Latest / The Gardening School / #18 Minder moeite, meer natuur

Transcript

#18 Minder moeite, meer natuur · The Gardening School

0:07
Leuk dat je luistert naar de podcast van de garding School
0:09
van Mayan June. We maken de enorme hoeveelheid
0:12
informatie over de tuin eenvoudig en leuk door te praten
0:15
met experts en bekende tuiniers, zodat jij een echt goede tuinier
0:18
wordt. Ga je mee de tuin in?
0:25
In deze aflevering van de Garding School ga ik in gesprek
0:28
met Annetje Otto en Anneke is hoogleraar en tot kort geleden
0:34
nog voorzitter van de Universiteit van leiden.
0:36
En zo heb jij 20 jaar al diverse Nederlandse universiteiten
0:39
gewerkt en de liefde voor de natuur ontstond toen je als kind
0:42
zonnebloemen begon te zaaien In de vensterbank.
0:44
Daar gaan we het zo nog over hebben, maar je hebt een boek
0:46
geschreven. Dat heet natuur in je tuin en
0:49
daar gaan we het over hebben, want je hebt een heel praktische
0:51
aanpak, groene vingers en een missie, want je wil Laten zien
0:54
hoe makkelijk elke tuin of elk balkon een.
0:56
Kan worden voor de natuur en yamotto is.
0:59
Het hoeft niet ingewikkeld te zijn of veel tijd te kosten.
1:02
En dat kun je lezen in je nieuwe boek wat in dit voorjaar
1:05
verscheen welkom mannetje. Ja goedemorgen.
1:08
Goedemorgen. Fijn dat je er bent?
1:10
Heel mooi om te zijn. Dank je goed zo goed zo.
1:13
In je boek, schrijf je of hou je eigenlijk een een pleidooi voor
1:15
meer biodiversiteit In de tuin kun je eens omschrijven Waarom
1:19
dat belangrijk is voor jou? Ja dat.
1:20
Is Natuurlijk best een mooie vraag, maar ook best wel een
1:22
moeilijke vraag om te beantwoorden.
1:24
Maar ik denk, Als je dan terugkijkt.
1:26
Dan heeft natuur altijd een hele grote rol in mijn leven
1:29
gespeeld. Groeide op, zeg maar met
1:31
allemaal mooie natuur om me heen.
1:32
Een prachtig bos, weilanden vol bloemen en dat heb ik eigenlijk
1:36
van kinds af aan altijd meegekregen.
1:37
En Als je dan ergens anders bent waar dat opeens niet zo is, dan
1:41
mis je dat echt. Dus Ik heb het altijd opgezocht
1:43
en ook in mijn eigen tuin. Ik heb groene vingers.
1:46
Ja, dan dan proberen je ja zoveel mogelijk natuur naar je
1:50
toe te halen. En toen dacht je, daar moeten
1:52
meer Mensen mee. Ik heb Natuurlijk heel bij ons.
1:55
In de tuin zijn we dat kunnen we Misschien zo nog wat meer over
1:57
vertellen, maar zijn we best wel een tijdje bezig om die
2:00
biodiversiteit om meer natuur in je tuin te krijgen.
2:03
En Mensen vragen mij heel vaak, Anne, You, doe je dat dan is dat
2:06
allemaal heel ingewikkeld. Door die vraag keer op keer te
2:09
krijgen, dacht ik op een gegeven moment, nou laat ik het maar
2:11
eens gaan opschrijven, maar je probeert door het zelf het goede
2:14
voorbeeld te geven anderen te inspireren.
2:16
Daar komt het eigenlijk op neer, ja.
2:18
Heel goed, nou, Laten we het daar eens over hebben.
2:24
In het vorige gesprek hadden we het daar al eventjes over, maar
2:26
die die liefde voor de natuur die die kwam er al heel Jong in.
2:29
Je zei net, Ik ben opgegroeid tussen de natuur.
2:32
Wat wat gebeurde daar bij jou? Wat letterlijk dat zaadje was,
2:35
wat in jou groeide voor die natuur.
2:38
Ik denk door mijn vader die heel erg daar mee bezig was en op een
2:42
dag aankwam met een klein zo een zo een groen bakje.
2:45
Weet je wel, met zo'n plastic bakje dingetje erom zo'n klein
2:49
kweekbakje met een zakje zonnebloemzaden.
2:52
En dat zette hij neer In de vensterbank en.
2:55
Gingen we dan zaaien? En ja, dat dat ging eigenlijk
2:58
best snel en eigenlijk. Dat heeft letterlijk het zaadje
3:01
bij mij geplant. En van het een kwam het andere.
3:03
Toen mocht ik een heel klein stukje van de tuin.
3:05
Mocht ik dan kruiden neerzetten en radijsjes zaaien.
3:08
En als kind fascineerde mij dat en Dat is denk ik ja, zo is het
3:12
eigenlijk. Gekomen ja precies, maar zeg
3:15
maar je je professionele Achtergrond die die verschilt
3:18
daar best wel heel erg van, want je bent.
