Latest / Udha e Verteta dhe Jeta - TruthFM Albania / KUSH ËSHTË TEMPULLI I VËRTETË? (Gjoni 2)
Transcript
- Hyrje: Dasma në Kanë Imagjinoni një dasmë në fshat. Tavolinat janë plot, muzika është e lartë dhe të afërmit kanë ardhur nga larg, madje disa edhe nga jashtë vendit. Pastaj, në mes të mbrëmjes, vëllai i të zotit të shtëpisë i pëshpërit në vesh: "Pija ka mbaruar". Të gjithë e dinë çfarë do të thotë kjo. Të ftuarit do të flasin për këtë për vite me radhë: "A t'kujtohet ajo dasmë kur mbaroi pija?" Emri i mirë i familjes është në rrezik dhe dita më e lumtur e jetës së tyre mund të kthehet në një ditë turpi. Pikërisht ky është problemi që ndodh tek Gjoni, kapitulli 2, në dasmën që është në Kanë. Jezusi ishte në dasmë dhe bën diçka të qetë, por të mahnitshme. Ai nuk mbulon vetëm turpin e familjes, ai u jep më shumë dhe më mirë se sa kishin pasur ndonjëherë. Kjo është ajo që Jezusi bën ende sot. Aty ku mbaron gëzimi ynë, ai sjell diçka të re dhe më të mirë. "Kjo ishte e para nga shenjat që bëri Jezusi në Kanë të Galilesë dhe shfaqi lavdinë e tij dhe dishepujt e tij besuan në të. Gjoni 2:11" Tek mësimi i parë e njohëm Jezusin si Fjalën e përjetshme që u bë mish. Në kapitullin 2 fillojmë të shohim se çfarë do të thotë kjo në jetën reale. Fjala që krijoi botën tani qëndron në një dasmë dhe në oborret e tempullit. Gjoni i quajti mrekullitë e Jezusit "shenja". Një shenjë nuk është destinacioni, por ajo tregon drejt diçkaje më të madhe. Gjoni zgjodhi 7 shenja për të na treguar se kush është Jezusi, që ne të besojmë. Kthimi i ujit në verë është e para prej tyre. Kapitulli ka dy skena: Së pari, një dasmë e gëzueshme në një fshat të vogël ku Jezusi e kthen ujin në verë (vargjet 1 deri në 12). Pastaj, tempulli i madh në Jeruzalem gjatë Pashkës, ku Jezusi dëbon tregtarët dhe flet për një tempull të ri (vargjet 13 deri në 25). Në të dyja skenat Jezusi zëvendëson diçka të vjetër me diçka të re dhe më të mirë. Vargjet Kyçe Gjoni 2:10: "Gjithkush e shtron verën e mirë në fillim dhe kur kanë pirë mjaft, ata më të dobtën sjellin; por ti e ke ruajtur verën e mirë deri tani." Kryetari i gostisë nuk e dinte nga vinte vera, por ai tha më shumë të vërtetë se sa e kuptonte. Perëndia e ka ruajtur më të mirën për tani. Ajo që sjell Jezusi është më e mirë se çdo gjë që ka ardhur më parë. Gjoni 2:19: "Jezusi u përgjigj dhe u tha atyre: 'Prisheni këtë tempull dhe unë do ta ringrej për 3 ditë.'" Udhëheqësit kërkuan një shenjë dhe Jezusi tregon drejt shenjës më të madhe nga të gjitha: vdekjes dhe ringjalljes së tij. Trupi i tij është tempulli i vërtetë, vendi ku Perëndia takohet me njerëzit. Konteksti Historik dhe Kulturor Dasmat në kohën e Jezusit: Një dasmë hebraike mund të zgjaste deri në 7 ditë. I gjithë fshati merrte pjesë dhe familja e dhëndrit pritej të siguronte ushqim dhe pije për të gjithë. Të mbeteshin pa verë ishte një turp serioz publik për familjen. Kana e Galilesë: Kana ishte një fshat i vogël në Galile, disa kilometra larg Nazaretit. Nathanaeli vinte prej andej (Gjoni 21:2). Ishte një vend i zakonshëm, gjë që e bën mrekullinë edhe më të jashtëzakonshme. Enët prej guri për ujë: Hebrenjtë lanin duart dhe enët e tyre si pjesë e rregullave të pastërtisë fetare. Enët prej guri perdoreshin sepse mendohej se guri nuk bëhej ritualisht i papastër. 