Latest / AJANDA PODCAST / Sanayi Odası | Döngüsel ekonomi nedir, neden önemlidir? (Ep.15)

Transcript

Sanayi Odası | Döngüsel ekonomi nedir, neden önemlidir? (Ep.15) · AJANDA PODCAST

0:03
Sanayi Odası. Dinlediğiniz podcast bir ajanda
0:13
podcast yapımıdır. Bazı gerçekleri dile getirerek
0:16
başlayalım. Dünyada üretimde kullanılan
0:18
hammaddelerin atıklarının %94'ü çöp oluyor.
0:22
Sadece yüzde altısı geri dönüştürülüyor.
0:25
Oysa bir sektörün atığı bir diğer sektörün ham maddesi,
0:28
dünyayı çok büyük bir hızla tüketiyoruz ve atıkların
0:31
dönüştürülemediği bir sanayi ergeç bitecek.
0:35
Sanayi Odası podcastten merhaba başlıkta da gördüğünüz gibi
0:38
döngüsel ekonomi bugünkü konu başlığımız ama önce bir başka
0:42
kavrama bakarak başlayalım. Rezilyans rezilyans kavramı çok
0:47
moda bugünlerde. Yani dayanım baskılanma
0:49
karşısında kırılmadan esniyebilme hâli veyahut en
0:52
genel ifadesiyle dayanıklılık olarak tür.
0:55
Diyebiliyor işte. Şirketlerimizi krizlere
0:58
dayanıklı hale getirmeliyiz. Tarımı, sanayiye dayanıklı
1:01
rezilyand bir hale getirmeliyiz. Esasen pandemide başladı.
1:05
Bu terimin kullanımı ancak iran savaşı ile birlikte ekonomide
1:08
çok daha popüler oldu. Peki nedir şirketlerin,
1:11
sektörlerin, ülkelerin ne zaman ve nasıl belirleyeceği artık çok
1:15
da öngörülemeyen krizler karşısında dayanıklı olmalarının
1:19
yolu bugünlerde gerçekleştirilen pek çok panelde etkinlikte
1:22
konuşmada bu yolun verimlilik artışından yenilenebilir en.
1:26
Gibi genel anlamda sürdürülebilir bir yapı
1:28
olmalarından geçtiği ifade ediliyor.
1:30
Döngüsel ekonomi kavramıda işte bunu sağlamak adına benimsenerek
1:34
uygulanması gereken bir yapış şablonu olarak gündemdeki yerini
1:38
ve önemini gülerek artırmakta döngüsel ekonominin ne olduğunu
1:42
türkiye'de ve dünyada döngüsel ekonomiye geçiş konusunda hangi
1:45
noktada bulunduğumuzu, birazdan kimlerden dinleyeceğiz derseniz.
1:49
Bu isimler 7 Nisan 2026 günü izmir'de düzenlenen Türkiye dün
1:52
güzel ekonomi haftası etkinliğinde konuşan dekup.
1:57
Sürülebilir ve döngüsel ekonomiye a ş kurucu ortağı
2:00
Gülcan Ergün, iş dünyası ve sürdürülebilir kalkınma dendiği,
2:03
yani SKD Türkiye Genel Sekreteri konca, çark hedefler için iş
2:08
dünyası, yani be forg Yönetim Kurulu Başkanı ve türü konfet
2:11
Başkan Yardımcısı onur ünlü ve basit et Başkan Yardımcısı ve
2:15
ege sanayici ve iş insanları derneği esiadın başkanı Sibel
2:19
zorlu. Dinlediğiniz podcast bir ajanda
2:21
potans yapımıdır. Türkiye döngüsel ekonomi haftası
2:24
etkinliğine gidelim lafı uzatmadan Gülcan ergündeki
2:28
kurucu ortağı kapsamlı bir konuşma yaptı ve dayanıklılığa
2:31
rezil yanısı atıfta bulunarak döngüsel ekonomi patennin
2:35
dayanıklı bir yapı kurabilmek adına taşıdığı öneme dikkat
2:38
çektiği Türkiye, Avrupa Birliği ve çin açısından döngüsel
2:41
ekonomi gündeminin ne durumda olduğunu anlattı. 2020
2:45
itibariyle görüyoruz ki. Döngüsel ekonomi artık bir
2:50
söylem olmaktan ziyade hukuki düzenlemeleri.
2:56
Tasarım süreçleri tedarik zincirinin yeniden
2:59
yapılandırılması ve dijital çözümleriyle birlikte o söylem
3:04
kısmından ziyade artık. Ana akım bir ekonomi sistemi
3:09
haline dönüşüyor ve gittikçe yaygın yaşıyor.
3:13
Çünkü baktığınızda döngüsel ekonominin özünde.