3:20
Voorzitter van de Universiteit van leiden, je bent hoogleraar
3:23
in. In een ander vakgebied kun je
3:25
eens vertellen. Wie is arnetje in in, zeg Maar
3:29
het werk en In de tuin. Houdt een mooie vraag, Dat is
3:32
heel grappig. Nou, Ik denk ook in het werk heb
3:35
ik de luxe gehad door heel veel met ja, Natuurlijk
3:39
wetenschappers in contact te komen en vanuit mijn werk was ik
3:42
ook bezig met. Hoe kunnen we de universiteit
3:44
vergroenen? Dat vond ik echt heel belangrijk
3:47
en daar was ook heel veel aandacht voor en door te praten
3:50
dan met je wetenschappers, maar ook studenten biologie
3:52
bijvoorbeeld. Die inspireren je ontzettend en
3:54
die komen met allemaal ideeën van dit soort kunnen doen en dat
3:57
zou niet de. Zo ja en dan ga je erover
3:59
nadenken en voor je het weet zit je midden in zo een project.
4:02
We hebben tiny Force aangelegd in een campus.
4:04
We zijn bezig geweest in Utrecht met het Utrechts landschap om de
4:07
hele campus aan te Laten sluiten op het Utrecht landschap en van
4:11
het één komt het ander en dan zie je eigenlijk hoeveel er
4:13
mogelijk is, dus Ik heb altijd een combinatie gehad van
4:16
bestuurlijke rollen met kansen zien en dat in dit geval dan op
4:19
het gebied van natuur. Maar dat komt Natuurlijk ook
4:22
Omdat het je persoonlijke interesse is.
4:23
En dan denk je nou, hoe zou ik dit vanuit mijn rol kunnen
4:26
waarmaken? Ja precies, dus ja, terug naar
4:28
jouw vraag, Ik ben altijd wel iemand die verschillende dingen
4:32
naast elkaar wil doen, dus Ik heb ook heel erg nodig om naast
4:35
het nou ja, wetenschappelijk of met je hoofd bezig zijn met je
4:38
handen In de aarde te zitten. Dat zit gewoon in mij, dus na
4:41
een drukke dag werk het eerste wat ik doe ren ik de tuin in.
4:44
Ik weet niet of je dat ook herkent u dit maar dan ja ga je
4:47
even bezig wat plukken en knippen en dan hoor je weer
4:50
rustig, dus Het is iets wat gewoon in je zit.
4:52
Denk. Ik ja precies en is dat dan ook?
4:56
In ieder geval, ik herken het inderdaad, want Als ik thuis
4:58
kom, dan loop je de tuin in en en ook al weet je dat er niet
5:00
per se een enorm verschil is met die ochtend.
5:02
Je hebt toch even nodig om te kijken.
5:04
Hoe ziet jouw tuin eruit? Nou, We hebben een mooie tuin In
5:08
de zin van best wel groot, dus Dat is echt een iets waar ik
5:10
heel dankbaar voor ben. Maar die is wel heel Natuurlijk
5:14
en rommelig, dus ik laatst vertelde ik op mijn boeken
5:17
lezing over een vader van een goede vriendin van mij.
5:20
Die kwam op bezoek en die liep echt door de tuin.
5:22
Echt zo'n beetje meer waar. Niet netjes.
5:26
Nee, want Het is gewoon Natuurlijk, dus Het is het gras
5:28
is niet gemaaid. Je hebt wilde hoek prachtige
5:32
wilde rozen en en ja, ook heel veel wilde bloemen die overal
5:36
laat staan. Dus Als je er naar kijkt, dan
5:38
moet je even denk ik, Als je dat beeld hebt van een keurige nette
5:41
tuin. Nou, Dat is het dus absoluut
5:43
niet nee. Wat treffen er dan wel aan?
5:46
Want, want wij weten allebei wat het doet dat je je gezond
5:49
ongemaaid laat en Als je. De rommel toelaat In de tuin wat
5:53
wat wat voor leven vinden we daar?
5:55
Ja ik, hè? We doen het nu ongeveer 6 jaar.
5:57
Dat was ook het moment dat die biologiestudenten tegen mij
6:00
zeiden, Goh Anneke, zullen we een tiny Forest planten?
6:02
En toen dachten, nou, Waarom ook niet in eigen tuin?
6:04
Dus dat heeft het echt getriggerd bij mij, dus Ik ben
6:06
ongeveer 6 jaar daar nu mee bezig door dingen los te Laten
6:09
minder te doen, maar ook de goede inheemse planten terug te
6:13
brengen. Ja, wat je ziet is veel meer
6:16
vogels, echt veel meer vogels insecten.
6:19
Ik moet zeggen dit jaar, ondanks dat Iedereen zegt, Het was een
6:22
slecht vlinderjaar heb ik nog nooit zoveel vlinders gehad.
6:25
Dus dan denk ik ja, huh gelukkig, het heeft toch wel
6:28
iets effect dat je de goede planten kiest voor die vlinders?
