Latest / 8. Gün 25. Saat / Napolyon aslında bir devrimci miydi, yoksa acımasız bir tiran mı? - Napolyon Bonapart

Transcript

Napolyon aslında bir devrimci miydi, yoksa acımasız bir tiran mı? - Napolyon Bonapart · 8. Gün 25. Saat

0:09
Sekizinci güvenin 25 saatten hepinize merhabalar.
0:12
Ben Fırat umarım oldukça iyisinizdir.
0:16
Bu bölümde biraz böyle tarihi bir kişiliğe gideceğiz.
0:20
Hepimizin aslında adını en az bir kez duyduğu bir komutana
0:24
tamam hepimiz adını bir kaç kere duyduk en az ama hayatını ne
0:28
kadar biliyoruz. Bu önemli bir tetay.
0:30
Çünkü geçmişteki farklı kişiliklerden farklı.
0:33
Hayatlardan farklı sonuçlar. Hayati deneyimler elde
0:39
edebiliriz. Bu göğün konuşacağımız karakter
0:43
napolyon bonopard. Şimdi napolyon alt sınıf bir
1:03
ailede doğuyor. Fransız ordusunun en genç
1:05
subaylarından biri haline geliyor.
1:07
Hakkında onun hakkında hepimizin bildiği bir şey varsa o da onun
1:11
en az onlar kadar Fransız olduğu gerçek şu ki, Fransa ana
1:16
karasında bile doğmamış birisi aksine bu büyük fatih'in hayatı
1:20
15 Ağustos 1760 dokuzda 1.550 beşte italyan kontrolünden
1:23
kurtulan ama 1.760 sekizde fransa'nın bir parçası haline
1:26
gelen bir Akdeniz. Olan korsika adasında başlıyor.
1:33
Yani tam olarak bir Fransız diyebilir miyiz diyemeyiz
1:36
aslında. Hatta napolyon'un ismi bile
1:39
italyan kökenli doğduğunda kendisine verilen napolyon'du
1:43
bonapark ismi italyan kökenli bir isim ailesi korsica
1:46
toplumunda saygın bir konumuna sahip olsa da babası oğlunun
1:50
refahını sağlamak için soyluluk başvurusunda bulunmak zorunda
1:54
kalıyor. Napolyon ailesinden bahsedeyim.
1:56
Babası karlo, annesi latiz ya monop karlo gururlu bir
2:00
korsikalı olmasına rağmen. Güvenli bir devlet işi elde etme
2:03
fırsatına atlıyor. Adam 1.769 yılı civarında Fransa
2:08
kralı 16. Louisa sadakat yemini ediyor ve
2:12
böylelikle ailesinin güvenliğini sağlamış oluyor.
2:15
Bir anlamda buna parti ailesi de kalabalık.
2:17
Bu arada latizya 13 çocuk doğuruyor bunlardan sekizi.
2:21
Çocukluğunu yaşayabiliyor. Sadece karlo 1.770 birde
2:24
ailesinin geçimini sağlamak için monapardların korsika soylusu
2:28
olarak tanınması için başvuruda bulunuyor ve böylece
2:32
çocuklarından sağlanacak tüm avantajlarında bir anlamda yani
2:35
napolyon'un babası olan karlo önünü açmış oluyor.
2:39
Peki bu başvuru nasıl sonuçlanıyor, olumlu
2:41
sonuçlanıyor. Bu avantajlar arasında
2:43
napalyonun briyan şato kraliyet askeri okuluna devam edebilmesi
2:47
de bulunuyor. Oraya vardığında çok çalışıyor,
2:50
kısa zamanda derslerinde de başarılı oluyor.
2:53
Okula giden ilk korsikallardan biri olduğu için de sınıf
2:56
arkadaşları tarafından sık sık alay konusu edilmiş napolyon,
2:59
bonopard ve sahte soylu olarak görülüyordu.
3:02
Ama bu durum napolyon'un kendini kanıtlamak için daha çok
3:06
çalışmasına daha fazla hırs yapmasına neden oldu.
3:08
Düşünsenize orada bir hırs yapmazsa tamam kardeş.
3:11
Ben harbiden sahte soyluyum dese tarihin akışı değişecek yani.
3:15
Bazen içerisinde bulunduğumuz psikolojik durumlar ve bunları
3:18
yönetme şeklimiz bile kendi hayatımızın sonrasını etkiliyor.
3:22
Ama yani bilemeyiz ki belki de büyük bir toplumun geleceğini
3:26
etkileyecek şeyler. Günde 8 saat çalışıyor kendisi
3:29
matematik, latince, tarih, silahlar ve sanat hakkında
3:33
öğrenebileceği her şeyi öğreniyormuş.
3:35
Bu süre zarfında da Fransızca konuşmayı da öğreniyor ama
3:38
hayatı boyunca korsika aksanıyla konuşacak birisi sonunda sıkı
3:43
çalışmasında karşılığını alıyor. Henüz daha 16 yaşındayken
3:46
Fransız ordusunun en genç subaylarından biri ve o dönemde
3:50
prestijli bir topçu komisyonuna sahip tek korsikalı oluyor.
3:55
Gelelim hemen fazla vakit kaybetmeden Fransız devrimine
3:58
ortamda bir kaos hakim ve savaş alanında napolyon kendini
4:02
kanıtlıyor. Askeri rütbesi de hızla
4:05
ilerliyor. Gençliğinde napolyon her zaman
4:07
gururlu bir korsikalı ama askeri kariyerine başladığında Fransız
4:11
siyaseti hemen hemen altüst olmuş durumda ve kısa süre sonra
4:14
kendini fransa'ya koşulsuz bağlılık yemini ederken buluyor.
4:18
Fransız devrimi 1.780 dokuzda başladığında napolyon
4:22
devrimcilerin ideallerini destekliyordu.
4:24
Yine de ordudaki konumu monarşiye karşı ayaklanmayı
4:28
durdurma çabasının bir parçası olduğu anlamına geliyordu yani.
4:32
Monarşinin askeriyken devrimcileri destekliyorsun
4:35
biraz bu noktada ikili oynuyor gibi gözükebilir.
4:39
Napolyon açıkçası devrimcileri niye destekliyor?
4:42
Çünkü monaşiden ve onun din adamlarına verdiği güçten hiç
4:45
hoşlanmamış birisi. Ama aynı zamanda her ikisi de
4:48
özgürlük yanlısı ve monarşiye karşı olan ruso ve wallter gibi
4:53
yazarların yazıları da dahil olmak üzere.
4:55
Aydınlanma fikirlerine de inanan bir adam kendisi.
4:59
Bu nedenle de kral 16. Louis tahttan indirildiğinde
5:03
napolyon devrimi destekliyor ve kraliyet karşıtı jakobenlere
5:07
katılıyor. Monarşiden cumhuriyete bu kaotik
5:11
yeşil sırasında napolyon askeri rütbelerde yükseliyor ve sonunda
5:16
1.790 birde henüz daha teğmen oluyor.