6 enë, secila me kapacitet rreth 75 deri në 115 litra, do të thoshit afërsisht 500 deri në 700 litra ujë. "O grua": Kur Jezusi e quan nënën e tij "o grua" (2:4), kjo nuk ishte e pasjellshme në kulturën e tij. Ishte një mënyrë e sjellshme për t'i drejtuar dikujt. Ai përdor të njëjtën fjalë me shumë butësi edhe nga kryqi (19:26). Por ai po i tregon me butësi se misioni i tij tani përcaktohet nga koha e Atit të tij. Tempulli gjatë Pashkës: Pashka sillte turma të mëdha në Jeruzalem. Pelegrinëve u nevojiteshin kafshë për flijim dhe duhet të paguanin taksën e tempullit me një monedhë të veçantë. Prandaj tregtarët dhe këmbyesit e parave vendoseshin në oborrin e jashtëm, që e quanin Oborri i Jo-hebrenjve. Ky është i vetmi vend ku jo-hebrenjtë mund të vinin për të lutur, por ai ishte kthyer në një treg zhurmshëm. 46 vjet: Mbreti Herod i Madh filloi rindërtimin e tempullit rreth viteve 20-19 p.K. Kur udhëheqësit thonë se u deshën 46 vjet (2:20), kjo e vendos ngjarjen rreth viteve 27-28 pas Krishtit. Puna në tempull vazhdonte ende. Herët apo vonë në shërbesën e Jezusit?: Mateu, Marku dhe Luka tregojnë për pastrimin e tempullit në javën e fundit të Jezusit. Gjoni e vendos atë në fillim. Shumë besojnë se Jezusi e bëri këtë dy herë (në fillim dhe në fund të shërbesës së tij). Të tjerë mendojnë se Gjoni e vendos në fillim për të treguar që në nisje se çfarë kishte ardhur të bënte Jezusi. Zbrthimi i Vargjeve Vargjet 1-5: Dasma në Kanë Vera mbaron (vargjet 1-3): Jezusi, nëna e tij dhe dishepujt e tij të rinj janë të ftuar në një dasmë. Kur vera mbaron, Maria shkon tek Jezusi. Ajo nuk i thotë se çfarë duhet të bëjë, ajo thjesht ia paraqet nevojën: "Nuk kanë verë." Hora ime nuk ka ardhur ende (vargu 4): Përgjigja e Jezusit tregon se ai nuk vepron sipas kohës së njerëzve, as sipas kohës së nënës së tij. Ora e tij është koha e vdekjes dhe lavdisë së tij, drejt së cilës Gjoni do të vazhdojë të tregojë. Çdo gjë që bën Jezusi lëviz drejt asaj ore. Bëni gjithçka që t'ju thotë (vargu 5): Maria nuk debaton dhe nuk këmbëngul. Ajo u drejtohet shërbëtorëve dhe u kthen vëmendjen tek Jezusi. Këto janë fjalët e fundit të Marisë të regjistruara në Ungjill dhe ato mbeten këshilla më e mirë që mund t'i jepet dikujt. Vargjet 6-12 Ujë deri në buzë (vargjet 6-8): Jezusi u thotë shërbëtorëve t'i mbushin 6 enët e pastrimit me ujë. Ata i mbushin deri në buzë. Pastaj ai u thotë të nxjerrin pak dhe t'ia çojnë kryetarit të gostisë. Shërbëtorët bindren para se të shohin se çfarë ndodh. Vera më e mirë në fund (vargjet 9-10): Kryetari i gostisë e shijon verën dhe mahnitet. Ai nuk e di nga erdhi, por shërbëtorët e dinë. Ai e thërret dhëndrin dhe e lavdëron sepse e kishte ruajtur verën më të mirë deri atëherë. Jezusi jep në heshtje, me bujari dhe më mirë nga sa pritej. Lavdi dhe besim (vargjet 11-12): Gjoni na tregon kuptimin: Jezusi shfaqi lavdinë e tij. Vetëm pak njerëz e dinin se çfarë kishte ndodhur, por dishepujt e panë dhe besuan në të. Pas kësaj, Jezusi zbriti në Kapernaum me familjen dhe dishepujt e tij. Vargjet 13-25 Një treg në shtëpinë e lutjes (vargjet 13-16): Gjatë Pashkës, Jezusi hyn në oborret e tempullit dhe gjen qe, dele, pëllumba