6:32
Ja, en Ik denk naast heel veel wilde bijen wat voor mij het
6:36
mooiste moment was. Het was ongeveer twee jaar
6:38
geleden dat ik's avonds laat. Nou ja, dus inderdaad bij zo'n
6:42
stoeltje bij de tiny Forest zat en opeens hoorde ik de egel
6:45
scharrelen en die egel was bij ons denk ik 25 jaar geleden In
6:48
de tuin en toen heb ik hem niet meer gezien.
6:51
En opeens is hij er weer. Ja, daar word je toch heel
6:53
gelukkig van. Nou dat dus.
6:56
Ja nou en, Ik denk dat dat uiteindelijk, hè, wat je wat jij
7:00
probeert met je boek is Natuurlijk Mensen stimuleren en
7:02
te triggeren Mensen dat jij getriggerd raakte, onder andere
7:04
door die biologiestudenten is om iets te doen en in dit geval
7:08
Misschien ook wel iets te Laten In de tuin.
7:11
En dan is inderdaad een scharrelende egel of meer
7:13
vogels. Meer vlinders, echt de grootste
7:15
beloning. Dat zie ik dan echt als een
7:17
geschenk dat je denkt, nou, we doen het niet voor niks.
7:20
En Het is ook Omdat Ik wil Laten zien.
7:23
Dat ook al zijn het allemaal maar kleine beetjes Als je die
7:25
allemaal bij elkaar optelt, doen we Samen dus heel erg veel.
7:28
Ja, hè? Dus Je moet tegen mij niet
7:30
zeggen. Ja, wat heeft het nou voorzien?
7:31
Het is toch maar dit of dat? Nee, het heeft wel degelijk zin
7:34
Als we met al onze tuin in Nederland het verschil zouden
7:36
maken, dan hebben we echt impact en dat probeer ik inderdaad ook
7:41
in het boek van Goh. Al doe je maar een paar kleine
7:45
dingen op je balkon net die paar goede planten in die pot.
7:48
Ja, dan komt net die ene vlinder toch wel bij jou aan landen, ja.
7:52
Precies is dat dan ook als een als een als een leek jouw tuin
7:56
zou open zelf niet je tuin je boek zou openslaan.
7:58
Is dat dan wat ze aantreffen in het boek?
8:01
Ja, ik probeer op hele makkelijke manier te Laten zien
8:04
dat je met kleine stappen ook een verschil kan maken, dus dat
8:07
je niet heel ingewikkelde schema's en beplantingsplannen
8:10
of meteen alles tot In de perfectie moet aanpakken, Maar
8:14
dat je met kleine stapjes Misschien die ene boom die je
8:17
plant of die paar struiken of Misschien leuke bessen of nou
8:22
ja, wat kruiden dat dat ook al helpt, maar ook voor jezelf heel
8:26
goed is, hè? Dus ik probeer het zeg Maar het
8:27
is goed voor die natuur, die komt terug.
8:30
Maar je hebt er zelf ook heel veel aan, dus Het is het
8:31
combinatie van de leuke dingen doen met je kinderen,
8:35
bijvoorbeeld In de tuin en Laten zien dat je zelf ook bessen kan
8:38
kweken. Maar die bessenstruik is ook
8:39
goed voor de insecten. Dat eigenlijk.
8:42
Dat doe ik in het boek. En, hoe heb je al er verhalen
8:46
gehoord van Mensen die daar echt soort van?
8:49
En, hoe zeg je dat een soort openbaring door hebben gekregen
8:51
dat ze een blik totaal veranderd is?
8:54
Nou leuk dat je die vraag net nu stelt, want ik geloof ik hem
8:56
gist of eergister post ik op mijn instastorie.
9:00
Ik kreeg een appje van iemand die zei, Oh, anneke, Ik heb niet
9:03
Alleen je boek zelf gekocht, maar ook aan mijn broer gegeven.
9:06
En die heeft een hele grote tuin gelopen, want ze zei, 300 m²
9:09
Ofzo 3000 en die is zo geïnspireerd geraakt door jou.
9:14
Die is heel die tuin aan het veranderen nou.
9:17
Daar ben ik zo blij van. Nee, daar gaan we hele grote
9:19
beloning. Hè voor en dan is dus als
9:22
Iedereen dus toch iets oppikt uit dat boek en Mensen het ook
9:26
cadeau geven aan anderen. Ja, daar gaat het me om en dat
9:30
heb ik dus niet voor niets gedeeld op insta Omdat ik dacht,
9:33
ja, dat laat Mensen zien dat ze zelf ook echt wel mee aan de
9:35
slag kunnen. Ja precies en kun je dan eens
9:38
Als we het hebben over die kleine stappen, kun je dan eens
9:41
een paar voorbeelden geven van je zei net al hè, die boomplant
9:44
of die bergstruiken? Wat zijn nou een soort van jouw
9:47
favoriete? Om te maken die je in het boek
9:51
benoemd. Nou bijvoorbeeld water water is
9:54
echt 1 1 1 themaüberhaupt in Nederland, hè?
9:57
Ik weet niet of je het weet, maar wij moeten voor 2030 alle
10:00
huishoudens moeten minimaal 20% water besparen.