5:19
O zamanlar çok az şey biliyordu ama çok daha önemli bir terfi
5:23
ufukta görünüyordu zaten kendisi için napolyon'un yakubenleri
5:27
olan sadakati, stratejik liman kenti tulonu ele geçirmeye
5:32
çalışan ingiltere ingilizce. Hintler gibi konuşmaya başladım.
5:37
Ingiltere ruper, Rusya ve avusturya'nın kraliyet yanlısı
5:41
güçleriyle savaşarak topçu komutanlığı pozisyonu elde
5:45
etmesine yardımcı oluyor. Bu deniz kendi için yapılan
5:48
savaşın raporları napolyon'u pek tabii şaşırtıcı derecede zeki
5:53
bir subay olarak tanımlıyor ve üstlerine yazdığı mektuplar
5:57
titiz ve doğuştan bir liderin işaretlerini gösteriyor.
6:00
Mesela tulum savaşı sırasında napolyon mulrev kalesi'nin kilit
6:05
konumunu ele geçirmek için bir saldırıya liderlik etmiş.
6:08
Bunu yaparken de atı altından vuruluyor.
6:11
Bu pozisyondan toplarını, düşman gemilerine doğrultarak Fransız
6:15
zaferini garantiliyor. Bu savaşta oynadığı hayati roy
6:19
sayesinde bir sonraki terfisini yani general rütbesini
6:23
kazanıyor, general oluyor. Peki bunu yaparken kaç
6:26
yaşındaydı sizce? Tam olarak 24 gerçekten çok
6:30
erken elde edilmiş, çok üst düzey bir rütbe.
6:33
Napolyonun askeri başarıları ve askeri kariyer daha yeni yeni
6:37
başlıyor. Bir anda italya seferi patlak
6:39
veriyor. Napolyonu bir Fransız kahramanı
6:42
yapıyor. Bu sefer generalliye terfi
6:44
ediyor. Içişleri ordusunun da ikinci
6:47
komutanı oluyor. 24 yaşındasınız inanılmaz bir başarı bu görevi
6:50
sırasında 5 ekim 1790 beşteki şiddetli bir ayaklanma sırasında
6:53
kendisine paris'i koruma görevi veriliyor.
6:58
Ayaklanmayı acımasızca bastırıyor ve bir iç savaşı
7:02
önlüyor statüsünü daha da yükseltiyor.
7:05
Gitgide bir Fransız kahramanı haline geliyor.
7:08
Aynı zamanda italya ordusu adı verilen bir tümenin komutasını
7:11
da kazanarak kısa süre sonra adına efsanevi bir statü
7:16
kazandıracak olan askeri bir harekata zemin hazırlıyor.
7:20
Napolyon yeni görevine 26 mart 1796 da başlıyor ama bu fırsat
7:23
için 3 yıldır hazırlanan birisi kuzey italya'daki.
7:29
Parayı ve genel durumu inceliyor.
7:31
Kuzeydeki ped mont eyaletine doğru nasıl ilerleyeceğini,
7:35
bölgedeki avustralyalıları nasıl geri püskürteceğini, kalelerini
7:38
nasıl ele geçireceğine dair böyle harıl harıl planlar
7:42
yapmaya başlamış. Emrinde sadece 50.000 Fransız
7:45
kuvveti varken, avusturyalı ve piyanontele düşmanları 80.000
7:49
kişi, yani sayıca daha az Fransız ordusu.
7:53
Tüm bu olumsuzluklara rağmen napolyon terfisini alır almaz
7:56
planını hemen uygulamaya koyuyor ve görece mükemmel bir sonuç
8:00
elde ediyor. Fransızlar ikmal malzemelerini
8:04
dağları üzerinden taşıdıktan sonra bölünmüş düşmanlarının
8:08
iletişimi sorunlarından yararlanarak arka arkaya gelen
8:11
kesinleşmiş zaferler kazanıyorlar.
8:13
Önce Milano şehri muazzam bir cesaret gösterisi nereden
8:17
düşüyor? Tabii bu tarihi bir savaş. 10
8:19
Mayıs 1790 altıda sadece 3.500 Fransız askeri 9.500, yani
8:22
kendilerinden yaklaşık 3 kat fazla sayıdaki avusturyalıyı
8:25
mağlup ediyor. Savaş lody isimli bir kasabanın
8:27
bir köprüsünde gerçekleşiyor. Napolyonun ilk önemli zaferi
8:31
olarak da tarihi kayıtlara geçmiş durumda.
8:35
Ama bu onun seferini sadece başlangıcı.
8:37
Çünkü bu bir sefere dönüşecek. Bir ay sonra 1.796 yılının
8:42
Haziran ayında mantığa kuşatması.
8:48
Bilinen bir sonraki savaş başlıyor.
8:51
Tabii bu kuşatma 1.797 şubatına kadar süren uzun bir kuşatma
8:55
neredeyse 67 aylık bir kuşatma. Napolyon'un nihai zaferi
9:00
paris'te manşetlere taşınacak. Oradan 1.797 martında alp'leri
9:05
geçerek viyana'yı tehdit etmeye ve avusturya'yı barış
9:09
anlaşmasına zorlamaya da hazır. Bunu yaparken Fransız halkı için
9:14
de bir kahraman haline çoktan gelmiş durumda.
9:17
Tabi sen bu kadar hızlı. Geliyorsun arka planda ülkenin
9:21
yeni yönetimi halkın sevgisini kazanan askerleri, özellikle de
9:25
genç ve idealist askerleri istemez.
9:27
Bu dünyanın her yerinde geçmiş zamanlarda böyle olmuştur.
9:32
Çünkü rejime ve ülkenin başındakilere filizlenen bir
9:36
tehdit olarak görülür. Böyle kişiler sen sağda solda
9:39
savaşlar kazanıyorsun. Fransız halkının hayranlığını
9:42
kazanıyorsun. Yönetim senden elbette gitgide
9:45
daha az hoşlanacak. Aslında onun popülaritesinde ki
9:48
artışı potansiyel bir tehdit olarak görüyorlardı.
9:51
Bu yüzden napolyonu akdeniz'deki ingiliz gücünü kırmak için
9:55
mısır'a gönderiyorlar. Yaklaşık 38.000 fransız'la
9:58
birlikte 19 Mayıs 1790 sekizde yola çıkıyor.
10:01
Napolyon ve sefer iyi bir başlangıç yapsa da uzun süren
10:04
bir sefer olmuyor. Fransız kuvvetleri mısır'a ayak
10:07
basıyorlar. Bastıkları gibi de
10:09
iskenderiye'yi kolayca ele geçiriyorlar ama 7 Temmuz 1790
10:13
sekizde kahire'ye doğru ilerlerken napolyon'un askerleri
10:15
çölün zorlu koşullarından muzdarip olmaya başlıyor.