dhe këmbyes parash. Ai bën një kamxhik me litarë dhe i dëbon jashtë, derdh monedhat dhe përmbys tavolinat. "Mos e bëni shtëpinë e Atit tim shtëpi tregtie!" Vini re fjalët "shtëpia e Atit tim". Jezusi flet si Biri që ka autoritet mbi shtëpinë e Perëndisë. Zelli për shtëpinë e Perëndisë (vargu 17): Dishepujve u kujtua Psalmi 69:9: "Zelli për shtëpinë tënde më ka përpirë." Dashuria e Jezusit për nderin e Atit të tij digjet brenda tij, i njëjti zell do ta çojë një ditë drejt kryqit. Çfarë shenje na tregon? (vargjet 18-21): Udhëheqësit kërkojnë një provë për autoritetin e tij. Jezusi përgjigjet me një thënie të fshehtë: "Prisheni këtë tempull dhe unë do ta ringrej për 3 ditë." Ata menduan se ai po fliste për ndërtesën prej guri, por ai po fliste për tempullin e trupit të tij. U kujtuan pas ringjalljes (vargu 22): Dishepujt nuk e kuptuan atë kohë, por pasi Jezusi u ringjall nga të vdekurit, ata i kujtuan fjalët e tij dhe besuan si Shkrimin, ashtu edhe atë që kishte thënë Jezusi. Disa gjëra në Fjalën e Perëndisë bëhen të qarta vetëm më vonë. Besim që nuk është ende besim i vërtetë (vargjet 23-25): Në Jeruzalem, shumë njerëz besuan për shkak se panë shenjat e tij, por Jezusi nuk u besonte atyre, sepse ai e dinte çfarë kishte në çdo zemër. Të mahnitesh nga mrekullitë nuk është e njëjta gjë si të besosh tek ai. Jezusi është në gjendje që ta bëjë këtë lloj dallimi. Fjalor Kyç Termi Kuptimi dhe Shpjegimi Shenjë Një mrekulli që tregon përtej vetvetes, drejt asaj se kush është Jezusi. Kthimi i ujit në verë është e para nga 7 shenjat e Gjonit (2:11). Hora (Ora) Hora ose koha e caktuar e vdekjes dhe lavdisë së Jezusit. Ajo nuk ka ardhur ende këtu, por i gjithë Ungjilli lëviz drejt saj (2:4). Doxa (Lavdi) Madhështia e ndritshme e Perëndisë e bërë e dukshme. Në Kanë, Jezusi shfaqi lavdinë e tij (2:11). Katharismos (Pastrim) Ritualet e larjes për t'i bërë njerëzit të pastër përpara Perëndisë. Enët prej guri mbanin ujë për këto rite (2:6). Hieron / Naos (Tempull) Hieron është e gjithë zona e tempullit me oborret e tij (2:14). Naos është vetë vendi i shenjtë, fjala që përdor Jezusi për trupin e tij (2:19-21). Zelos (Zell) Dashuri e zjarrtë me gjithë zemër për nderin e Perëndisë (2:17). Pisteuo (Besoj) Të besosh dhe të kesh besim tek Jezusi. Dishepujt besuan pas shenjës (2:11), të tjerë besuan vetëm për shkak të shenjave (2:23). Lidhja me Dhjatën e Vjetër Shenja e parë e Moisiut dhe shenja e parë e Jezusit: Shenja e parë publike e Moisiut në Egjipt ishte kthimi i ujit në gjak, një shenjë gjykimi dhe vdekjeje (Eksodi 7:20). Shenja e parë e Jezusit është kthimi i ujit në verë, një shenjë gëzimi dhe jete. Siç tha edhe Gjoni në kapitullin e parë: "Ligji erdhi përmes Moisiut, hiri dhe e vërteta erdhën përmes Jezu Krishtit." Vera e re – Koha e Mesias: Profetët e përshkruan kohën e ardhshme të shpëtimit të Perëndisë si një kohë me verë të bollshme: "Malet do të pikojnë verë të ëmbël" (Amosi 9:13). Perëndia do të përgatiste një gosti me verë të vjetër për të gjithë popujt (Isaia 25:6). Në Kanë, rreth 500 litra verë nga më e mira shpallin se kjo kohë e re ka filluar me Jezusin. Enët për larje – Mënyra e vjetër e pastërtisë: Enët prej guri përfaqësonin sistemin e vjetër të larjes dhe pastërtisë