 5:30SPEAKER_01: En vooral als je naar rommelmarkten gaat, dan merk je dat al het oude speelgoed in grote man de kop staat.
- 5:36SPEAKER_01: De Barbies, de autotjes.
- 5:38SPEAKER_01: Ze hebben genoeg om te spelen.
- 5:40SPEAKER_03: Ja, maar het is zo verleidelijk om hen bijvoorbeeld te troosten als er iets gebeurd is, of en men te belonen als ze iets heel goed gedaan hebben.
- 5:47SPEAKER_03: Om toch iets nieuws te kopen?
- 5:48SPEAKER_01: Tuurlijk, en dat mag ook wel.
- 5:50SPEAKER_01: Natuurlijk.
- 5:50SPEAKER_01: En uitzonderlijk mag je best iets kopen.
- 5:52SPEAKER_01: Gisteren was mijn kleinzoontje gevallen en hij is maar anderhalf, maar toch had hij zijn beentje gebroken.
- 5:58SPEAKER_01: En ze gaan dan naar het ziekenhuis.
- 6:00SPEAKER_01: Dat is heel akelig en ik kan niet staan.
- 6:03SPEAKER_01: En dan komt een gipsje om.
- 6:04SPEAKER_01: Wat doe je dan?
- 6:05SPEAKER_01: Die gaat naar het winkeltje van het ziekenhuis.
- 6:07SPEAKER_01: En je koopt hem weer een auto.
- 6:09SPEAKER_01: Op zo'n moment denk ik dat dat heel normaal is en dat we dat allemaal graag doen en dat dat mag.
- 6:16SPEAKER_01: Dat vind je niet fout verwennen dan?
- 6:18SPEAKER_01: Nee, dat is niet fout verwendend.
- 6:19SPEAKER_01: Dat is dat enige moment dat die ouders het kind dan even kunnen troosten op die manier.
- 6:24SPEAKER_01: Maar je moet wel oppassen, natuurlijk, dat hij dat niet blijft vragen.
- 6:27SPEAKER_01: En dat hij thuis weer zegt.
- 6:28SPEAKER_01: Nee, nu moet ik weer niks geven.
- 6:31SPEAKER_01: Nu moet je maar weer spelen met wat je hebt.
- 6:34SPEAKER_01: En dat is vaak moeilijk omdat ene moment was zo belonend voor de ouders, het kind getroost te hebben, dat ze daarmee willen doorgaan.
- 6:42SPEAKER_01: Maar je kan ook troosten op andere manieren.
- 6:45SPEAKER_01: Een slink beetpakken, met hem gaan zitten, een spelletje beginnen.
- 6:49SPEAKER_01: En het kind is het al direct vergeten van dat autotje hoor.
- 6:52SPEAKER_03: Dus niet meteen opingaan als je denkt, ik ga die troosten met een cadeautje.
- 6:56SPEAKER_01: Nee, dat hoeft echt niet.
- 6:57SPEAKER_01: En ik als oma heb dat ook.
- 6:58SPEAKER_01: Als ik bij de kinderen kom, ze kijkt niet naar mijn handen.
- 7:02SPEAKER_01: Want veel grootmoeders die zeggen: het eerste wat een kind doet, is kijken naar mijn handen of ik iets bij heb.
- 7:08SPEAKER_01: En dat is bij ons niet zo.
- 7:10SPEAKER_01: Ze krijgen wel eens wat, vooral op een verjaardag of met Sinterklaas.
- 7:14SPEAKER_01: Maar we proberen niet altijd die lieve oma te zijn die iets in de hand heeft.
- 7:20SPEAKER_01: Oma is er gewoon, ze heeft een grote glimlach.
- 7:23SPEAKER_01: We kunnen samen rollenbollen en spelletjes spelen, maar niet die cadeautjes.
- 7:28SPEAKER_01: Het is zo verledelijk, een cadeautje belandt vaak in een hoekje van de kamer.
- 7:34SPEAKER_01: En na een tijdje zie je dat het al helemaal niet meer meegespeeld wordt.
- 7:39SPEAKER_01: Kinderen spelen met uitzonderlijk met poppen, met symbolische spelen waarin ze zich hun fantasie kunnen inleven.
- 7:48SPEAKER_01: U herinnert zich van Fiesa Prize nog dat vrachtotje.
- 7:52SPEAKER_01: Het was een autotje met een klep erop en een stuurwieletje.
- 7:56SPEAKER_01: Kinderen speelden daar uren mee, want dat kon alles zijn wat je wilde.
- 8:00SPEAKER_01: Dat kon een vrachtoo zijn, een brandweeroto, je eigen auto, een kampeeroto.
- 8:04SPEAKER_01: Alles werd erbij verbeeld.
- 8:06SPEAKER_01: En nu is dat een Fieserprijsoto met allemaal toetretjes en belletjes en trucjes.
- 8:11SPEAKER_01: Dat gaat snel, wordt verveeld, want het kind kan daar niks meer mee inbeelden.
- 8:15SPEAKER_01: Hij wil zich iets kunnen inbeelden.
- 8:17SPEAKER_01: Dus dat soort speelgoed hebben ze graag.
- 8:19SPEAKER_01: En dan constructie, blokken, lego en pop.
- 8:24SPEAKER_01: Meer hebben ze eigenlijk of een touw en iets te gaan voortrekken.
- 8:29SPEAKER_01: Meer hebben ze niet nodig.