10:04
Drinkwater om te voorkomen dat we echt een schaarste krijgen in
10:08
Nederland. Nou, Als je dat incalculeert dan
10:09
denk je, OK, We moeten vooral geen water geven vanuit
10:12
drinkwater in onze tuin. Dus dat betekent watersparen
10:16
regentonnen met vijvers stijlen. Ik heb allemaal voorbeelden In
10:20
de in het boek. Maar betekent ook veel zuiniger
10:23
omgaan met water en Wij zijn te makkelijk in Nederland.
10:26
We denken, ach, de water is het toch overal, dus Je moet ook
10:29
goed nadenken je tuin is het een hele zonnige droge tuin.
10:33
Ga dan niet. Ja, ik noem maar wat hortensia
10:35
planten, het heeft MEGA veel water nodig, dus kies je je
10:38
planten zo dat je het minste water verspild en Als je een
10:42
goede tuin hebt dat dat jij als geen ander dan heb je hoef je
10:45
wel helemaal niet zoveel water te geven.
10:47
Ik geloof dat ik nooit water geven met planten, behalve een
10:49
nieuwe aanplanten, precies het eerste jaar heel goed voor zorg.
10:52
Ja. Maar ik denk dus water bewust
10:55
omgaan met water, maar ook Als je een mini vijver aanlegt in je
10:58
tuin heeft dat mega effect hè? Libellus kikkers allerlei
11:02
insecten die toch water nodig hebben die ze niet elders
11:05
vinden, kan men dan toch bij jou In de tuin wat halen dus water
11:09
is er één ja en dus toch weer even terug naar die
11:13
rommelhoekjes of het Laten gaan, maak rommelhoekjes In de tuin,
11:15
ook al is het maar één hoek, daar kunnen insecten ze
11:18
verstoppen. Vogels vinden de voedsel,
11:20
Misschien komt die ene egel daar wel zijn nestje bouwen.
11:24
Maar maak het niet netjes, alsjeblieft?
11:26
Nou ja, dus niet in die hoekjes afsteken en en het gras kort
11:30
houden. En nee dus dat niet maaien, hè?
11:32
Dat maai mij niet of mij minder tegenwoordig.
11:35
Ja, daar zie je gewoon. We hebben overal Klaver In de
11:38
tuin. Hondstraf komt overal
11:39
teunisbloemen ja en daar komen nou net die wilde insecten op af
11:43
die dat heel erg nodig. Hebben Als je het hebt over
11:46
water besparen. Ik bedoel, nog steeds bestaat er
11:48
heel erg een indruk dat een gazon.
11:51
Weinig onderhoud vraagt In de zin van hè?
11:53
Als ik dan geen tegel, dan doe ik wel gras.
11:55
Want Dat is minder moeilijk dan planten.
11:57
Wij weten dat dat niet waar is, want om je gras heel mooi groen
12:02
te houden heet even juist heel veel water nodig.
12:04
Maar Als je het niet maait, dan kan die is hij een stuk
12:08
zelfvoorzienenderqua Waterbehoefte.
12:09
En dan is het af en toe Misschien eens wat geel hier en
12:11
daar, Maar dat hebben we dus maar te leren, want dat erbij
12:14
hoort. Plus dat hoge gas geeft heel
12:16
veel verstandplekken juist voor alle insecten en dan zie je
12:19
Merel door de tuin huppelen die dus gaat pikken in jouw gras of.
12:23
Verwil, dat gras moet ik zeggen. Maar ook allerlei insecten die
12:26
erin overleven. Dus het neemt echt het leven in
12:29
je tuin neemt toe Als je niet gaat maaien en het gas laat
12:32
verwilderen. Dat klopt, ja.
12:34
Uiteindelijk wordt het Natuurlijk meer het idee van een
12:36
Weide dan dan het idee van een gazon moeten we eigenlijk los
12:39
kunnen Laten. Ja, Ik denk nog meer loslaten
12:42
namelijk dat een tuin keurig moet zijn, hè?
12:44
Dat we het allemaal zo netjes in Nederland.
12:46
Alles is eigenlijk de natuur uit de tuin gepoetst Als je wel
12:49
beschouwt en die moet je dus weer terugbrengen.
12:52
Ze moeten leren omarmen dat ja hier en daar wat onkruid.
12:55
Ja, dat hoort er dus gewoon bij, dus het vergt wel een soort
13:00
inprint die Wij hebben in ons geheugen.
13:01
Dat moeten we echt. Loslaten nou ben ik wel
13:04
nieuwsgierig hè? Heb jij dan Borders in je tuin
13:07
waar het meer zeg Maar het gecultiveerde?
13:11
Voortuin was bij ons een keurige heemstede, voortuin met buxus
13:15
haagjes en de hortensia's. Nou, in het Leids Dagblad stond
13:19
eenquote van mij De hortensia's eruit.
13:20
Nou, je wil niet weten hoeveel reacties daarover gekregen heb.
13:24
Tegenwoordig zeg ik nou. Ik ik.
13:27
Hortensia's komen Dat is dus Maar dat is dus dat dat raakt
13:31
dus iets in ons Nederlandse DNA komt niet aan mijn hortensia's.
13:34
Wat grappig, maar voor mij is dat het voorbeeld hoe we anders
13:38
moeten gaan denken. Hortencia heeft is vaak met heel
13:40
veel pesticiden gekweekt met heel veel turf.