10:24
Ilk kez bir batı ordusu çölü geçmeye çalışıyordu.
10:27
Böyle bir deneyim tarihi kayıtlarda bile yok ve 200
10:30
askeri güneşten tam anlamıyla kör oluyorlar ve birçok adama da
10:34
mal oluyor. Tabi duruyorlar mı?
10:36
Durmuyorlar, farklı hastalıklara da yakalanıyorlar.
10:39
Diğer askerler sıtmaya yakalanıyor, bazıları da yola
10:42
devam etmektense kendilerini öldürüyordu.
10:45
Daha da kötüsü, diğerlerinin gerisinde kalan askerler mısır
10:49
hükümdarları o zamanlar ibrahim bey, Murat bey tarafından
10:52
yönetilen mısır o zamanlar bir Osmanlı.
10:55
Valiliği bunlar tarafından yönetilen ortaçağa atlı mısır
10:59
askerleri olan küçük memlük çeteleri tarafından kolayca
11:03
öldürülüyor. Geriye dönüp bakıldığında
11:06
seferin muhtemelen o anda durması gerekirdi ama napolyon
11:09
bunun yerine iskenderiye de kazandığı zaferin verdiği
11:13
cesaretle aşırı özgüveninin bedelini ödeyeceği günümüz
11:17
israil'indeki yafaya doğru ilerliyor.
11:20
Yapaya varıyor napolyon valiye teslim olmasını isteyen bir
11:23
mesaj gönderiyor. Napolyonun gönderdiği habercinin
11:26
başı derhal kesiliyor. Buna karşılık napolyonun
11:29
askerleri şehri vahşice yağmalıyor ve binlerce can
11:33
alıyor. Tabi bu dehşetli bir gösteri,
11:37
bir çok Fransız askeri yafada vebaya yakalanıyor.
11:40
Sadece 24 saat içinde korkunç bir şekilde ölmesi gerçeğiyle
11:45
birleşen bir durum. Kalan Fransız askerleri buradan
11:48
akkaya geçiyor Türkler. Memlükler, afganlar ve
11:52
ingilizler tarafından savunulan bir kalede çarpışmaya
11:54
başlıyorlar. Günümüz israil'in kıyısında
11:57
gerçekleşiyor. Bu çatışma ve aylarca sürüyor ve
12:00
1.799 mayısında napolyon kalenin savunmasını aşamıyor.
12:05
Artık takviye gelmeyeceğini anlayınca seferi sonlandırıp
12:09
fransa'ya dönüyor. Bu hikaye bence size bir
12:11
yerlerden tanıdık gelmiştir. Napolyon'un Türklerle
12:14
karşılaşması cezar Ahmet paşa akkaya savunuyor.
12:18
Napolyon, bonoparta karşı bu bir Osmanlı veziri ceza rahmet paşa,
12:23
bazı yanıltıcı bilgiler var işte.
12:25
Napolyon'un ilk yenilgisi Türkler tarafından verilmiştir.
12:28
Hayır napolyon ilk yenilgisini 1.796 yılında ikinci bahsanov
12:32
muharebesinde ab spor hanedanlığından ikincisini de
12:36
bundan 2 sene sonra nil muharebesine ingilizlerden
12:39
alıyor. Bir sene sonra 1.700.
12:41
Dokuzda akka kalesi'nin kuşatıyor işte orada Osmanlı
12:44
imparatorluğuna karşı aldığı yenilgi napolyon'un üçüncü
12:48
yenilgisi oluyor. Yani aslında güzel savunulmuş
12:51
bir kale var. Ceza rahmet paşa'nın askeri
12:53
başarıları hafife alınamaz ama bir yandan da napolyon'un çok
12:56
yorgun ve bir çok askerini kaybetmiş durumda.
12:59
Kaleye saldırdığını da göz ardı etmemek gerekiyor.
13:03
Çoğu insanın napolyonu başarılı bir general olarak biliyor ama
13:06
askeri seferleri sırasında bile üretken bir şekilde mektup yazan
13:10
birisi bu yazışmaların bir kısmı birlikleri için uygun ekipman
13:14
malzeme sağlamak için ama italya ve mısır seferleri sırasında
13:18
karısı josefine de bir çok mektup yazmış birisi.
13:21
Napolyon evli miydi? Evet evliydi ve özellikle ilk
13:25
yıllarında oldukça çalkantılı bir ilişkisi var.
13:28
Napolyon ve josef'in 9 mart 1796 da pardon, 1.796 da napolyon
13:32
italya'ya gitmeden birkaç gün önce evleniyorlar.
13:33
Yani evleniyor, hemen gidiyor adam ama bu birlikleri kulağa
13:36
geldiği kadar romantik değil. Aslında birçok tarihçi josefinin
13:44
başlangıçta napolyon'un sevmemiş olsa da içinde bulunduğu durum
13:48
göz önüne alındığında bu evliliği akıllıca bir hamle
13:51
olarak gördüğüne inanmakta. Çünkü dul bir kadın bir anne ve
13:55
napolyon dan 6 yaş büyük birisi napolyon'da josefine en başından
14:00
beri derinden aşık, bir yandan da oğlu eurojen var, 10'a çıkart
14:03
da hayran ve onu mısır seferine yardımcı olarak da götürmüş
14:07
zaten. Ama küçük bir sorun var.
14:09
Josef'in başka bir adamı seviyor.
14:11
Adamın adı hipo. Charles ve napolyon'un karısıyla
14:15
yıllarca gizli bir ilişki sürdürmüş biri ta ki 19 Temmuz
14:18
1790 sekize kadar o gün apollon mısır çölündeyken josefinin
14:21
sadakatsizliğini öğreniyor. Yıkılmış bir durumda ama
14:26
yapabileceği fazla bir şey de yok.
14:28
Özellikle de askeri seferine aydınlanma düşüncesiyle
14:29
birleştirmeye odaklanmışken napolyon aydınlanma fikirlerini
14:33
yaymak için üvey oğlu ve 38.000 askerine ek olarak. 167 farklı
14:41
bilim adamı, sanatçı, botanikçi ve coğrafyacıdan oluşan bir
14:45
grubu da beraberinde getiriyor. Bu çok önemli bir durum.
14:49
Yani bazı savaşlarda yapılan bir durum.
14:52
Özellikle yeni yerlere yapılan savaşlarda işin keşif boyutunu
14:56
da ön plana alan bir durum. Yani ileriyi de düşünen bir kafa
14:59
yapısı. Bunda napolyon'un aslında
15:02
ilerici bir tip olduğunu da bize gösteriyor.
15:04
Tabii kahire'de bu entelektüel orduyla donanmış olan napolyon
15:08
bilim sanat araştırmaları için instits cep kuruyor ve aydınlama
15:14
fikirlerinin bir destekçisi olarak amacı bilimsel
15:17
gelişmeleri dünya çapında duyuracak bir yer yaratmak ve
15:20
kahire'deki enstitü bunu kesinlikle yapıyor.