- 8:30SPEAKER_01: Maar wij denken altijd maar dat we nieuw moeten kopen om ze weer blij te maken.
- 8:34SPEAKER_01: Eén Barbie is leuk, maar dan willen ze de tweede, de derde en de vierde Barbie.
- 8:39SPEAKER_01: Maar laat ze eens spelen met wat ze hebben.
- 8:42SPEAKER_01: Ze hebben genoeg verbeelding.
- 8:44SPEAKER_01: En dat is zo rijk bij kinderen.
- 8:46SPEAKER_01: En dat vind ik zo mooi.
- 8:48SPEAKER_01: Op mijn consultatie heb ik al jarenlang hetzelfde speelgoed: een poppenhuis, blokken en wat constructiemateriaal en een paar vieze poppetjes.
- 8:58SPEAKER_01: Wat spelen ze daar niet mee?
- 8:59SPEAKER_01: Ze beelden zich treintjes in, blokken achter elkaar leggen, een groot tekenbord.
- 9:05SPEAKER_01: Het is genoeg.
- 9:06SPEAKER_01: En zelfs mijn kleinkinderen vinden het leuk.
- 9:09SPEAKER_01: Want het is voor hen ook genoeg.
- 9:10SPEAKER_01: Het is ook beperkt.
- 9:12SPEAKER_03: Ja, maar het is misschien moeilijk als je gewend bent om veel te geven om daar ineens mee te stoppen.
- 9:17SPEAKER_01: Ja, dat is tuurlijk moeilijk, want je doet dat ga.
- 9:21SPEAKER_01: Vaak raad ik ouders aan, als kinderen lastig beginnen te worden, ze beginnen zich verwend te gedragen.
- 9:27SPEAKER_01: En ze bij de supermarkt ze huil om absoluut dat te willen hebben.
- 9:31SPEAKER_01: En de vriendjes hebben het ook.
- 9:33SPEAKER_01: Ik weet nog, ik gaf een lezing en dan zat een mevrouw voor aan de lezing.
- 9:36SPEAKER_01: En ze kon niet wachten met vragen te stellen.
- 9:38SPEAKER_01: En ze stak haar vinger toch op en ze zei: Mevrouw, moet ik nu een PlayStation kopen?
- 9:45SPEAKER_01: En ik keek haar aan en ik dacht: je moet niks.
- 9:48SPEAKER_01: Maar ik begreep haar angst, want ze zei: Mijn zoontje komt thuis en iedereen heeft een PlayStation.
- 9:54SPEAKER_01: En ik ben dus een heks van haar moeder, ik heb het nog niet gekocht.
- 9:57SPEAKER_01: En toen liet ik de vraag in de zaal vallen.
- 10:00SPEAKER_01: Ik zei: wie heeft er al een PlayStation?
- 10:02SPEAKER_01: Er ging een paar vingers omhoog.
- 10:04SPEAKER_01: En één meneer zei: Mevrouw, ik zou het zeker niet doen.
- 10:07SPEAKER_01: Ik heb het gekocht en het is nu één en alle lente thuis.
- 10:10SPEAKER_01: De hele dag PlayStation.
- 10:12SPEAKER_01: Ik ben een soort politieagent.
- 10:14SPEAKER_01: Wacht er nog even mee.
- 10:15SPEAKER_01: Je bent echt niet de enige.
- 10:17SPEAKER_01: Je kan nee zeggen.
- 10:19SPEAKER_01: En ik raad ook ouders vaak aan om eens met andere ouders te gaan praten.
- 10:23SPEAKER_01: Dat is nu heel mooi op mama Basis.
- 10:25SPEAKER_01: Praat eens met elkaar en zie dat je niet de enige bent die kan stoppen met van alles te kopen.
- 10:31SPEAKER_01: Je kan ook thuis bakjes maken met blokken en autotjes en anders speelgoed.
- 10:37SPEAKER_01: En er één voor één eens één uittrekken en zeggen: dat is het vandaag.
- 10:41SPEAKER_01: Daar speel je vandaag mee.
- 10:43SPEAKER_01: Maar niet alles over de vloer en overal.
- 10:45SPEAKER_01: Want voor de kinderen weten ze niet meer waarmee ze moeten beginnen.
- 10:49SPEAKER_01: En is het niet meer leuk.
- 10:50SPEAKER_01: Het moet eigenlijk iets zijn waar je naar verlangt om te kunnen spelen.
- 10:54SPEAKER_01: En snel iets geven, is het verlangen van het kind wel inwilliggen.
- 10:59SPEAKER_01: Maar het kind heeft dan niks meer om naar te verlangen.
- 11:02SPEAKER_01: Voor ons was het altijd zo: vroeger, je kon daar nog naar iets verlangen.
- 11:06SPEAKER_01: En dan ga je voor op iets wachten tot het uiteindelijk komt.
- 11:10SPEAKER_01: Heb je zo lang naar verlangd en dan is het ook iets heel bijzonders als je het krijgt.
- 11:15SPEAKER_01: Maar dan moet je ook niet meteen weer van alles dan nakrijgen.
- 11:18SPEAKER_01: Dan ga je weer naar iets nieuws verlangen.
- 11:20SPEAKER_01: Maar je gaat spelen met wat je hebt.
- 11:22SPEAKER_03: Ja, dat is inderdaad iets waar veel ouders mee bezig zijn.