3:19
Ürünlerin, hizmetlerin, oluşturulan bütün değerin uzun
3:22
vadeli olarak döngünün içerisinde piyasanın içerisine
3:25
kalması var. Bu nedenle aslında döngüsel
3:28
ekonomi dayanıklılık için. Çok önemli bir aslında sistem
3:34
olarak karşımıza çıkıyor. Bu kırıldan ve belirsiz dönemde
3:39
de bu dönemden en az olumsuz sonuçla çıkmanın yolu da
3:45
dayanıklı kalma dolayısıyla 2026 ve sonrasında dayanıklı kalmamız
3:49
olan gereken bu dönemde döngüsel ekonominin de yaygınlaşmasını
3:53
bekliyoruz. 2024 itibariyle karşımızda tüm çözümleri ve
4:00
modelleriyle beraber yaklaşık üç trilyon dolarlık bir değer var.
4:05
Songülsel, ekonominin şu anda küresel ölçekteki değere.
4:10
Tabii, bir yandan da diğer uluslararası arenada neler
4:15
olduğuna da şöyle bir göz atmak gerekiyor, illaki.
4:19
Tabii biz rotayı her zaman ilk başta bir Avrupa birliği'ne
4:21
doğru döndürüyoruz. Orada neler oluyor diye
4:23
bakıyoruz. Geçtiğimiz bu belirsizliklerin
4:27
başladığı süreçte Avrupa Birliği kendi içine dönüp biraz baktı.
4:30
Yeşim mutabakat ve döngüsel ekonomi eylem planını uygulamak
4:33
istiyor ama. Bir baktı ki kritik hammaddeler
4:38
konusunda ve inovasyon konusunda ciddi açıkları ve bağımlılıkları
4:44
var. Kritik ham maddeler konusunda
4:45
ciddi bir dışa bağımlılığı var. Inovasyon açığı noktasında da
4:48
Amerika ve çin'e oranla çok ciddi bir inovasyon zayıflığı
4:52
var. Dolayısıyla bu yıl ve önümüzdeki
4:56
yıllardan itibaren. Avrupa Birliği kritik
4:59
hammaddeler merkezi kurma noktasına adımlar atıyor.
5:02
Inovasyon açığını kapatmak için de beceri birliği adı altında
5:07
bir yapıya doğru yurt dolayısıyla Avrupa birliği'nde
5:10
bu konuyla ilgili dayanıklı kalabilmek için ve döngüsel
5:13
ekonomi modelini yaygınlaştırmak için önemli adımlar var.
5:18
Bir yandan da. Ham, madde ve dışa bağımlılığı
5:21
yarı mamilde dışa bağımlılığı da azaltmak için farklı kanallardan
5:25
da tedarik zincirini genişletebilmek için
5:27
hindistan'la bir serbest ticaret anlaşması yaptılar ki hepimizin
5:30
çok yakından takip etmesi icap eder.
5:34
Bir diğer önemli bölgeye çin'e baktığımızda da çin'de 15. 5
5:41
yılı kalkınma planı yeni açıklandı daha ve orada da
5:44
vurgular, sürdürülebilirlik, yeşil dönüşüm, döngüssel ekonomi
5:47
üzerine ancak bunu yaparken. Özellikle teknolojilere yatırımı
5:53
yine yoğunlaştırma, fakat bir yandan da bağımlılıkları azaltma
5:58
kısmı. Oldukça vurgulanan bir konu
6:02
olarak ortaya çıkıyor. Dolayısıyla aslında uluslararası
6:06
arenada da döngüse de ekonomiyi yaygınlaştırmak ama dayanıklı
6:09
kalarak bunu yapmak odağında stratejiler gelişiyor.
6:13
Türkiye'ye baktığımız zaman da çok güzel ve olumlu gelişmeler
6:17
var. Eee, geçtiğimiz yıl ulusal
6:20
görgseli eylem planı ve stratejisi açıklandı ve
6:23
uygulamaya girdi. Dolayısıyla burada önemli
6:25
adımlar atılmasını, hızlanmasını beklediğimiz bir süreç
6:29
içerisindeyiz. Türkiye'de bugün oturumlarda da
6:33
aslında konuşacağımız konulara bir dikkat etmekte fayda
6:36
olduğunu düşünüyoruz. Biz yaptığımız saha
6:38
çalışmalarında ve sektörel toplantılarda gözlemlediğimiz
6:42
bir konu bu. Bir kere.