15:23
Mesela 1.790 dokuzda araştırmacıları efsanevi kaya
15:27
siteli rozet te taşını keşfediyor.
15:29
Rozette taşından bazı podcast bölümlerinde adını
15:33
geçirmişimdir. Bahsediyorum ben.
15:35
Çünkü çok önemli, çok güzel bir taş üzerinde 3 farklı dil de
15:38
yazılmış yazılar bulunmakta ve tarihi aydınlatan bir taş.
15:42
Çünkü hiyeroglif özellikle osmanlıya geçildiğinde Osmanlı o
15:45
bölgeleri ele geçirdiğinde yavaş yavaş unutulan yok olan bir yazı
15:49
şekliydi. Ama rozetta taşı yorograf
15:52
yazısının anlaşılmasının sağlıyor ve tarihi bir
15:54
aydınlanma yaşıyoruz. Dolayısıyla mesela freud potc
15:58
bölümlerinden birinde bundan bahsetmişimdir.
16:00
Onun hastası anna o şeyin psikolojinin rozetli taşı olarak
16:06
lakabı böyle anılır. Çünkü psikolojiye dair bir çok
16:10
şey sunar. Zira kadın hastalık delisi bir
16:13
çok hastalığı barındırıyor. Yani bir çok hastalığı semptomu
16:16
onun üzerinde gözlemleyebiliyorsunuz. 10'a
16:19
çıkart da rozet'la taşı benzetmesi yapılır, farklı
16:21
farklı konularda farklı farklı kişilere ya da olaylara da aynı
16:24
benzetme yapılıyor. O yüzden güzel bir iltifat
16:28
olarak da kullanabilirsiniz. Rozetta taşını tabi karşıdakinin
16:31
de bunu bilmesi gerekiyor. Neyse konumuza dönelim.
16:34
Tabii bir Fransız askeri keşfediyor.
16:36
Özetle taşını ve bu kurulan enstitüde inceleniyor ve buradan
16:39
hareketle de bir çok tarihi olay yön değiştiriyor.
16:43
Geri döndüğümüzde napolyon'un devrimcilere destek verdiğini
16:47
biliyorduk. Yani aslında monarşiye bir
16:49
yandan da karşı birisi. O zaman napolyon'un bu fikirleri
16:52
bir kenara kalkmış mıydı? Elbette hayır.
16:54
Fransız hükümetine karşı oldukça riskli bir darbeye katılıyor ve
16:59
daha da büyük bir güç elde ediyor.
17:00
Orta doğu'daki seferlerinin ardından 19 ekim 1790 dokuza
17:04
paris'e dönüyor. Napolyon, kendisini kurtarıcı
17:05
olarak gören bir halk tarafından inanılmaz büyük bir şekilde
17:09
kahramanca karşılanıyor. Gerçekten de Fransız halkı bir
17:13
kurtarıcı istediği için suçlanamaz.
17:14
Çünkü oldukça kötü yönetiliyordum.
17:17
Ne de olsa napolyon yokken fransa'daki siyasi durum
17:20
düzelmemiş durumda. Hükümet, yolsuzluklar.
17:25
Çalkalanıyor. Ekonomik enflasyon, kraliyet
17:28
yanlısı ayaklanmalar ülkeyi mahvediyordu.
17:31
Sadece bu da değil, napolyon'un kuvvetleri ortadoğu'da yenilgiye
17:34
uğrarken ordu'da birçok yenilgi almış durumda.
17:37
Bu siyasi kargaşanın ortasında napolyon ve bir grup adam Fransa
17:42
hükümetini devirmek için oldukça riskli bir göreve çıkıyorlar.
17:46
Napolyon siyasi iktidarı ele geçirmek için bir grup
17:48
komploocuya katılıyor. Grubun üyeleri arasında polis
17:52
şefi Josef fuşe, eski Dışişleri Bakanı Charles mauris'te talebi
17:57
rant ve ülkenin yasama organı olan 5 yüzler konseyinde üst
18:01
düzey bir pozisyonda bulunan napolyonun kardeşi lucien monop
18:06
ta var. 10 Kasım 1790 dokuzda grup bu grup cesur planlı
18:10
uygulamaya koyuyor. Napolyon konseyi odalarına
18:12
giriyor, onları darbeyi imzalamaya ik.
18:16
Çalışıyor ama konsey ne olduğunu anlayınca öfke ile napolyonun
18:19
üzerine yürüyor. 10'a çıkart kanun kaçağı diktatör diyor.
18:22
Konsey salonundan kovulduktan sonra napolyon ve kardeşi louşun
18:26
konsey muhafazalarına yaklaşarak ingilizlerin etkisindeki
18:30
fanatiklerin konseye sızdığını duyuruyorsun.
18:33
Kılıcını çekiyor. Kardeşinin göğsüne doğrultuyor
18:35
ve muhafızlara Fransız özgürlüğünün çıkarlarına karşı
18:38
hareket ediyorsa kardeşini kalbinden bıçaklayacağını
18:42
söylüyor. Bu gösteriden ve hikayeden
18:44
etkileniyor muhafızlar konsey üyelerini zorla.
18:47
Konseyden gelebilecek her türlü tehdidi ortadan kaldırıyorlar.
18:52
Bunun hemen ardından komplocular bir araya gelerek yeni bir
18:54
anayasa hazırlıyorlar. Mevcut müdürlüğün yerine
18:57
Konsolosluğu getiriyorlar ve napolyon a birinci konsül olarak
19:02
en güçlü pozisyon veriliyor. Yani aslında bir şov ile
19:06
muhafızları kendi yanlarına hemen çekiyorlar.
19:09
Askeri durumlara geri döndüğümüzde yeni filizlenen bir
19:12
Avusturya saldırısı mevcut ve bu saldırıyı napolyon savuşturuyor.
19:18
Italya'nın büyük bir bölümünü fransa'ya kazandırıyor.
19:21
Hükümetin başındaki yeni konumundan hükümeti
19:24
merkezileştiren halka, daha fazla hak ve koruma sağlayan ve
19:28
Fransız iş dünyasının yeniden canlandıran bir dizi popüler
19:32
reform yayınlıyor. Kendisi ve tüm bunları yaparken.
19:35
Vergileri de düşürüyor, ekonomi yükseliyor, işler tıkırında
19:39
gitmeye başlıyordu. Ta ki 19 Nisan 1008 yüzde
19:42
avusturyalılar, kuzey italya'nın cenova kentindeki bir Fransız
19:46
kalesini kuşatana kadar. Napolyon böylece yöneticiliği
19:50
bırakıp hop savaşa geri dönüyor. Napolyon bir kez daha bu kez 51
19:54
binadan binlerce at ve katır. Büyük bir erzak ve top stoğu
19:58
eşliğinde 11 gün süren destansız bir geçişle alpleri aşmak üzere
20:03
yola çıkıyor. Tabi bu sırada cenova daki
20:05
Fransız kuvvetleri kuşatma altında oldukça acı günler
20:08
yaşıyorlar. Avusturyalılar ikmal
20:10
zincirlerini kesmişler ve Fransız askerleri kedi köpek
20:14
yemeye zorlanacak duruma gelmişlerdi.