- 11:26SPEAKER_03: We hebben ook zo een vraag van een mama die zegt: wat moet je doen als er zoveel feestdagen of gelegenheden voor cadeautjes naar elkaar komen?
- 11:33SPEAKER_03: Gaan eens even luisteren.
- 11:34SPEAKER_02: Mijn dochter Sofia is drie jaar en verjaarde begin januari.
- 11:38SPEAKER_02: Met Sinterklaas, kers, nieuwjaar en een verjaardag op de agenda.
- 11:42SPEAKER_02: Krijgt ze zo eigenlijk bijna twee wekelijks een cadeautje.
- 11:46SPEAKER_02: Van ons, van de Meter, Peter, om en open.
- 11:49SPEAKER_02: Ik wil er eigenlijk graag bewustmaken dat dat niet zo evident is.
- 11:53SPEAKER_02: Hoe pak ik dat het beste aan?
- 11:55SPEAKER_02: En zijn er tips om verstandig creatief om te gaan met de vele cadeautjes in die periode?
- 12:01SPEAKER_02: Dankjewel.
- 12:02SPEAKER_01: Oh, dat vind ik zo herkenbaar, deze mama.
- 12:05SPEAKER_01: Da heb ik zelf ook al ondergeleden.
- 12:07SPEAKER_01: Dat is te veel.
- 12:09SPEAKER_01: En deze mama zegt, het is overal zo: ze krijgen het op school, zorgen het van vriendjes.
- 12:14SPEAKER_01: De grootouders komen weer met een gelegenheid om iets te geven.
- 12:17SPEAKER_01: Dan is het carnaval, dan is het Sinterklaas, dan is het dit.
- 12:20SPEAKER_01: En we kunnen afspraken maken onder elkaar.
- 12:22SPEAKER_01: En ik denk, mama Basis daar ook iets goed voor dat je met elkaar gaat afspreken.
- 12:26SPEAKER_01: Moeten we je allemaal aan meedoen.
- 12:28SPEAKER_01: Een moeder zei, heeft ook nog zijn verjaardag in deze tijd, kers met Sinterklaas.
- 12:34SPEAKER_01: En ze heeft een brief geschreven naar de andere ouders, van de kindjes die ze uitnodigen.
- 12:38SPEAKER_01: Vaak nodigen ze dan de hele klas uit.
- 12:40SPEAKER_01: Dat hoeft ook eigenlijk niet, maar dat gebeurt.
- 12:42SPEAKER_01: En dan hebben ze allemaal iets bij.
- 12:43SPEAKER_01: En deze moeder zei: neem maar niks mee.
- 12:45SPEAKER_01: Het is feest bij ons.
- 12:47SPEAKER_01: Ze krijgen bij ons allemaal iets lekkers en we gaan spelen.
- 12:50SPEAKER_01: Dus neem niks mee, want hij heeft al zoveel en ik woon in een klein appartementje.
- 12:54SPEAKER_01: Het heeft niet geholpen.
- 12:56SPEAKER_01: Dan kwamen ze allemaal met weer een voetbal.
- 12:58SPEAKER_01: Dat kan niet voetballen in het appartementje.
- 13:01SPEAKER_01: Ze wilden zo graag met de andere ouders afspreken.
- 13:04SPEAKER_01: Laten we ze niet te veel geven, want het is niet meer leuk.
- 13:08SPEAKER_01: Hij pakt het uit en het verdwijnt in een hoek van de Kamer.
- 13:11SPEAKER_01: Kunnen we iets anders doen?
- 13:12SPEAKER_01: Jullie hoeven echt niks mee te nemen.
- 13:15SPEAKER_01: Maar ouders geven graag een cadeautje.
- 13:17SPEAKER_03: Ja, maar hoe moeten we dan veranderen?
- 13:19SPEAKER_01: Ja, dan hebben we gedacht.
- 13:20SPEAKER_01: Hij wil zo heel graag iets hebben, een mooie puzzel of een mooie bouwdoos van Lego.
- 13:26SPEAKER_01: Kunnen we samen iets geven?
- 13:28SPEAKER_01: Op school wordt ook voor de juf van het eind van het jaar, samen een cadeau.
- 13:32SPEAKER_01: Zouden we er samen voor kunnen sparen?
- 13:35SPEAKER_01: Misschien ook een goed idee.
- 13:36SPEAKER_01: Kan de groep samen iets geven?
- 13:38SPEAKER_01: Mag je dat vragen?
- 13:39SPEAKER_01: Hij zou graag zijn Lego door hebben.
- 13:41SPEAKER_01: Kunnen jullie allemaal misschien 2 euro bijdragen?
- 13:44SPEAKER_01: Dan zijn we al een heel end naar zijn Lego.
- 13:48SPEAKER_01: Sparen, naar verlangen.
- 13:50SPEAKER_01: Maar dat zijn we niet meer gewend, dat zijn we niet meer gewoon.
- 13:53SPEAKER_03: Het is ook moeilijk om dat bijvoorbeeld te vragen aan familie of aan je ouders.
- 13:57SPEAKER_03: wij willen voor onze kinderen niet te veel spullen.
- 13:59SPEAKER_01: Ja, heel moeilijk voor alle grootouders, dat is heel moeilijk.
- 14:05SPEAKER_01: Soms geven de grootouders ook plot een telefooncade.
- 14:09SPEAKER_01: Ze kunnen het geven.