6:46
Dış pazarlarda dayanıklılığınızı ve rekabet gücümüzü korumak için
6:51
bu yıldan itibaren artık raddırımızı dijital ürün
6:54
pasaportu girdi. Eee ürünlerin uçtan uca ürene
6:58
dair bütün verilerin saklandığı ve aslında döngüselliği orada
7:03
yakalayacağımız bir süreç. Dijital ürün pasaportu süreci
7:07
bataryalardan başlayarak bu yıldan itibaren.
7:10
Tekstiller elektrikli cihazlar, mobilyalar ve yapı malzemeleri
7:16
diye büyüyen bir kanatta 2030'a kadar birçok üründe dijital ürün
7:20
pasaportu aranacak. Yurt dışında müşterilerimiz de
7:24
aynı şekilde bu arayış içerisinde olacaklar.
7:27
Dolayısıyla bu hazırlığı yapmak Türkiye için çok önemli.
7:32
Iş dünyası ve sürdürülebilir kalkınma derneği SKD Türkiye
7:35
Genel Sekreteri konyaçal kwick ise iklim krizi karşısında
7:39
mevcut üretim modellerinin. Sürdürülebilir olmadığını
7:43
vurguladı. Iklim krizi artık yalnızca
7:45
çevresel bir mesele değil, doğrudan ekonomik sistemin
7:49
istikrarını etkileyen kritik bir risk haline gelmiş durumda.
7:54
Dünya ekonomik forumunun 2026 küresel riskler raporuna göre
7:57
önümüzdeki 10 yılın en büyük tehditleri arasında aşırı hava
8:01
olayları, ekosistem çöküşü ve doğal kaynak kıtlığı yer alıyor.
8:07
Buna paralel olarak dünya Meteoroloji örgütü verileri son
8:11
11 yılın modern kayıtların tutulduğu tarihten bu yana en
8:16
sıcak yıllar olduğunu ortaya koyuyor.
8:18
Nitekim 2025 yılında küresel sıcaklık sanayi öncesi dönemin
8:21
1.43 derece üzerine çıkmış durumda.
8:23
Tüm bu veriler mevcut üretim ve tüketim modellerinin
8:27
sürdürülebilir olmadığını açıkça gösteriyor.
8:33
Bugün küresel ekonominin yaklaşık her yıl 100 milyar ton
8:38
doğal kaynak kullandığını biliyoruz.
8:40
Bunun yaklaşık %75'i yenilenemeyen kaynaklardan
8:43
oluşuyor. Dahası, 2060 yılına kadar
8:47
küresel kaynak çıkarımının %150 oranında artması bekleniyor.
8:53
Bugün tüketilen 100 milyar tonu aşan hammandenin yalnızca al %6
8:58
nokta dokuzunun geri kazanılmış malzemelerden oluştuğunu
9:01
biliyoruz. Bu da bize sistemin ne kadar
9:04
doğrusal olduğunu gösteriyor. Kişi başı malzeme tüketiminin
9:08
2060 yılına kadar %60 oranında artacağı öngörülüyor.
9:13
Tüm bu göstergeler ışığında şunu net bir.
9:15
Şekilde söyleyebiliriz, kaynakları verimli kullanan
9:18
atığı sistemden çıkaran ve değeri döngü içinde tutan bir
9:22
modele geçmek artık bir tercih değil.
9:25
Açık bir zorunluluk. Bevc Yönetim Kurulu Başkanı onur
9:29
ünlü ise döngüsel ekonominin atığı sadece daha iyi
9:33
yönetmekten ibaret olmadığını, asıl konunun atığı ve kirliliği
9:36
daha en başta tasarım aşamasında önlemek olduğunu dile getirdi.
9:40
Döngüsel ekonomiyi konuşmak aslında yalnızca çevreyi
9:43
konuşmak değil, aynı zamanda rekabetçiliği kaynak güvenliğine
9:49
dayanıklılığı, maliyetleri ve geleceğin iş modellerini
9:52
konuşmak. Çünkü mevcut doğrusal model yani
9:57
alt kullan at yaklaşımı artık sürdürülebilir değil.
10:00
Bunu hepimiz farkındayız. Dünya kaynaklarını bugünkü hızla
10:05
tüketmeye devam edersek, önümüzdeki yıllarda ekonomik
10:09
büyüme ile doğal kaynak kullanımı arasında gerilim dağda
10:13
artacaktır. Basit anlamda emisyon üzerinden
10:17
gittiğimiz takdirde. Eğer küresel ısınmayı iki derece
10:21
tutarsak dünya ekonomisi %11 daralcak.
10:24
Buradaki kaybettiğimiz değeri tekrardan iş hayatına, ekonomiye
10:30
kazandırmamız gerekiyor. Dönüksel ekonomi atığı sadece
10:34
daha iyi yönetmekten ibaret değildir.