së jashtme. Jezusi i mbush me diçka të re. Ai nuk e hedh poshtë atë që Perëndia dha përmes ligjit, por e përmbush atë dhe sjell atë drejt së cilës ajo tregonte: pastrim të vërtetë dhe gëzim të vërtetë. Zoti vjen papritur në tempullin e tij: Malakia premtoi: "Zoti që ju kërkoni do të vijë papritur në tempullin e tij... dhe ai do ta pastrojë atë." (Malakia 3:1-3). Zakaria tha se një ditë nuk do të kishte më tregtarë në shtëpinë e Zotit (Zakaria 14:21). Kur Jezusi hyn në tempull dhe e pastron, këtë premtime po përmbushen para syve të njerëzve. Tempulli i vërtetë: Që nga Tabernakulli dhe Tempulli i Salomonit, shtëpia e Perëndisë ishte vendi ku ai banonte mes popullit të tij dhe ku mëkatet mbuloheshin përmes flijimit. Në kapitullin 1, Fjala ngriti tendën e saj mes nesh. Tani Jezusi thotë se trupi i tij është tempulli. Në të, Perëndia na tregohet dhe përmes vdekjes e ringjalljes së tij mëkati trajtzohet njëherë e për gjithmonë. Zbatimi për Ne Sot Sillni nevojën tuaj tek Jezusi: Maria nuk i tha Jezusit si ta zgjidhte problemin, ajo thjesht tha: "Nuk kanë verë." Edhe ne mund t'ia sjellim atij vendet tona të zbrazëta në të njëjtën mënyrë dhe t'i besojmë atij për përgjigjen dhe kohën e duhur. Bëni gjithçka që ju thotë ai: Shërbëtorët i mbushën enët me ujë para se të shihnin verën. Bindja shpesh vjen përpara kuptimit. A ka diçka që Jezusi ju ka thënë qartë që ta bëni, por ju po prisni ta kuptoni plotësisht më parë? Jezusi sjell gëzim, jo vetëm rregulla: Shumë njerëz mendojnë se ndjekja e Jezusit do të thotë një jetë më pak gëzim. Shenja e parë e Jezusit ndodhi në një dasmë dhe ai dha më shumë verë, e madje verë më të mirë. Jeta me të nuk është më e varfër, ajo është më e pasur dhe më e plotë. Lëreni të pastrojë shtëpinë e tij: Sot, shtëpia e Perëndisë nuk është një ndërtesë, ajo është populli i tij (1 Korintasve 3:16, 6:19). Jezusi ende dëshiron të largojë çdo gjë që e ka kthyer adhurimin në biznes, rutinë ose shfaqje në kishë dhe në zemrat tona. Besimi i vërtetë i beson atij, jo vetëm mrekullive të tij: Disa njerëzve në Jeruzalem u pëlqenin shenjat e Jezusit, por nuk ia dhanë zemrën e tyre. Jezusi e di çfarë ka brenda nesh; ai kërkon njerëz që i besojnë atij për atë që është, jo vetëm për atë që mund të bëjë për ata. Çfarë Mësojmë nga Ky Kapitull? Mrekullitë e Jezusit janë shenja që tregojnë se kush është ai dhe zbulojnë lavdinë e tij. Jezusi kujdeset për jetën e përditshme dhe për njerëzit e zakonshëm, madje edhe për turpin e një familjeje në një dasmë fshati. Jezusi vepron sipas kohës së Atit të tij; gjithçka në jetën e tij lëviz drejt orës së tij. Bindja ndaj Jezusit, edhe para se të kuptojmë, është rruga për të parë veprën e tij. Shikojmë që Jezusi sjell diçka të re dhe më të mirë se sa mënyrat e vjetra të larjes dhe fesë së jashtme. Jezusi ka autoritet mbi shtëpinë e Perëndisë dhe digjet nga zelli për nderin e Atit të tij. Trupi i Jezusit është tempulli i vërtetë; vdekja dhe ringjalljes e tij janë shenja më e madhe. Të mahnitesh nga Jezusi nuk është e njëjta gjë si të besosh tek ai; ai e di çfarë ka në çdo zemër. Varg për t'u Mbajtur Mend Gjoni 2:5: "Nëna u tha shërbëtorëve: 'Bëni gjithçka që t'ju thotë.'" Paqja dhe hiri i Perëndisë qoftë me ju! Zoti ju bekoftë!