20:17
Ama napolyon, avusturyalıların beklediği gibi doğrudan cenoya
20:21
ilerlemek yerine Avusturya kuvvetlerini batıya çekmeye ve
20:25
böylelikle de onları tuzağa düşürmeye çalışacaktı.
20:28
Düşmanın tüm geri çekilme hatlarını engellemek amacıyla
20:32
ordusunun böüyor ama bunu yaparken güvenilir bir şekilde
20:35
başarılı olan yoğunlaştırılmış bir kuvvet tutma stratejisinden
20:40
sapıyor. Marengo savaşı başladığında
20:42
hatasını hemen anlıyor. 30.000 avusturyalı gizlice toplanmış
20:45
karşılarında duran Fransız birliklerinin sayısı ikiye bir
20:49
14 Haziran 1800 günü erken saatlerde avusturyalılar ateş
20:52
açıyor ve napolyon hemen takviye kuvvet istiyor.
20:56
Yeni birliklerin geldiği öğleden sonra dörde kadar dikkatlice
21:00
geri çekilmekten başka çaresi yok.
21:02
Eklenen 11.000 askerle birlikte savaş taraf değiştiriyor ve
21:05
Fransız kuvvetleri şaşkın Avusturya ordusunun marengo'dan
21:08
çıkarıp. A şehrine geri püskürtüyor ve
21:14
burada bir ateşkes üzerine anlaşıyorlar.
21:18
Bu barış anlaşması fransa'ya pietman ve cenovanın tamamını ve
21:22
lombardiya bölgesinin çoğunu veriyor.
21:24
Kuzey italya 14 yıl boyunca güvenli bir şekilde napolyonun
21:28
imparatorluğu içinde kalacaktı. Tabii marengo savaşının ardından
21:33
Fransa ve Avusturya uzun barış görüşmelerine başlıyorlar.
21:37
Aynı zaman napolyon kraliyetin ayrıcalıklarını ortadan
21:40
kaldırmayı, kiliseyi devletten ayırmayı, eğitimi
21:43
standartlaştırmayı içeren siyasi bir proje olan kod napolyon
21:47
üzerine çalışmaya devam ediyor. Barış görüşmelerine dönelim.
21:50
Avrupa ulusları arasında sallantılı da olsa nihai
21:54
ittifaklara yol açan bir durum söz konusu. 9 Şubat 1801 de
21:58
lunavili anlaşması resmen imzalanıyor ve Avusturya ile
22:02
Fransa arasındaki 9 yıllık kesintisiz savaş suna ermiş
22:06
oluyor. Ama anlaşmanın Fransa için
22:08
sağladığı tek şey barış mı elbette değil aynı zamanda
22:11
onlara italya, Belçika, ryanland gibi.
22:15
Toprakları veriyor ve ingiltere'yi ülkenin son büyük
22:18
düşmanı haline getiriyor. Ta ki Britanya yeni müttefikler
22:22
bulana kadar luna 1.000 anlaşmasının imzalanmasından
22:26
kısa süre sonra Rusya, Danimarka isveç ve Rusya ingiltere ile
22:30
antlaşmalar imzalıyor. Tabii Fransa yaklaşan bir
22:33
tehdidin farkında. Güçlü bir muhalefet var.
22:36
Bunun sonucu olarak da Fransa 25 mart 1802 de amyans herhalde
22:39
doğru telaffuz ediyorumdur. Bu antlaşmayla Britanya ile
22:43
barış yapmayı kabul ediyor. Bu kısa ömürlü antlaşmanın
22:47
sorunu 2 ülke arasındaki gelecekteki ticaret ve stratejik
22:51
bölgeler meselesi gibi birkaç kilit konuda sessiz kalması bu
22:55
önemli faktörlerin ele alınmaması.
22:57
Ingiltere'nin sadece bir yıl sonra f.
23:03
Savaş ilan edeceği anlamına geliyordu ama ne kadar çabuk
23:06
çökmüş olursa olsun emeği insanlaşması napolyon için
23:10
siyasi bir zafer olarak kabul ediliyor.
23:12
Çünkü geçici olarak tüm avrupa'da barış sağlıyor ve bu
23:16
Fransız hükümdarını çılgınca popüler yapan benzeri görülmemiş
23:20
bir hareket. Fransa'nın ömür boyu ilk
23:22
konsolosu ilan ediliyor. Ve 2 aralık 1800 dörtte yedinci
23:25
papa pies tarafından yönetilen bir taç giyme töreniyle napolyon
23:29
ve josef'in resmen imparator ve imparatoriçe ilan ediliyorlar.
23:35
Aynı ay ingiltere üçüncü koalisyon olarak bilinen
23:39
birliğini kuruyor. Böylece isveç Rusya ve
23:43
avusturya'yı fransa'ya karşı birleştirmiş oluyor.
23:45
Ardından 1.805 ağustos'unda Avusturya tekrar birliklerini
23:47
harekete geçirerek Bavyera sınırını geçiyor ve ulüm şehrine
23:51
ele geçiriyor. Napolyon bu saldırıya karşılık
23:56
verecek 170.000 askerini fransa'nın kuzey kıyılarından
23:59
ren nehrine doğru o zamanın en büyük seferine gönderiyor. 25
24:03
Eylül 1800 beşte napolyon'un ordusu ren nehrini geçiyor. 6
24:06
ekimde Avusturya kuvvetlerinin önünü kesmeyi planlayarak
24:09
cephesinin 90 derece güneye kaydırıyor.
24:16
Tabii bu manevra o güne kadar bilinen en büyük cephe
24:19
değişikliğini teşkil ediyor ve napolyon'un ölümü kuşatıp
24:23
emniyete alması ve avusturya'yı bir kez daha teslim olmaya
24:26
zorlamasıyla bir dizi kesin ardı arkası gelmeyen zafere yol
24:31
açıyor. Ama iş burada bitmiyor.
24:33
Napolyon'un en etkileyici zaferlerinden ikisi aus terlice
24:37
ve cena'da gerçekleşecek Viyana üzerine yürüdükten sonra
24:41
napolyon'un kuvvetleri auguster Alexander ın ordusuyla
24:45
karşılaşıyor. Bu savaşta Fransız lider rus
24:48
mevkidaşı çarın zorlu ordusunu düzensiz bir savaş alanına çok
24:53
fazla yayarak yaptığı bir hatadan yaralanıyor.