10:36
Esas mesele daha en başta atığı ve kirliliği tasarım aşamasında
10:42
önlemek. Ürünleri parçaları ve
10:45
malzemeleri mümkün olduğunca uzun süre değerinde dolaşımda
10:49
tutmak, yeniden kullanımı. Tamir yenileme geri kazanım ve
10:56
geri dönüşüm ve ekonomik değeri korumaktır.
11:00
Basit et Başkan Yardımcısı ve eskiad başkanı Sibel zorlu ise
11:03
döngüsel ekonominin artık yalnızca çevresel bir yaklaşım
11:06
olmadığını, sanayinin rekabet gücünü, ihracat kapasitesini ve
11:10
şehirlerin geleceğini doğrudan belirleyen stratejik bir dönüşüm
11:14
alanı olduğunu dile getirdi. Kaynaklar üzerindeki baskı
11:17
artarken maliyetler yükseliyor ve tedarik zincirleri giderek
11:21
kırılganlaşıyor. Bu tabloya iklim krizinin somut
11:25
etkilerini ve enerji fiyatlarındaki dalgalanmalar da
11:28
eklendiğinde. Mevcut üretim yaklaşının
11:31
sürdürülebilir olmadığı açıkça ortadadır.
11:34
Bu nedenle döngüsel ekonomi ekonomik dayanıklılığı, rekabet
11:38
gücünü ve toplumların geleceğini belirleyen stratejik ve
11:41
zorunluluk haline gelmiştir. Sürkülerdi.
11:45
Gap reportord 2025 verilerine göre küresel ekonominin
11:47
döngüsellik olanı daha da gerilerek %6 9'a inmiştir.
11:51
Bir başka değişte kullandığımız malzemelerin %93 nokta, biri
11:55
büyük bir kısmı sisteme geri kazandırılmamakta, işleyiş hala
11:58
bakir kaynak çıkarımına dayalı şekilde devam etmektedir.
12:06
Dolayısıyla bu yeni model atık yönetiminin ötesine geçerek
12:10
kaynak kullanımı, tasarımı, üretimi, lojistiği ve tüketim
12:14
alışkanlıklarını birlikte alan bütüncül bir dönüşüm alanını
12:18
temsil etmektedir. Kıymet lazım.
12:22
Türkiye ekonomisi açısından baktığınızda bu sürecin çok
12:25
önemli bir boyutu daha var. Avrupa işin mutabakatına ve
12:29
sınırda karbon düzenleme mekanizmasına uyum sağlamak.
12:32
Bu hedefler uluslararası rekabetçiliğimizi korumanın
12:35
temel koşullarıdır. Döngüsel ekonomi ise bahsedilen
12:39
yeşil dönüşümün asli unsurunu oluşturmaktadır.
12:43
Türkiye'nin kopotuz bire ev sahipliği yapacak olması.
12:47
Ülkemizin küresel düzeyde üstleneceği rol yaşasından eşsiz
12:50
bir fırsat barındırmaktadır. Bu dönemi üretim ve kalkınma
12:55
modelimizi daha sürdürülebilir bir yapıya taşınmak adına bir
12:58
kaldıraç olarak değerlendirmemiz gerektiğine inanıyoruz.
13:02
Izmir ve ege bölgesi'ne odaklandığımızda dönüşümü
13:06
gerçekleştirebilmek için son derece değerli avantajlara
13:09
sahibiz. Güçlü sanayi altyapınız
13:12
yenilenebilir enerji kapasitemiz, farklı sektörlerden
13:16
aynı ekosistem içinde barındıran yapımız, yeniliğe açık girişimci
13:20
kültürümüz bize ciddi bir hareket alımı sunuyor.
13:24
Ancak burada asıl belirleyici faktör, sahip olduğumuz bu
13:28
potansiyeli ne ölçüde uygulamaya dönüştürebildiğimizdir.
13:33
Zira farkındalık tek başına yeterli olmamakta asıl başarı
13:37
ölçülebilir, çoğaltılabilir ve sahada karşılığı olan modeller
13:42
geliştirmekten geçmektedir. Işin özeti aslında şu deniz ya
13:52
hep ninelerimizin evinden çöp çıkmazdı diye.
13:55
Duygusal ekonomiyi tam olarak bu yine verimiz döngüsel ekonomi
13:59
modelini uyguluyorlar ve bu yüzden evlerinden çöp
14:01
çıkmıyordu. Şimdi ninelerimiz her ne
14:04
yapıyorduysa onu yapmak zorundayız.
14:06
Dünyanın gelecekte de insan ve diğer tüm canlı türleri için
14:10
yaşanabilir bir yer olmaya devam edebilmesi için.
14:14
Sanayi Odası potsin bu bölümünden bu kadar tekrar
14:17
görüşene dek hoşça kalın.