- 14:10SPEAKER_01: Een telefoon aan het kind van tien bijvoorbeeld.
- 14:12SPEAKER_01: En dan zeggen ze: Roe, dat hebben we nog niet gewild.
- 14:15SPEAKER_01: Dat zouden we niet zo graag wensen nu.
- 14:18SPEAKER_01: En toch moet je ze bedanken.
- 14:20SPEAKER_01: Kan je met je grootouders zeggen, dankjewel.
- 14:22SPEAKER_01: Het is heel fijn dat jullie dat willen geven.
- 14:25SPEAKER_01: Maar wij waren er eigenlijk nog niet aan toe.
- 14:27SPEAKER_01: Mogen we hem nog even apart leggen.
- 14:30SPEAKER_01: Of mag je hem alleen gebruiken als hij bij jullie is.
- 14:33SPEAKER_01: Ik denk dat de ouders dat moeten durven zeggen.
- 14:36SPEAKER_01: Maar op een vriendelijke, aardige manier waarop ze de grootouders ook begrijpen, die willen graag geven.
- 14:43SPEAKER_01: Maar dat je ze kan bedanken, maar toch kan zeggen, wij hadden het liever nog wat gewacht.
- 14:49SPEAKER_01: Dat zijn van die pijnlijke gesprekken.
- 14:51SPEAKER_01: Maar ik hoop dat grootouders meeluisteren en dat ze ook begrip moeten hebben voor deze ouders die moeten opvoeden in een verwendmaatschappij.
- 15:00SPEAKER_01: En misschien niet direct alles willen geven.
- 15:03SPEAKER_01: O keuzes maken om geen telefoon te geven.
- 15:06SPEAKER_03: Ja, nu, er is enerzijds al die cadeautjes die op kinderen afkomen, maar anderzijds is er ook heel veel reclame die kinderen zien voor al die gadgets.
- 15:14SPEAKER_03: Dus je moet wel heel sterk in je schoenen staan als ouder om ze niet te verwennen.
- 15:18SPEAKER_01: Ja, het komt door de kieren van de deur naar binnen, door alles, door iPad, door al die programma's die ze zien.
- 15:24SPEAKER_01: En dat is natuurlijk de reclamewereld.
- 15:26SPEAKER_01: En we proberen de kinderen daar ook, en dan spreek ik ook over de school, samen met de school bewust van te maken wat reclame is.
- 15:34SPEAKER_01: En dat niet iedereen heeft wat die reclame ook zegt.
- 15:38SPEAKER_01: Meteen als ze een reclame zien, holen ze naar mama.
- 15:41SPEAKER_01: Mama, wat wil ik graag hebben?
- 15:42SPEAKER_01: Dat moet je hebben.
- 15:43SPEAKER_01: Iedereen heeft het.
- 15:45SPEAKER_01: En dan is het heel moeilijk om te zeggen: ja, maar wij maken keuzes, wij hoeven dat niet nodig.
- 15:50SPEAKER_01: We vinden jou even lief, en we houden evenveel van jou, maar wij vinden dat niet nodig.
- 15:55SPEAKER_01: Vandaar mijn boek ook omdat je samen met andere ouders, dat kan je niet alleen.
- 16:01SPEAKER_01: Dat moet je samen met andere ouders afspreken.
- 16:03SPEAKER_01: Wat gaan wij doen met die reclame?
- 16:05SPEAKER_01: Hoe sta jij tegenover die reclame?
- 16:08SPEAKER_03: Ja, en ook als die kinderen zelf dan afkomen met argumenten als wij zijn toch niet arm, mama, waarom kunnen wij dat nu niet kopen?
- 16:14SPEAKER_01: Ja, we zijn niet arm.
- 16:16SPEAKER_01: We spreken niet van arm en rijk.
- 16:17SPEAKER_01: Nee, schat, we zijn zeker niet arm.
- 16:20SPEAKER_01: We hebben alles wat we nodig hebben, maar er zijn keuzes in het leven.
- 16:24SPEAKER_01: En sommige mensen kiezen voor dit en wij kiezen voor jou dat niet te geven.
- 16:29SPEAKER_01: Wij hebben voor iets anders gekozen, want dan kunnen we iets anders in de plaats doen.
- 16:33SPEAKER_01: Maar wij hebben daar waarden aan gehecht en wij vinden het zo belangrijk.
- 16:38SPEAKER_01: Dus ik denk dat je dan ook wat zo mooi is, een gesprek met je kinderen kan openen over wat is arm zijn, wat is genoeg hebben, wat zijn onze waardes en onze keuzes.
- 16:49SPEAKER_01: Wij willen jou ook een hele mooie schooltas geven van dat merk.
- 16:53SPEAKER_01: Maar voor dat merk, in de plaats kan je ook dat of dat of dat kiezen.
- 16:58SPEAKER_01: Dat het kind ook leert dat met perkt een aantal centjes, kan je verschillende dingen kopen.
- 17:04SPEAKER_01: Maar je kan er ook over nadenken.
- 17:06SPEAKER_01: Wat is voor ons belangrijk?
- 17:07SPEAKER_01: Is het het merk?
- 17:08SPEAKER_01: Oké, maar dan moet je wat langer wachten.
- 17:10SPEAKER_01: Want dan kunnen we je niet meteen geven.
- 17:12SPEAKER_01: Maar je kan wel kiezen voor dit en dit.