24:55
Böylece 2 aralık 1800 beşte puslu bir sabah yerini güneşli
24:59
bir gökyüzüne bırakırken, napolyon kesin ve son bir
25:03
saldırı başlatıyor. Öğleden sonra bire kadar rus
25:06
ordusunu ikiye bölüyor ve macaristan'a geri çekilmeye
25:10
zorluyor. Yani 2 lider 2 devlet başkanı
25:15
diyeyim günümüz anlamında bir araya geliyorlar.
25:18
Savaş arenasında napolyon oradan dikkatini fransa'ya karşı resmi
25:23
bir savaş ilan eden ülkesi için hem fransa'dan hem de
25:26
avusturya'dan özerklik isteyen Rusya kralı frederec William a
25:30
çeviriyor. Bu meseleyi çözmek için William
25:32
ve napolyon'un kuvvetleri 14 ekim 1800 altının sabahında
25:35
jenos savaş alanında karşılaşıyor.
25:39
Saatler sürüyor. Acımasız bir savaş ortamda var.
25:43
Napolyon prusyaları 6 mil geriye itiyor ve büyük bir saldırı
25:47
hattı oluşturuyor. Ama gerçekten napolyon, prusya
25:50
rusya'da Avusturya ile savaşmak istemiyordu.
25:53
Savaşı başlatan karşı tarafta asıl istediği neydi?
25:57
Ingilizleri teslim olmaya zorlamak ne de olsa Avusturya,
26:01
prusya ve Rusya nın Fransa ya karşı yürüttüğü askeri
26:04
harekatları finanse eden ingilizler.
26:06
Napolyon ingiltere'ye avrupa'nın geri kalanından koparabilirse
26:11
ülkeyi ekonomik bir kıskaca alabileceğini düşünüyordu.
26:14
Yanlış da düşünmüyordu tabii ki tabii yeni de p Rusya
26:17
kuvvetlerini geri püskürtmüş olan napolyon bunu yapsa da
26:21
frederic William henüz teslim olmaya hazır değil.
26:24
Bunun yerine geri çekiliyor ve rusya'nın desteğini almayı
26:28
umuyor. Sonuçta ne oluyor?
26:29
Napolyon, prusya ve Rusya ile nihayet bir barış antlaşmasına
26:32
varmadan önce daha şiddetli çatışmalar yaşanmak zorunda
26:36
kalıyor. 1.806 yılının aralık ayında napolyon varşova'ya doğru
26:39
ilerliyor. Rus ordusu geri çekilmekte ama
26:42
Fransız kuvvetleri doğuya doğru ilerlerken yaklaşan kış giderek
26:46
daha zorlu koşullar anlamına geliyordu.
26:48
Fransız askerleri açlık ve yorgunluktan kıvranırken,
26:51
dizlerine kadar kar ve çamur içinde yürüyorlar.
26:54
Koşullar o kadar kötü ki yüzlerce Fransız askeri kendi
26:58
canına kıyıyor, intihar ediyor. Aynı mısır'daki gibi bu sefer
27:02
tam tersi soğuk bir havayla baş ediyorlar. 7 Şubat 1807 de fran.
27:07
Ordusu nihayet prusyaları ve rusları yakalıyor. 2 gün süren
27:12
bir muharebe var, eğiliyor muharebesi Eylül muharebesi'nde
27:16
her ikisi de büyük kayıplar veren toplam 115.000 askerden
27:19
oluşan 2 kuvvet arasına geçen korkunç bir savaş yaşanıyor.
27:23
Yani o dönemlerde 115.000 asker oldukça büyük bir savaş sayısı.
27:26
Fransızlar savaşın ilk 15 saniyesinde 5.000 kadar adamını
27:31
kaybediyor. Yani düşünün 15 saniyede 5.000
27:33
Fransız ölüyor. Ilk günün sonunda napolyon
27:39
muazzam can kaybı karşısında gözyaşlarını tutamıyor, ikinci
27:43
gün oluyor. Kariyerinin en büyük süvari
27:46
hücumlarını gerçekleştirerek zaferini garantilemek istiyor ve
27:50
bunu da başarıyor. Bu hamle o kadar cesur ve
27:52
etkileyici ki rus süvari piyadi hattına kadar geri çekilmek
27:56
zorunda kalıyor. Ama napolyon Eylül muharebesini
27:59
cesurca kazanmış olsa da savaşı bitirmek için bir başkası
28:03
gerekiyordu. Bir sonraki savaş savaşlar
28:05
bitmiyor. Tabi Rusların barış için dava
28:08
açmadan. Birliklerinin neredeyse
28:11
yarısından biraz azını kaybetti. Freeland'da gerçekleşiyor.
28:15
Bu ikinci savaş, tilsit, barış antlaşmasının imzalanması ve
28:20
kıta sisteminin kabul edilmesinin yanı sıra napolyon
28:23
ile çar Alexander arasında gece geç saatlere kadar.
28:27
Siyasetle felsefe hakkında konuşulan oldukça şaşırtıcı
28:31
derecede dostane bir etkileşimle sonuçlanıyor.
28:34
Anlaşmalar arasında Rusya ve rusya'nın, napolyon'un ingiltere
28:38
ekonomik olarak ablukaya almak ve barış görüşmelerine zorlamak
28:42
için tasarladığı Avrupa ticaret anlaşması olan kıta sistemine
28:46
katılması da var. Tabii napolyon bu kıta
28:48
sisteminin ulus ulusları birleştireceğini umuyordu.
28:52
Ama tek yaptığı başka bir sefer düzenleme oldu.
28:55
Yani artık napolyon çok fazla özgüvenle dolu.
28:58
Kendini dizginleyemeyen ve her yeri almak isteyen bir adam
29:01
haline geliyordu. Napolyon, portekiz'i ele
29:04
geçirerek ingilizler üzerinde de daha fazla baskı kurmayı
29:07
amaçlıyordu. Ama bunun yerine ispanya'da
29:09
başlayan çatışmalar yarımada savaş olarak bilinen ölümcül bir
29:13
felakete dönüşüyor. Napolyon bu savaşa daha fazla
29:16
odaklanmış olsaydı daha iyi sonuçlanabilirdi.
29:19
Ama ne yazık ki avrupa'da halletmesi gereken başka
29:22
sorunları da var. Bu adamın ve bunların çoğu kıta
29:25
sistemini çalıştırma konusundaki ısrarıyla alakalı aslında sorun
29:30
şu, bunun gerçekleşmesi için Rusya ve Avusturya gibi
29:34
ülkelerin yasa dışı ingiliz ticaretinden kar elde etme
29:38
cazibesine direnmeleri gerekiyordu ki bunu kesinlikle
29:42
yapmadılar. Bu sürre zarfında napolyon
29:44
josefinden boşanıyor. Avusturya imparatorunun kızı
29:47
marie louis'le evleniyor ama bir kraliyet düğünü bile
29:51
avusturya'nın Fransa ve kıta sistemiyle olan sorunlarının
29:54
üstesinden gelemezdi. Bu o kadar büyük bir sorundu.
29:58
Tek sorun avusturya'nın direnişi de değil, rusya'da kıta
30:01
sisteminden nefret eden bir başka ülke.