13:43
Meestal heeft heel veel water nodig en heeft geen bloemen die
13:46
iets voor het insecten doen. Dus Als je dat allemaal bij
13:49
elkaar optelt zijn allemaal rode kruisjes niet de groene vinkjes
13:51
dus die moeten eruit. Nou dus Als je dan nu naar onze
13:54
voortuin kijkt, dan zou dus zeg ja, God is wel erg wild
13:57
andertje, dat klopt, maar daar staan dus nu.
14:01
Bomen fruitbomen op stam, bessenstruiken, heel veel
14:05
kruiden en heel veel wat ik noem aanwaaiers, dus dat zijn bloemen
14:08
uit de buurt die daar dus wild komen en zich nestelen zoals het
14:11
Teunisbloem Nou teunisbloem is fantastisch voor de
14:13
biodiversiteit, zelfs distels. Ik zag vlinders op die
14:17
distelbloem. Nou ja, We hebben gruwelen
14:19
allemaal met elkaar met distels, toch?
14:21
Ja, Je moet het niet te veel, dus Je moet ook daar weer een
14:24
beetje eten. Wat vinden ja?
14:26
Je haalt er dus wat uit zo ingewikkeld is dat ook allemaal
14:28
niet, dus je ziet opeens een ja een wilde timer, maar met
14:32
allemaal ja, verschillende bloemen en kruiden.
14:35
Ja, en Ik heb nu zoveel klein vogeltjes In de voortuin.
14:38
Ja, ik moet zeg maar Als ik heel eerlijk naar mezelf kijk, want
14:41
ik zit nu intussen na te denken van, oh ja, ben ik dan bereid om
14:44
mijn voortuin is overigens ook een rommel in positieve zin
14:48
soort van. Ik zit er wel aan te denken dat
14:52
ik me eventjes moet aanpassen, want Er zijn er een paar die
14:54
gewoon de overhand hebben genomen, waardoor nou ja, in
14:56
ieder geval laatst kwam er een vriend bij ons en die ik.
14:58
Ik probeerde hun ervan overtuigen van, nou ja, hè?
15:02
Zet nou wat meer verschillende soorten planten in je tuin, want
15:04
die hebben net nieuwe borden, dus Ik heb een heel groot
15:06
boerderij. Zet er nou verschillende planten
15:08
in, want hij had de neiging om gewoon één soort siergas te
15:10
kiezen. En toen zei die en het deed me
15:13
een beetje pijn. Hij zei, maar bij jou is het een
15:16
rommel, dus dus hij. Hij vond echt dat mijn tuin hij
15:20
zegt, Nou, Het is niet het beste voorbeeld wat jij geeft jouw
15:22
tuin. Ik zat echt voor mezelf soort
15:24
van te onderzoeken. Van oké lekt het bij de
15:27
loodgieter Misschien wel. Maar ik weet wel dat hoeveel
15:30
dieren er in mijn tuin zijn en Maar het zit meer in mijn hoofd
15:33
zit ik me af te vragen, kan ik afscheid nemen van toch het
15:37
esthetische? Van Van van meer die
15:40
gecultiveerde borden hè? Wij, wij wij roepen Natuurlijk
15:44
heel hard bedek je bodem zorgen dat de inheems tussen zit.
15:47
Zorgen dat de struiken en dat er windgroen etcetera voeding.
15:50
Maar het is wel nog steeds anders van wat jij omschrijft,
15:52
want Ik denk dat ik het lastiger zou vinden om toch afscheid te
15:55
nemen van weet je die sierborder, snap je een beetje
15:58
wat? Ik bedoel je te luisteren, Ik
16:00
denk dat moet Iedereen Natuurlijk uiteindelijk ook
16:02
voorzichtig bepalen, Maar ik denk ook sierborders of iets
16:04
gestructureerdere borden. Daar kun je wel Natuurlijk de
16:07
goede planten kiezen, net Als je zelf zegt, hè dus dat je.
16:10
Dan stukken doet, net zoals het nu overal mooie asters ja, dat
16:14
je stukken doet waarbij de duizendknoop en dan niet de
16:16
Japanse, Maar de de goede en dat je daarmee een mooie
16:20
gestructureerde borden fine with me.
16:23
Ja, Ik denk Alleen dat de boodschap is inderdaad, Het is
16:26
niet Alleen, Het is bio divers, hè?
16:29
Dus Het is diversiteit van je planten maakt dat je a als er
16:33
een keer enorme droogte is of enorme regen dat je toch een
16:36
tuin hebt die daar. Tegen bestand is.
16:39
Ja dat je allemaal één soort doet die in één keer doodgaat.
16:41
Ja, dan is al je hele tuin verguïneerd, dus Je moet hem
16:44
weerbaarder maken. En dat kan Natuurlijk op
16:46
verschillende manieren en bij mij is het ook kwijt.