- 17:14SPEAKER_01: Je kan kinderen heel bewust al leren omgaan met geld, met begrippen van rijk en armoede.
- 17:20SPEAKER_03: Ja, er zijn ook heel wat vragen binnengekomen over zakgeld.
- 17:24SPEAKER_03: Die ga ik u stellen na de korte boodschap van onze sponsor, die ervoor zorgt dat we deze podcast gratis kunnen blijven aanbieden.
- 17:32SPEAKER_03: Wil jij je kind goed leren omgaan met geld?
- 17:34SPEAKER_03: Overweeg dan zeker Yongo.
- 17:37SPEAKER_03: Met de Yongo app sparen je kids samen met familie en vrienden voor een zelfgekozen cadeau en bouwen ze kapitaal op voor later.
- 17:45SPEAKER_03: De kinderen kiezen waarvoor ze sparen en jij beslist hoe je op lange termijn voor hen spaart.
- 17:51SPEAKER_03: Kijk snel op jongo.be.
- 17:53SPEAKER_03: Want Jongo groeit mee met je kind.
- 17:58SPEAKER_03: Marekke, jij bent opvoedingsexperte.
- 18:01SPEAKER_03: En een van de moeilijke zaken in opvoeden is omgaan met geld.
- 18:05SPEAKER_03: En daar hebben heel wat mama's vragen over.
- 18:07SPEAKER_03: We gaan eens luisteren.
- 18:08SPEAKER_00: Ik vraag me af vanaf welke leeftijd het aan te raden is om zakgeld te geven aan je kind en hoe je dan bepaalt hoeveel je precies geeft.
- 18:17SPEAKER_01: Alle begrip voor ouders die wel of geen zakgeld willen geven, dat is een keuze die je zelf maakt.
- 18:23SPEAKER_01: Zelf persoonlijk ben ik wel voor het geven van zakgeld, omdat je de kinderen daarmee leert nadenken over geld, over waarde van geld, over de consequenties.
- 18:33SPEAKER_01: Ook voor later, dat je het zelf vroeg geleerd hebt.
- 18:36SPEAKER_01: Maar op een hele ludieke manier kan je ze leren omgaan met centjes en bedragen.
- 18:41SPEAKER_01: En dat zou ik zeggen, vanaf dat ze kunnen rekenen.
- 18:44SPEAKER_01: Vanaf dat ze weten wat cijfertjes zijn.
- 18:46SPEAKER_01: Maar je kan het al iets eerder beginnen.
- 18:48SPEAKER_01: Dus ik ben wel voor het geven van zakgeld.
- 18:50SPEAKER_01: Maar dan moet je het heel regelmatig doen.
- 18:53SPEAKER_01: En kleine bedragen, puur om te leren omgaan met centjes.
- 18:57SPEAKER_01: Voor een keer een koek te kopen op je sportclub.
- 18:59SPEAKER_01: Of een keer een postkaart te kopen voor je oma.
- 19:02SPEAKER_01: En dat je weet hoeveel dat kost met een postzegel.
- 19:05SPEAKER_01: En dat je weet waar geef ik mijn geld aan uit.
- 19:07SPEAKER_01: Maar je moet het vroeg beginnen, zou je het kunnen doen op school.
- 19:10SPEAKER_01: Je hebt vaak van de schoolfeesten, die hopelijk weer door mogen gaan.
- 19:14SPEAKER_01: En dat je het kind dan bonnetjes geeft voor de activiteiten op school.
- 19:18SPEAKER_01: Je hebt dan verschillende stentjes.
- 19:20SPEAKER_01: En die kosten bonnetjes.
- 19:22SPEAKER_01: En als je je kind zegt, kijk, je krijgt hier een tien bonnenboekje.
- 19:25SPEAKER_01: En dan mag jij mee doen wat je wilt.
- 19:27SPEAKER_01: Dan mag je uitgeven aan de activiteiten die jij wilt.
- 19:29SPEAKER_01: Maar op is op.
- 19:30SPEAKER_01: Dus nu moet je wel gaan nadenken welke bonnetjes ga ik waarvoor gebruiken.
- 19:34SPEAKER_01: Dan kan je al vanaf 5, 6 jaar kinderen mee leren omgaan.
- 19:39SPEAKER_01: Het ene kind geeft zijn bonnetjes direct uit en is dop en dan moet je huilen.
- 19:44SPEAKER_01: De andere bewaart ze zo lang tot hij nog alle bonnetjes over heeft.
- 19:47SPEAKER_01: Maar dan weten ze al, wat is een bonnetje waard?
- 19:50SPEAKER_01: En daarna geef je ze bijvoorbeeld vanaf zes jaar een heel klein beetje zakgeld, mogen dat in een potje stoppen, maar ze mogen er ook iets mee doen.
- 19:59SPEAKER_01: En dan ga je ze ook leren: ga ze een brood halen.
- 20:02SPEAKER_01: Wat kost een krant?
- 20:03SPEAKER_01: Wat kost een brood.
- 20:04SPEAKER_01: Hoeveel centjes heb jij?
- 20:06SPEAKER_01: Wil je een postkaart kopen?
- 20:08SPEAKER_01: Wil je dus een keer een snoepje kopen?
- 20:10SPEAKER_01: Dat is natuurlijk uitzonderlijk.
- 20:11SPEAKER_01: Maar op is op.
- 20:13SPEAKER_01: En elke week krijg je weer je zakgeld.