30:03
Bu küçümseme a eksander ın 1.810 da fransa'ya karşı ingiltere'nin
30:08
yanında yer almasıyla sonuçlanıyor ve inanılmaz
30:11
derecede şiddetli. Rus seferini ortaya çıkarıyor.
30:14
Sefer başlıyor 1.812 haziranında iskenderun ordusu rus
30:16
topraklarının derinliklerine çekiliyor.
30:19
Yani Alexander in ordusu napolyon'un 600.000 kişilik
30:22
ordusu da peşlerinden yürüyor. Ilerleyen aylarda 140.000
30:25
Fransız askeri rusya'da tifüs ya da dizanteri nedeniyle hayatını
30:29
kaybediyor. 7 Eylül 1810 ikideki borotino muharebesi sırasında
30:36
napolyonun kuvvetleri sadece 103.000 kişi kalıyor.
30:40
Savaş sırasında fransızlar 28.000 kayıp daha veriyor.
30:42
Ruslar da 43.000 adam kaybediyor.
30:44
Tabi bu büyük kayıplara rağmen napolyon sonunda moskova'ya
30:46
ulaşıyor. Bakın moskova'ya.
30:52
Ama Ruslar Fransız birliklerinin gelişinden kısa bir süre sonra
30:57
alevler içindeki şehirlerini terk ettikten hemen sonra
31:01
gerçekleşiyor. Bu durum yani geriye kül olmuş
31:03
bir Moskova bırakıyorlar. Bununla beraber napolyon akış
31:06
gelmeden önce eve dönüş yolculuğunu denemekten başka
31:09
seçenek de kalmıyor. Fransızların rusya'dan çekilişi,
31:13
napolyo ve kuvvetleri için cehennem gibi.
31:15
Çünkü Ruslar Fransız askerlerinin yakından takip
31:17
ediyorlar. Dondurucu hava nedeniyle zayıf
31:20
düşmüş olanları yakalıyorlar. Yakalanan askerlere iş.
31:23
Canlı canlı derilerini yüzmek donarak ölmeleri için çıplak
31:26
bırakmak gibi işkenceler söz konusu.
31:29
Açlıktan ölmek üzere olan askerler ölü atları yiyor.
31:32
Hatta bazıları yamyamlığa bile başvuruyormuş.
31:35
Yani bir kaç liderin aldığı kararla tabi ki bunlar çıkarlar
31:40
söz konusu olduğunda alınan kararlar ancak insanların bu
31:43
acıları çekmesi tüm bunlara rağmen değer mi değmez mi?
31:47
Bence değmez ya bakıldığında değmez tabi moskova'ya kadar
31:52
ilerlemesi napolyonun başarılı olduğunu göstermiyor.
31:54
Çünkü çok büyük kayıplar var. Şöyle söyleyeyim, napolyon
31:58
rusya'da 524.000 civarında adam kaybediyor. 524.000 yani bu
32:05
nüfusa sahip günümüzde şehirlerimiz var.
32:07
Yani düşünün 2.020 dörtte 524 bine ulaşamayan şehirlerimiz bir
32:12
sürü bu kayıpların sadece yüzde kırkı savaşta yaşanıyor.
32:15
Bu arada geri kalanı hastalık, açlık, intihar ya da saldırılar
32:19
işte yamyamlık gibi saldırılar sonucunda ölenlerden dolayı
32:22
meydana geliyor. Napolyon 1.810 ikideki bu sefer
32:26
sırasında yaşananlara hiçbir zaman tam anlamıyla atlatamıyor
32:29
ve napolyon a karşı savaşan tüm orduların ittifakı olan
32:32
koalisyon. Güçlerini paris'ten de uzak
32:35
tutamıyor. 18 aralık 1812 de paris'e döndükten sonra mümkün
32:37
olduğunca çok sayıda yeni birlik toplamaya çalışıyor ama bu
32:42
askerlerin bazıları sadece 15 ya da 16 yaşlarında.
32:45
Çünkü ordusunun büyük bir kısmını kaybetmiş askeri
32:47
ekipmanlara ve kişilere elemanına ihtiyacı var.
32:50
Ama o kadar az erkek var ki, 15 ve 16 yaşındaki çocukları da
32:55
bunun içine katmak durumunda kalıyor.
33:01
Sonunda Rusya, Avusturya, rusya'nın, fransa'nın son 7
33:04
yıllık başarılarının parçalamasını
33:07
engelleyebileceğini umdu. 151.000 askeri daha bir araya
33:10
getirmeyi başarıyor ama saksonna'nın bazı bölgelerini
33:12
geri alıyor. Buna rağmen 27 Ağustos 1810 üçte
33:16
de tiresten muharebesine kılpayı galip geliyor.
33:17
Ama bunlara rağmen napolyon 1.813 ekiminde lipex
33:20
muharebesi'nde kendisini kuşatılmış sayacağız ve.
33:29
Oldukça feci bir yenilgiye uğramış olarak buluyor.
33:32
Bu zaferin verdiği ivme ile koalisyon güçleri paris'e
33:35
yürümeye hazır ama napolyon kesinlikle şaşırtıcı bir
33:39
gösteriyle sadece 30.000 adamıyla başkenti terk ediyor ve
33:44
ordusunu Fransız kırsalında yarıştırıyor. 13 savaşlık bir
33:48
seri de müttefik ordularını, bir biri ardına yenilgiye uğratıyor.
33:53
Bu gerçekten bitmekte olan bir fransa'yı biraz daha yaşatma
33:57
çabası ve bununla başarılı oluyor baş.
34:00
Çok hızlı Şubat ayında sadece 5 gün içinde 4 muharebe kazanıyor
34:03
ama bu durum uzun sürmüyor. Çünkü 31 mart 1810 üçte 60.000
34:07
müttefik askeri paris'e giriyor. Şehri yerle bir etmekle tehdit
34:11
ediyor. Napolyon tabi ki başta o
34:14
gösterdiği cesareti şimdi gösteremiyor ve aceleyle
34:16
başkente geri dönüyor ama onu bekleyen bir şey vardı ihanet.
34:23
Mareşallerinden biri teslim oluyor.
34:25
Sonunda napolyon akdeniz'deki elba adasına sürgüne
34:29
gönderiliyor ve kralcılar Fransa nın başına 18.
34:33
Louis'i getiriyor. Napolyon helvada yaklaşık 9 ay
34:36
geçiriyor. Adının etrafında iyileştirmeler
34:39
yaparak kendini meşgul edecek ama her ikisi de avusturya'ya
34:43
dönen karısı mary Louis ve küçük çocuklarından ayrı kaldığı için
34:47
derin bir üzüntüde içerisinde. Aynı zamanda tabi hayat bu kadar
34:51
yoğunlukta geçen adamlar pes etmez kolay.