16:49
Ik had een mega drukke baan, dus Ik had ook geen tijd om de hele
16:52
tijd die tuin bij te houden. Maar de dacht nou ja, weet je,
16:55
ik omarm de dingen die komen, dus Het is ook ja, ik Ik denk
17:00
het belangrijkste is dat je met respect voor die natuur bepaalde
17:03
keuzes maakt en waarmee je in ieder geval de diversiteit
17:06
vergroot. Ik denk dat dat de
17:07
hoofdboodschap is. Ja en dan kun je Natuurlijk
17:10
binnen binnen. Dat kader kan het gecultiveerder
17:14
zijn of niet en Ik denk uiteindelijk wel, geloof ik
17:17
absoluut in dat een een rommelige tuin met vrijwel
17:20
Alleen inheems en aanwijzen zoals jij iets omschrijft dat
17:23
dat nog meer waarde brengt. Maar Als je zegt Dat is me te,
17:27
nou ja, hè, je boek heet natuur in je tuin, Dat is me iets te
17:31
Natuurlijk. Dan is het stapje daarvoor is.
17:34
Een mix van cultivers en van. 7 en Als je daar al stappen in
17:37
zet? Dan denk ik, zijn we allemaal
17:39
ook al heel goed bezig, dus Dat is denk ik.
17:41
Het is meer dat je bewust bent. OK, wat, waarvoor kies Ik kan ik
17:45
met bepaalde kleine dingen toch het verschil maken door
17:47
inderdaad die vijver te hebben of net die paar potten of dat je
17:50
zegt nou ik paar van die inheemse planten hè, die laat ik
17:53
die zet ik daar tussen en Ik denk, ja, Als het maar geen
17:57
steen is en Alleen maar groen gras of nog ergens kunstgras,
18:00
dan ben je al heel goed bezig, denk ik.
18:02
Die laatste was Natuurlijk wel een gruwel en gruwel.
18:05
Intussen begint het ook hier heerlijk te regenen, want Ik
18:08
wilde nog even terugkomen met een stukje water.
18:10
Ik wist niet dat we 20% van ons drinkwater moesten besparen voor
18:12
2030 en dan is Natuurlijk in veel huishoudens lijkt het me al
18:17
het makkelijkste dat je niet 3 keer per jaar een buitenzwembad
18:20
vult, maar inderdaad ook niet voortdurend tuinwater geeft en
18:25
en Ik denk dat uiteindelijk is de is het belangrijkste is juist
18:30
het plan is de juiste plek en Als je ziet dat je dat je plan
18:33
struggled in die volle zon. Dan moet je hem.
18:36
Opgraven en dan kies. Je voor een ander en ergens
18:38
anders inzetten en daar een plant neerzetten.
18:40
Ja, dus Ik heb in mijn boek ook Laten zien.
18:43
We hebben een terras echt heel erg op het pals uit en Het was
18:47
zo grappig. Ik kwam In de Leidse Hortus.
18:50
Iedereen kan aanraden Omdat het zo mooi is, mij ook heel
18:52
inspireert. En dan hadden ze mediterrane
18:54
tuin aangelegd om te Laten zien hoe met klimaatveranderingen en
18:57
de warmere klimaat in Nederland wat voor TYPE plantje daarvoor
19:01
zou kunnen kiezen. En toen dacht ik, goh, maar op
19:04
ons terras hebben alle mediterrane tuin, dus onbewust
19:06
hadden we al gekozen voor dan wel niet inheemse planten, maar
19:09
in ieder geval planten die weerbaar zijn tegen.
19:11
Hele hitte of zon en namelijk heel veel prachtige kruiden die
19:15
ook weer toch weer waarde hebben, waardoor je eigenlijk
19:17
nooit water hoeft te geven. Maar Als je daar allemaal
19:19
hortensia's zou hebben, bijvoorbeeld, ja, dan ben je
19:20
Alleen maar water aan het geven. Ja, dus Dat is wel door wat jij
19:23
precies wat je zegt door de goede planten op de juiste plek
19:26
scheelt ook al heel veel water. Ja en uiteindelijk, of in ieder
19:29
geval, ik geef mijn tuin geen water, Alleen jongen aanplanten.
19:32
Ik doe precies hetzelfde. Precies ja exact heb je, want je
19:35
noemde net al eventjes iemand die zei Van Ik ben hè met mijn
19:38
tuin van 3000 m² naar het lezen van je boek ben ik aan de slag
19:41
gegaan, heb je? Voorbeelden van Mensen dat je
19:43
zegt, oh, dit hebben ze gedaan en daar hebben ze dit effect van
19:45
gezien. Nou.
19:46
Bijvoorbeeld, ja, Dat is ook zo een voordehandliggend voorbeeld.
19:49
Maar daarmee verbaasd het me toch wel bijvoorbeeld de
19:52
paardenbloem Laten staan, want. Iedereen officieel onderwerp?
19:55
Heel controversieel maar dus die dat groene gazon dan vooral geen
20:00
paardenbloemen die discussie met mijn moeder ook, maar ja, Als je
20:04
weet dat paardenbloemen in het voorjaar de nectar plan nummer
20:06
één is voor die insecten, dan denk je, ja, waar maken we ons
20:09
toch druk om? Laat ze alsjeblieft staan of
20:11
even een stukje dan. Misschien niet allemaal?