- 20:15SPEAKER_01: En dan leren kinderen sparen.
- 20:17SPEAKER_01: Ik hou voor iets wat ik heel leuk vind.
- 20:19SPEAKER_01: En andere kinderen geven het uit.
- 20:21SPEAKER_01: En er zijn ook kinderen die er niet naar omkijken, het kan ze niet schelen.
- 20:25SPEAKER_01: Maar ze leren al een heel klein beetje de schaarste, het verlangen, sparen, misschien voor later of direct uitgeven.
- 20:33SPEAKER_01: Wat dat doet met jou.
- 20:35SPEAKER_03: Ja, maar soms is het moeilijk om te weten waarvoor ze zouden willen sparen, omdat ze al zoveel krijgen.
- 20:40SPEAKER_01: Ja, precies.
- 20:41SPEAKER_01: En daarom is het zo interessant om ze dus wat minder te geven en voor sommige zaken te kunnen zeggen.
- 20:46SPEAKER_01: Maar daar kunnen we ook voor sparen.
- 20:48SPEAKER_01: Je wil heel graag dat hele mooie ding.
- 20:51SPEAKER_01: Maar dat zijn wel heel veel centjes, dan kan je het uittekenen op een schaal.
- 20:55SPEAKER_01: Dan kan je misschien zoveel keren zoveel keren zak geld, kan je het misschien zelf kopen.
- 21:00SPEAKER_01: Dat is ook het idee van Jongo.
- 21:02SPEAKER_01: Je leert te sparen.
- 21:04SPEAKER_01: Maar je kan als je spaart, zie je dat bij Jongo heel goed wat je gespaard hebt.
- 21:08SPEAKER_01: Maar je ziet ook, als je dan je het spaargeld zou willen ophalen en je zou het willen gaan kopen, dan geven ze je een tip: van kijk, als je nog verder spaart, dan kan je nog meer later hebben voor nog iets moois.
- 21:21SPEAKER_01: Het kind wordt aangezet toch de aantrekkingskracht van naar iets te gaan verlangen.
- 21:27SPEAKER_01: En hoe langer je wacht en je volhoudt, dat je het ook kan krijgen.
- 21:31SPEAKER_01: Je krijgt het niet allemaal direct.
- 21:34SPEAKER_01: Het verlangen is weg.
- 21:35SPEAKER_01: En dat is juist zo leuk om te leren, te verlangen, maar dat het ook komt.
- 21:40SPEAKER_03: En vind je dan dat kinderen ook veel moeten weten over het loon van de ouders bijvoorbeeld?
- 21:44SPEAKER_03: Dat dat ook past in een goed gesprek met kinderen, of is het geen goed idee dat ze weten hoeveel wij verdienen?
- 21:50SPEAKER_01: Ja, ik zelf vind het op een gegeven moment naar de leeftijd natuurlijk, dat hangt van de leeftijd van het kind al.
- 21:56SPEAKER_01: Wel interessant.
- 21:57SPEAKER_01: Niet direct precies jouw loon, maar wel onder.
- 22:00SPEAKER_01: Ongeveer in welke schaal je valt.
- 22:02SPEAKER_01: Maar wat een loon ook doet met een gezin.
- 22:04SPEAKER_01: Wat is een loon?
- 22:06SPEAKER_01: Is dat om direct naar de pub te gaan en alles op te drinken?
- 22:09SPEAKER_01: Of is een loon iets waar we op moeten denken, hoe gaan we het verdelen over elkaar?
- 22:14SPEAKER_01: En dan maak je een soort taart die je tekent met de kinderen.
- 22:17SPEAKER_01: Kijk, we krijgen een loon, dat is een bepaald bedrag.
- 22:20SPEAKER_01: Maar daarvan moeten we de huisvuur betalen, de auto, het eten, onze vakantie, dit.
- 22:28SPEAKER_01: Niet in details, maar in grote lijnen.
- 22:31SPEAKER_01: Dat het loon wel heel belangrijk is, maar dat we moeten keuzes maken wat we met dat loon doen.
- 22:36SPEAKER_01: Het gaat er niet om dat een kind naar school gaat en zegt: mijn papa verdient zoveel, wat verdient jouw papa?
- 22:42SPEAKER_01: Daar gaat het niet om.
- 22:43SPEAKER_01: Maar er is een inkomen en er is uitgave.
- 22:46SPEAKER_01: En we kunnen dingen wegleggen voor later.
- 22:49SPEAKER_01: We kunnen ook beleggen op de beurs.
- 22:51SPEAKER_01: Kinderen van 12, 13 jaar willen ze al weten wat een beurs is, wat is beleggen, wat is lenen, wat is belasting?
- 22:59SPEAKER_01: Je mag daar wel over praten.
- 23:02SPEAKER_03: En kan je dan vermijden dat kinderen als ze zien dat wij hebben het thuis goed, we hebben veel, ik krijg veel, ze weten misschien van zichzelf.
- 23:08SPEAKER_03: Ik word verwend, kan je dan vermijden dat ze daarmee gaan opscheppen?
- 23:12SPEAKER_01: Ja, dat is wel moeilijk.
- 23:13SPEAKER_01: Maar dat zijn ook weer die discussies die je thuis hebt.
- 23:16SPEAKER_01: Er zijn kinderen die op school komen die zeggen: mijn papa heeft een nieuwe auto.