34:54
Elbadan kaçıyor, niçin tahtını geri almak ve imparatorluk
34:59
kurtarmak için? Ama bu oldukça cüretkar bir
35:02
hamle elbade hapsedildiği süre boyunca napolyon ingiliz albay
35:06
sarnıl cambılın gözetimi altında tutuluyor. 2 adam aslında
35:11
oldukça iyi anlaşan tipler cambıl napolyon'un zekasının
35:14
yanı sıra cazibesine de hayran birisi.
35:16
Bununla beraber 16 Şubat 1810 dörtte cample kısa bir gezi için
35:20
adadan ayrılıyor ve napolyon bu fırsatı tahtını geri alma
35:23
konusunda değerlendirmek istiyor.
35:25
Fransız işlerini yakından takip ediyordu ve işlerin monarşinin
35:29
devrim öncesi yöntemlerini geri döndüğünü de biliyor.
35:32
Sadece bu da değil, müttefik kuvvetler napolyon ile
35:35
yaptıkları anlaşmaların kendilerine düşen kısmını yerine
35:38
de getirmiyorlar. Üzerinde anlaştıkları masrafları
35:43
alamıyor ve hatta onu bir avusturalya ceza kolonisine ya
35:47
da uzak bir ingiliz adası olan Saint helene'a göndereceklerine
35:50
dair söylentiler duyuyor, işi şansa bırakmak istemiyor yani
35:54
napolyon. Çünkü kendisini bekleyen çok
35:56
daha kötü yıllar olabilir. 26 Şubat 1810 beşte 3 generali 607
36:00
tane adamıyla fransa'nın kontrolünü yeniden ele
36:02
geçirmesini sağlayacak. Cesur bir planla fransa'ya doğru
36:07
yelken açıyor. Tabi olaylar nasıl
36:10
gerçekleşiyor? 1 mart 1810 beşte napolyon,
36:15
fransa'nın güney kıyısında karaya ayak basıyor ve şimdi
36:18
napolyon yolu olarak bilinen ve sadece 16 günde 190 mil boyunca
36:23
yani 300 km boyunca dağlardan ve köylerden geçerek kuzeye doğru
36:29
yürüyüşe başlıyor. Bu yolculuk sırasında 20 mart
36:35
1810 beşte paris'e varmadan önce ilerleyişine çok memnuniyetle
36:38
katılan monopartist yanlısı askerlerle karşılaşıyor.
36:41
Napolyon, paris'e vardığında monarşiden hiçbir direnişle
36:45
karşılaşmıyor. Aksine endişeli aşırı kilolu 18.
36:51
Louis sadık tebaasına onu arabasına kadar taşıtıyor ve
36:55
gente kaçıyor. Ertesi gün napolyon işinin
36:58
başına dönüyor. Kralcı ailelerin iktidarı tekrar
37:01
ele geçirmesi daha zorlaştıracak yeni bir anayasa taslağı
37:04
hazırlıyor. Her türlü köleliği kaldırıyor,
37:07
sansüre son veriyor. Iktidarı, imparator ve yasama
37:10
organı arasında paylaştırıyor ve tüm imparatorluk hırslarından
37:15
vazgeçip bir ulus. Devlet tarzında ülkeyi
37:19
demokrasiye bağlı olarak hemen hemen tabii ki tam günümüz
37:22
demokrasi demokrasisi değil ama bunun temellerini verimli bir
37:25
şekilde atacak şekilde yönetmeye başlıyor.
37:28
Tabii bu durum hızlı ve çok çabuk gerçekleşiyor.
37:33
Başlangıç böyle ama bitişi de oldukça hızlı olacak.
37:36
Iktidara dönüşü hızlı ama aynı hızla sona erecekti.
37:40
Dönüşünün ardından 15 Mayıs 1810 beşte koalisyon güçleri
37:42
fransa'ya bir kez daha savaş ilan ediyor ve napolyon.
37:46
En etkili stratejilerinden bazılarından saparak waterloe
37:50
savaşında çok kesin ve net bir yenilik ye uğramış olacak.
37:55
Napolyon 280.000 kişilik bir ordu kurmayı başarıyor.
37:58
Bu çok büyük bir sayı ve başarılı merkezi birlik
38:01
stratejisinin aksine. Kuvvetlerini bölerek bir grubu
38:05
geri çekilen pus yordusunun peşine gönderiyor.
38:07
Yani aslında kendince yeni bir şeyler deniyor.
38:11
O bildiği merkezi anlayıştaki savaş stratejisini terk etmenin
38:16
bedelini ödüyor. Ardından 18 Haziran 1815 sabahı
38:19
saat 10:01 de welinton dökü liderliğindeki müttefik
38:21
kuvvetlerine saldırmaya başlıyor.
38:22
Ama napolyon'un saldırısı da gecikiyor ve welinton'a
38:26
birliklerini konumlandırması ve pusya takviyelerini alması için
38:29
zaman kazandırıyor. Sonuçta napolyon diğer
38:35
birliklerini öğlene kadar geri dönmeleri için emir
38:38
gönderemiyor. Napolyonun savaşlarının çoğunun
38:41
aksine waterlo kesinlikle düzensiz piyade saldırıları
38:44
kollar halinde yapılmak yerine seyrek şekilde yapılıyor,
38:47
yayılıyor. Süvari hücumları, iletişimsizlik
38:50
nedeniyle topçu tarafından da desteklenmiyor ve akşam
38:53
karanlığında Fransız askerleri her yöne kaçmaya başlayacak.
38:57
Savaş 20 beşle 31.000 arası Fransız askerinin ölümü ya da
39:02
yaralanması ve bir inapolyonun yanında dururken bir top güllesi
39:05
ile tam anlamıyla ikiye bölünen 26 generalin kaybıyla sona
39:11
eriyor. Daha da kötüsü, ingiliz
39:13
donanması napolyon'un kaçması için her türlü fırsatı
39:16
engelliyor ve 15 temmuz'da onu gözaltına alarak ingiliz adası
39:22
aziz elena'ya, yani sen halenay'a ya halena ya sent
39:26
elena'ya götürüyor. Orada güney Atlantik
39:29
okyanusu'nun ısı sularında napolyon yıllarını anılar
39:33
üzerinde çalışarak geçirecek ve sonunda mide kanserini yenik
39:38
düşecekti. Yıllar süren korkunç acıların
39:40
ardından 5 Mayıs 1821 de napolyon 51 yaşında yatağında
39:44
ölüyor ama Avustralya savaşının yıldönümü olan 2 aralık 1840
39:49
kadar. Napolyon'a paris'te uygun bir
39:55
cenaze töreni yapılmıyor. Yani 19 sene boyunca ve nihayet
39:59
toprağa verildiğinde 1.000.000 insan onun için oraya gelecekti.
40:04
Zaferin ve yenilginin ötesinde bir ulusun belleğinde
40:08
ölümsüzleşen her lider gibi zamanın hükmünü aşarak ebediyen
40:13
hatırlanacaktı.