20:13
Nee niet, maar ook hier weer hè? Balans keuzes maken dat mag
20:17
ieder voor zich doen, maar Als je maar een beetje daarvan
20:19
ruimte geeft. Ja, mijn andere stokpaardjes, de
20:22
brandnetel ja, de brandnetel is Natuurlijk hè.
20:25
De waardplantenplant nummer één voor vlinders die hun eitjes
20:28
moeten leggen, dus laat ergens in een hoekje wat.
20:31
Wat, Het is zo jammer hè? Dat er een beeld is ontstaan dat
20:34
je weet ik veel alsof je alsof je je je ramen nooit was wanneer
20:38
er een beetje brandnet in je tuin staat.
20:40
Kortom, je je zorgt niet goed voor je tuin ofzo.
20:42
Als er als er onkruid staat. Dat ze dit maar met zijn allen
20:46
blijven benoemen en veranderen. Dat is net als Als je nu naar
20:50
films van de jaren 50 dat Iedereen zit te roken, dat dat
20:52
toen de normaalste zaak van de wereld was, denk ik dat we over
20:55
20 jaar heel anders naar onze tuinen kijken.
20:57
Dat was zo blij zijn dat we een bomen in die tuin hebben die
21:00
schaduw geeft dat we zo blij zijn Omdat er nog vlinders zijn,
21:03
dus Ik denk echt ja, We moeten mee veranderen met wat er
21:07
gebeurt op dit moment precies. Nou denk ik dat dat veel van
21:10
onze luisteraars ook al weet je wel, die die die weten heel veel
21:13
van deze informatie. Die zijn daar zich al bewuster
21:16
van. Wat zijn nou?
21:18
We hadden het net over die kleine stapjes.
21:19
En wat zijn nou voorbeelden die Je kunt noemen Als je nog een
21:22
stapje verder gaat, weet je wel, je hebt Misschien al die die
21:24
plant op de goede plek. Je hebt iets met water, een
21:27
regenton neergezet. Wat zijn jouw favoriete acties
21:30
Als je niet meer een beginner? Bent nou wat mijzelf verbaasd
21:33
heeft. Ik heb 1,5 jaar geleden een
21:36
takkenrill aangelegd, dus We hadden heel veel takken over van
21:38
snoei van toen dacht ik nou, Laten we die schroom tussen
21:41
stokken opstapelen tegen een schutting aan.
21:44
En, dat heeft toch een verschil gemaakt.
21:46
Ik had me dat niet gerealiseerd. Hoe Ik denk eerlijk gezegd dat
21:49
dat één van de races dat we zoveel meer vlinders hebben, nu
21:52
dat ken ik zo'n fantastische verstopplek voor die kleine
21:55
vogeltjes en insecten. Maar goed, Dit is ja op
21:58
persoonlijk ervaring kan het niet staven, maar ja, dus een
22:01
takkenrail denk ik. Begin er eens aan.
22:03
Kijk, probeer het eens uit en dat andere is toch die eigen
22:06
compost door dat het te strooien op hele schrale plekken.
22:10
Wij wonen op een oud Duin en sinds ik dat doe.
22:13
Zie je gewoon planten opknappen dus.
22:15
Dat jaarlijkse laagje en. Dat is maar echt een dun laagje.
22:18
Ik dacht dat compost, dat moet je met enorme dikke pakken
22:21
aanleggen. Nee, Het is gewoon een strooien
22:23
van die compost tussen je planten.
22:26
Dat helpt echt om het ook meer vocht vast te houden, dus Als je
22:29
nou ja, Als je dus meer daarin wil investeren en ook meer
22:32
ecologisch door zelf je compost te maken, kijk eens, wij doen de
22:35
straat altijd, het staan mijn man en ik kruiwagens vol van
22:38
bladeren die toch niet gebruikt worden of dan door de gemeente
22:40
worden afgevoerd. Die halen we op en die leggen we
22:43
in elk onze compostbak en dat helpt heel.
22:45
Erg grappig ja nou ja en en Alleen al Laten liggenüberhaupt
22:49
van je bladeren. Sowieso hè ja.
22:51
Behalve op steen, maar voor de rest hoef je ze niet weg te
22:53
halen. Klopt.
22:54
Dat is Natuurlijk al enorme winst.
22:57
Eens even kijken, want volgens. Mij hebben we al heel wat.
22:59
Wat informatie zo je triggert mij ook weer, hè?
23:02
Dat is wel grappig. Hoe dat werkt is dat ondanks dat
23:05
je soms al veel veel weet of veel hebt gehoord dat altijd zo
23:09
net eventjes zo. Hoe zeg je dat?
23:11
Maar dat zondag leggen op een bepaald dingetje.
23:13
Het leuke van deze Community vind ik, sinds ik dus met het
23:17
boek, maar ook mijn eigen insta bezig ben, hoeveel leuke Mensen
23:20
Ik heb ontmoet, al is het digitaal.
23:22
Zeg maar. Maar ook daarbuiten en hoeveel
23:25
je van elkaar kan leren? En, Dat is toch wel het hele
23:28
mooie van Van dit dit onderwerp dat je bereid bent om heel veel
23:32
van elkaar te leren om het nog mooier te maken.