- 23:21SPEAKER_01: O wij gaan toch lekker met vakantie, mijn papa is rijk.
- 23:26SPEAKER_01: Dat kan de school mee helpen.
- 23:28SPEAKER_01: Want wat is dan rijk, wat is relatief?
- 23:30SPEAKER_01: En dat vind ik juist zo leuk dat het gezin daar samen over kan praten.
- 23:34SPEAKER_01: Wat is rijk, wat is geluk?
- 23:36SPEAKER_01: Weet je wat mijn geluk is, dat ik jouw grote glimlach zie en dat ik jou een knuffel kan geven.
- 23:41SPEAKER_01: En dat wij samen een mooie wandeling kunnen gaan maken.
- 23:43SPEAKER_01: Of dat wij wel een vakantie hebben gepland.
- 23:46SPEAKER_01: Dat is voor ons ook geluk.
- 23:48SPEAKER_01: Dat is ons grootste geluk.
- 23:49SPEAKER_01: Maar iedereen zoekt zijn eigen geluk in waarden, in dingen die we mogen, die we kunnen.
- 23:56SPEAKER_01: We zijn maar beperkt in wat wij kunnen, maar we maken er iets van.
- 24:00SPEAKER_01: En ik vind altijd samen met je kinderen over deze topics praten, maakt het wel heel boeiend.
- 24:05SPEAKER_03: En heeft de school daar ook een rol in?
- 24:07SPEAKER_01: Een school kan daar ook in meepraten, want school weet ook wat sparen is.
- 24:11SPEAKER_01: Ik denk scholen hielpen vroeger al heel leuk aan die uitstappen.
- 24:14SPEAKER_01: De groen klassen, de Skri-klasse.
- 24:17SPEAKER_01: Daar kun je bonnetjes voor sparen.
- 24:19SPEAKER_01: Dat ook de school zegt: waarom doen we dat?
- 24:22SPEAKER_01: We helpen ook de kinderen die het wat moeilijker hebben met dit spaarsysteem.
- 24:26SPEAKER_01: Een school kan vertellen over wat spaar is.
- 24:29SPEAKER_01: En school kan ook helpen in kinderen wat beleggen is en wat geld is.
- 24:34SPEAKER_01: Ze kunnen leskrijgen over wat is precies geld, wat is inkomen, wat is uitgave.
- 24:40SPEAKER_01: Een school kan daar al heel jong mee beginnen.
- 24:43SPEAKER_01: Ik vind wel dat een school daar zeker open voor kan staan.
- 24:47SPEAKER_01: Want wat zien we nu?
- 24:49SPEAKER_01: Het leven is echt niet makkelijk als je groter bent, je moet gaan studeren, je wil een flatje kopen, een huis kopen.
- 24:56SPEAKER_01: Waarom doen we ons nu al ons best daarvoor dat we dat voor jou later apart kunnen leggen?
- 25:02SPEAKER_01: Dat is wel zonder de kinderen een schuldgevoel te geven.
- 25:05SPEAKER_01: Maar bewust te maken van hoe we leven, hoe we uitgaven doen.
- 25:12SPEAKER_01: Veel jonge kinderen bij mij, van 14, 15, 16 jaar, hebben geen idee van geld.
- 25:19SPEAKER_01: Als ze uit willen gaan, als ze iets willen vragen, geld aan mama of papa.
- 25:22SPEAKER_01: Ze hebben geen idee.
- 25:24SPEAKER_01: En ik zou zo graag willen dat ze wel een idee hadden: wat kan je doen met 10 euro, met 20 euro, met 50 euro?
- 25:31SPEAKER_01: Wat is het waard?
- 25:32SPEAKER_01: En als ze zakgeld hebben, dan moeten ze natuurlijk tegen die tijd wel veel meer zakgeld hebben.
- 25:38SPEAKER_01: Maar ook weten, daar moeten ze hun misschien een telefoonuitgave van betalen.
- 25:42SPEAKER_01: Bezine voor een scooter, maar ook hun uitjes met bioscoop, een biertje drinken en dat ze kunnen rekenen hoe we dat deze maand doen.
- 25:51SPEAKER_01: Wat kan ik doen, wat kan ik niet doen.
- 25:53SPEAKER_01: Kan ik iets bijverdienen?
- 25:55SPEAKER_01: Ik denk dat je daar zelfstandiger voor van wordt en ook verantwoordelijker om kan gaan met geld.
- 26:01SPEAKER_01: Want het wordt wel een hele grote verrassing voor jou als je klaar bent met je school.
- 26:07SPEAKER_01: Dat je ziet dat het niet alles kan, dat je ook klaar bent gestoomd.
- 26:14SPEAKER_03: Maar als kinderen zelf mogen omgaan met hun geld, is er soms ook het probleem dat ze zoveel geld gekregen hebben.
- 26:20SPEAKER_03: Bijvoorbeeld voor een verjaardag, ze hebben dan ineens 20-300 euro.
- 26:23SPEAKER_03: Dat is wel heel veel geld voor een kind om meteen te maken.
- 26:26SPEAKER_01: Dat vind ik absoluut.
- 26:27SPEAKER_01: En sommige kinderen kunnen daar ook niet mee omgaan.
- 26:29SPEAKER_01: Het is veel geld.
- 26:30SPEAKER_01: Ze gaan meteen een dure skateplank kopen, die dan al snel weer kapot gaat.
- 26:34SPEAKER_01: En heb je ook wel met ze te doen.
- 26:36SPEAKER_01: En dan wil je weer een nieuwe voor ze kopen.
- 26:38SPEAKER_01: Of ze kopen een duurste telefoon die er is.
- 26:42SPEAKER_01: Dus ik zou zeggen, met grote bedragen, weer.
- 26:44SPEAKER_01: Mama's praat onder elkaar, papa's, mama's, gezinnen, met grootouders.
- 26:49SPEAKER_01: Dat als er een groot bedrag komt, grootouders hebben vaak behoefte om iets groots te geven, en dat komt dan op een rekening.
- 26:56SPEAKER_01: Dat er een deel van op een spaarrekening kan komen en een deel mag je zelf besteden.
- 27:01SPEAKER_01: Maar waarom zou je het kind 200 euro zelf laten besteden?
- 27:05SPEAKER_01: Je zegt het is voor jou, het is absoluut voor jou.
- 27:07SPEAKER_01: Maar het staat wel vast: het is voor later.
- 27:10SPEAKER_01: Grootouders zouden dat ook kunnen uitleggen aan hun kinderen.
- 27:14SPEAKER_01: Dat zo'n grote bedrag hebben ze eigenlijk niet nodig hebben.
- 27:18SPEAKER_01: Maar dat ze een deel mogen zelf gebruiken, dat mag nu.
- 27:23SPEAKER_01: En een deel wordt vastgezet.
- 27:24SPEAKER_01: En daarin moet je als ouders natuurlijk wel als een rots in de branding zijn.
- 27:29SPEAKER_01: Dat je daarin heel duidelijk bent.
- 27:31SPEAKER_01: Dit zijn onze ideeën over veel geld krijgen.
- 27:34SPEAKER_01: Papa en mama hebben dat zo beslist.
- 27:36SPEAKER_01: Het is voor jou best.
- 27:38SPEAKER_01: Maar vaak hebben ouders dan ook weer moeilijkheden daarmee.
- 27:40SPEAKER_01: Want het is toch van de grootouders van papa's kant.
- 27:43SPEAKER_01: En waarom mag je dat dan niet direct hebben?
- 27:45SPEAKER_01: Ik mocht het ook.
- 27:46SPEAKER_01: Afspraken maken onder elkaar is wel moeilijk.
- 27:49SPEAKER_01: En dan heb je nog de gescheiden ouders, waar de ene meer krijgt bij de ene ouder dan bij de andere ouder.
- 27:55SPEAKER_01: Ik probeer ze altijd heel duidelijk te maken dat er twee verschillende ideeën dan zijn van hoe ze het kinderen willen opvoeden.
- 28:02SPEAKER_01: En dat je als ouder altijd mag blijven staan op jouw idee.
- 28:06SPEAKER_01: Jij vindt het belangrijk dat het kind het op een spaarrekening zet, dan moet je dat ook vol kunnen houden.
- 28:14SPEAKER_01: Maar praat er ook met andere ouders over.
- 28:17SPEAKER_01: Dat is zo belangrijk.
- 28:18SPEAKER_01: Je staat niet alleen.
- 28:21SPEAKER_01: Dat is van mama baas vind ik zo prachtig.
- 28:24SPEAKER_01: Je kan bij elkaar te raden gaan.
- 28:26SPEAKER_01: Je kan bij elkaar adviezen vragen.
- 28:29SPEAKER_03: Ik onthoud dat dit de belangrijkste boodschap is van vandaag: praat erover, over geld met je kinderen, maar ook met anderen.
- 28:35SPEAKER_01: Absoluut.
- 28:36SPEAKER_01: Ik ben echt niet de enige.
- 28:38SPEAKER_01: De grootste experts zijn de ouders zelf.
- 28:41SPEAKER_01: En met elkaar proberen af te wegen, zullen we die cadeautjes eens achterwegen laten.
- 28:45SPEAKER_01: Het hoeft niet altijd.
- 28:47SPEAKER_01: Er zijn andere dingen in de plaats.
- 28:49SPEAKER_03: Oké, dat klinkt als heel wijze woorden.
- 28:51SPEAKER_03: Hartelijk dank, Marijke Bissch.
- 28:53SPEAKER_03: En ik geef nog graag mee dat Marijke ook een boek geschreven heeft waarin ze al haar kennis uit de doeken doet.
- 28:58SPEAKER_03: En dat boek heet Opvoeden in een verwendmaatschappij.
- 29:04SPEAKER_03: Je luisterde naar de podcast van Mama Baas.
- 29:07SPEAKER_03: Interviews en montage waren in handen van mezelf tien het donder.
- 29:11SPEAKER_03: Ben je benieuwd naar de volgende aflevering of wil je niks van deze podcast missen?
- 29:15SPEAKER_03: Surf dan zeker naar Mamabaas.be of nog beter, abonneer je nu meteen op deze podcast.
- 29:22SPEAKER_03: Dat kan je helemaal gratis doen, via Spotify of via een andere podcast-app.
- 29:27SPEAKER_03: Vond je het een fijne podcast?
- 29:29SPEAKER_03: Vertel het dan zeker door aan andere mama's en geef ons alsjeblieft een goede review.
- 29:33SPEAKER_03: Want dat zorgt ervoor dat nog meer mensen deze podcast kunnen terugvinden.
- 29:37SPEAKER_03: Heel graag tot de volgende keer.