23:34
En en wat wat merk jij nou vooral zeg maar nu je je in deze
23:38
community bevindt. Je noemt nu iets wat je er heel
23:41
erg mooi aan vindt. Het leren van elkaar merk je
23:44
zelf dat je ook een bepaalde andere blik hebt gekregen op de
23:48
tuin of wat dan ook, Omdat je dus met meer Mensen daarover
23:50
praat. Wat is een beetje het sentiment
23:52
wat je hoort? Zijn Mensen pessimistisch?
23:54
Zijn ze hoopvol. Nee toch toch het mooie hoop dat
23:57
je toch het gevoel hebt, ook al is er zoveel somberheid op dit
24:00
moment dat je begin waar je invloed op hebt.
24:03
Dus je hebt invloed op hoe jij je tuin aanlegt.
24:05
Je hebt er invloed op hoe je kinderen opvoedt, hè?
24:08
Dus Ik heb ook vanuit de wetenschap geleerd dat Als je
24:11
hoopvol wil blijven is daardoor iets te doen waar je zelf het
24:16
verschil kan maken. Dus waar je zelf.
24:19
Nou ja, controle over hebt dat dat heel veel met je welzijn
24:22
doet. Dus Als je Alleen maar in
24:24
doemscenario's denkt of alles wat mis kan gaan en daar
24:27
daardoor apathisch wordt bijna, zeg maar, daar word je heel
24:31
somber van. Dus Als je dingen doet die in je
24:32
actieradius liggen en die je zelf kan doen.
24:35
Ik denk dat dat ook een hele belangrijke motivatie voor mij
24:38
was om dat boek te schrijven. Daar krijg je zoveel
24:41
positiviteit voor terug dat dat je weer helpt om weer door te
24:44
gaan. Ja, en als wij het niet doen,
24:47
ja. Dus dat zeg ik ook altijd tegen
24:49
onze zoon, dus ja, door zelf in actie te komen, hoe klein ook.
24:54
Geeft heel veel hoop. Ik merk ook dat het me raakt op
24:57
één manier, want wat jij zegt, Er is momenteel zo ongelooflijk
25:00
veel ellende In de wereld dat het soms lastig is om te zien
25:04
dat het impact heeft wat je doet en om dan hoopvol te blijven wat
25:08
je zegt. En soms voelt het alsof ik dan
25:10
hè even de oogkleppen opzet, hè? Soms is het gewoon heel moeilijk
25:13
te verwerken al alle. Ja.
25:16
Soort van misser je uit de wereld en dan denk je, ja, wat
25:19
maakt het nog uit allemaal? En soms.
25:21
Is het dan makkelijker om naar het hele kleine te kijken?
25:24
Ja, het kleine, Maar dat bij elkaar op te tellen, hè?
25:26
Dus ook wat jullie doen met je bedrijf, maar ook wat anderen.
25:29
Allemaal doen uiteindelijk de verandering In de wereld zijn
25:32
toch heel vaak van bottom up gekomen.
25:35
Niet iets Omdat iemand zegt dat het moet, dus dat bottom-up en
25:38
zelf creëren en zelf in actie komen.
25:40
Dat maken de veranderingen en Dat is eigenlijk dat wat ze
25:43
noemen het butterfly effect hè trouwens, wel denk ik een mooie
25:45
vergelijking, het butterfly effect is dat een vlinder gaat
25:48
vlinderen en ik geeft nou ja, er komt iets in beweging en dat
25:52
geeft weer beweging en dat wordt groter en groter.
25:54
En In de positieve variant daarvan betekent het gewoon dat
25:58
wij allemaal bezig zijn met de butterfly en ik geloof daarin en
26:02
Dat is wat mij bezighoudt en ook Energy geeft om hiermee door te
26:05
gaan. Dankjewel anneke, maar delen van
26:08
je visie hierop. Ik denk dat Ik hoop dat Iedereen
26:10
heel geïnteresseerd is om je boek te lezen en het mooie is
26:13
dat je de twee cadeau geeft. Met veel plezier.
26:15
En, die gaan we weggeven in onze garderletter, dus onze
26:18
nieuwsbrief dus als luisteraars denken, Ik wil heel graag dat
26:21
boek lezen. Dan kun je hem winnen Als je je
26:23
daarop inschrijft en Als je deze podcast van een later moment
26:26
luistert, dan moet je vooral naar de boekhandel.
26:28
En en het boek kopen en Ik hoop dat het heel veel Mensen aanzet
26:31
tot tot die eerste kleine. Stapjes dankjewel vond het een
26:34
heel mooi gesprek. Dankjewel.
26:41
Je luisterde naar de garding school, een podcast van May and
26:43
Young in onze webshop vind je alles wat nodig is om van je
26:46
tuin een groene tuin te maken van biologische zaden tot vaste
26:49
planten tools, zoals het beste tuingereedschap en de mooiste
26:52
potten en gieters. Koop ook ons magazine dat 4 keer
26:55
per jaar uitkomt voor nog meer kennis en inspiratie.